Αριθμός 1995/2013 
ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ
Δ' Πολιτικό Τμήμα 
ΣΥΓΚΡΟΤΗΘΗΚΕ από τους Δικαστές: Νικόλαο Λεοντή, Αντιπρόεδρο του Αρείου Πάγου, Βασιλική Θάνου-Χριστοφίλου, Δημητρούλα Υφαντή, Ιωάννα Πετροπούλου και Μαρία Χυτήρογλου, Αρεοπαγίτες.
ΣΥΝΗΛΘΕ σε δημόσια συνεδρίαση στο Κατάστημά του, στις 20 Σεπτεμβρίου 2013, με την παρουσία και της Γραμματέως Ελένης Τσιουρή, για να δικάσει μεταξύ:
Της αναιρεσείουσας: Ανώνυμης Εταιρίας Γενικών Ασφαλειών, που εδρεύει στο Χαλάνδρι Αττικής, με την επωνυμία "ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΠΙΣΤΗ ΑΕΓΑ" και εκπροσωπείται νόμιμα, η οποία εκπροσωπήθηκε δια του πληρεξουσίου δικηγόρου της Γεώργιο Γεωργουλόπουλο, βάσει δηλώσεως κατ' άρθρο 242 παρ.2 ΚΠολΔ και κατέθεσε προτάσεις.
Των αναιρεσιβλήτων: 1. Γ. χήρα Σ. Κ., το γένος Κ. Π., 2. Σ. Κ. του Σ., 3 Θ. Κ. του Σ., 4 Α. Ρ., το γένος Ε. Π., 5. Ι. Ρ. του Α. και 6 Ε. Ρ. του Α., κατοίκων ..., οι οποίοι εκπροσωπήθηκαν δια του πληρεξουσίου δικηγόρου τους Χρήστο Δημητρόπουλο και κατέθεσαν προτάσεις.
Η ένδικη διαφορά άρχισε με την 197/12-5-2005 αγωγή της ήδη αναιρεσείουσας, που κατατέθηκε στο Μονομελές Πρωτοδικείο Κοζάνης. Εκδόθηκαν οι αποφάσεις: 102/2007 οριστική του ίδιου Δικαστηρίου και 60/2009 του Εφετείου Δυτικής Μακεδονίας. Την αναίρεση της τελευταίας απόφασης ζητεί η αναιρεσείουσα με την από 22-3-2012 αίτησή της. 
Κατά τη συζήτηση της αίτησης αυτής, που εκφωνήθηκε από το πινάκιο, οι διάδικοι παραστάθηκαν, όπως σημειώνεται πιο πάνω. Η Εισηγήτρια Αρεοπαγίτης, Μαρία Χυτήρογλου, ανέγνωσε την από 10-9-2013 έκθεσή της, με την οποία εισηγήθηκε την παραδοχή του πρώτου λόγου της αιτήσεως αναιρέσεως.
ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ
Ι. Από τη διάταξη του άρθρου 361 ΑΚ, με την οποία ορίζεται ότι "για τη σύσταση ή αλλοίωση ενοχής με δικαιοπραξία απαιτείται σύμβαση εφόσον ο νόμος δεν ορίζει διαφορετικά", συνδυαζόμενη και με τις διατάξεις των άρθρων 189, 192 ΕμπΝ και 11 παρ. 1 του ν. 489/1976 "περί υποχρεωτικής ασφαλίσεως της εξ ατυχημάτων αυτοκινήτων αστικής ευθύνης", προκύπτει ότι μεταξύ ασφαλιστή και ασφαλισμένου, η ασφαλιστική σύμβαση καταρτίζεται με απλή συναίνεση και αποδεικνύεται με το ασφαλιστήριο, για το κύρος του οποίου αρκεί μόνον η υπογραφή του ασφαλιστή, μπορεί δε εγκύρως να συμφωνηθεί ότι αποκλείεται η κάλυψη ζημιών από τον ασφαλιστή, που προκαλούνται από την κυκλοφορία αυτοκινήτου, όταν ο οδηγός, κατά το χρόνο του ατυχήματος, τελεί υπό την επίδραση οινοπνεύματος ή τοξικών ουσιών (βρίσκεται σε μέθη), κατά την έννοια του άρθρου 42 ΚΟΚ (ν. 614/1977). Η συνομολόγηση του όρου αυτού δεν απαλλάσσει τον ασφαλιστή της υποχρέωσης να αποζημιώσει τον τρίτο που ζημιώθηκε, παρέχει όμως στον ασφαλιστή το δικαίωμα να εναγάγει τον ασφαλισμένο και ζητήσει κάθε ποσόν (με τους τόκους του), που κατέβαλε ή θα καταβάλει στο ζημιωθέντα τρίτο, για την αποκατάσταση της ζημίας που ο τρίτος υπέστη. Η συνομολόγηση του ανωτέρου όρου, που παρέχει στον ασφαλιστή δικαίωμα αναγωγής κατά του ασφαλισμένου ή των κληρονόμων του, μπορεί να γίνει είτε με την ενσωμάτωση του όρου αυτού στη σύμβαση ασφαλίσεως είτε με την παραπομπή της σύμβασης στους όρους της Κ4/585/1978 απόφασης του Υπουργού Εμπορίου (ΑΕΥ), που έχει δημοσιευτεί στο ΦΕΚ 795 "Τεύχος ΑΕ και ΕΠΕ", στο άρθρο 25 παρ. 8 της οποίας ορίζεται ότι αποκλείονται της ασφάλισης ζημίες που προξενούνται κατά το χρόνο που ο οδηγός του αυτοκινήτου τελεί υπό την επίδραση οινοπνεύματος ή τοξικών ουσιών, κατά την έννοια του άρθρου 42 του ΚΟΚ, αφού ο όρος αυτός, με την παραπομπή στην ανωτέρω AYE, κατέστη μέρος της ασφαλιστικής σύμβασης. Εντεύθεν, για τη δέσμευση του ασφαλισμένου δεν είναι απαραίτητο να υπογράφεται το ασφαλιστήριο από αυτόν, αφού η αποδοχή των όρων του μπορεί να γίνει και σιωπηρά. Τούτο δύναται να συμβεί με την καταβολή του ασφαλίστρου, την παραλαβή του ασφαλιστηρίου, την επικόλληση στο παρμπρίζ του αυτοκινήτου του ειδικού σήματος, που παραδίδει ο ασφαλιστής στον αντισυμβαλλόμενο, τη δήλωση επιγενομένου αυτοκινητικού ατυχήματος ή, τέλος, όταν στο ασφαλιστήριο αυτό στηρίζει τις αξιώσεις του, το επικαλείται και το προσκομίζει στο Δικαστήριο (ΑΠ 826/2005, ΑΠ 735/2004, Δνη 47(2006) 104,1010 αντίστοιχα), ενώ δεν δικαιολογείται άγνοια των όρων από τα συμβαλλόμενα μέρη (ΑΠ 76/2005, Δνη 46(2005) 1415). Άλλωστε, σε περίπτωση ανανέωσης της ασφαλιστικής σύμβασης εκδίδεται νέον ασφαλιστήριο ή βεβαίωση περί ανανεώσεως της (ανανεωτήριο). Κατά την έννοια της διατάξεως αυτής, η σύμβαση ασφαλίσεως ανανεώνεται αυτόματα, υπό τους ίδιους όρους, αν δεν διατυπωθεί το αντίθετο, με συστημένη επιστολή που πρέπει να απευθυνθεί στο μέρος στο οποίο στέλλεται πριν από 30 ημέρες. Δικαίωμα αρνήσεως συνεχίσεως της συμβάσεως έχει κάθε συμβαλλόμενο μέρος (ΑΠ 993/2005, ΕλλΔνη 49(2008)414). Στην προκειμένη περίπτωση με την από 21-4-2005 αγωγή, (αναγωγή), η ενάγουσα, ήδη αναιρεσείουσα, επικαλούμενη σχετικό όρο της μεταξύ αυτής και των αναιρεσιβαλομένων, (κληρονόμων των αρχικών αντισυμβληθέντων μ' αυτήν), συμβάσεως ασφαλίσεως, δυνάμει του οποίου αποκλείονται της ασφαλίσεως ζημιές που προξενούνται κατά τον χρόνο που ο οδηγός του αυτοκινήτου τελεί υπό την επίδραση οινοπνεύματος ή τοξικών ουσιών, ζητεί να υποχρεωθούν αυτοί να της επιστρέψουν το ποσό που κατέβαλε ως αποζημίωση λόγω τροχαίου ατυχήματος που επισυνέβη εξαιτίας υπαιτιότητας του οδηγού του ασφαλισμένου σ' αυτήν οχήματος, όταν αυτός, οδηγώντας υπό την επήρεια μέθης, εισήλθε στο αντίθετο ρεύμα κυκλοφορίας και επέπεσε επί του αυτοκινήτου ιδιοκτησίας της Ο. Μ. το οποίο και καταστράφηκε ολοκληρωτικά. Επί της αγωγής αυτής, (αναγωγής), εκδόθηκε αρχικά η 102/2007 απόφαση του Μονομελούς Πρωτοδικείου Κοζάνης που την έκανε δεκτή ως νόμιμη και ουσιαστικά βάσιμη και μετά από έφεση των εναγομένων, ήδη αναιρεσιβλήτων, η 60/09 απόφαση του Εφετείου Δυτικής Μακεδονίας (προσβαλλομένη) με την οποία έγινε δεκτή η έφεση και απορρίφθηκε η αγωγή. Με τον πρώτο λόγο αναίρεσης η αναιρεσείουσα ασφαλιστική εταιρεία πλήττει την άνω απόφαση για πλημμέλεια εκ του αριθμού 20 του αρθ. 559 Κ.Πολ.Δ υποστηρίζοντας ότι αναγνώσθηκε εσφαλμένα το προσκομιζόμενο απέδωσε ιδιαίτερη αποδεικτική αξία, αφού αν και αναφέρει ότι στην κρίση του περί υπαιτιότητας του δεύτερου αυτών κατέληξε από τα μνημονευόμενα στην αρχή της παρούσας αποδεικτικά στοιχεία και.
Από το συνδυασμό των διατάξεων των άρθρων 559 αριθ. 20 και 561 του ΚΠολΔ, προκύπτει ότι ο οριζόμενος από την πρώτη διάταξη λόγος αναιρέσεως για παραμόρφωση εγγράφου ιδρύεται μόνον όταν το δικαστήριο της ουσίας υποπίπτει σε σφάλμα αναγνώσεως και αποδίδει σε αποδεικτικό, κατά τα άρθρα 339 και 432 ΚΠολΔ, έγγραφο, διαφορετικό περιεχόμενο από εκείνο που πραγματικά αυτό έχει και ακολούθως καταλήγει σε επιζήμιο αποδεικτικό πόρισμα, για πράγματα που έχουν ουσιώδη επιρροή στην έκβαση της δίκης. Πάντως, για να θεμελιωθεί ο προαναφερόμενος λόγος αναίρεσης, πρέπει το Δικαστήριο της ουσίας να έχει στηρίξει το αποδεικτικό του πόρισμα αποκλειστικά ή κατά κύριο λόγο στο έγγραφο, το περιεχόμενο του οποίου φέρεται ότι παραμορφώθηκε, όχι δε όταν το έχει απλώς συνεκτιμήσει μαζί με άλλα αποδεικτικά μέσα, χωρίς να εξαίρει το έγγραφο αναφορικά με το πόρισμα στο οποίο κατέληξε για την ύπαρξη ή μη αποδεικτικού γεγονότος. Στην προκειμένη περίπτωση οι αναιρεσείοντες πλήττουν την προσβαλλομένη απόφαση για την άνω πλημμέλεια εκ του αρθ. 559 αρθ. 20 Κ.Πολ.Δ και υποστηρίζουν ότι το αποδεικτικό της πόρισμα στηρίχθηκε, κυρίως, στο ... ασφαλιστήριο συμβόλαιο το οποίο όμως αναγνώσθηκε εσφαλμένα αφού η ημερομηνία 1-10-2013 που αναγνώστηκε ως ημερομηνία εκδόσεώς του αφορά την ημερομηνία εκδόσεως του αντιγράφου που παρέλαβαν οι κληρονόμοι του ασφαλισμένου μετά την τέλεση του ατυχήματος και όχι του πρωτότυπου που εκδόθηκε την 1/4/2000 όταν δηλαδή καταρτίστηκε και η σύμβαση ασφαλίσεως με αποτέλεσμα το αποδεικτικό πόρισμα της προσβαλλομένης απόφασης να είναι εσφαλμένο. Το Εφετείο Αθηνών με την 60/90 απόφασή του δέχθηκε τα εξής: <<Η ασφαλιστική εταιρεία είχε ασφαλίσει το ζημιογόνο με αριθμό κυκλοφορίας ... ΙΧ επιβατικό αυτοκίνητο για την προς τρίτους αστική ευθύνη κατά το από 10-4-2000 μέχρι 10-10-2000, (χρόνος ατυχήματος 14-4-2000), εξέδωσε δε το με αρθ. ... ασφαλιστήριο συμβόλαιο με ημερομηνία εκδόσεως 1-10-2000 στο οποίο αναφέρεται ότι "ισχύει ΦΕΚ αρ. Φύλλου 795" όπου είναι δημοσιευμένη η ΚΥΑ/585/1978 ΑΥΕ στο αρθ. 25 παρ.8 της οποίας αναφέρεται ότι αποκλείουν της ασφαλίσεως ζημίες προξενούμενες καθόν χρόνον ο οδηγός του αυτοκινήτου οχήματος τελεί υπό την επίδραση οινοπνεύματος ή τοξικών ουσιών κατά την έννοια και τις προϋποθέσεις του αρθ.42 Κ.Ο.Κ.
Συνεπώς, το ασφαλιστήριο συμβόλαιο εκδόθηκε μετά το ατύχημα, ο ασφαλισμένος Α. Ρ. και η σύζυγός του, (τέταρτη εναγομένη), δεν είχαν λάβει γνώση του αναφερομένου όρου περί εξαιρέσεως από την ασφαλιστική κάλυψη ζημιών στον οποίο στηρίζεται η ένδικη αγωγή (αρθ.11 παρ.1 ν.489/76) ως προς τα ασφαλιζόμενα πρόσωπα και πρέπει η αγωγή να απορριφθεί ως προς όλους τους εναγομένους. Το Πρωτοβάθμιο δικαστήριο το οποίο δέχθηκε την αγωγή εν μέρει την αγωγή κρίνοντας ότι οι κληρονόμοι του Α. Ρ. παρέλαβαν από τον ασφαλιστή το ασφαλιστήριο συμβόλαιο και το προσκόμισαν στην Τροχαία Κοζάνης καθώς και ότι η επίκληση του από την τέταρτη εναγομένη συνιδιοκτήτριας του αυτοκινήτου, (η οποία αποποιήθηκε την επαχθείσα σ' αυτήν κληρονομιά του συζύγου της), υποδηλώνει αποδοχή του συμβατικού όρου του αποκλεισμού της ευθύνης της ασφαλιστικής εταιρείας σε περίπτωση οδήγησης του αυτοκινήτου από οδηγό που βρίσκεται σε κατάσταση μέθης έσφαλε και πρέπει αφού γίνει δεκτός κατ' ουσίαν ο σχετικός λόγος της εφέσεως να εξαφανιστεί η προσβαλλόμενη απόφαση" Με βάση τις παραδοχές αυτές το Εφετείο απέρριψε την ένδικη αγωγή ως ουσιαστικά αβάσιμη.- Από το προσκομιζόμενο ... ασφαλιστήριο συμβόλαιο που αφορά στην ασφάλιση του ... αυτοκινήτου ιδιοκτησίας Ρ. Α. και Α. από την αναιρεσείουσα- ασφαλιστική εταιρεία, προκύπτει ότι εκείνο που έχει εκδοθεί την 1/10/2000 είναι αντίγραφο του άνω ασφαλιστηρίου συμβολαίου και με την έννοια αυτή η παραδοχή της προσβαλλομένης αποφάσεως ότι το ασφαλιστήριο συμβόλαιο εκδόθηκε την 1/10/2000, ήτοι μετά την τέλεση του ατυχήματος στηρίζεται σε εσφαλμένη ανάγνωση αυτού.
Συνεπώς, με το να αναγνώσει η προσβαλλομένη απόφαση αυτό ως πρωτότυπο και στηρίξει αποκλειστικά σ' αυτό το αποδεικτικό της πόρισμα υπέπεσε στην πλημμέλεια εκ του άνω αριθμού (20) του αρθ. 559 Κ.Πολ.Δ και θα πρέπει ως εκ τούτου, κατά παραδοχή του σχετικού λόγου αναιρέσεως, να αναιρεθεί, παρελκούσης της έρευνας του έτερου λόγου αναιρέσεως εκ του αρθ. 559 αριθ. 19, παραπεμφθεί η υπόθεση προς περαιτέρω εκδίκαση στο ίδιο δικαστήριο του οποίου η σύνθεση είναι δυνατή με άλλους δικαστές, εκτός εκείνων που δίκασαν προηγουμένως, και καταδικαστούν οι αναιρεσίβλητοι στα δικαστικά έξοδα της αναιρεσείουσας που κατέθεσε προτάσεις (183 Κ.Πολ.Δ.). 
Για τους λόγους αυτούς 
Αναιρεί την 60/23-3-2009 απόφαση του Εφετείου Δυτικής Μακεδονίας. 
Παραπέμπει την υπόθεση προς περαιτέρω εκδίκαση στο ίδιο δικαστήριο συντιθέμενο από άλλους δικαστές.
Καταδικάζει τους αναιρεσιβλήτους στα δικαστικά έξοδα της αναιρεσείουσας τα οποία καθορίζει στο ποσό των τριών χιλιάδων (3000) ευρώ.
Κρίθηκε και αποφασίσθηκε, στην Αθήνα, στις 16 Οκτωβρίου 2013.
Δημοσιεύθηκε, σε δημόσια συνεδρίαση στο ακροατήριό του, στις 5 Νοεμβρίου 2013.
Ο ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ Η ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ