ΑΡΙΘΜΟΣ 582/2007 ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ E΄ ΠΟΙΝΙΚΟ ΤΜΗΜΑ Συγκροτήθηκε από τους Δικαστές: Πολύκαρπο Βούλγαρη, Αντιπρόεδρο, Δημήτριο Κιτρίδη, Ηρακλή Κωνσταντινίδη, Κωνσταντίνο Κούκλη - Εισηγητή και Ελευθέριο Νικολόπουλο, Αρεοπαγίτες. Συνήλθε σε δημόσια συνεδρίαση στο Κατάστημά του στις 26 Ιανουαρίου 2007, με την παρουσία του Αντεισαγγελέα του Αρείου Πάγου Παναγιώτη Καίσαρη (γιατί κωλύεται ο Εισαγγελέας) και της Γραμματέως Ευδοκίας Φραγκίδη, για να δικάσει την αίτηση του αναιρεσείοντος - κατηγορουμένου ...., που εκπροσωπήθηκε από τον πληρεξούσιο δικηγόρο του Νικόλαο Εμμανουηλίδη, περί αναιρέσεως της 17/2006 αποφάσεως του Πενταμελούς Αναθεωρητικού Δικαστηρίου. Με πολιτικώς ενάγουσα την ...., που δεν παραστάθηκε στο ακροατήριο. Το Πενταμελές Αναθεωρητικό Δικαστήριο, με την ως άνω απόφασή του διέταξε όσα λεπτομερώς αναφέρονται σ΄ αυτή, και ο αναιρεσείων - κατηγορούμενος ζητεί την αναίρεση αυτής, για τους λόγους που αναφέρονται στην από 25 Σεπτεμβρίου 2006 αίτησή του αναιρέσεως, η οποία καταχωρίστηκε στο οικείο πινάκιο με τον αριθμό 1678/2006. Αφού άκουσε Τον πληρεξούσιο δικηγόρο του αναιρεσείοντος, που ζήτησε όσα αναφέρονται στα σχετικά πρακτικά και τον Αντεισαγγελέα, που πρότεινε να γίνει δεκτή εν μέρει η προκείμενη αίτηση αναίρεσης. ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ Κατά το άρθρο 314 παρ. 1α ΠΚ, όποιος από αμέλεια προκαλεί σωματική κάκωση ή βλάβη της υγείας άλλου, τιμωρείται με φυλάκιση μέχρι τριών ετών και κατά τη διάταξη του άρθρου 28 του αυτού Κώδικα, από αμέλεια πράττει, όποιος από έλλειψη της προσοχής, την οποία όφειλε κατά τις περιστάσεις και μπορούσε να καταβάλει, είτε δεν προέβλεψε το αξιόποινο αποτέλεσμα που προκάλεσε η πράξη του, είτε το προέβλεψε, ως δυνατό, πίστεψε, όμως, ότι δεν θα επερχόταν. Από τις διατάξεις αυτές προκύπτει, ότι για τη στοιχειοθέτηση του εγκλήματος της σωματικής βλάβης από αμέλεια, απαιτείται η διαπίστωση, αφ' ενός ότι ο δράστης δεν κατέβαλε κατ' αντικειμενική κρίση, την προσοχή που κάθε μετρίως συνετός και ευσυνείδητος άνθρωπος όφειλε υπό τις ίδιες περιστάσεις να καταβάλει με βάση τους νομικούς κανόνες, τις συνήθειες που επικρατούν στις συναλλαγές και κατά συνηθισμένη πορεία των πραγμάτων, την πείρα και τη λογική και αφ' ετέρου, ότι αυτός μπορούσε, με βάση τις προσωπικές ιδιότητες, γνώσεις και ικανότητές του να προβλέψει και να αποφύγει το αξιόποινο αποτέλεσμα του τελεσθέντος εγκλήματος. Ακόμη απαιτείται αντικειμενικός αιτιώδης σύνδεσμός μεταξύ της πράξεως ή της παραλείψεως του δράστη και του αποτελέσματος που επήλθε, ως επακόλουθον της αμέλειάς του. Εξάλλου η απαιτούμενη από τα άρθρα 93 παρ. 3 του Συντάγματος και 193 του ΚΠΔ ειδική και εμπεριστατωμένη αιτιολογία, η έλλειψη της οποίας ιδρύει λόγο αναιρέσεως της καταδικαστικής αποφάσεως, κατά το άρθρο 510 παρ. 1 ΔΚΠΔ, υπάρχει όταν περιέχονται σ' αυτό με σαφήνεια, πληρότητα και χωρίς αντιφάσεις ή λογικά κενά τα πραγματικά περιστατικά, στα οποία στηρίχθηκε η κρίση του δικαστηρίου για τη συνδρομή των αντικειμενικών και υποκειμενικών στοιχείων του εγκλήματος, για το οποίο εκηρύχθη ένοχος ο κατηγορούμενος, οι αποδείξεις από τις οποίες προέκυψαν τα περιστατικά, και, τέλος, οι σκέψεις και οι συλλογισμοί, βάσει των οποίων έγινε η υπαγωγή τους στην ποινική διάταξη που εφαρμόστηκε. Για την ύπαρξη τέτοιας αιτιολογίας α) είναι παραδεκτή η αλληλοσυμπλήρωση του αιτιολογικού με το διατακτικό της αποφάσεως, που αποτελούν ενιαίο σύνολο, και β) αρκεί να μνημονεύονται τα αποδεικτικά μέσα γενικώς κατ' είδος, χωρίς να είναι ανάγκη να εκτίθεται τι προέκυψε χωριστά από το καθένα, αρκεί να συνάγεται ότι το δικαστήριο έλαβε υπόψη του και συνεκτίμησε όλα ανεξαρτήτως και όχι μόνο μερικά από αυτά. Περαιτέρω δεν αποτελούν λόγο αναιρέσεως, η εσφαλμένη εκτίμηση των αποδείξεων, η εσφαλμένη αξιολόγηση των καταθέσεων των μαρτύρων, η παράλειψη αναφοράς και αξιολόγησης κάθε αποδεικτικού στοιχείου χωριστά και η παράλειψη αξιολογικής συσχετίσεως των αποδεικτικών μέσων μεταξύ τους καθόσον στις περιπτώσεις αυτές πλήττεται η αναιρετικά ανέλεγκτη κρίση του δικαστηρίου της ουσίας. Περαιτέρω, εσφαλμένη ερμηνεία ουσιαστικής ποινικής διατάξεως υπάρχει, όταν ο δικαστής αποδίδει διαφορετική έννοια σ' αυτήν από εκείνη που πραγματικά έχει, εσφαλμένη δε εφαρμογή υφίσταται, όταν ο δικαστής δεν υπήγαγε σωστά τα πραγματικά περιστατικά, τα οποία δέχθηκε στη διάταξη που εφαρμόστηκε. Περίπτωση δε εσφαλμένης εφαρμογής ποινικής διατάξεως που συνιστά λόγο αναιρέσεως, κατ' άρθρο 510 παρ. ΙΕ ΚΠΔ υπάρχει και όταν η παραβίαση λαμβάνει χώραν εκ πλαγίου, γιατί δεν αναφέρονται στην απόφαση με σαφήνεια, πληρότητα και συγκεκριμένο τρόπο, τα πραγματικά περιστατικά που προέκυψαν, κατά την κρίση του δικαστηρίου από την ακροαματική διαδικασία ή κατά την έκθεση αυτών υπάρχει αντίφαση είτε στην ίδια αιτιολογία είτε μεταξύ της αιτιολογίας και του διατακτικού της αποφάσεως, ώστε να μην είναι εφικτός ο έλεγχος από τον Αρειο Πάγο για την ορθή ή μη εφαρμογή του νόμου, οπότε η απόφαση στερείται νομίμου βάσεως. Στην προκειμένη περίπτωση με την προσβαλλομένη υπ' αριθμ. 17/2006 απόφασή του το Αναθεωρητικό Δικαστήριο (Πενταμελές) (Β' τμήμα Θεσσαλονίκης), μετά από συνεκτίμηση όλων των αποδεικτικών μέσων που κατ' είδος μνημονεύει, εκήρυξε τον αναιρεσείοντα ένοχο σωματικής βλάβης από αμέλεια και επέβαλε εις αυτόν ποινή φυλακίσεως δύο (2) μηνών και δέκα πέντε (15) ημερών, ανασταλείσα επί 3ετίαν, δεχθέν ειδικώτερα τα ακόλουθα πραγματικά περιστατικά: Ο κατηγορούμενος περί ώρα 6:40' της 7-9-2004, ενώ οδηγούσε το υπ' αριθ. .... ΙΧΕ όχημα στην οδό ..... με κατεύθυνση προς το κέντρο της Ν. Ιωνίας, στάθμευσε προς στιγμήν στον οικοδομικό αριθμό 68 πλησίον του δεξιού, κατά την έννοια της κινήσεώς του, πεζοδρομίου της εν λόγω οδού για να αγοράσει από παρακείμενο περίπτερο καραμέλες για τον λαιμό και κάποιο στιγμή, διαπιστώνοντας ότι απείχε αρκετά από το εν λόγω πεζοδρόμιο, πραγματοποίησε οπισθοπορεία του οχήματός του για να έλθει κοντά σ' αυτό, πλην όμως κατά την κίνησή του αυτή δεν έλεγξε τον όπισθεν του οχήματός του χώρο ούτε από τους σχετικούς καθρέπτες του οχήματός του ούτε και με την στροφή της κεφαλής του προς τα πίσω, με συνέπεια κατά τον ελιγμό του αυτό και ενώ είχε διανύσει ελάχιστα μόλις μέτρα να μην αντιληφθεί την πεζή ..... που είχε μόλις κατέβει από το πεζοδρόμιο αυτό πίσω από το όχημά του και έτσι επέπεσε επ' αυτής, πατώντας με τον τροχό του οχήματός του στο αριστερό της πόδι (πρόλαβε να τραβήξει το δεξί της πόδι) και προκαλώντας της έτσι "συνθλιπτική αριστεράς ποδοκνημικής - κάταγμα ρωγμώδες έξω σφυρού". Αν εγκαίρως ήλεγχε τον όπισθεν του οχήματός του χώρο ευχερώς θα αντιλαμβανόταν την παθούσα, γιατί μεταξύ αυτής και του οχήματος δεν παρεμβαλόταν κάποιο εμπόδιο που να περιόριζε την ορατότητα, προσέτι δε χάραζε εκείνη την ώρα και υπήρχε σε λειτουργία στο σημείο εκείνο τεχνητός φωτισμός που το φώτιζε επαρκώς. Τα παραπάνω πραγματικά περιστατικά στοιχειοθετούν πλήρως τόσο από αντικειμενικής όσο και από υποκειμενικής πλευράς, την πράξη της σωματικής βλάβης από αμέλεια, κατά την κρατήσασα γνώμη των μελών του δικαστηρίου, για την οποία πρέπει να κηρυχθεί ένοχος ο κατηγορούμενος. Μετά από αυτά που δέχθηκε το δευτεροβάθμιο δικαστήριο, διέλαβε στην προσβαλλομένη απόφασή του την από τις διατάξεις των άρθρων 93 παρ. 3 του Συντάγματος και 139 ΚΠΔ ειδική και εμπεριστατωμένη αιτιολογία, αφού εκθέτει με σαφήνεια, πληρότητα και χωρίς αντιφάσεις ή λογικά κενά τα πραγματικά περιστατικά που αποδείχθηκαν από την ακροαματική διαδικασία, τα οποία συνιστούν την αντικειμενική και υποκειμενική υπόσταση του εγκλήματος της σωματικής βλάβης από αμέλεια, για το οποίο κηρύχθηκε ένοχος ο αναιρεσείων, τις αποδείξεις από τις οποίες συνήγαγε τα περιστατικά αυτά, καθώς και τους συλλογισμούς με τους οποίους υπήγαγε τα περιστατικά αυτά στις ουσιαστικές ποινικές διατάξεις των άρθρων 28 και 314 παρ. 1 α ΠΚ, τις οποίες ορθώς ερμήνευσε και εφάρμοσε και τις οποίες ούτε ευθέως ούτε εκ πλαγίου παραβίασε και έτσι η απόφαση δεν στερείται νομίμου βάσεως. Ειδικότερα δεν ήταν απαραίτητο, για την πληρότητα της αιτιολογίας να καθορίζεται στην απόφαση η θέση του αυτοκινήτου επί του οδοστρώματος της οδού ...., σε σχέση με τα δεξιό πεζοδρόμιο της αυτής οδού και (σε σχέση με) την στάση και θέση της παθούσας ούτε πόσα μέτρα είχε διανύσει επί του οδοστρώματος αρκούσης της παραδοχής, για την θεμελίωση της ευθύνης του αναιρεσείοντος, ότι αυτός ενήργησε οπισθοπορεία επί της εν λόγω οδού, για να πλησιάσει πιο κοντά στο πεζοδρόμιο, ΄που βρισκόταν το περίπτερο, προκειμένου να προβεί στην αγορά των ειδών που τον ενδιέφεραν χωρίς προηγουμένως να ενεργήσει έλεγχο στον όπισθεν του οχήματος χώρο από τους καθρέπτες του οχήματος ή με στροφή της κεφαλής προς τα οπίσω. Περαιτέρω, με το να δεχθεί η προσβαλλομένη, ότι ο αναιρεσείων πραγματοποίησε "οπισθοπορεία" για να έλθει πιο κοντά στο πεζοδρόμιο... με συνέπεια, κατά τον "ελιγμό" αυτό και ενώ είχε διανύσει ελάχιστα μόλις μέτρα, να μη αντιληφθεί την πεζή .... που μόλις είχε κατεβεί από το πεζοδρόμιο, δεν περιέχει αντιφατική αιτιολογία, αφού στην έννοια της "οπισθοπορείας" η οποία έγινε, προκειμένου να πλησιάσει εγγύτερα στο πεζοδρόμιο ενυπάρχει, λογικώς και ο αναγκαίος ελιγμός, διότι χωρίς αυτόν (ελιγμό) δεν καθίσταται εφικτή η προς το πεζοδρόμιο (όπου το περίπτερο) προσέγγιση. Συνεπώς, οι από το άρθρο 510 παρ. 1 Δ και ΕΚΠΔ, λόγοι της αιτήσεως, πρέπει, ως αβάσιμος, να απορριφθούν. Υπέρβαση εξουσία υπάρχει, όταν το ποινικό δικαστήριο επιδικάζει νόμιμους τόκους επί του αιτηθέντος ποσού για χρηματική ικανοποίηση, λόγω ηθικής βλάβης, χωρίς να έχει ζητηθεί από την πολιτική αγωγή η επιδίκαση τόκων. Στην προκειμένη περίπτωση όπως προκύπτει από τα πρακτικά της προσβαλλομένης αποφάσεως, η πολιτικώς ενάγουσα ζήτησε την επιδίκασε χρηματικής ικανοποιήσεως, λόγω ηθικής βλάβης εκ 44 ευρώ, χωρίς να υποβάλλει αίτημα επιδικάσεως τόκων επί του ποσού αυτού. Εξ άλλου από την προσβαλλομένη απόφαση προκύπτει ότι το άνω δικαστήριο υποχρέωσε τον κατηγορούμενο - αναιρεσείοντα να πληρώσει στην παραστάσα πολιτικώς ενάγουσα το ποσό των 44 ευρώ με το νόμιμο τόκο από την έκδοση της εκκαλουμένης αποφάσεως (18-10-2005). Ετσι, όμως, το δικαστήριο της ουσίας υπερέβη την εξουσία του και ο προβαλλόμενος από το άρθρο 510 παρ. 1. Η ΚΠΔ, συναφής λόγος της αιτήσεως αναιρέσεως, με τον οποίο βάλλεται η προσβαλλομένη απόφαση για υπέρβαση εξουσίας, γιατί υποχρέωσε τον αναιρεσείοντα να πληρώσει το πιο πάνω ποσό με το νόμιμο τόκο είναι βάσιμος και πρέπει, μετά ταύτα να αναιρεθεί εν μέρει η προσβαλλομένη απόφαση και ενόψει του ότι η υπόθεση δεν έχει ανάγκη παραπομπής στο δικαστήριο της ουσίας προς διευκρίνιση, να απαλειφθεί με την παρούσα απόφαση η περί επιδικάσεως τόκων πιο πάνω διάταξη. ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ Αναιρεί εν μέρει την προσβαλλομένη υπ' αριθμ. 17/2006 απόφαση του Αναθεωρητικού Δικαστηρίου (Πενταμελούς - Β' Τμήματος Θεσσαλονίκης) και δη μόνον κατά την διάταξη αυτής με την οποία επιδικάστηκαν τόκοι επί της επιδικασθείσης στην πολιτικώς ενάγουσα χρηματικής ικανοποιήσεως, λόγω ηθικής βλάβης. Διατάσσει την απάλειψη της περί επιδικάσεως τόκων, της πιο πάνω διατάξεως. Κρίθηκε και αποφασίσθηκε στην Αθήνα στις 8 Φεβρουαρίου 2007. Και Δημοσιεύθηκε στην Αθήνα, σε δημόσια συνεδρίαση στο ακροατήριό του, στις 16 Μαρτίου 2007. Ο ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ Η ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ