Αριθμός 1539/2023 
ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ
Δ' Πολιτικό Τμήμα 
Συγκροτήθηκε από τους Δικαστές: Μυρσίνη Παπαχίου, Αντιπρόεδρο του Αρείου Πάγου, Γεωργία Κατσιμαγκλή, Ασπασία Μεσσηνιάτη - Γρυπάρη, Αλεξάνδρα Αποστολάκη και Σωκράτη Πλαστήρα, Αρεοπαγίτες.
Συνήλθε σε δημόσια συνεδρίαση στο Κατάστημά του, στις 3 Φεβρουαρίου 2023, με την παρουσία και του Γραμματέα Αθανασίου Λιάπη, για να δικάσει μεταξύ:
Του αναιρεσείοντος: Η. Η. του Γ., κατοίκου ..., ο οποίος εκπροσωπήθηκε από τον πληρεξούσιο δικηγόρο του Νικόλαο Διαλυνά με δήλωση του άρθρου 242 παρ. 2 ΚΠολΔ. 
Των αναιρεσιβλήτων: 1) Μ. B. του S., κατοίκου ... της πρώην Γ. Δ. της Μ., που δεν παραστάθηκε, ούτε εκπροσωπήθηκε στο ακροατήριο και 2) ΝΠΙΔ με την επωνυμία "ΓΡΑΦΕΙΟ ΔΙΕΘΝΟΥΣ ΑΣΦΑΛΙΣΗΣ", που εδρεύει στην Αθήνα και εκπροσωπείται νόμιμα, το οποίο εκπροσωπήθηκε από τον πληρεξούσιο δικηγόρο του Δημήτριο Παπαδόπουλο με δήλωση του άρθρου 242 παρ. 2 ΚΠολΔ.
Η ένδικη διαφορά άρχισε με την από 30-10-2010 αγωγή του ήδη αναιρεσείοντος και της ομόρρυθμης εταιρείας με την επωνυμία "Α. Γ. Η. ΟΕ", μη διαδίκου στην παρούσα δίκη, που κατατέθηκε στο Μονομελές Πρωτοδικείο .... Εκδόθηκαν οι αποφάσεις: 252/2014 μη οριστική και 85/2016 οριστική του ίδιου Δικαστηρίου και 2310/2018 του Μονομελούς Εφετείου Θεσσαλονίκης. Την αναίρεση της τελευταίας απόφασης ζητεί ο αναιρεσείων με την από 30-7-2020 αίτησή του.
Κατά τη συζήτηση της υπόθεσης αυτής, με Εισηγήτρια την Αρεοπαγίτη Αλεξάνδρα Αποστολάκη, που εκφωνήθηκε από το πινάκιο, παραστάθηκαν μόνο ο αναιρεσείων και το 2ο των αναιρεσιβλήτων όπως σημειώνεται πιο πάνω.
ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ
Από το άρθρο 576 παρ. 1-2 του ΚΠολΔ προκύπτει ότι, αν κατά τη συζήτηση της αναίρεσης δεν εμφανιστεί ή εμφανιστεί, αλλά δεν λάβει μέρος με τον τρόπο που ορίζει ο νόμος κάποιος από τους διαδίκους, ο Άρειος Πάγος εξετάζει αυτεπαγγέλτως, ποιος επισπεύδει τη συζήτηση. Αν την επισπεύδει ο απολειπόμενος διάδικος, η υπόθεση συζητείται σαν να ήταν παρόντες οι διάδικοι, αν όμως την επισπεύδει ο αντίδικός του, τότε ερευνάται, αν ο απολειπόμενος ή ο μη παριστάμενος με τον τρόπο που ορίζει ο νόμος διάδικος κλητεύθηκε νόμιμα και εμπρόθεσμα. Αν η κλήση για τη συζήτηση δεν επιδόθηκε ή επιδόθηκε αλλά όχι νόμιμα, ο Άρειος Πάγος κηρύσσει απαράδεκτη τη συζήτηση και η υπόθεση επαναφέρεται με νέα κλήση. Στην αντίθετη περίπτωση, προχωρεί στη συζήτηση παρά την απουσία εκείνου που έχει κλητευθεί. (ΑΠ 1205/2022, ΑΠ 1447/2017, ΑΠ 1753/2017). Στην προκειμένη περίπτωση, από την υπ' αριθμ. ...5-2022 έκθεση επίδοσης του Δικαστικού Επιμελητή στο Εφετείο Θεσσαλονίκης Χ. Σ., που επικαλείται και προσκομίζει ο αναιρεσείων, ο οποίος επισπεύδει τη συζήτηση της υπόθεσης, προκύπτει, ότι ακριβές αντίγραφο της υπό κρίση από 30-07-2020 αίτησης αναίρεσης, με την κάτω από αυτή πράξη ορισμού δικασίμου για την στην αρχή της παρούσας αναφερομένη δικάσιμο, επιδόθηκε νομότυπα και εμπρόθεσμα, στον Δημήτριο Παπαδόπουλο-Τσαγιάννη, πληρεξούσιο Δικηγόρο και αντίκλητο του πρώτου αναιρεσίβλητου (άρθρο 143 παρ. 1 του ΚΠολΔ). Κατά συνέπεια, αφού ο αναιρεσίβλητος αυτός δεν εμφανίστηκε ενώπιον του Δικαστηρίου τούτου κατά την παρούσα δικάσιμο, κατά την οποία η υπόθεση εκφωνήθηκε με τη σειρά της από το σχετικό πινάκιο, ούτε κατέθεσε έγγραφη δήλωση, σύμφωνα με τα άρθρα 242 παρ. 2 και 573 παρ. 1 ΚΠολΔ, πρέπει να προχωρήσει η συζήτηση παρά την απουσία του.
Η κρινόμενη από 30-07-2020 (αριθμ. κατάθ. 231/30-07-2020) αίτηση αναίρεσης κατά της υπ' αριθμ. 2310/2018 τελεσίδικης απόφασης του Μονομελούς Εφετείου Θεσσαλονίκης, που εκδόθηκε, αντιμωλία των διαδίκων, κατά την ειδική διαδικασία των διαφορών για ζημιές από αυτοκίνητο, καθώς και από τη σύμβαση ασφάλισής του (άρθρ. 681Α ΚΠολΔ) έχει ασκηθεί νομότυπα και εμπρόθεσμα (άρθρ. 553, 556, 558, 564 παρ. 3, 566 παρ. 1 ΚΠολΔ) και είναι παραδεκτή (άρθρ. 577 παρ. 1 ΚΠολΔ). Επομένως, πρέπει να ερευνηθεί ως προς τη νομική και ουσιαστική βασιμότητα των λόγων της (άρθρ. 577 παρ. 3 ΚΠολΔ). Σύμφωνα με το άρθρο 932 του ΑΚ, "Σε περίπτωση αδικοπραξίας, ανεξάρτητα από την αποζημίωση για την περιουσιακή ζημία, το δικαστήριο μπορεί να επιδικάσει εύλογη, κατά την κρίση του, χρηματική ικανοποίηση λόγω ηθικής βλάβης. Αυτό ισχύει ιδίως για εκείνον που έπαθε προσβολή της υγείας, της τιμής ή της αγνείας του ή στερήθηκε την ελευθερία του. Σε περίπτωση θανάτωσης προσώπου η χρηματική ικανοποίηση μπορεί να επιδικαστεί στην οικογένεια του θύματος λόγω ψυχικής οδύνης". Κατά την έννοια του άρθρου αυτού, το δικαστήριο της ουσίας, αφού δεχθεί, ότι συνεπεία αδικοπραξίας προκλήθηκε σε κάποιο πρόσωπο ηθική βλάβη ή ψυχική οδύνη, καθορίζει στη συνέχεια το ύψος της οφειλόμενης γι' αυτήν χρηματικής ικανοποίησης, με βάση τους κανόνες της κοινής πείρας και της λογικής, λαμβάνοντας ιδίως υπόψη, ως κριτήρια, το είδος της προσβολής, την έκταση της βλάβης, τις συνθήκες τέλεσης της αδικοπραξίας, τη βαρύτητα του πταίσματος του υπόχρεου, το τυχόν συντρέχον πταίσμα του δικαιούχου και την οικονομική και κοινωνική κατάσταση των διαδίκων μερών. Ο προσδιορισμός του ποσού της εύλογης χρηματικής ικανοποίησης αφέθηκε στην ελεύθερη εκτίμηση του δικαστηρίου, η σχετική κρίση του οποίου δεν υπόκειται, κατ' αρχήν, σε αναιρετικό έλεγχο, αφού σχηματίζεται από την εκτίμηση των πραγματικών γεγονότων (άρθρο 561 παρ. 61 του ΚΠολΔ), χωρίς υπαγωγή του πορίσματος σε νομική έννοια, ώστε να μπορεί να κριθεί εσφαλμένη εφαρμογή του νόμου, είτε ευθέως, είτε εκ πλαγίου, για έλλειψη νόμιμης βάσης. Επιβάλλεται, όμως, σε κάθε περίπτωση, να τηρείται, κατά τον καθορισμό του ποσού που επιδικάζεται, η αρχή της αναλογικότητας, ως γενική νομική αρχή και μάλιστα αυξημένης τυπικής ισχύος, υπό την έννοια ότι η σχετική κρίση του δικαστηρίου δεν πρέπει να υπερβαίνει τα ακραία όρια της διακριτικής του ευχέρειας, πράγμα που, αν συμβαίνει, ελέγχεται ως παραβίαση της πιο πάνω γενικής νομικής αρχής, ήτοι ως πλημμέλειες του άρθρου 559 αριθμ. 1 και 19 του ΚΠολΔ (ΟλΑΠ 9/2015, ΑΠ 548/2021, ΑΠ 525/2021, ΑΠ 553/2019, ΑΠ 1207/2017). Άλλωστε, κατά το άρθρο 559 αριθ. 1 του ΚΠολΔ, ιδρύεται λόγος αναίρεσης, αν παραβιάσθηκε κανόνας ουσιαστικού δικαίου. Τούτο συμβαίνει αν, για την εφαρμογή κανόνα ουσιαστικού δικαίου, το δικαστήριο απαίτησε περισσότερα στοιχεία ή αρκέσθηκε σε λιγότερα στοιχεία από εκείνα που απαιτεί ο νόμος, καθώς και αν το δικαστήριο προσέδωσε στον εφαρμοστέο κανόνα έννοια διαφορετική από την αληθινή. Στην περίπτωση που το δικαστήριο έκρινε κατ' ουσίαν την υπόθεση, η παραβίαση κανόνα ουσιαστικού δικαίου κρίνεται εν όψει των πραγματικών περιστατικών που ανελέγκτως δέχθηκε, ότι αποδείχθηκαν, το δικαστήριο της ουσίας και της υπαγωγής αυτών στο νόμο, ιδρύεται δε ο λόγος αυτός, όταν το δικαστήριο εφάρμοσε το νόμο, παρότι τα πραγματικά περιστατικά που δέχθηκε, ότι αποδείχθηκαν, δεν ήταν αρκετά για την εφαρμογή του ή δεν εφάρμοσε το νόμο, παρότι τα πραγματικά περιστατικά που δέχθηκε αρκούσαν για την εφαρμογή του, καθώς και όταν προέβη σε εσφαλμένη υπαγωγή των πραγματικών περιστατικών σε διάταξη, στο πραγματικό της οποίας αυτά δεν υπάγονται (ΑΠ 343/2020, ΑΠ 166/2020). Περαιτέρω, κατά το άρθρο 559 αριθμ. 19 του ΚΠολΔ, ιδρύεται λόγος αναίρεσης και αν η απόφαση δεν έχει νόμιμη βάση και ιδίως δεν έχει καθόλου αιτιολογίες ή έχει αιτιολογίες αντιφατικές ή ανεπαρκείς σε ζήτημα που ασκεί ουσιώδη επίδραση στην έκβαση της δίκης. Ειδικότερα, αντιφατικές αιτιολογίες έχει η απόφαση, όταν τα πραγματικά περιστατικά που στηρίζουν το αποδεικτικό πόρισμά της για κρίσιμο ζήτημα, δηλαδή για ζήτημα αναφορικά με ισχυρισμό των διαδίκων που τείνει στη θεμελίωση ή στην κατάλυση του επιδίκου δικαιώματος, συγκρούονται μεταξύ τους και αλληλοαναιρούνται, αποδυναμώνοντας έτσι την κρίση της απόφασης για την υπαγωγή ή μη της ατομικής περίπτωσης στο πραγματικό συγκεκριμένου κανόνα ουσιαστικού δικαίου, που συνιστά και το νομικό χαρακτηρισμό της ατομικής περίπτωσης. Αντίστοιχα, ανεπάρκεια αιτιολογίας υπάρχει, όταν από την απόφαση δεν προκύπτουν σαφώς τα περιστατικά, που είτε είναι κατά το νόμο αναγκαία για τη στοιχειοθέτηση της διάταξης ουσιαστικού δικαίου που εφαρμόσθηκε στην ένδικη περίπτωση, είτε αποκλείουν την εφαρμογή της. Κατά την έννοια της διάταξης αυτής, έλλειψη νόμιμης βάσης, λόγω ανεπαρκών ή αντιφατικών αιτιολογιών, υπάρχει, όταν από το αιτιολογικό της απόφασης, που συνιστά την ελάσσονα πρόταση του δικανικού συλλογισμού, δεν προκύπτουν κατά τρόπο πλήρη, σαφή και χωρίς αντιφάσεις, τα πραγματικά περιστατικά, τα οποία, σύμφωνα με το νόμο, είναι αναγκαία για την κρίση στη συγκεκριμένη περίπτωση, ότι συντρέχουν οι όροι της διάταξης, που εφαρμόσθηκε, ή ότι δεν συντρέχουν οι όροι της εφαρμογής της. Ιδρύεται, δηλαδή, ο λόγος αυτός αναίρεσης, όταν από τις παραδοχές της απόφασης δημιουργούνται αμφιβολίες, για το αν εφαρμόσθηκε ορθώς ή όχι ορισμένη ουσιαστική διάταξη νόμου. Αναφέρεται σε πλημμέλειες αναγόμενες στη διατύπωση του αποδεικτικού πορίσματος και δεν ιδρύεται, όταν υπάρχουν ελλείψεις που ανάγονται στην εκτίμηση των αποδείξεων και ειδικότερα στην ανάλυση, στάθμιση και αξιολόγηση αυτών και στην αιτιολόγηση του πορίσματος, που έχει εξαχθεί από αυτές, αρκεί τούτο να εκτίθεται πλήρως, σαφώς και χωρίς αντιφάσεις (ΑΠ 10/2020, ΑΠ 1225/2017). Δηλαδή, μόνο το τι αποδείχθηκε ή δεν αποδείχθηκε, είναι ανάγκη να εκτίθεται στην απόφαση πλήρως και σαφώς, και όχι γιατί αποδείχθηκε ή δεν αποδείχθηκε (ΑΠ 1547/2017). Τα επιχειρήματα δε του δικαστηρίου, που σχετίζονται με την εκτίμηση των αποδείξεων, δεν συνιστούν παραδοχές επί τη βάσει των οποίων διαμορφώνεται το αποδεικτικό πόρισμα και, ως εκ τούτου, δεν αποτελούν "αιτιολογία" της απόφασης, ώστε στο πλαίσιο της ερευνώμενης διάταξης του άρθρου 559 αριθ. 19 του ΚΠολΔ να επιδέχεται αυτή μομφή για αντιφατικότητα ή ανεπάρκεια, ενώ δεν δημιουργείται ο ίδιος λόγος αναίρεσης του αριθμού 19 του άρθρου 559 του ΚΠολΔ ούτε εξαιτίας του ότι το δικαστήριο δεν αναλύει ιδιαιτέρως και διεξοδικά τα μη συνιστώντα αυτοτελείς ισχυρισμούς επιχειρήματα των διαδίκων, οπότε ο σχετικός λόγος αναίρεσης απορρίπτεται ως απαράδεκτος (ΑΠ 947/2020, ΑΠ 1544/2017, ΑΠ 845/2012).
Το Μονομελές Εφετείο Θεσσαλονίκης με την προσβαλλόμενη απόφασή του δέχθηκε κατά την αναιρετικά ανέλεγκτη, ως προς τα πραγματικά γεγονότα, κρίση του (άρθρ. 561 παρ. 1 ΚΠολΔ), σχετικά με το κεφάλαιο της, κατ' άρθρο 932 του ΑΚ, χρηματικής ικανοποίησης λόγω ηθικής βλάβης, που επιδικάσθηκε στον αναιρεσείοντα, τα ακόλουθα περιστατικά: "Από τα προαναφερθέντα αποδεικτικά μέσα αποδείχθηκε ακόμη ότι ο πρώτος ενάγων (ήδη αναιρεσείων) αμέσως μετά το ατύχημα, διακομίσθηκε στο Γενικό Νοσοκομείο ..., και συγκεκριμένα στη χειρουργική κλινική αυτού, ως πολυτραυματίας-πολυκαταγματίας, με πολλαπλά διπλά κατάγματα αριστερών πλευρών με αιμοπνευμοθώρακα, πνευμονικές θλάσεις, κάταγμα κοτύλης, μεγάλη διάσταση ηβικής σύμφυσης, εκτεταμένα αιματώματα κορμού και όσχεων, λιπώδη εμβολή πνεύμονα (βλ. την υπ' αριθμ. πρωτ.... και από 04.05.2009 ιατρική βεβαίωση-γνωμάτευση της χειρουργικής κλινικής του Γ-Ν ...). Στη συνέχεια την 02.05.2009 και λόγω της σοβαρότητας της κατάστασής του διεκομίσθη με ασθενοφόρο στο Γ.Ν. Ι. Θεσσαλονίκης, όπου διενεργήθηκε ολοσωματική αξονική τομογραφία και κρίθηκε απαραίτητη η μεταφορά του στην Α' Μονάδα Εντατικής Θεραπείας (Μ.Ε.Θ) του Νοσοκομείου Π. της Θεσσαλονίκης, όπου διασωληνώθηκε και τέθηκε σε μηχανική υποστήριξη της αναπνοής, καθώς η κατάσταση της υγείας του ένεκα του επίδικου τραυματισμού του επιδεινώθηκε ταχέως. Ακολούθως κατά την 4η ημέρα νοσηλείας του στη Μονάδα Εντατικής Θεραπείας διαπιστώθηκε ενδοπαρεγχυματική ρήξη σπληνός και διενεργήθηκε σπληνεκτομή, ενώ την 11.05.2009 ο πρώτος ενάγων υποβλήθηκε σε τραχειοστομία. Την ίδια δε ημέρα (11.05.2009) εμφάνισε υπερχολερυθμιναιμία και αύξηση ηπατικών ενζύμων και μετά τη διενέργεια ερευνητικής λαπαροτομίας διαπιστώθηκε ότι εμφάνισε γαγγραινώδη χολοκυστίτιδα και για την αντιμετώπισή της διενεργήθηκε χολοκυστεκτομή. Μετεγχειρητικά ο πρώτος ενάγων εμφάνισε υψηλό πυρετό ο οποίος αντιμετωπίστηκε με την κατάλληλη αντιβίωση. Τέλος στις 29.05.2009 διεκομίσθη στη Β' Χειρουργική Κλινική του ιδίου Νοσοκομείου σταθερός και σε καλή γενική κατάσταση από όπου εξήλθε την 10.06.2009 πάσχων από κάταγμα κοτύλης και πτώση αριστερού άκρου ποδός λόγω βλάβης-πάρεσης στο περονιαίο νεύρο. Όλη η ανωτέρω εξέλιξη της πορείας της υγείας του πρώτου ενάγοντος από το χρόνο του επιδίκου τροχαίου ατυχήματος, η νοσηλεία του στα ανωτέρω νοσηλευτικά ιδρύματα καθώς και ο χρόνος εξόδου του από αυτά αποδεικνύεται κυρίως από το ενημερωτικό σημείωμα της υπηρετούσης στη Β' Χειρουργική Κλινική του Νοσοκομείου "Γ. Π." ειδικευόμενης ιατρού Ζ. Μ., από το οποίο εξάλλου προκύπτει ότι κατά την έξοδό του από το τελευταίο προαναφερόμενο νοσηλευτικό ίδρυμα συνεστήθη στον πρώτο ενάγοντα συντηρητική αντιμετώπιση κάνοντας χρήση για τη βάδιση του ειδικών βακτηριών μασχάλης και τοποθέτηση ειδικού νάρθηκα περονιαίου στο αριστερό κάτω άκρο και επανέλεγχο στις 29.06.2009 στα εξωτερικά ιατρεία αυτού, ενώ οφείλει να σημειωθεί ότι κατά την έξοδό του συνεστήθη στον ενάγοντα αυστηρώς η απαγόρευση φόρτισης επί του σκέλους. Κατά δε τον ανωτέρω επανέλεγχο του πρώτου ενάγοντος στα εξωτερικά ιατρεία του Νοσοκομείου "Γ. Π." που έλαβε χώρα στις 24.06.2009 συνεστήθη σε αυτόν φυσιοθεραπευτική αγωγή 20 ΤΕΝΣ και 20 BIOFEED επί τριμήνου (...) Περαιτέρω ο πρώτος ενάγων αμέσως μετά την έξοδό του από το ως άνω νοσοκομείο, ενώ ετύγχανε κατ' οίκον κλινήρης, και συγκεκριμένα στις 11.06.2009, στις 19.06.2009 και στις 29.06.2009 δέχθηκε τις κατ' οίκον ιατρικές υπηρεσίες του ιατρού γενικού χειρουργού Μ. Χ., ο οποίος τον επισκέφθηκε προκειμένου να τον εξετάσει σχετικά με τη μετεγχειρητική κατάσταση του μόλις πριν από λιγότερο από ένα μήνα εγχειρισθέντος και εντός της ΜΕΘ νοσηλευόμενου πρώτου ενάγοντος (...). Εξάλλου o πρώτος ενάγων προκειμένου να διαπιστώνει την πορεία ίασης των ανωτέρω βαρυτάτων καταγμάτων του, επισκέπτετο, για χρονικό διάστημα μέχρι και ένα περίπου έτος μετά το επίδικο ατύχημα, εργαστήρια παροχής παραϊατρικών εξετάσεων (ακτινογραφίες, νευρολογικά ηλεκτρομυογραφήματα, αξονικές τομογραφίες) (...) Επιπλέον εξαιτίας της δυσχέρειας βάδισης επήλθε η απότομη λήψη βάρους και η μετ' αυτής παχυσαρκία του ενάγοντος, ο οποίος προκειμένου να την αντιμετωπίσει επισκέφθηκε την 13.05.2010 την διαιτολόγο - διατροφολόγο Β. Ε. (...). Τέλος σε σύντομο χρονικό διάστημα μετά την έξοδό του από το Νοσοκομείο, ήτοι στις 29.07.2009, o πρώτος ενάγων επισκέφθηκε την ιατρό χειρουργό οδοντίατρο-περιοδοντολόγο Δ. Ε., η οποία αφού διενήργησε οδοντολογική εξέταση μετά από αναφερόμενο τροχαίο διαπίστωσε μερικό κάταγμα μύλης στις στεφάνες 11, 12 και ολικό κάταγμα μύλης στο 45, κρίνοντας απαραίτητο να υποβληθεί ο πρώτος ενάγων στη διενέργεια οδοντιατρικών εργασιών (...). Ο πρώτος ενάγων ακόμη για χρονικό διάστημα 132 ημερών μετά την έξοδό του από το νοσοκομείο αδυνατούσε να αυτοεξυπηρετηθεί και για το λόγο αυτό δεχόταν καθημερινά, από ώρας 8η πρωινή έως 15η , και προκειμένου να τον συνδράμει στην ατομική του καθαριότητα, περίθαλψη και χορήγηση φαρμάκων, τις υπηρεσίες και φροντίδες του αποκλειστικού νοσοκόμου Γ. Π., τον οποίο προσέλαβε για το χρονικό διάστημα από 11.08.2009 έως 20.10.2009, το οποίο κρίνεται εύλογο κατά τα διδάγματα της κοινής πείρας, με δεδομένο τη βαρύτητα του τραυματισμού του πρώτου ενάγοντος και της ηλικίας του, 43 ετών κατά το χρόνο του ατυχήματος, σε συνδυασμό με το γεγονός ότι του συνεστήθη για ένα μήνα μετά την έξοδό του από το νοσοκομείο η πλήρης αποφόρτιση... Τέλος αποδείχθηκε, ότι ο πρώτος ενάγων τρία χρόνια μετά τον ανωτέρω τραυματισμό του, και δη στις 18.06.2013 επισκέφθηκε την Α' Πανεπιστημιακή Ορθοπεδική Κλινική του Νοσοκομείου "Γ. Π." και υποβλήθηκε σε κλινική εξέταση επειδή αιτιάτο πόνο και περιορισμό της κινητικότητας στο αριστερό του σκέλος. Κατά την κλινική του εξέταση παρατηρήθηκε επώδυνος περιορισμός της κινητικότητας του ΑΡ ισχίου καθώς και έκπτωση της μυϊκής ισχύος των εκτεινόντων ΑΡ ποδοκνημικής. Απεικονιστικά παρατηρήθηκε οστεοαρθρίτιδα της ΑΡ ιερολαγονίου και πώρωση των υπολοίπων καταγμάτων ενώ όσον αφορά το ισχίο κρίθηκε πιθανό στο μέλλον να αναπτύξει οστεοαρθρίτιδα και να χρειασθεί χειρουργική επέμβαση. Το σημαντικότερο όμως και πλέον ανησυχητικό για την πορεία της υγείας του πρώτου ενάγοντος εύρημα ήταν η ανισοσκελία που παρατηρήθηκε και η μόνιμη πλέον πάρεση του περονιαίου νεύρου...Περαιτέρω, το δικαστήριο, λαμβάνοντας υπόψη την κατά τα ανωτέρω έκταση και το είδος των τραυμάτων του ενάγοντος το ψυχικό και σωματικό του άλγος και ταλαιπωρία από τη νοσηλεία του στο νοσοκομείο και τις επεμβάσεις που υποβλήθηκε, την κατά τον χρόνο του τραυματισμού του, ηλικία του των 43 ετών, το βαθμό της αποκλειστικής υπαιτιότητας που βαρύνει τον υπαίτιο οδηγό (αμέλεια), σε συνδυασμό και την κοινωνικοοικονομική κατάσταση των μερών, πλην της ασφαλιστικής εταιρίας που ενέχεται εγγυητικά, κρίνει ότι δικαιούται να λάβει χρηματική ικανοποίηση για την αποκατάσταση της ηθικής του βλάβης ύψους 25.000 ευρώ, πέραν του ποσού των 50,00 ευρώ, το οποίο επιφυλάχθηκε να αξιώσει από το ποινικό δικαστήριο παριστάμενος σ' αυτό ως πολιτικώς ενάγων...". Με την κρίση του αυτή το Εφετείο, κατά τον καθορισμό του ύψους της χρηματικής ικανοποίησης λόγω ηθικής βλάβης, παραβίασε την αρχή της αναλογικότητας και υπερέβη τα ακραία όρια της διακριτικής του ευχέρειας, καθόσον το ποσό των 25.000 ευρώ, κατά την κοινή πείρα, τη δικαστηριακή πρακτική και τη συνείδηση για το δίκαιο, είναι κατώτερο και μάλιστα καταφανώς εκείνου, που συνήθως επιδικάζεται σε παρόμοιες περιπτώσεις, ενόψει και των ανέλεγκτων αναιρετικά παραδοχών της προσβαλλόμενης απόφασής του για τη βαρύτητα των σωματικών βλαβών, που υπέστη από το ένδικο τροχαίο ατύχημα (πολλαπλά κατάγματα, σπληνεκτομή, τραχειοστομία, χολοκυστεκτομή, ανισοσκελία και μόνιμη πάρεση του περονιαίου νεύρου) και την ηλικία του (43 ετών). Κατά συνέπεια, ο ως άνω λόγος αναίρεσης είναι βάσιμος και πρέπει να γίνει δεκτός, ενώ παρέλκει, μετά ταύτα, η έρευνα του τρίτου λόγου αναίρεσης από τον αριθμό 11 του άρθρου 559 του ΚΠολΔ, καθόσον αφορά στο αυτό ως άνω αναιρούμενο κεφάλαιο της προσβαλλόμενης απόφασης και καλύπτεται από την αναιρετική εμβέλεια του λόγου, που έγινε δεκτός.
Από τις συνδυασμένες διατάξεις των άρθρων 929 και 298 ΑΚ προκύπτει, ότι αυτός που έπαθε βλάβη στο σώμα ή στην υγεία του δικαιούται να αξιώσει και τη μελλοντική αποθετική ζημία (διαφυγόν κέρδος), γιατί, λόγω της μειωμένης ικανότητας προς εργασία από βλάβη του σώματος ή της υγείας, χάνει τα εισοδήματα από την εργασία του, την οποία, έχοντας πλήρη ικανότητα, κατά τη συνηθισμένη πορεία των πραγμάτων θα ασκούσε στο μέλλον (ΑΠ 1105/2015). Ειδικότερη μορφή διαφυγόντος κέρδους συντρέχει στην περίπτωση τραυματισμού ομορρύθμου εταίρου, που προσφέρει ως συνεισφορά την προσωπική του εργασία στην εταιρία, οπότε εξαιτίας της ανικανότητάς του προς εργασία μειώνονται τα κέρδη της εταιρίας και συνακόλουθα τα έσοδα του εταίρου. Η μείωση αυτή αποτελεί έμμεση ζημία αμέσως ζημιωθέντος, που δεν πρέπει να συγχέεται με την αποζημίωση του εμμέσως ζημιωθέντος προσώπου, που μόνο εξαιρετικά προστατεύεται από το νόμο, κατά τις διατάξεις των άρθρων 928 και 929 ΑΚ. Εφόσον, δηλαδή, τα μειωμένα κέρδη της προσωπικής εταιρίας οφείλονται στην ανικανότητα για προσφορά προσωπικής εργασίας από το ομόρρυθμο μέλος, που τραυματίστηκε, έχουν δυσμενή αντανάκλαση και στα εισοδήματα του τελευταίου, που δικαιούται για τη μείωση αυτή, που αφορά στα δικά του προσωπικά κέρδη και αποτελεί έμμεση ζημία του, να απαιτήσει αποζημίωση από τον υπόχρεο (ΑΠ 1572/2018).
Στην ερευνώμενη περίπτωση, το Εφετείο, με την αναιρεσιβαλλόμενη απόφασή του, σχετικά με το κεφάλαιο των διαφυγόντων κερδών, δέχθηκε τα εξής: "Περαιτέρω δεν αποδείχθηκε ότι o ενάγων κατά το επίδικο χρονικό διάστημα από 01.01.2009 έως 31.12.2010 λόγω της κατάστασης της υγείας του αδυνατούσε να ασχοληθεί αφενός μεν με την επιχείρησή του που διατηρούσε στην ... και εντός του κάμπινγκ "Ο." και αφετέρου με την εδρεύουσα στην ... εταιρία εμπορίας ειδών υγιεινής και υδραυλικών ειδών, στην οποία συμμετείχε κατά ποσοστό 50%, με συνέπεια να ζημιωθεί τα ποσά των 42.198,75 και 13.657,68 ευρώ αντίστοιχα, τα οποία θα κέρδιζε κατά τη συνήθη πορεία των πραγμάτων από την πιο πάνω επαγγελματική του δραστηριότητα, αν δεν είχε μεσολαβήσει ο τραυματισμός του από τον εναγόμενο. Στην κρίση αυτή οδηγείται το Δικαστήριο από τη σύγκριση των επικαλούμενων και προσκομιζόμενων φορολογικών δηλώσεων του προηγούμενου του τραυματισμού του ενάγοντος έτους, με εκείνες που υπέβαλε αυτός κατά το μεταγενέστερο (κρίσιμο στην υπόθεση) χρονικό διάστημα. Ειδικότερα, σύμφωνα με τις δηλώσεις αυτές, για την επιχείρηση εντός του κάμπινγκ "Ο." 1) κατά το οικονομικό έτος 2008 (χρήση 2007) τα φορολογητέα καθαρά κέρδη του ενάγοντος ήταν -17.387,62 ευρώ 2) κατά το οικονομικό έτος 2009 (χρήση 2008) τα φορολογητέα καθαρά κέρδη ήταν 9.371 ευρώ 3) κατά το οικονομικό έτος 2010 (χρήση 2009) τα φορολογητέα καθαρά κέρδη ήταν -302,52 ευρώ, ενώ για την ομόρρυθμη εταιρία με την επωνυμία "Α. Γ.. Η. Ο.Ε.", 1) κατά το οικονομικό έτος 2008 (χρήση 2007) τα φορολογητέα καθαρά κέρδη του ενάγοντος ήταν -5.643,95 ευρώ 2) κατά το οικονομικό έτος 2009 (χρήση 2008) τα φορολογητέα καθαρά κέρδη ήταν -6.519,55 ευρώ και 3) κατά το οικονομικό έτος 2010 (χρήση 2009) τα φορολογητέα καθαρά κέρδη ήταν 3.469,26 ευρώ. Από την επισκόπηση των ως άνω ετήσιων φορολογικών δηλώσεων του ενάγοντος δεν προκύπτουν μειώσεις των καθαρών κερδών αυτού, μετά τον τραυματισμό του. Από την με αριθμ. πρωτ. ...5.11.2012 βεβαίωση της ΔΟΥ ..., την οποία προσκομίζουν με επίκληση οι εναγόμενοι, προκύπτει ότι ο ενάγων για καθένα από τα οικονομικά έτη 2008 (χρήση 2007), 2009 (χρήση 2008), 2010 (χρήση 2009) και 2011 (χρήση 2010) δήλωσε μηδενικό εισόδημα και δεν του επιβλήθηκε κανένας φόρος. Επίσης δεν αποδείχθηκε ότι ο ενάγων κατά το επίδικο χρονικό διάστημα, λόγω της κατάστασης της υγείας του και της συνακόλουθης αδυναμίας λειτουργίας της μονοπρόσωπης εταιρίας περιορισμένης ευθύνης με την επωνυμία "Η. Η. ΛΤΔ", η οποία δραστηριοποιείται στη ... της Κ., ζημιώθηκε για τα έτη 2009 και 2010, το ποσό των 84.000 ευρώ, το οποίο, κατά τους ισχυρισμούς του, θα κέρδιζε με πιθανότητα κατά τη συνήθη πορεία των πραγμάτων ως μοναδικός εταίρος αυτής, δεδομένου ότι από τις ως άνω αποδείξεις προέκυψε ότι η ζημία αυτή είναι απλά ενδεχόμενη. Και τούτο διότι ο ενάγων από την υπογραφή του από 28.08.2008 ιδιωτικού συμφωνητικού, δυνάμει του οποίου ανέλαβε την υποχρέωση να προμηθεύεται από τη Β. Σ. και να μεταπωλεί ετησίως τουλάχιστον 100 μηχανήματα παραγωγής νερού, και μέχρι το χρόνο που συνέβη το ένδικο τροχαίο ατύχημα στις 24.04.2009, ήτοι επί οκτώ (8) μήνες, ο ενάγων προμηθεύτηκε δύο φορές, στις 08.08.2008 και στις 28.11.2008, από τη Β. Σ., μόνο 30 μηχανήματα, τα οποία όμως δεν αποδείχθηκε ότι τα πώλησε σε τρίτους και ότι από τη δραστηριότητα της εταιρίας αυτής είχε οποιοδήποτε κέρδος. Για το λόγο αυτό εξάλλου η Β. Σ. με την από 13.04.2010 κοινοποιηθείσα στις 14.04.2010 στον πρώτο ενάγοντα εξώδικη καταγγελία κατήγγειλε τη μεταξύ τους συνεργασία...". Έτσι όπως έκρινε το δευτεροβάθμιο δικαστήριο, δεχόμενο ότι δεν επήλθαν μειώσεις των καθαρών κερδών του αναιρεσείοντος μετά τον τραυματισμό του τόσο από την ατομική επιχείρησή του όσο και από την ομόρρυθμη εταιρεία, στην οποία συμμετείχε ως ομόρρυθμος εταίρος, ούτε είχε αποκομίσει οποιοδήποτε κέρδος από τη δραστηριότητα της δικής του Μονοπρόσωπης ... ΕΠΕ μέχρι το τροχαίο ατύχημα, έτσι ώστε η εξ αυτής επικαλούμενη ζημία του αναιρεσείοντος είναι απλά ενδεχόμενη, δεν παραβίασε εκ πλαγίου τις ουσιαστικού δικαίου διατάξεις των άρθρων 929 και 298 ΑΚ, οι οποίες αν και δεν αναφέρονται αριθμητικά, το πραγματικό τους προκύπτει από το όλο περιεχόμενο του δεύτερου λόγου αναίρεσης χωρίς αμφιβολία (ΑΠ 322/2020, ΑΠ 146/2018), αλλά, με το σύνολο των παραδοχών του, διέλαβε στην απόφασή του πλήρεις, σαφείς και χωρίς αντιφάσεις αιτιολογίες, που καθιστούν εφικτό τον αναιρετικό έλεγχο και, έτσι, δεν στέρησε την απόφασή του από νόμιμη βάση, όπως αβασίμως υποστηρίζει ο αναιρεσείων με το συναφή λόγο αναίρεσης από τον αριθμό 19 του άρθρου 559 του ΚΠολΔ. Κατά τα λοιπά, οι αιτιάσεις του με τον ίδιο λόγο, αφενός μεν για το ύψος των ακαθάριστων κερδών της ατομικής επιχείρησής του και της ομόρρυθμης εταιρείας, αφετέρου δε για τα προβλεπόμενα ακαθάριστα έσοδα της Μονοπρόσωπης ... ΕΠΕ, με την επίκληση μάλιστα εγγράφων, που δεν είχαν τεθεί υπόψη του Εφετείου, απαραδέκτως προβάλλονται, καθόσον πλήττουν την αναιρετικά ανέλεγκτη κρίση του δικαστηρίου της ουσίας. Συνακολούθως, πρέπει να απορριφθεί στο σύνολό του ο δεύτερος λόγος αναίρεσης.
Ακολούθως, αφού η από 30-07-2020 αίτηση αναίρεσης γίνει εν μέρει δεκτή, κατά παραδοχή, ως βάσιμου του πρώτου λόγου της, πρέπει να αναιρεθεί εν μέρει η προσβαλλόμενη απόφαση, κατά το κεφάλαιό της που προεκτέθηκε (κατ' άρθρ. 932 του ΑΚ), και ακολούθως, να παραπεμφθεί η υπόθεση για νέα εκδίκαση, κατά το αναιρούμενο κεφάλαιό της, στο ίδιο δικαστήριο, αφού είναι δυνατή η σύνθεσή του από άλλο δικαστή, εκτός από εκείνον που δίκασε προηγουμένως (άρθρ. 580 παρ. 3 ΚΠολΔ), ενώ πρέπει να διαταχθεί η επιστροφή του παραβόλου, που έχει καταθέσει ο αναιρεσείων, για την άσκηση της αναίρεσης σε αυτόν (άρθρο 495 παρ. 3 του ΚΠολΔ, όπως ισχύει και εφαρμόζεται στην παρούσα υπόθεση μετά την αντικατάστασή του με το άρθρο τρίτο άρθρο 1 του Ν 4335/2015, που ισχύει, κατ' άρθρο ένατο άρθρο 1 παρ. 2 αυτού, για τα κατατιθέμενα από 1.1.2016 ένδικα μέσα). Τέλος, οι αναιρεσίβλητοι πρέπει να καταδικασθούν στο σύνολο των δικαστικών εξόδων του αναιρεσείοντος, κατά το νόμιμο και βάσιμο αίτημά του (άρθρα 178 §§ 1 και 2, 183, 184 και 191 § 2 ΚΠολΔ), όπως ορίζεται στο διατακτικό.
ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ 
Αναιρεί εν μέρει την 2310/2018 τελεσίδικη απόφαση του Μονομελούς Εφετείου Θεσσαλονίκης, ως προς το κεφάλαιο που αναφέρεται στο σκεπτικό της παρούσας.
Παραπέμπει την υπόθεση για περαιτέρω εκδίκαση, κατά το αναιρούμενο κεφάλαιο, στο Μονομελές Εφετείο Θεσσαλονίκης, το οποίο θα συγκροτηθεί από άλλον δικαστή, πλην αυτού που εξέδωσε την παραπάνω απόφαση. 
Διατάζει την επιστροφή στον αναιρεσείοντα του παραβόλου που έχει καταθέσει για την άσκηση της αναίρεσης. Και 
Καταδικάζει τους αναιρεσίβλητους στην πληρωμή των δικαστικών εξόδων του αναιρεσείοντος, τα οποία ορίζει στο ποσό των τριών χιλιάδων (3.000) ευρώ.
ΚΡΙΘΗΚΕ, αποφασίσθηκε στην Αθήνα, στις 21 Σεπτεμβρίου 2023.
ΔΗΜΟΣΙΕΥΘΗΚΕ σε δημόσια συνεδρίαση στο ακροατήριό του, στην Αθήνα, στις 12 Οκτωβρίου 2023.
 Η ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ Ο ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ