Αριθμός 844/2013 ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ Γ' Πολιτικό Τμήμα Συγκροτήθηκε από τους Δικαστές: Βασίλειο Φούκα, Προεδρεύοντα Αρεοπαγίτη (λόγω μη υπάρξεως Αντιπροέδρου στο Τμήμα), Δημήτριο Μαζαράκη, Νικόλαο Μπιχάκη, Ερωτόκριτο Καλούδη και Αργύριο Σταυράκη, Αρεοπαγίτες. Συνεδρίασε δημόσια στο ακροατήριό του στις 6 Μαρτίου 2013, με την παρουσία και της γραμματέως Αγγελικής Ανυφαντή, για να δικάσει την εξής υπόθεση μεταξύ: Των αναιρεσειόντων: 1) Οικοδομικού Συνεταιρισμού Περιορισμένης Ευθύνης με την επωνυμία "Οικοδομικός Συνεταιρισμός ο Πρωτεύς Σ.Π.Ε." και έδρα την ..., ο οποίος βρίσκεται υπό εκκαθάριση και εκπροσωπείται νόμιμα, 2) Α. χήρας Ν. Θ., κατοίκου ... , 3) Κ. Θ. του Ν., κατοίκου ... , και 4) Α. Θ. του Ν., κατοίκου ... . Οι 2η, 3ος και 4ος ως εξ' αδιαθέτου κληρονόμων του δικαιοπαρόχου τους Ν. Θ.. Οι 1ος, 2η και 3ος εκπροσωπήθηκαν από τον πληρεξούσιο δικηγόρο τους Α. Θ. και ο 4ος παραστάθηκε αυτοπροσώπως με την ιδιότητα του ως δικηγόρου. Των αναιρεσιβλήτων: 1) Δήμου Ραφήνας-Πικερμίου με έδρα τη Ραφήνα, νόμιμα εκπροσωπούμενου, ο οποίος εκπροσωπήθηκε από πληρεξούσιο δικηγόρο του Ευθύμιο Παναγιωτόπουλο, 2) Β. Μ. του Κ., κατοίκου ... , που παραστάθηκε με τον πληρεξούσιο δικηγόρο του Συμεών Γιαννιώτη-Γαλανό, και 3) Ι. Μ. του Π., κατοίκου ... , που παραστάθηκε με τον ίδιο ως άνω πληρεξούσιο δικηγόρο, χωρίς να καταθέσουν προτάσεις. Η ένδικη διαφορά άρχισε με τις: 1) από 3/1/2008 αγωγή των ήδη αναιρεσειόντων, 2)από 10/11/2008 αγωγή του 1ου αναιρεσιβλήτου, 3)από 11/11/2008 αγωγή του 1ου αναιρεσιβλήτου και 4)από 23/5/2008 πρόσθετη παρέμβαση του 2ου αναιρεσιβλήτου, οι οποίες κατατέθηκαν στο Πολυμελές Πρωτοδικείο Αθηνών και συνεκδικάστηκαν. Εκδόθηκαν οι αποφάσεις: 3791/2009 του ιδίου Δικαστηρίου και 6600/2011 του Εφετείου Αθηνών. Την αναίρεση της τελευταίας απόφασης ζητούν οι αναιρεσείοντες με την από 5/3/2012 αίτησή τους. Κατά τη συζήτηση της αίτησης αυτής, που εκφωνήθηκε από το πινάκιο, οι διάδικοι παραστάθηκαν όπως σημειώνεται πιο πάνω. Ο Εισηγητής Αρεοπαγίτης Ερωτόκριτος Καλούδης ανέγνωσε την από 20/2/2013 έκθεσή του, με την οποία εισηγήθηκε την απόρριψη της αίτησης αναίρεσης. Ο πληρεξούσιος των αναιρεσειόντων ζήτησαν την παραδοχή της αίτησης, οι πληρεξούσιοι των αναιρεσιβλήτων την απόρριψή της, καθένας δε την καταδίκη του αντιδίκου μέρους στη δικαστική δαπάνη του. ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ Ι. Από τις διατάξεις των άρθρων 966 και 967 ΑΚ σε συνδυασμό με εκείνες των άρθρων 968, 969 και 970 ΑΚ προκύπτει, ότι κοινής χρήσης είναι τα πράγματα, τα οποία, είτε από το νόμο (όπως με το χαρακτηρισμό τους ως κοινοχρήστων από το ρυμοτομικό διάγραμμα του σχεδίου πόλης), είτε από τη βούληση του ιδιοκτήτη (όπως με διαθήκη ή δωρεά) έλαβαν τον προορισμό αυτό με την τήρηση των νόμιμων διατυπώσεων (άρθρα 369, 503, 1033, 1715, 2014, 1192 ΑΚ). Υπό την ισχύ του ΑΚ για να καθιερωθεί κοινή χρήση επί ακίνητου πράγματος, με τη βούληση του ιδιοκτήτη, πρέπει η εν λόγω δήλωσή του περί παραιτήσεως από την κυριότητα να υποβληθεί σε συμβολαιογραφικό έγγραφο και μεταγραφή. Κατά το προϊσχύον του ΑΚ βυζαντινορωμαϊκό δίκαιο (ν.3 παρ.2 Πανδ. 43.7), ένα ακίνητο αποκτούσε την ιδιότητα του κοινοχρήστου με την αμνημονεύτου χρόνου αρχαιότητα, σύμφωνα με την οποία η χρήση του πράγματος από κοινότητα ή δήμο ή από τους δημότες αυτών μπορούσε να προσδώσει σε ακίνητο την ιδιότητα του κοινοχρήστου, εφόσον η αρχαιότητα στην ως άνω χρήση υπήρξε συνεχής επί δύο γενεές, η καθεμία από τις οποίες εκτείνεται σε σαράντα έτη και είχε συμπληρωθεί πριν από την εισαγωγή του ΑΚ (23.2.1946), ενόψει του ότι ο τελευταίος δεν αναγνωρίζει το θεσμό της αμνημονεύτου χρόνου αρχαιότητας (ΑΠ 1528/1998, ΑΠ 190/1993). Εξάλλου, στην πρώτη από τις πιο πάνω περιπτώσεις απαιτείται και καθορισμός με δικαστική απόφαση της πλήρους αποζημίωσης, που αναλογεί στην αξία του αναγκαστικά απαλλοτριουμένου και καταβολή αυτής στο δικαιούχο ή παρακατάθεσή της στο Ταμείο Παρακαταθηκών και Δανείων (ΑΠ 515/1992). Περαιτέρω, από τις διατάξεις του άρθρου 1 παρ.1, 2, 4, 6 και 8 του ν.δ. 690/1948, σε συνδυασμό με εκείνες των άρθρων 2 παρ.1 εδ. α', 3 παρ.2 και 7 παρ.1 και 2 του ν.δ. της 17.7./16.8.1923, ενόψει και του σκοπού των διατάξεων του ν.δ. 690/1948, συνιστάμενου στο να εξασφαλιστεί η εφαρμογή του σχεδίου της ρυμοτομίας χωρίς δαπάνες για τους κοινόχρηστους χώρους με την εθελοντική παραχώρηση των αναγκαίων για το σκοπό αυτό γηπέδων από τους ιδιοκτήτες τους, συνάγονται σαφώς τα εξής: Οι ιδιοκτήτες εδαφικών εκτάσεων, που καταλαμβάνονται από τα σχέδια ρυμοτομίας των συνοικισμών που εγκρίθηκαν μέχρι ή και μετά την ισχύ - στις 8.5.1948 - του ν.δ. 690/1948 ως κοινόχρηστοι χώροι, οι οποίοι και επιδίωξαν την έγκριση του σχεδίου ρυμοτομία και ήταν τότε ιδιοκτήτες των εκτάσεων αυτών, θεωρούνται "κατ' αμάχητο τεκμήριο" ότι παραιτήθηκαν από την κυριότητα, νομή και κατοχή τους και από οποιοδήποτε δικαίωμά τους γενικώς επί των εδαφικών αυτών εκτάσεων με τη θέλησή τους, ώστε να πετύχουν με την έγκριση και εφαρμογή του σχεδίου τη διαίρεση των υπολοίπων εκτάσεών τους σε οικόπεδα οικοδομήσιμα καθώς και τη διάθεσή τους. Οι εκτάσεις αυτές, τις οποίες το σχέδιο ρυμοτομίας καθόρισε ως κοινόχρηστους χώρους, θεωρούνται ότι περιήλθαν στην προβλεπόμενη από το σχέδιο της ρυμοτομίας κοινή χρήση από την έγκρισή του και περιέρχονται, χωρίς αποζημίωση και ανάγκη σύνταξης σχετικής συμβολαιογραφικής πράξης και μεταγραφής της, στον κατά νόμο κύριο αυτών, ήτοι στο Δημόσιο ή το Δήμο ή την Κοινότητα, στα διοικητικά όρια των οποίων αυτά κείνται (άρθρα 968 ΑΚ, 1 του π.δ. 25/28.11.1929 και 4 του ν. 3155/1955), ακόμη και αν δεν παραδόθηκαν στην κοινή χρήση, μη επανερχόμενοι στους πρώην ιδιοκτήτες τους και εάν με τροποποίηση του σχεδίου απέβαλαν την ιδιότητα του κοινοχρήστου, καταστάντες οικοδομήσιμοι χώροι ή και τέθηκαν εκτός σχεδίου, εκτός εάν με την τροποποίηση καθίστανται κοινόχρηστοι άλλοι χώροι των ιδιοκτητών και κατά ίσο προς αυτούς εμβαδό ή οι κατά την έγκριση του σχεδίου ιδιοκτήτες είχαν με σχετική σύμβαση επιφυλάξει εις εαυτούς την κυριότητά τους επί των χώρων αυτών, σε περίπτωση αποβολής της ιδιότητάς τους ως κοινοχρήστων ή θέσης αυτών εκτός σχεδίου (ΟλΑΠ 228/1983 ΝοΒ 31.1554, ΑΠ 442/2003 Ελλ.Δνη 45.801). Τέλος, ο λόγος αναίρεσης από τον αριθμό 1 του άρθρου 559 του Κ.Πολ.Δ. ιδρύεται, αν για την εφαρμογή κανόνα ουσιαστικού δικαίου, το δικαστήριο απαίτησε περισσότερα στοιχεία ή αρκέσθηκε σε λιγότερα στοιχεία από εκείνα που απαιτεί ο νόμος, καθώς και αν το δικαστήριο προσέδωσε στον εφαρμοστέο κανόνα έννοια διαφορετική από την αληθινή. Στην περίπτωση που το δικαστήριο έκρινε κατ' ουσία την υπόθεση, η παραβίαση κανόνα ουσιαστικού δικαίου κρίνεται ενόψει των πραγματικών περιστατικών που ανελέγκτως δέχτηκε ότι αποδείχθηκαν το δικαστήριο της ουσίας και της υπαγωγής αυτών στο νόμο, ιδρύεται δε ο λόγος αυτός όταν το δικαστήριο εφάρμοσε το νόμο, παρότι τα πραγματικά περιστατικά που δέχθηκε ότι αποδείχθηκαν δεν ήταν αρκετά για την εφαρμογή του ή δεν εφάρμοσε το νόμο, παρότι τα πραγματικά περιστατικά που δέχθηκε αρκούσαν για την εφαρμογή του, καθώς και όταν προέβη σε εσφαλμένη υπαγωγή των πραγματικών περιστατικών σε διάταξη στο πραγματικό της οποίας αυτά δεν υπάγονται. Στην προκειμένη περίπτωση, το Εφετείο, όπως προκύπτει από την προσβαλλόμενη απόφασή του, δέχθηκε τα εξής: "Ο (ήδη πρώτος αναιρεσείων) ΟΙΚΟΔΟΜΙΚΟΣ ΣΥΝΕΤΑΙΡΙΣΜΟΣ Ο ΠΡΩΤΕΥΣ ΣΠΕ" ... το έτος 1952 έχοντας ως κύριο σκοπό ... "την παρ' εκάστου των μελών αυτού απόκτησιν ετοίμου οικίας ή κατοικίας, πληρούσης τους όρους δομήσεως ... ή την απόκτησιν οικοπέδου αρτίου αστικής ή εξοχικής εκτάσεως διά την ανέγερσιν οικοδομής", αγόρασε από τον Γεώργιο Σκουζέ με το 14526/27.3.1952 συμβόλαιο του συμβολαιογράφου Αθηνών Δημητρίου Στάμου, που μεταγράφηκε νόμιμα, ένα αγρόκτημα εκτάσεως 128, 7 στρεμμάτων, που βρίσκεται στη Ραφήνα Αττικής ... Με πρωτοβουλία και επίσπευση του ως άνω ιδιοκτήτη συνεταιρισμού επιτεύχθηκε η επέκταση του ρυμοτομικού σχεδίου Ραφήνας Αττικής στην ανωτέρω περιοχή της ιδιοκτησίας του, σύμφωνα με το από 23.3.1953 β.δ. "περί επεκτάσεως του ρυμοτομικού σχεδίου Ραφήνας Αττικής" (ΦΕΚ 76/30.3.1953), με το οποίο (β.δ.) εγκρίθηκε η επέκταση του ρυμοτομικού σχεδίου Ραφίνης (Αττικής) στην περιοχή της ιδιοκτησίας του Οικοδομικού Συνεταιρισμού "Ο Πρωτεύς", ως εμφαίνεται στο από 15-4-1952 διάγραμμα του μηχανικού Φ. Κ., θεωρημένο υπό του Γενικού Διευθυντού Οικισμού με την 12648 πράξη του ... Περαιτέρω, αποδείχθηκε, ότι το ανωτέρω ρυμοτομικό σχέδιο αποτυπώθηκε στο από τον Δεκέμβριο 1952 ρυμοτομικό διάγραμμα του μηχανικού Λ. Κ., το οποίο κυρώθηκε ... με τη με αριθμό Ε 29921/16.7.1953 απόφαση του Υπουργού Δημοσίων Έργων (ΦΕΚ 173/7.8.1953). Βάσει αυτών, η ανωτέρω έκταση χωρίστηκε σε δύο τμήματα ... Περαιτέρω και όσον αφορά την εδαφική έκταση με στοιχείο Βα', εμβαδού 1940 τμ., που αποτελεί αντικείμενο της από 11-11-2008 αγωγής του Δήμου Ραφήνας και προσδιορίζεται με τους αριθμούς 12, 13, 14, 15, 51, 39, 52, 35, 36, 37, 38, 39, 53, 46, 47, 48, 49, 50 και 12 στο από Νοεμβρίου 2008 τοπογραφικό διάγραμμα της Τεχνικής Υπηρεσίας του Δήμου Ραφήνας, που επισυνάπτεται στην άνω αγωγή, ως εντός σχεδίου πόλης κοινόχρηστη έκταση του ενάγοντος Δήμου Ραφήνας, συνορεύει βόρεια σε ευθεία γραμμή που οριοθετείται από τους αριθμούς 50, 12 με εκτός σχεδίου έκταση και σε καμπύλη γραμμή που οριοθετείται από τους αριθμούς 12, 13, 14, 15 με τον αιγιαλό, ανατολικά και βορειοανατολικά σε τεθλασμένη γραμμή που οριοθετείται από τους αριθμούς 15, 51, 39, 52, 35 με εκτός σχεδίου έκταση, νότια σε καμπύλη γραμμή που οριοθετείται από τους αριθμούς 35, 36, 37, 38, 39, 53 με την οδό ... και νοτιοδυτικά και βορειοδυτικά σε τεθλασμένη γραμμή που οριοθετείται από τους αριθμούς 53, 46, 47, 48, 49, 50 με εκτός σχεδίου έκταση, αυτή (έκταση) ανήκε στην ιδιοκτησία του εναγόμενου συνεταιρισμού και εντάχθηκε στο ρυμοτομικό σχέδιο πόλης, που επεκτάθηκε στην ιδιοκτησία του με επίσπευση του ιδίου (εναγομένου), δυνάμει του από 23.3.1953 β.δ. "περί επεκτάσεως του ρυμοτομικού σχεδίου Ραφίνης Αττικής" (ΦΕΚ 76/30.3.1953), με το οποίο (β.δ.) εγκρίθηκε η επέκταση του ρυμοτομικού σχεδίου Ραφίνης (Αττικής) στην περιοχή της ιδιοκτησίας του Οικοδομικού Συνεταιρισμού "Ο Πρωτεύς", ως εμφαίνεται στο, υπό του Γενικού Διευθυντού Οικισμού θεωρημένο με τη 12648 πράξη του, από 15-4-1952 διάγραμμα του μηχανικού Φ. Κ., σύμφωνα με όσα, ήδη, αναφέρθηκαν ανωτέρω. Στο διάγραμμα αυτό η άνω εδαφική έκταση Βα δεν χαρακτηρίζεται ρητά ως κοινόχρηστος χώρος, αποτυπώνεται, όμως, σαφώς εντός αυτής η εκκλησία, που επρόκειτο να ανεγερθεί με τον πέριξ αυτής ακάλυπτο χώρο, ως απαραίτητο συμπλήρωμα για τη λειτουργία του κτιρίου, δηλαδή κτιρίου, που εξυπηρετεί σαφώς θρησκευτικούς σκοπούς και επηρεάζει εν γένει τη μορφή του οικισμού, γι' αυτό και επετράπη, με πολεοδομικά κριτήρια και με κριτήρια, που ανάγονται στην εξυπηρέτηση του επιδιωκόμενου σκοπού, η ανέγερσή του σε συγκεκριμένο χώρο που καθορίστηκε με την έγκριση της επέκτασης του σχεδίου πόλης. Εξάλλου, σε όλα τα μεταγενέστερα διαγράμματα εμφανίζεται ο συγκεκριμένος χώρος, ως γήπεδο - ακάλυπτος χώρος. Σημειώνεται, ότι τα επικαλούμενα από τον εναγόμενο συνεταιρισμό δημόσια έγγραφα, ήτοι: α) το συνταχθέν από την αρμόδια υπηρεσία του Υπουργείου Οικονομικών "Υπόμνημα ΣΑΟ" (Συντελεστής Αξιοποίησης Οικοπέδου) της Κοινότητας Ραφήνας, β) το νεότερο συνταχθέν από τη Διεύθυνση φορολογίας Κεφαλαίου - Τμήμα Προσδιορισμού Φορολογητέας Αξίας Ακινήτων) "Υπόμνημα ΣΑΟ" του Δήμου Ραφήνας και γ) το υπόμνημα του "Οργανισμού Ρυθμιστικού Σχεδίου και Προστασίας Περιβάλλοντος Αθήνας", που αφορά τη Ζώνη Οικιστικού Ελέγχου Ανατολικής Αττικής - Μεσογείων (ΦΕΚ 199Δ/2003), εμφανίζουν μεν την επίδικη έκταση των 1940 τμ., ως ευρισκομένη εκτός σχεδίου πόλης, ουδόλως, όμως, προκύπτει ότι, κατά τη σύνταξή τους, ελήφθη υπόψη το ως άνω ρυμοτομικό σχέδιο, που συνοδεύει το από 23.3.1953 β.δ. έγκρισης της επέκτασης του ρυμοτομικού σχεδίου πόλης στην ιδιοκτησία του συνεταιρισμού, εν αντιθέσει με τη Διεύθυνση Χωροταξίας - Πολεοδομίας της Νομαρχιακής Αυτοδιοίκησης Ανατολικής Αττικής (Τμήμα Χωροταξίας -Πολεοδομικών και Τοπογραφικών Σχεδίων και Εφαρμογών), που με το 7474/Τ1-677/07/22-4-2008 έγγραφό της προς το Υ.ΠΕ.ΧΩ.ΔΕ., το οποίο εξέδωσε, κατόπιν των από 29-5-2007 και 2-1-2008 αιτήσεων του Δήμου Ραφήνας και του Οικ. Συνεταιρισμού "Ο ΠΡΩΤΕΥΣ", αντιστοίχως, που έλαβε υπόψη το απόσπασμα του ρυμοτομικού σχεδίου, σύμφωνα με το από 23.3.1953 Διάταγμα (ΦΕΚ 76α/30-3-1953) και οριοθετεί την ως άνω επίδικη εδαφική έκταση, ως έκταση εντός σχεδίου. Περαιτέρω, τα επικαλούμενα από τον εναγόμενο συνεταιρισμό τοπογραφικά διαγράμματα χαρακτηρισμού και αποχαρακτηρισμού των ενδίκων εκτάσεών τους, ως χερσαίας ζώνης Λιμένα Ραφήνας, τα οποία εμφανίζουν την επίδικη έκταση των 1940 τμ. ως ενιαία με τη λοιπή, εκτός σχεδίου ιδιοκτησία τους, δεν αποτελούν απόδειξη ότι η έκταση αυτή είναι εκτός σχεδίου, διότι κατά το σχεδιασμό των διαγραμμάτων αυτών ουδόλως προκύπτει, ότι ελήφθη υπόψη, εάν η έκταση που συμπεριλήφθηκε στη χερσαία ζώνη Λιμένα είναι εντός ή εκτός σχεδίου, ούτε και αναφέρεται κάτι τέτοιο σ' αυτά. Κατ' ακολουθία των ανωτέρω, ο εναγόμενος συνεταιρισμός, που ήταν ιδιοκτήτης της έκτασης αυτής, που καταλαμβάνεται από το σχέδιο ρυμοτομίας, την έγκριση του οποίου επεδίωξε ο ίδιος, κατ' αμάχητο τεκμήριο παραιτήθηκε από την κυριότητα της ανωτέρω εδαφικής έκτασης, η οποία ορίστηκε στο ανωτέρω ρυμοτομικό σχέδιο, ότι θα αποτελέσει χώρο για την ανέγερση εκκλησιαστικού ναού και συνακόλουθα, ότι θα αποτελέσει κοινόχρηστο χώρο, ώστε να επιτύχει με την έγκριση και εφαρμογή του σχεδίου τη διαίρεση των υπόλοιπων εκτάσεών του σε οικόπεδα οικοδομήσιμα και τη διάθεσή τους και επομένως η εδαφική αυτή έκταση θεωρείται, ότι περιήλθε στην προβλεπόμενη από το σχέδιο της ρυμοτομίας κοινή χρήση από τότε, που αυτό εγκρίθηκε, σύμφωνα με τη διάταξη του άρθρου 1 παρ. 1 του ν.δ. 690/1948, έστω και αν ουδέποτε έγινε η διαμόρφωση του χώρου αυτού και η χρησιμοποίησή του, ως κοινοχρήστου με την ανέγερση του προβλεφθέντος Ιερού Ναού, σύμφωνα και με όσα αναπτύχθηκαν στην προηγηθείσα νομική σκέψη. Εξάλλου, στη συγκεκριμένη περίπτωση, δεν υπάρχει πεδίο εφαρμογής της παραγράφου 5 του άρθρου 1 του ν.δ. 690/1948, όπως αβάσιμα ισχυρίζονται οι εκκαλούντες, διότι αυτή (η παρ. 5) αφορά τον τρόπο μεταβίβασης της κυριότητας οικοπέδων προορισμένων μεν για την ανέγερση κοινής ωφελείας κτιρίων, για τα οποία, όμως, έχει, ήδη, αναληφθεί ή επιβληθεί υποχρέωση εκπλήρωσης της ανέγερσης στα αρμόδια, προς ανέγερσή των, νομικά πρόσωπα, πράγμα το οποίο, όμως, δεν συμβαίνει εν προκειμένω". Με βάση τις παραδοχές αυτές το Εφετείο κατέληξε στην κρίση ότι η επίδικη έκταση των 1940 τ.μ., ως κοινόχρηστη στο ως άνω ρυμοτομικό σχέδιο του πρώτου αναιρεσιβλήτου Δήμου, την έγκριση του οποίου επέσπευσε ο τότε ιδιοκτήτης πρώτος αναιρεσείων συνεταιρισμός, περιήλθε στην κυριότητα του πρώτου αναιρεσίβλητου Δήμου, ακόμη και αν δεν δόθηκε στην προβλεπόμενη από το σχέδιο ρυμοτομίας κοινή χρήση (ΟλΑΠ 228/1983), δηλαδή με τον προβλεπόμενο νόμιμο τρόπο στην ένδικη - από 11.11.2008 - αναγνωριστική κυριότητας αγωγή του ήδη αναιρεσίβλητου Δήμου Ραφήνας, την οποία και δέχτηκε ακολούθως ως βάσιμη και κατ' ουσίαν, επικυρώνοντας, έτσι, την εκκαλούμενη απόφαση, που είχε εκφέρει όμοια κρίση. Κρίνοντας, έτσι, το πιο πάνω Δικαστήριο, του οποίου το αποδεικτικό πόρισμα εκτίθεται με σαφήνεια, δεν παραβίασε ευθέως τις ουσιαστικού δικαίου διατάξεις του ν.δ. 690/1948 που προαναφέρθηκαν και μάλιστα την του άρθρου 1 παρ. 5 αυτού, που προνοεί για την εξασφάλιση και τη μεταβίβαση των χώρων που προβλέπονται από τα σχέδια για την ανέγερση κοινής ωφέλειας κτιρίων στα αρμόδια για την ανέγερση νομικά πρόσωπα και τη μεταγραφή αυτών με φροντίδα τους, η οποία ορθά δεν εφαρμόσθηκε, εφόσον υπό τα ως άνω δεδομένα δεν συνέτρεχε περίπτωση εφαρμογής της. Ο πρώτος, επομένως, λόγος της αναίρεσης, από τον αριθμό 1α του άρθρου 559 ΚΠολΔ, με τον οποίο, υπό την επίκληση της αναιρετικής αυτής πλημμέλειας υποστηρίζονται τα αντίθετα, πρέπει να απορριφθεί ως αβάσιμος. ΙΙ. Η νομική αοριστία της αγωγής που συνδέεται με τη νομική εκτίμηση του κανόνα ουσιαστικού δικαίου, που πρέπει να εφαρμοστεί, αποτελεί παράβαση που ελέγχεται με τη διάταξη του άρθρου 559 αριθ. 1 ΚΠολΔ, αν το δικαστήριο αξίωσε περισσότερα στοιχεία από τα απαιτούμενα από το νόμο προς θεμελίωση του ασκούμενου δικαιώματος για να κρίνει νόμιμη την αγωγή ή αντίθετα αρκέστηκε σε λιγότερα από τα απαιτούμενα στοιχεία. Η αοριστία όμως του δικογράφου της αγωγής μπορεί να μην είναι νομική αλλά ποσοτική ή ποιοτική, όταν στο δικόγραφο αυτής δεν αναφέρονται με πληρότητα τα πραγματικά περιστατικά, τα οποία αποτελούν την προϋπόθεση εφαρμογής του κανόνα δικαίου, στον οποίο, σύμφωνα με τη διάταξη του άρθρου 216 παρ. 1 στοιχ. α' και β' Κ, Πολ.Δ στηρίζεται το αίτημα της αγωγής (ποσοτική αοριστία) ή όταν στο δικόγραφο γίνεται απλώς επίκληση των όρων του νόμου χωρίς να αναφέρονται τα περιστατικά που θεμελιώνουν την εφαρμογή του συγκεκριμένου κανόνα δικαίου (ποιοτική αοριστία). Στις περιπτώσεις αυτές της ποσοτικής ή ποιοτικής αοριστίας της αγωγής η απόφαση ελέγχεται με βάση τις διατάξεις του άρθρου 559 αριθ. 8 και 14 ΚΠολΔ, αντίστοιχα. Εξάλλου, από τη διάταξη του άρθρου 1108 ΑΚ, που αναφέρεται στην αρνητική αγωγή, προκύπτει, ότι η διατάραξη της κυριότητας - στοιχείο απαραίτητο για την πληρότητα και το ορισμένο της εν λόγω αγωγής (ΚΠολΔ 118 εδ. 4, 216) -, ήτοι η παρεμπόδιση του κυρίου ν' ασκήσει το δικαίωμά του πάνω στο πράγμα, η οποία μπορεί να γίνει με ενέργεια ή παράλειψη, πρέπει να είναι παράνομη, να έγινε δηλαδή χωρίς δικαίωμα, δεν είναι δε απαραίτητο να ήταν και υπαίτια (από δόλο ή αμέλεια). Εάν, όμως, από τη διατάραξη επήλθε ζημία (περιουσιακή ή μη), μπορεί να ζητηθεί η αποκατάστασή της κατά τις περί αδικοπραξιών διατάξεις, απαραίτητο δε στοιχείο στην περίπτωση αυτή της βάσης της αγωγής αποζημίωσης, η οποία μπορεί και να σωρευθεί στο ίδιο δικόγραφο με την αρνητική (ΚΠολΔ 218 παρ. 1), είναι η υπαιτιότητα (δόλος ή αμέλεια) και πρέπει να εκτίθενται, πέραν των άλλων προϋποθέσεων, και πραγματικά περιστατικά που θεμελιώνουν την υπαιτιότητα του δράστη, είτε με τη μορφή του δόλου ή της αμέλειας, και δεν αρκεί η μνεία στην αγωγή, ότι από την παράνομη ενέργεια του δράστη επήλθε η ζημία (ΑΠ 554/1979 ΝοΒ 27.1597). Υπάρχει δε αμέλεια, όταν ο δράστης δεν καταβάλλει την επιμέλεια που απαιτείται στις συναλλαγές, δόλος δε, όταν η βούληση του δράστη κατευθύνεται στο κυρίως επερχόμενο με την πράξη του παράνομο αποτέλεσμα, αλλά και όταν αποδέχεται όλες τις συνέπειές της, που αυτός προέβλεψε ως αναγκαίες ή ενδεχόμενες (ΑΠ 1495/2009 Ελλ.Δνη 51.30). Στην προκείμενη περίπτωση, οι αναιρεσείοντες, στην ένδικη, από 3.1.2008, αναγνωριστική - αρνητική αγωγή τους, όπως προκύπτει από την παραδεκτή (άρθρο 561 παρ.2 ΚΠολΔ) επισκόπηση του περιεχομένου της, σωρεύουν και αγωγή αποζημίωσης, λόγω της ηθικής βλάβης που υπέστησαν εξαιτίας μείωσής τους, ο μεν πρώτος της φήμης του, οι δε λοιποί της προσωπικότητάς τους από την προσβλητική συμπεριφορά του εναγομένου (και ήδη αναιρεσίβλητου) Δήμου Ραφήνας, γι' αυτό και ζητούν για χρηματική ικανοποίηση, ο καθένας τους τα αναφερόμενα ποσά. Προς θεμελίωση δε του δικαιώματός τους αυτού ισχυρίστηκαν, ότι είχαν προβεί σε "Σύνταξη και επίδοση της από 26.4.2002 αίτησης προς το Νομάρχη Ανατολικής Αττικής, τον "Οργανισμό Λιμένος Ραφήνας ΑΕ" και τον Υπουργό Εμπορικής Ναυτιλίας για να προβούν στον άμεσο αποχαρακτηρισμό της ιδιοκτησίας (τους) ως "Επέκταση Χερσαίας Ζώνης Λιμένος" ... η οποία κοινοποιήθηκε και στον (αντίδικο) Δήμο Ραφήνας ... (και) ουδεμία αντίδραση επέδειξε ο εν λόγω αντίδικος (ακολουθεί η αναφορά και άλλων ενεργειών) κατόπιν (των οποίων) και του υπ' αριθμ. 1478/2004 πρακτικού του Νομικού Συμβουλίου του Κράτους που εγκρίθηκε από τον Υφυπουργό Οικονομίας και Οικονομικών την 6-4-2004 ... ο Οργανισμός Λιμένος Ραφήνας ΑΕ προέβη σε ενέργειες ... στα πλαίσια των οποίων, όπως (τους) ενημέρωσ(ε), γνωμοδότησαν θετικά όλοι οι αρμόδιοι φορείς (ΥΕΝ, ΓΕΝ ... ) και η πράξη αποχαρακτηρισμού εκκρεμεί ενώπιον του αρμόδιου Περιφερειάρχη για τελική υπογραφή και δημοσίευση στο ΦΕΚ". Όμως, "την Τετάρτη, 11.5.2005, κατόπιν τυχαίας επίσκεψης που έκανε στη Ραφήνα Αττικής ο πρόεδρος της επιτροπής των εκκαθαριστών (του πρώτου από τους αναιρεσείοντες οικοδομικού συνεταιρισμού), Α. Π., διαπίστωσ(ε), ότι εντός της εκτάσεως του αγροτεμαχίου Β ευρίσκετο μία ξύλινη (χαμηλή) εξέδρα ... (και) κατόπιν ερωτήσεών (του) σε περιοίκους πληροφορήθηκ(ε) ότι την εν λόγω εξέδρα τοποθέτησε η επιχειρηματίας Μ. Λ., δεύτερη εναγομένη ... για την εξυπηρέτηση των αναγκών παρακείμενης επιχείρησής της καφέ - μπαρ - εστιατορίου ... Αντιδρώντας (δε) άμεσα ... (εν τέλει) η εναγομένη και προ του φόβου της δικαστικής, αστικής και ενδεχομένως ποινικής δίωξής της, με το ... από 17/9/2005 "Συμφωνητικό ... " α) ... β) αναγνώρισε εγγράφως την κυριότητα, νομή και κατοχή (τους) επί του ανωτέρω ... γ) τους απέδωσε τη νομή και χρήση του εν λόγω τμήματος των 115, 12 τ.μ., δ) υποσχέθηκε ότι δεν θα χρησιμοποιήσει ξανά στο μέλλον το εν λόγω τμήμα ... και δ) υποσχέθηκε όπως ... αφαιρέσει την ανωτέρω ξύλινη εξέδρα ... Ωστόσο, την 11.8.2006, διαπίστωσε ... ο ανωτέρω Πρόεδρος της επιτροπής των εκκαθαριστών ... ότι η αντίδικος είχε επανακαταλάβει το εν λόγω τμήμα ... και το χρησιμοποιούσε εκ νέου ... Αντιδρώντας (δε) και πάλι άμεσα, με την από 16.8.2006 εξώδικη γνωστοποίηση και κλήση ... (αλλά) παρά το γεγονός ότι η αντίδικος έσπευσε τηλεφωνικώς να δηλώσει ότι θα αφαιρέσει άμεσα την εν λόγω ξύλινη εξέδρα ... ουδέν εξ αυτών έπραξε, με αποτέλεσμα να ασκήσει κατ' αυτής την από 5.10.2006 ενώπιον του Ειρηνοδικείου Κρωπίας αίτηση ασφαλιστικών μέτρων νομής ... και ενώ αναμένετο η συζήτησή της ... του κοινοποίησε, την 15.12.2006, την από 11.12.2006 ανακοίνωση δίκης - προσεπίκληση στρεφόμενη κατά του Δήμου Ραφήνας ... υποστηρίζοντας ... ότι το καλοκαίρι του 2006 ο Δήμος Ραφήνας τοποθέτησε στην επίδικη έκταση πινακίδα με την ένδειξη "ΚΟΙΝΟΧΡΗΣΤΟΣ ΧΩΡΟΣ" και την ενημέρωσε ότι ... αν επιθυμεί να κάνει χρήση αυτού ... να καταβάλλει το αναλογούν τέλος χρήσης κοινόχρηστου χώρου. Την επομένη 16.12.2006 ... διαπίστωσαν ότι ο Δήμος Ραφήνας είχε πράγματι τοποθετήσει (4) μεταλλικές πινακίδες με την ένδειξη "ΔΗΜΟΣ ΡΑΦΗΝΑΣ - ΚΟΙΝΟΧΡΗΣΤΟΣ ΧΩΡΟΣ" ... Ακολούθως υπήρξε άμεση η αντίδρασή τους, αποστέλλοντας προς τον αντίδικο Δήμο τις από 7.2.2007 και από 26.2.2007 εξώδικες δηλώσεις και κλήσεις (τους) ... ουδεμία, ωστόσο, απάντηση ... έλαβαν μέχρι σήμερα ... Στη συνέχεια, ωστόσο, ο Δήμος Ραφήνας εμφανίστηκε ενώπιον του Ειρηνοδικείου Κρωπίας ... άσκησε προφορικώς την από 23.5.2007 κύρια παρέμβασή του ... υποστηρίζοντας ότι η ένδικη συνολική έκταση (τους) αποτελεί κοινόχρηστο χώρο (δικής του κυριότητας) ... (και) εκδόθηκε η υπ' αριθ. 318/31.5.2007 απόφαση του Ειρηνοδικείου Κρωπίας, η οποία ... απέρριψε αμφότερες (αίτηση και κύρια παρέμβαση) κρίνοντας ότι δεν υφίσταται δικαιοδοσία του Ειρηνοδικείου ... αφήνοντας (έτσι) τελικά το ανωτέρω ζήτημα ανεπίλυτο ... (και, ότι) εκ της ανωτέρω παρανόμου και υπαίτιας συμπεριφοράς (καθώς συνειδητά οι δύο εναγόμενοι προσβάλλουν κατά τον ανωτέρω τρόπο την κυριότητά τους) υποστήκα(νε) ... ζημία αναγόμενη στο γεγονός ότι ... ως απόρροια αποκλειστικά των ανωτέρω ενεργειών των αντιδίκων είναι σήμερα ιδιαιτέρως δυσχερής η εκποίηση των ανωτέρω ιδιοκτησιών τους (και ειδικότερα) 1) ο πρώτος, ως αποτελώντας συνεταιρισμό υπό εκκαθάριση ... α) να υποστεί ανεπανόρθωτη προσβολή της φήμης του, καθώς φαίνεται ως παρατείνων αδικαιολογήτως και επί μακρόν την εκκαθάριση αυτού και β) να υποχρεωθεί να παρατείνει τη διάρκεια της ζωής του επί αρκετό επί πλέον χρονικό διάστημα ... και επομένως για την αποκατάσταση της ηθικής βλάβης που υπέστη από την ανωτέρω αιτία λόγω της προσβολής της προσωπικότητάς του οφείλουν να του καταβάλουν (ο καθένας τους τα αναφερόμενα ποσά) και 2) ως προς τους δεύτερη και τρίτο (από αυτούς), πρώτος εναγόμενος ... καθώς προσέβαλλε αντίστοιχα το δικαίωμά τους επί της προσωπικότητάς τους (άρθρο 57 ΑΚ) ... (σε καθένα απ' αυτούς, τα αναφερόμενα ποσά)". Με βάση τα προεκτιθέμενα περιστατικά, δεν θεμελιώνεται υπαιτιότητα του εναγόμενου και ήδη αναιρεσίβλητου Δήμου υπό συγκεκριμένη μορφή της, δηλαδή του δόλου ή της αμέλειας, κατά την έννοια που προεκτέθηκε. Μάλιστα, η μνεία στην αγωγή, ότι "εκ της ανωτέρω παρανόμου και υπαίτιας συμπεριφοράς (καθώς συνειδητά οι δύο εναγόμενοι προσβάλλουν κατά τον ανωτέρω τρόπο την κυριότητά τους) υποστήκα(νε) ... ζημία", έτσι γενικά που διατυπώνεται, χωρίς δηλαδή να γίνεται - και με αυτήν - συγκεκριμένη αναφορά δόλου ή αμέλειας κατά την προεκτεθείσα έννοια, δεν αρκεί για τη θεμελίωσή της. Επομένως, η περί αποζημιώσεως ανωτέρω αγωγή είναι αόριστη και το Εφετείο, με το να την απορρίψει ως απαράδεκτη λόγω της αοριστίας της αυτής - αοριστία η οποία, να σημειωθεί, ότι υπό τα άνω δεδομένα δεν είναι νομική αλλά ποσοτική - δεν υπέπεσε στην αναιρετική πλημμέλεια του αριθμού 14 του άρθρου 559 ΚΠολΔ, ως μη κηρύξαν παρά το νόμο απαράδεκτο, και συνεπώς ο δεύτερος λόγος της αναίρεσης, κατ' ορθήν εκτίμησή του, από τον αριθμό (όχι 1 αλλά) 14 του άρθρου 559 ΚΠολΔ, με τον οποίο υποστηρίζονται τα αντίθετα, πρέπει να απορριφθεί ως αβάσιμος. ΙΙΙ. Από τις διατάξεις των άρθρων 556 και 68 ΚΠολΔ προκύπτει, ότι θετική προϋπόθεση για την άσκηση του ενδίκου μέσου της αναίρεσης είναι η ύπαρξη έννομου συμφέροντος τόσο κατά το χρόνο άσκησής της όσο και κατά το χρόνο συζήτησής της και απαιτείται όχι μόνο γενικώς για το παραδεκτό της αίτησης αναίρεσης, αλλά και ειδικώς για κάθε λόγο αναίρεσης (ΑΠ 612/2009 Ελλ.Δνη 50.734). Προκύπτει δε από τις ίδιες διατάξεις, ότι ο διάδικος που νίκησε δεν έχει έννομο συμφέρον για την άσκηση του ενδίκου μέσου της αίτησης αναίρεσης, παραπονούμενος ότι η πρόσθετη παρέμβαση του παρεμβάντος υπέρ του αντιδίκου του απορρίφθηκε κατ' ουσίαν, ενώ έπρεπε να απορριφθεί ως απαράδεκτη για έλλειψη εννόμου συμφέροντος του παρεμβάντος, αφού ως εκ της απορρίψεως αυτής δεν δημιουργείται εις βάρος του διαδίκου που νίκησε επιβλαβές δεδικασμένο. Επομένως, ο τέταρτος λόγος αναίρεσης, κατ' ορθήν εκτίμησή του (όχι από τον αριθμό 9 αλλά) από τον αριθμό 14 του άρθρου 559 ΚΠολΔ, γιατί το Εφετείο την πρόσθετη παρέμβαση που άσκησε ο Ι. Μ. υπέρ του αντιδίκου των αναιρεσειόντων αναιρεσιβλήτου Δήμου παρέλειψε παρά το νόμο να την κηρύξει απαράδεκτη για έλλειψη έννομου συμφέροντος του παρεμβάντος, αλλά την έκρινε παραδεκτή και νόμιμη και την απέρριψε κατ' ουσίαν, ενώ έπρεπε να την απορρίψει ως απαράδεκτη, είναι απαράδεκτος και πρέπει να απορριφθεί. IV. Η καταψήφιση στη δικαστική δαπάνη του διαδίκου που νικήθηκε δεν έχει ανάγκη ειδικής αιτιολογίας και είναι συνέπεια της αρχής της ήττας (άρθρο 176), ενώ ο συμψηφισμός εν όλω ή εν μέρει της δικαστικής δαπάνης όταν η ερμηνεία του κανόνα δικαίου που εφαρμόσθηκε ήταν ιδιαίτερα δυσχερής κατ' άρθρο 179 ΚΠολΔ απόκειται στην κυριαρχική κρίση του δικαστηρίου που δεν ελέγχεται αναιρετικά (ΑΠ 39/2012). Επομένως, ο τρίτος λόγος της αναίρεσης, με τον οποίο οι αναιρεσείοντες αιτιώνται την προσβαλλόμενη απόφαση για πλημμέλεια από το άρθρο 559 αρ. 19 του ΚΠολΔ, γιατί το Εφετείο δέχτηκε ότι η ερμηνεία των διατάξεων που εφαρμόσθηκαν στην προκείμενη περίπτωση ήταν ιδιαίτερα δυσχερής και συμψήφισε τα δικαστικά έξοδα κατ' άρθρο 179 ΚΠολΔ χωρίς και να αιτιολογεί για ποιο λόγο η ερμηνεία των εν λόγω διατάξεων ήταν ιδιαίτερα δυσχερής, είναι απαράδεκτος και πρέπει να απορριφθεί. Κατ' ακολουθία των ανωτέρω, πρέπει η αίτηση αναίρεσης να απορριφθεί και να καταδικασθούν οι αναιρεσείοντες, οι οποίοι ηττώνται, στα δικαστικά έξοδα των αναιρεσιβλήτων (άρθρα 176 και 183 ΚΠολΔ), μειωμένα όμως ως προς τον πρώτο αναιρεσίβλητο Δήμο, σύμφωνα με το άρθρο 281 παρ.2 του ν. 3463/2006. ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ Απορρίπτει την από 5.3.2012 αίτηση των 1) υπό εκκαθάριση Οικοδομικού Συνεταιρισμού Περιορισμένης Ευθύνης με την επωνυμία "ΟΙΚΟΔΟΜΙΚΟΣ ΣΥΝΕΤΑΙΡΙΣΜΟΣ Ο ΠΡΩΤΕΥΣ ΣΠΕ" κ.α. για αναίρεση της 6600/2011 απόφασης του Εφετείου Αθηνών. Καταδικάζει τους αναιρεσειόντες στα δικαστικά έξοδα των αναιρεσιβλήτων, τα οποία ορίζει: 1) για τον πρώτο αναιρεσίβλητο Δήμο Ραφήνας - Πικερμίου σε εξακόσια (600) ευρώ και 2) για τους δεύτερο και τρίτο αναιρεσιβλήτους σε χίλια οκτακόσια (1.800) ευρώ. Κρίθηκε και αποφασίσθηκε στην Αθήνα στις 29 Απριλίου 2013. Δημοσιεύθηκε στην Αθήνα σε δημόσια συνεδρίαση στο ακροατήριό του στις 2 Μαΐου 2013. Ο ΠΡΟΕΔΡΕΥΩΝ Η ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ