Αριθμός 1236/2013 ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ Z' ΠΟΙΝΙΚΟ ΤΜΗΜΑ - ΣΕ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ Συγκροτήθηκε από τους Δικαστές: Σπυρίδωνα Μιτσιάλη, Αντιπρόεδρο του Αρείου Πάγου, Ιωάννη Γιαννακόπουλο, Ειρήνη Κιουρκτσόγλου-Πετρουλάκη, Βασίλειο Καπελούζο και Πάνο Πετρόπουλο-Εισηγητή, Αρεοπαγίτες. Με την παρουσία και του Αντεισαγγελέα του Αρείου Πάγου Γεωργίου Παντελή (γιατί κωλύεται η Εισαγγελέας του Αρείου Πάγου) και του Γραμματέως Χρήστου Πήτα. Συνήλθε σε Συμβούλιο στο Κατάστημά του στις 2 Οκτωβρίου 2013, προκειμένου να αποφανθεί για την αίτηση του αναιρεσείοντος - κατηγορουμένου, Ν. Χ. του Φ., κατοίκου ... που δεν παρέστη στο συμβούλιο, περί αναιρέσεως της υπ' αριθμ. 1530/2012 αποφάσεως του Τριμελούς Πλημμελειοδικείου Θηβών. Το Τριμελές Πλημμελειοδικείο Θηβών, με την ως άνω απόφασή του διέταξε όσα λεπτομερώς αναφέρονται σ' αυτή, και ο αναιρεσείων - κατηγορούμενος ζητεί τώρα την αναίρεση της απόφασης αυτής, για τους λόγους που αναφέρονται στην από 8 Φεβρουαρίου 2013 αίτησή του αναιρέσεως, η οποία καταχωρίστηκε στο οικείο πινάκιο με τον αριθμό 299/2013. Έπειτα ο Αντεισαγγελέας του Αρείου Πάγου Γεώργιος Παντελής εισήγαγε για κρίση στο Συμβούλιο τη σχετική δικογραφία με την πρόταση του Αντεισαγγελέα του Αρείου Πάγου Γεωργίου Κολιοκώστα, με αριθμό 117/17-4-2013, στην οποία αναφέρονται τα ακόλουθα: "Εισάγω, σύμφωνα με τις διατάξεις των άρθρων 476 παρ. 1 και 513 παρ. 1 εδ. α' του ΚΠΔ, την από 8.2.2013 αίτηση (δήλωση) του Ν. Χ. του Φ., κατοίκου ... για αναίρεση της 1530/2012 αποφάσεως του Τριμελούς Πλημμελειοδικείου Θηβών, και εκθέτω τα ακόλουθα: Κατά το άρθρο 501 παρ. 1 του ΚΠΔ, όπως αντικαταστάθηκε με το άρθρο 48 παρ. 1 του ν. 3160/2003 "Αν κατά τη συζήτηση της υποθέσεως ο εκκαλών δεν εμφανισθεί αυτοπροσώπως ή δια συνηγόρου του, αν συντρέχει η περίπτωση της παρ. 2 του άρθρου 340, η έφεση απορρίπτεται ως ανυποστήρικτη". Ορίζει δε η παρ. 2 του άρθρου 340, όπως ισχύει μετά την αντικατάστασή της με το άρθρο 24 παρ. 1 του ν. 3160/2003 ότι "Σε πταίσματα και πλημμελήματα επιτρέπεται να εκπροσωπείται ο κατηγορούμενος από συνήγορο, τον οποίο διορίζει με έγγραφη δήλωσή του...Στην περίπτωση αυτή ο κατηγορούμενος θεωρείται παρών και ο συνήγορός του ενεργεί όλες τις διαδικαστικές πράξεις γι' αυτόν". Από το συνδυασμό των παραπάνω διατάξεων προκύπτει ότι στην περίπτωση κατά την οποία ο εκκαλών, για την υποστήριξη της εφέσεώς του, εμφανισθείς ενώπιον του Εφετείου όχι αυτοπροσώπως αλλά δια συνηγόρου τον οποίο ο ίδιος έχει διορίσει με έγγραφη δήλωση του, αυτός πλέον θεωρείται ότι είναι παρών. Εξάλλου κατά το άρθρο 502 παρ. 1 εδ. 1 του ΚΠΔ, όπως αντικαταστάθηκε με το άρθρο 49 παρ. 1 του ν. 3160/2003 "Αν ο εκκαλών εμφανισθεί ο ίδιος ή συνήγορός του στην περίπτωση της παρ. 2 του άρθρου 340, η συζήτηση αρχίζει και ο εισαγγελεύς αναπτύσσει συνοπτικά την έφεση", και κατά τα λοιπά εφαρμόζεται, μεταξύ άλλων, και το άρθρο 344 του ΚΠΔ, η παρ. 1 του οποίου ορίζει ότι "η αποχώρηση του κατηγορουμένου κατά τη διάρκεια της δίκης δεν κωλύει την πρόοδο της διαδικασίας". Από τις ανωτέρω διατάξεις προκύπτει ότι αν ο εκκαλών - κατηγορούμενος ή ο συνήγορός του, εμφανίστηκε κατά την έναρξη της διαδικασίας της κατ' έφεση δίκης για να υποστηρίξει την έφεσή του και στη συνέχεια, μετά την έναρξη της συζητήσεως, αποχώρησε, λογίζεται σαν να ήταν παρών και στο υπόλοιπο μέρος της δίκης (Ολ. ΑΠ 3 και 8/2006). Στην περίπτωση αυτή για την έναρξη της προθεσμίας ασκήσεως των επιτρεπομένων ενδίκων μέσων κατά της αποφάσεως δεν είναι αναγκαία η επίδοση της αποφάσεως στον κατηγορούμενο. (ΑΠ 537/2012, 1567/2008). Περαιτέρω, από το συνδυασμό των άρθρων 462, 473 παρ. 1 και 3 και 507 παρ. 1 εδ.α' του ΚΠΔ προκύπτει ότι, όπου ειδική διάταξη νόμου δεν ορίζει διαφορετικά, η προθεσμία για την άσκηση αναιρέσεως αρχίζει από τότε που η απόφαση θα καταχωρισθεί καθαρογραμμένη στο ειδικό βιβλίο του άρθρου 473 παρ. 3 του ΚΠΔ και είναι δέκα ημέρες, εφ' όσον ο δικαιούμενος ήταν παρών κατά τη δημοσίευσή της, άλλως, αν ήταν απών αλλά γνωστής στην ημεδαπή διαμονής, από την επίδοσή της. Εξάλλου, σύμφωνα με τη γενική αρχή του δικαίου, κατά την οποία κανένας δεν μπορεί να υποχρεωθεί στα αδύνατα, είναι επιτρεπτή η εκπρόθεσμη άσκηση του ενδίκου μέσου, συνεπώς και της αναιρέσεως, όταν συντρέχει λόγος ανωτέρας βίας ή ανυπερβλήτου κωλύματος. Στην εξαιρετική, όμως, αυτή περίπτωση, όπως συνάγεται από τα άρθρα 473 παρ. 2 και 474 παρ. 2 του ΚΠΔ, εκείνος που ασκεί το ένδικο μέσο, οφείλει να αναφέρει στη δήλωση ασκήσεώς του το λόγο που δικαιολογεί την εκπρόθεσμη άσκησή του, δηλαδή τα περιστατικά της ανωτέρας βίας ή του ανυπερβλήτου κωλύματος, από τα οποία παρεμποδίστηκε στην εμπρόθεσμη άσκηση αυτού, καθώς και τα αποδεικτικά μέσα, τα οποία αποδεικνύουν την βασιμότητά τους, γιατί διαφορετικά, σύμφωνα και με τα οριζόμενα στη διάταξη του άρθρου 476 παρ. 1 του ΚΠΔ το ένδικο μέσο απορρίπτεται ως απαράδεκτο. Στην προκειμένη περίπτωση, όπως προκύπτει από τα πρακτικά της 1530/2012 αποφάσεως του Τριμελούς Πλημμελειοδικείου Θηβών, το οποίο δίκασε ως Εφετείο, ο κατηγορούμενος και ήδη αναιρεσείων, κατά την δικάσιμο της 27.9.2012, δεν εμφανίστηκε αυτοπροσώπως ενώπιον του ως άνω δικαστηρίου, αλλά εκπροσωπήθηκε από τον πληρεξούσιο δικηγόρο του Αλέξανδρο Παπαϊωάννου, στον οποίο ο ίδιος είχε δώσει προς τούτο ειδική έγγραφη εντολή και πληρεξουσιότητα κατά τα οριζόμενα στο άρθρο 340 παρ. 2 του ΚΠΔ. Μάλιστα το Τριμελές Πλημμελειοδικείο, με παρεμπίπτουσα απόφασή του, επέτρεψε στον προαναφερόμενο συνήγορο να εκπροσωπήσει τον απόντα κατηγορούμενο. Στη συνέχεια ο ως άνω πληρεξούσιος συνήγορος του κατηγορουμένου ζήτησε την αναβολή της δίκης "προκειμένου να προβεί στις απαραίτητες ενέργειες, καθώς ο ίδιος μόλις ανέλαβε την υπόθεση και δεν έχει προετοιμαστεί ενώ ο κατηγορούμενος βρίσκεται σε άσχημη οικονομική κατάσταση". Το Δικαστήριο απέρριψε το αίτημα αυτό και αμέσως μετά της εκφώνηση της σχετικής αποφάσεως "ο πληρεξούσιος συνήγορος του κατηγορουμένου δήλωσε ότι αποσύρεται από τη συζήτηση της υποθέσεως". Ακολούθως, συνεχίστηκε η διαδικασία και εκδόθηκε η παραπάνω απόφαση με την οποία απορρίφθηκε η έφεση του κατηγορούμενου ως ανυποστήρικτη. Η απόφαση αυτή, η οποία, ανεξαρτήτως του περιεχομένου του διατακτικού της, εκδόθηκε μετά την αποχώρηση του εκπροσωπούντος τον κατηγορούμενο συνηγόρου του και, κατά τα προεκτεθέντα, θεωρείται ότι απαγγέλθηκε παρόντος αυτού (από πρόδηλη παραδρομή αναφέρεται ότι εκδόθηκε με απόντα τον εκκαλούντα -κατηγορούμενο), καταχωρήθηκε στο ειδικό βιβλίο των τελεσίδικων αποφάσεων, όπως προκύπτει από τη συνημμένη από 8.2.2013 υπηρεσιακή βεβαίωση του Γραμματέα του Δικαστηρίου, στις 28.11.2012. Ο αναιρεσείων, άσκησε την κρινόμενη αίτηση αναιρέσεως εκπρόθεσμα και συγκεκριμένα στις 8.2.2013 ενώπιον του Γραμματέα του Πρωτοδικείου Θηβών, για την οποία συντάχθηκε η 1/2013 σχετική έκθεση. Στην έκθεση αυτή αναιρέσεως, η οποία ασκήθηκε μετά την οριζόμενη, κατά τα προεκτεθέντα, δεκαήμερη προθεσμία αναιρέσεως, δεν αναφέρονται πραγματικά περιστατικά τα οποία να συνιστούν ανωτέρα βία ή ανυπέρβλητο κώλυμα, που να δικαιολογεί την εκπρόθεσμη άσκησή της. Επομένως, η αίτηση αυτή είναι απαράδεκτη, ως εκπρόθεσμη. Μετά από αυτά, πρέπει να απορριφθεί ως απαράδεκτη η αίτηση αναιρέσεως, σύμφωνα με το άρθρο 476 παρ.1 ΚΠΔ και να καταδικασθεί ο αναιρεσείων στα δικαστικά έξοδα (άρθρο 583 παρ. 1 του ΚΠΔ). ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ Να απορριφθεί η από 8.2.2013 αίτηση (δήλωση) του Ν. Χ. του Φ., για αναίρεση της 1530/2012 αποφάσεως του Τριμελούς Πλημμελειοδικείου Θηβών. Και Να καταδικασθεί ο αναιρεσείων στα δικαστικά έξοδα, που ανέρχονται σε διακόσια πενήντα (250) ευρώ. Αθήνα, 15 Απριλίου 2013 Ο Αντεισαγγελεύς του Αρείου Πάγου, Γεώργιος Ν. Κολιοκώστας". Αφού άκουσε τον Αντεισαγγελέα του Αρείου Πάγου, που αναφέρθηκε στην παραπάνω εισαγγελική πρόταση και έπειτα αποχώρησε, και αφού διαπιστώθηκε από την επί του φακέλου της δικογραφίας σημείωση του Γραμματέα της Εισαγγελίας του Αρείου Πάγου, ότι ειδοποιήθηκε, νομίμως και εμπροθέσμως, σύμφωνα με τη διάταξη του άρθρου 476 παρ. 1 ΚΠΔ, ο αντίκλητος του αναιρεσείοντος. ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ Από το συνδυασμό των διατάξεων των άρθρων 507 παρ.1α, 473 παρ 1 και 3 του ΚΠοινΔ, προκύπτει ότι η προθεσμία για την άσκηση αναιρέσεως, με δήλωση ενώπιον των αναφερόμενων στο άρθρο 474 παρ.1 του ιδίου Κώδικα προσώπων, κατά αποφάσεως που εκδόθηκε με παρόντα το κατηγορούμενο, είναι δέκα ημέρες και αρχίζει από τη καταχώρηση της αποφάσεως καθαρογραμμένης στο ειδικό βιβλίο που τηρείται από τη γραμματεία του ποινικού δικαστηρίου. Εξ άλλου, η εκπρόθεσμη αίτηση αναιρέσεως απορρίπτεται ως απαράδεκτη, σύμφωνα με το άρθρο 476 παρ.1 ΚΠοινΔ. Εξ άλλου, κατά το άρθρο 501 παρ. 1 του ΚΠοινΔ, όπως το πρώτο εδάφιο τροποποιήθηκε με το άρθρο 48 παρ. 1 του ν. 3160/2003 "Αν κατά τη συζήτηση της υποθέσεως ο εκκαλών δεν εμφανισθεί αυτοπροσώπως ή δια συνηγόρου του, αν συντρέχει η περίπτωση της παρ. 2 του άρθρου 340, η έφεση απορρίπτεται ως ανυποστήρικτη". Ορίζει δε η παρ. 2 του άρθρου 340, όπως ισχύει μετά την αντικατάσταση της με το άρθρο 24 παρ. 13 του ν. 3346/2005 ότι "2. Σε πταίσματα, πλημμελήματα και κακουργήματα επιτρέπεται να εκπροσωπείται ο κατηγορούμενος από συνήγορο, τον οποίο διορίζει με έγγραφη δήλωση του. Η δήλωση γίνεται κατά τις διατυπώσεις του τρίτου εδαφίου της παραγράφου 2 του άρθρου 42 και πρέπει, με ποινή απαραδέκτου, να αναφέρει την ακριβή διεύθυνση κατοικίας ή διαμονής του κατηγορουμένου. Στην περίπτωση αυτή ο κατηγορούμενος θεωρείται παρών και ο συνήγορος του ενεργεί όλες τις διαδικαστικές πράξεις γι' αυτόν....". Από το συνδυασμό των παραπάνω διατάξεων προκύπτει ότι στην περίπτωση κατά την οποία ο εκκαλών, για την υποστήριξη της εφέσεως του, εμφανισθείς ενώπιον του Εφετείου όχι αυτοπροσώπως αλλά δια συνηγόρου τον οποίο ο ίδιος έχει διορίσει με έγγραφη δήλωση του, αυτός πλέον θεωρείται ότι είναι παρών. Εξάλλου κατά το άρθρο 502 παρ. 1 εδ. α' του ΚΠοινΔ, όπως αντικαταστάθηκε με το άρθρο 49 παρ. 1 του ν. 3160/2003 "Αν ο εκκαλών εμφανισθεί ο ίδιος ή συνήγορος του στην περίπτωση της παρ. 2 του άρθρου 340, η συζήτηση αρχίζει και ο εισαγγελεύς αναπτύσσει συνοπτικά την έφεση", και κατά τα λοιπά εφαρμόζεται, μεταξύ άλλων, και το άρθρο 344 του ΚΠοινΔ, η παρ. 1 του οποίου ορίζει ότι "η αποχώρηση του κατηγορουμένου κατά τη διάρκεια της δίκης δεν κωλύει την πρόοδο της διαδικασίας". Από τις ανωτέρω διατάξεις προκύπτει ότι αν ο εκκαλών - κατηγορούμενος ή ο συνήγορος του, εμφανίστηκε κατά την έναρξη της διαδικασίας της κατ' έφεση δίκης για να υποστηρίξει την έφεση του και στη συνέχεια, μετά την έναρξη της συζητήσεως, αποχώρησε, λογίζεται σαν να ήταν παρών και στο υπόλοιπο μέρος της δίκης. Στην περίπτωση αυτή για την έναρξη της προθεσμίας ασκήσεως των επιτρεπομένων ενδίκων μέσων κατά της αποφάσεως δεν είναι αναγκαία η επίδοση της αποφάσεως στον κατηγορούμενο. Περαιτέρω, από το συνδυασμό των άρθρων 462, 473 παρ. 1 και 3 και 507 παρ. 1 εδ. α' του ΚΠοινΔ προκύπτει ότι, όπου ειδική διάταξη νόμου δεν ορίζει διαφορετικά, η προθεσμία για την άσκηση αναιρέσεως αρχίζει από τότε που η απόφαση θα καταχωρισθεί καθαρογραμμένη στο ειδικό βιβλίο του άρθρου 473 παρ. 3 του ΚΠοινΔ και είναι δέκα ημέρες, εφ' όσον ο δικαιούμενος ήταν παρών κατά τη δημοσίευση της, άλλως, αν ήταν απών αλλά γνωστής στην ημεδαπή διαμονής, από την επίδοση της. Τέλος, σύμφωνα με τη γενική αρχή του δικαίου, κατά την οποία κανένας δεν μπορεί να υποχρεωθεί στα αδύνατα, είναι επιτρεπτή η εκπρόθεσμη άσκηση του ενδίκου μέσου, συνεπώς και της αναιρέσεως, όταν συντρέχει λόγος ανωτέρας βίας ή ανυπερβλήτου κωλύματος. Στην εξαιρετική, όμως, αυτή περίπτωση, όπως συνάγεται από τα άρθρα 473 παρ. 2 και 474 παρ. 2 του ΚΠοινΔ, εκείνος που ασκεί το ένδικο μέσο, οφείλει να αναφέρει στη δήλωση ασκήσεως του το λόγο που δικαιολογεί την εκπρόθεσμη άσκηση του, δηλαδή τα περιστατικά της ανωτέρας βίας ή του ανυπερβλήτου κωλύματος, από τα οποία παρεμποδίστηκε στην εμπρόθεσμη άσκηση αυτού, καθώς και τα αποδεικτικά μέσα, τα οποία αποδεικνύουν την βασιμότητα τους, γιατί διαφορετικά, σύμφωνα και με τα οριζόμενα στη διάταξη του άρθρου 476 παρ. 1 του ΚΠοινΔ το ένδικο μέσο απορρίπτεται ως απαράδεκτο. Στην προκειμένη περίπτωση, όπως προκύπτει από τα παραδεκτώς επισκοπούμενα πρακτικά της 1530/2012 αποφάσεως του Τριμελούς Πλημμελειοδικείου Θηβών, το οποίο δίκασε ως Εφετείο, ο κατηγορούμενος και ήδη αναιρεσείων, κατά την δικάσιμο της 27.9.2012, δεν εμφανίστηκε αυτοπροσώπως ενώπιον του ως άνω δικαστηρίου, αλλά εκπροσωπήθηκε από τον πληρεξούσιο δικηγόρο του Αλέξανδρο Παπαϊωάννου, στον οποίο ο ίδιος είχε δώσει προς τούτο ειδική έγγραφη εντολή και πληρεξουσιότητα κατά τα οριζόμενα στο άρθρο 340 παρ. 2 του ΚΠοινΔ. Μάλιστα το Τριμελές Πλημμελειοδικείο, με παρεμπίπτουσα απόφαση του, επέτρεψε στον προαναφερόμενο συνήγορο να εκπροσωπήσει τον απόντα κατηγορούμενο. Στη συνέχεια ο ως άνω πληρεξούσιος συνήγορος του κατηγορουμένου ζήτησε την αναβολή της δίκης "προκειμένου να προβεί στις απαραίτητες ενέργειες, καθώς ο ίδιος μόλις ανέλαβε την υπόθεση και δεν έχει προετοιμαστεί ενώ ο κατηγορούμενος βρίσκεται σε άσχημη οικονομική κατάσταση". Το Δικαστήριο απέρριψε το αίτημα αυτό και αμέσως μετά της εκφώνηση της σχετικής αποφάσεως "ο πληρεξούσιος συνήγορος του κατηγορουμένου δήλωσε ότι αποσύρεται από τη συζήτηση της υποθέσεως". Ακολούθως, συνεχίστηκε η διαδικασία και εκδόθηκε η παραπάνω απόφαση με την οποία απορρίφθηκε η έφεση του κατηγορούμενου ως ανυποστήρικτη. Η απόφαση αυτή, η οποία, ανεξαρτήτως του περιεχομένου του διατακτικού της, εκδόθηκε μετά την αποχώρηση του πλήρως εκπροσωπούντος τον κατηγορούμενο συνηγόρου του και, κατά τα προεκτεθέντα, θεωρείται ότι απαγγέλθηκε παρόντος αυτού (από πρόδηλη παραδρομή αναφέρεται ότι εκδόθηκε με απόντα τον εκκαλούντα -κατηγορούμενο), καταχωρήθηκε στο ειδικό βιβλίο των τελεσίδικων αποφάσεων, όπως προκύπτει από τη συνημμένη από 8.2.2013 υπηρεσιακή βεβαίωση του Γραμματέα του Δικαστηρίου, στις 28.11.2012. Ο αναιρεσείων, άσκησε την κρινόμενη αίτηση αναιρέσεως εκπρόθεσμα και συγκεκριμένα στις 8.2.2013 ενώπιον του Γραμματέα του Πρωτοδικείου Θηβών, για την οποία συντάχθηκε η 1/2013 σχετική έκθεση. Στην έκθεση αυτή αναιρέσεως, η οποία ασκήθηκε μετά την οριζόμενη, κατά τα προεκτεθέντα, δεκαήμερη προθεσμία αναιρέσεως, δεν αναφέρονται πραγματικά περιστατικά τα οποία να συνιστούν ανωτέρα βία ή ανυπέρβλητο κώλυμα, που να δικαιολογεί την εκπρόθεσμη άσκηση της. Επομένως, η αίτηση αυτή είναι απαράδεκτη, ως εκπρόθεσμη. Μετά από αυτά, πρέπει να απορριφθεί ως απαράδεκτη η αίτηση αναιρέσεως, σύμφωνα με το άρθρο 476 παρ.1 ΚΠοινΔ και να καταδικασθεί ο αναιρεσείων στα δικαστικά έξοδα (άρθρο 583 παρ. 1 του ΚΠοινΔ). Για τους λόγους αυτούς Απορρίπτει την από 8-2-2013 αίτηση του Ν. Χ. του Φ., για αναίρεση της 1530/2012 αποφάσεως του Τριμελούς Πλημμελειοδικείου Θηβών. Και Καταδικάζει τον αναιρεσείοντα στα δικαστικά έξοδα, εκ διακοσίων πενήντα (250) Ευρώ. Κρίθηκε και αποφασίστηκε στην Αθήνα στις 9 Οκτωβρίου 2013. Εκδόθηκε στην Αθήνα στις 16 Οκτωβρίου 2013. Ο ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ Ο ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ