Αριθμός 67/2023 
ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ
Α1' Πολιτικό Τμήμα 
Συγκροτήθηκε από τους Δικαστές: Ευδοξία Κιουπτσίδου - Στρατουδάκη, Προεδρεύουσα Αρεοπαγίτη, Ιωάννα Κλάπα - Χριστοδουλέα, Χρήστο Κατσιάνη, Ασημίνα Υφαντή και Φώτιο Μουζάκη - Εισηγητή, Αρεοπαγίτες.
Συνεδρίασε δημόσια στο ακροατήριό του, στις 10 Οκτωβρίου 2022, με την παρουσία και του Γραμματέα Γεωργίου Φιστούρη, για να δικάσει την υπόθεση μεταξύ:
Του αναιρεσείοντος: Νομικού Προσώπου Δημοσίου Δικαίου με την επωνυμία "ΓΕΝΙΚΟ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟ ΚΕΡΚΥΡΑΣ" που εδρεύει στην Κέρκυρα και εκπροσωπείται νόμιμα, το οποίο εκπροσωπήθηκε από τον πληρεξούσιο δικηγόρο του Ανδρέα Μελέτη με δήλωση κατ' άρθρο 242 παρ. 2 ΚΠολΔ και κατέθεσε προτάσεις.
Της αναιρεσιβλήτου: Ανώνυμης Εταιρείας με την επωνυμία "..." και το διακριτικό τίτλο "... Α.Ε.", όπως μετονομάστηκε η αρχικά αναιρεσίβλητη Ανώνυμη Εταιρεία με την επωνυμία "..." και το διακριτικό τίτλο "... Α.Ε.", που εδρεύει στο Χαλάνδρι Αττικής και εκπροσωπείται νόμιμα, η οποία εκπροσωπήθηκε από τον πληρεξούσιο δικηγόρο της Γεώργιο Χριστοδουλόπουλο και κατέθεσε προτάσεις.
Η ένδικη διαφορά άρχισε με την από 8/7/2015 αγωγή της ήδη αναιρεσιβλήτου, που κατατέθηκε στο Πολυμελές Πρωτοδικείο Κέρκυρας. Εκδόθηκαν οι αποφάσεις: 672/2018 οριστική του ίδιου Δικαστηρίου και 33/2019 του Τριμελούς Εφετείου Κέρκυρας. Την αναίρεση της τελευταίας απόφασης ζητεί το αναιρεσείον με την από 12/2/2021 αίτησή του.
Κατά τη συζήτηση της αίτησης αυτής, που εκφωνήθηκε από το πινάκιο, οι διάδικοι παραστάθηκαν, όπως σημειώνεται πιο πάνω. Ο πληρεξούσιος της αναιρεσιβλήτου ζήτησε την απόρριψη της αιτήσεως και την καταδίκη του αντίδικου μέρους στη δικαστική δαπάνη.
ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ
Με την κρινόμενη αίτηση αναίρεσης προσβάλλεται η αντιμωλία των διαδίκων εκδοθείσα κατά την τακτική διαδικασία 33/2019 τελεσίδικη απόφαση του Τριμελούς Εφετείου Κέρκυρας. Με την απόφαση αυτή απορρίφθηκε κατ' ουσίαν η έφεση που είχε ασκήσει το αναιρεσείον ΝΠΔΔ κατά της 672/2018 απόφασης του Πολυμελούς Πρωτοδικείου Κέρκυρας, με την οποία είχε γίνει δεκτή (ως προς την επικουρική της βάση του αδικαιολόγητου πλουτισμού) η από 8-7-2015 αγωγή της αναιρεσίβλητης - ενάγουσας ανώνυμης εταιρείας και υποχρεώθηκε να καταβάλει το αναιρεσείον - εναγόμενο στην αναιρεσίβλητη - ενάγουσα το ποσό των 280.144,80 ευρώ, με το νόμιμο τόκο από την επίδοση της αγωγής. Η αίτηση αναίρεσης ασκήθηκε νόμιμα και εμπρόθεσμα (άρθρα 495 και 564 παρ. 3 ΚΠολΔ) και πρέπει να ερευνηθεί ως προς το παραδεκτό και βάσιμο των λόγων της. Η υπέρβαση από τα πολιτικά δικαστήρια της δικαιοδοσίας τους, ιδρύει το λόγο αναίρεσης από τη διάταξη του άρθρου 559 αρ. 4 ΚΠολΔ. Κατά την έννοια της διάταξης αυτής, υφίσταται υπέρβαση δικαιοδοσίας και ιδρύεται ο λόγος αυτός αναίρεσης, όταν τα πολιτικά δικαστήρια, δεχόμενα ότι έχουν δικαιοδοσία, επιλαμβάνονται υπόθεσης, η οποία, κατά το νόμο, δεν ανήκει στη δικαιοδοσία τους, αλλά, με βάση τα πλαίσια που ορίζονται στο άρθρο 1 ΚΠολΔ (ΟλΑΠ 1/2018), στη δικαιοδοσία άλλου δικαστηρίου, ποινικού ή διοικητικού ή στη δικαιοδοσία διοικητικής αρχής (ΟλΑΠ 5/1995, ΑΠ 1002/2020, ΑΠ 4/2018, ΑΠ 59/2017). Ο λόγος αυτός αναίρεσης, προτείνεται για πρώτη φορά και ενώπιον του Αρείου Πάγου, σύμφωνα με το άρθρο 562 παρ. 2 περ. γ' ΚΠολΔ, καθόσον η έλλειψη δικαιοδοσίας αφορά τη δημόσια τάξη (Ολ.ΑΠ 20/08, ΑΠ 319/2018, ΑΠ 1002/2020, ΑΠ 397/2018). Περαιτέρω, με το άρθρο 93 παρ. 1 του Συντάγματος ορίζεται: "Τα δικαστήρια διακρίνονται σε διοικητικά, πολιτικά και ποινικά και οργανώνονται με ειδικούς νόμους", ενώ με το άρθρο 94 ορίζεται "1. Στο Συμβούλιο της Επικρατείας και τα τακτικά διοικητικά δικαστήρια υπάγονται οι διοικητικές διαφορές, όπως νόμος ορίζει, με την επιφύλαξη των αρμοδιοτήτων του Ελεγκτικού Συνεδρίου. 2. Στα πολιτικά δικαστήρια υπάγονται οι ιδιωτικές διαφορές, καθώς και υποθέσεις εκούσιας δικαιοδοσίας, όπως νόμος ορίζει. 3. Σε ειδικές περιπτώσεις και προκειμένου να επιτυγχάνεται η ενιαία εφαρμογή της αυτής νομοθεσίας, μπορεί να ανατεθεί με νόμο η εκδίκαση κατηγοριών ιδιωτικών διαφορών στα διοικητικά δικαστήρια ή κατηγοριών διοικητικών διαφορών ουσίας στα πολιτικά δικαστήρια. 4. Στα πολιτικά ή διοικητικά δικαστήρια μπορεί να ανατεθεί και κάθε άλλη αρμοδιότητα διοικητικής φύσης, όπως νόμος ορίζει. Στις αρμοδιότητες αυτές περιλαμβάνεται και η λήψη μέτρων για τη συμμόρφωση της διοίκησης με τις δικαστικές αποφάσεις. Οι δικαστικές αποφάσεις εκτελούνται αναγκαστικά και κατά του Δημοσίου, των οργανισμών τοπικής αυτοδιοίκησης και των νομικών προσώπων δημοσίου δικαίου, όπως νόμος ορίζει". Το Σύνταγμα, με τις διατάξεις αυτές, οργανώνει την απονομή της δικαιοσύνης με τη λειτουργία δικαιοδοτικών οργάνων, αντίστοιχων προς τη φύση των αναφυόμενων δικαστικών διαφορών, ως ιδιωτικών ή διοικητικών, κατά τα λοιπά, δε, αναθέτει στον κοινό νομοθέτη την υποχρέωση να θεσπίζει τους κατάλληλους δικονομικούς κανόνες για την εκδίκαση των ιδιωτικών διαφορών από τα πολιτικά δικαστήρια και των διοικητικών διαφορών από το Συμβούλιο της Επικρατείας και τα διοικητικά δικαστήρια, με την επιφύλαξη των αρμοδιοτήτων του Ελεγκτικού Συνεδρίου. Εξαίρεση από τον κανόνα της κατανομής της δικαιοδοσίας, ανάλογα με τη φύση της διαφοράς ως ιδιωτικής ή διοικητικής, επιτρέπεται με τις τασσόμενες στο άρθρο 94 παρ. 3 του Συντάγματος προϋποθέσεις (ΑΠ 1002/2020). Το άρθρο 94 του Συντάγματος ορίζει στην παράγραφο 1 ότι η εκδίκαση των διοικητικών διαφορών ουσίας ανήκει στα υφιστάμενα τακτικά διοικητικά δικαστήρια και στην παράγραφο 3 ότι στα πολιτικά δικαστήρια υπάγονται όλες οι ιδιωτικές διαφορές. Σε εφαρμογή των παρατιθέμενων παραπάνω συνταγματικών ορισμών, σύμφωνα με τα άρθρα 1 και 9 του ν. 1406/1983, όλες οι διοικητικές διαφορές ουσίας, υπάγονται, από 11-6-1985, στη δικαιοδοσία των τακτικών διοικητικών δικαστηρίων, ενώ κατά τη διάταξη του άρθρου 1 του ΚΠολΔ, οι διαφορές του ιδιωτικού δικαίου, ανήκουν στη δικαιοδοσία των τακτικών πολιτικών δικαστηρίων. Από τις διατάξεις αυτές συνάγεται ότι, προκειμένου για έννομη σχέση δημοσίου δικαίου, ως προς την οποία έχει καθιερωθεί, από το νόμο, δικαιοδοσία των διοικητικών δικαστηρίων, αποκλείουσα την ανάμειξη των πολιτικών δικαστηρίων, δεν είναι δυνατή η έγερση ενώπιον των τελευταίων αγωγής. Αυτό ισχύει για όλες τις αξιώσεις που πηγάζουν από την έννομη σχέση, ακόμη και για την αξίωση αδικαιολόγητου πλουτισμού, όταν η υποκείμενη σχέση, η οποία προκάλεσε τον πλουτισμό, είναι δημοσίου δικαίου (ΑΕΔ 2/1993, ΟλΑΠ 138/1966). Αντίθετα, υπάρχει δικαιοδοσία των πολιτικών δικαστηρίων, όταν υπάρχει σχέση ιδιωτικού δικαίου (ΑΕΔ 10/1993), έστω και ως βάση αδικαιολόγητου πλουτισμού (ΑΕΔ 2/1993, ΟλΑΠ 5/1995). Σύμφωνα με τα ανωτέρω, υπήχθησαν στη δικαιοδοσία των τακτικών διοικητικών δικαστηρίων, πλην άλλων, και οι διαφορές που αναφύονται κατά την εφαρμογή της νομοθεσίας των διοικητικών συμβάσεων (εδ. 1), δηλαδή εκείνες οι διαφορές που προέρχονται από διοικητική σύμβαση και ανάγονται στο κύρος, την ερμηνεία και την εκτέλεση αυτής ή σε οποιαδήποτε παρεπόμενη από τη σύμβαση αυτή αξίωση. Είναι δε η σύμβαση διοικητική α) αν ένα από τα συμβαλλόμενα μέρη είναι το Ελληνικό Δημόσιο ή οργανισμός τοπικής αυτοδιοίκησης ή νομικό πρόσωπο δημοσίου δικαίου, β) αν με τη σύναψη της σύμβασης επιδιώκεται η ικανοποίηση σκοπού τον οποίο ο νόμος ανάγει σε δημόσιο σκοπό, και γ) αν το Ελληνικό Δημόσιο ή ο οργανισμός τοπικής αυτοδιοίκησης ή το νομικό πρόσωπο δημοσίου δικαίου, είτε βάσει του κανονιστικού καθεστώτος που διέπει τη σύμβαση είτε βάσει ρητρών που προβλέπονται κανονιστικώς και έχουν περιληφθεί στη σύμβαση και που αποκλίνουν από το κοινό δίκαιο, βρίσκεται, χάριν του εν λόγω σκοπού, σε υπερέχουσα θέση απέναντι στο αντισυμβαλλόμενο μέρος, ήτοι σε θέση μη προσιδιάζουσα στον, δυνάμει των διατάξεων του ιδιωτικού δικαίου, συναπτόμενο συμβατικό δεσμό. Συμβάσεις που δεν συγκεντρώνουν αθροιστικά τα γνωρίσματα αυτά, είναι ιδιωτικές και οι διαφορές από αυτές υπάγονται στα πολιτικά δικαστήρια (ΑΕΔ 7/2017, ΑΕΔ 1/2015, ΑΕΔ 11/2013, ΑΕΔ 3/2012, ΑΕΔ 28/2011, ΟλΑΠ 1649/2007, ΟλΑΠ 7/2001, ΟλΑΠ 8/2000, ΑΠ 1063/2021, ΑΠ 1213/2015, ΑΠ 8/2000).
Συνεπώς, για τον χαρακτηρισμό της σύμβασης ως διοικητικής, δεν αρκούν οι ιδιότητες των συμβαλλόμενων ως ΝΠΔΔ, αλλά θα πρέπει να συντρέχει η επιδίωξη, με την κατάρτιση της μεταξύ τους σύμβασης, δημόσιου σκοπού, καθώς, επίσης, και η υπερέχουσα θέση του ΝΠΔΔ έναντι του άλλου, με την πρόβλεψη υπέρ αυτού εξαιρετικών όρων που αποκλίνουν από το κοινό δίκαιο και του εξασφαλίζουν υπεροχή έναντι του αντισυμβαλλόμενου. Το τελευταίο συμβαίνει, ιδίως όταν παρέχεται η δυνατότητα, με βάση τη σχετική νομοθεσία ή και με τους όρους της ίδιας της σύμβασης αυτοτελώς, προς το συμβαλλόμενο ΝΠΔΔ, να επεμβαίνει μονομερώς στη σύμβαση και να επιβάλλει κυρώσεις στον αντισυμβαλλόμενο του (πρβλ. ΑΕΔ 21/2012, ΑΕΔ 42/2011, ΑΕΔ 21/1997, ΑΠ 1002/2020). Επίσης, για να χαρακτηριστεί σύμβαση ως διοικητική, από την οποία προκαλείται διαφορά που εμπίπτει στη δικαιοδοσία των διοικητικών δικαστηρίων, δεν αρκεί το ότι η καταρτισθείσα σύμβαση διέπεται από τις διατάξεις περί εκτελέσεως δημόσιων έργων ή δημόσιων προμηθειών, αλλά απαιτείται αυτή να αφορά και προορίζεται να εξυπηρετήσει έργο ή προμήθεια, με το οποίο επιδιώκεται η εκπλήρωση δημοσίου σκοπού (ΑΕΔ 15/1992, ΑΕΔ 45/1991). Στην αντίθετη δε περίπτωση, η διαφορά υπάγεται στην δικαιοδοσία των πολιτικών δικαστηρίων (ΑΠ 1002/2020).Τα ανωτέρω αφορούν, σε κάθε περίπτωση, τις διαφορές που ήχθησαν προς επίλυση ενώπιον των δικαστηρίων (με την κατάθεση αγωγής ή προσφυγής) μέχρι την 1/11/2017, αφού - ακόμη και υπό την ισχύ του ν. 4412/2016 [βλ. τη διάταξη του άρθρου 205 Α' παρ. 1 εδ. α' αυτού, κατά την οποία "Κάθε διαφορά μεταξύ των συμβαλλόμενων μερών που προκύπτει από τη σύμβαση προμήθειας ή παροχής υπηρεσιών, ανεξάρτητα από τον χαρακτήρα της σύμβασης ως διοικητικής ή ως ιδιωτικού δικαίου, επιλύεται με την άσκηση προσφυγής ή αγωγής στο Διοικητικό Εφετείο της Περιφέρειας, στην οποία εκτελείται η σύμβαση"] - σύμφωνα με τη διάταξη του άρθρου 379 παρ. 14 (που προστέθηκε με το άρθρο 28 Ν.4491/2017, ΦΕΚ Α' 152/13.10.2017) του ιδίου νόμου (4412/2016 - ΦΕΚ Α' 147/08-08-2016 - όπως ισχύει μετά τις τροποποιήσεις του), "Προσφυγές ή αγωγές, που έχουν κατατεθεί μέχρι την 1.11.2017, δικάζονται από το Δικαστήριο, στο οποίο έχουν κατατεθεί".
Στην προκείμενη περίπτωση, από την επιτρεπτή επισκόπηση των διαδικαστικών εγγράφων, προκύπτουν τα ακόλουθα: Με την από 08-07-2015 αγωγή (αριθμ. καταθ. 117/10.7.2015), ενώπιον του Πολυμελούς Πρωτοδικείου Κέρκυρας, η ενάγουσα και ήδη αναιρεσίβλητη ισχυρίστηκε ότι, δυνάμει των περιγραφόμενων προφορικών συμβάσεων έργου, που κατάρτισε με το εναγόμενο Ν.Π.Δ.Δ (ήδη αναιρεσείον), κατά τα χρονικά διαστήματα από 10-2-2013 έως 4-3-2013, από 1-10-2013 έως 31-10-2013, από 1-11-2013 έως 30-11-2013 και από 1-12-2013 έως 21-12-2013, ανέλαβε την υποχρέωση να εκτελέσει κάθε φορά το περιγραφόμενο έργο, που αφορούσε στην παροχή υπηρεσιών καθαριότητας στο εναγόμενο, Γενικό Νοσοκομείο Κέρκυρας. Ότι η εργολαβική της αμοιβή για κάθε σύμβαση ανερχόταν στο ποσό των 50.370,00 ευρώ, 65.700,00 ευρώ, 65.700,00 ευρώ και 45.990.00 ευρώ, αντιστοίχως, μη συμπεριλαμβανομένου Φ.Π.Α. και συνολικά στο ποσό των 227.760 ευρώ, πλέον ΦΠΑ ποσοστού 23%, ποσού 52.384,8 ευρώ. Ότι, παρόλο που εκτέλεσε κανονικά και εμπρόθεσμα το ανωτέρω έργο, το οποίο και παραλάμβανε το εναγόμενο και ότι για την αμοιβή της εξέδωσε τα υπ' αριθμ. ..., ..., ... και ... τιμολόγια, το τελευταίο αρνείται να της καταβάλει την ως άνω συμφωνηθείσα αμοιβή της. Με το ιστορικό αυτό, ζήτησε να υποχρεωθεί το εναγόμενο να της καταβάλει το ως άνω συνολικό ποσό των 280.144,90 ευρώ - με βάση τις διατάξεις περί συμβάσεων έργου και επικουρικά, σε περίπτωση που οι ανωτέρω συμβάσεις κριθούν άκυρες, με βάση τις διατάξεις του αδικαιολόγητου πλουτισμού, αφού το εναγόμενο κατά το ποσό αυτό κατέστη πλουσιότερο σε βάρος της περιουσίας της χωρίς νόμιμη αιτία - με το νόμιμο τόκο από την επίδοση της αγωγής και μέχρι την εξόφληση. Επί της αγωγής αυτής εκδόθηκε η 672/2018 απόφαση του Πολυμελούς Πρωτοδικείου Κέρκυρας, με την οποία έγινε δεκτή η επικουρική της βάση ως ουσιαστικά βάσιμη (και αφού κρίθηκε ότι η κύρια βάση της είναι μη νόμιμη - και ως εκ τούτου απορριπτέα - διότι, σύμφωνα με τα γενόμενα δεκτά περιστατικά, δεν τηρήθηκε ο έγγραφος τύπος και η διαδικασία που απαιτούνταν για την κατάρτιση των συμβάσεων, που είχαν αντικείμενο άνω των 2.500 ευρώ, δυνάμει του π.δ. 118/2007 περί "Κανονισμού Προμηθειών Δημοσίου" και, συνεπώς, οι προφορικές συμβάσεις που καταρτίσθηκαν μεταξύ των διαδίκων ήταν άκυρες) και επιδίκασε στην ενάγουσα (ήδη αναιρεσίβλητη) το ποσό των 280.144,80 ευρώ, με το νόμιμο τόκο από την επίδοση της αγωγής. Κατά της αποφάσεως αυτής ασκήθηκε έφεση από το εναγόμενο (ήδη αναιρεσείον ΝΠΔΔ), με την οποία παραπονέθηκε για κακή εφαρμογή (όλως αορίστως) του νόμου και εσφαλμένη εκτίμηση των αποδείξεων. Επί της εφέσεως αυτής εκδόθηκε η 33/2019 απόφαση του Τριμελούς Εφετείου Κερκύρας, με την οποία απορρίφθηκε αυτή κατ' ουσίαν (συγκεκριμένα, κατά το σκέλος της που μεταβιβάστηκε η υπόθεση στο δευτεροβάθμιο δικαστήριο, δηλαδή ως προς την γενόμενη δεκτή από το πρωτοβάθμιο δικαστήριο βάση του αδικαιολόγητου πλουτισμού). Ως προς την ουσία δε της διαφοράς (αναφορικά, κυρίως, με τη φύση των συμβάσεων μεταξύ ενάγουσας και εναγομένου που κρίθηκαν άκυρες - σημειουμένου ότι διηγηματικώς αναφέρεται ότι προηγουμένως είχαν συναφθεί έγκυρες συμβάσεις μεταξύ τους - συναφώς δε και ως προς τις αξιώσεις της ενάγουσας με βάση τις διατάξεις περί αδικαιολόγητου πλουτισμού), έγιναν δεκτά τα ακόλουθα με την αναιρεσιβαλλόμενη απόφαση: "Η ενάγουσα ανώνυμη εταιρία έχει ως σκοπό και αντικείμενο δραστηριότητας, μεταξύ άλλων, την παροχή υπηρεσιών καθαρισμού χώρων γραφείων και εργοστασίων, νοσοκομείων, αεροδρομίων, σταθμών λεωφορείων και σιδηροδρόμων και γενικά χώρων και μέσων διακίνησης επιβατών, καθώς και λοιπών χώρων και εγκαταστάσεων, δυνάμενη να συμμετέχει προς τούτο σε δημόσιους διαγωνισμούς για την ανάθεση συμβάσεων υπηρεσιών, που έχουν σχέση με τη δραστηριότητα της. Κατόπιν τήρησης της νόμιμης διαδικασίας, συνήφθη εγγράφως μεταξύ των διαδίκων, νομίμως εκπροσωπουμένων, η υπ' αριθμ. ... σύμβαση, δυνάμει της οποίας ανατέθηκε στην ενάγουσα η καθαριότητα των κτιριακών εγκαταστάσεων και του περιβάλλοντος χώρου του εναγομένου καθώς και του Κέντρου Υγείας Λευκίμμης, για το χρονικό διάστημα από 1-5-2012 έως 31-10-2012, έναντι μηνιαίας αμοιβής 81.200 ευρώ χωρίς Φ.Π.Α. ή 99.876 ευρώ με Φ.Π.Α. Η ως άνω σύμβαση παρατάθηκε για τρεις μήνες, ήτοι από 1-11-2012 έως και 31-1-2013, έναντι της ίδιας ως άνω μηνιαίας αμοιβής. Ακολούθως με την τήρηση της νόμιμης διαδικασίας, συνήφθη εγγράφως μεταξύ των διαδίκων, νομίμως εκπροσωπουμένων, η από 1-2-2013 σύμβαση, δυνάμει της οποίας ανατέθηκε στην ενάγουσα η καθαριότητα των ίδιων ως άνω κτιριακών εγκαταστάσεων και περιβάλλοντος χώρου, για το χρονικό διάστημα από 1-2-2013 έως 9-2-2013, έναντι αμοιβής 20.000 ευρώ χωρίς Φ.Π.Α. ή 24.600 ευρώ με Φ.Π.Α. Εν τω μεταξύ, στις 21-1-2013, το Δ.Σ. του εναγομένου αποφάσισε τη ματαίωση προκηρυχθέντος δημόσιου διαγωνισμού, για την ανάδειξη αναδόχου παροχής υπηρεσιών καθαριότητας των ανωτέρω εγκαταστάσεων, καθώς και την επαναπροκήρυξη του διαγωνισμού αυτού. Ο διαγωνισμός αυτός διενεργήθηκε μετά τη λήξη της ως άνω από 1-2-2013 συμβάσεως και κατ' αυτόν αναδείχθηκε ως τελευταία μειοδότρια η ενάγουσα. Κατόπιν τούτου συνήφθη μεταξύ της ενάγουσας και του εναγομένου, στις 5-3-2013, η υπ' αριθμ. ... έγγραφη σύμβαση, δυνάμει της οποίας ανατέθηκε στην ενάγουσα η καθαριότητα των κτιριακών εγκαταστάσεων και του περιβάλλοντος χώρου του εναγομένου, καθώς και του Κέντρου Υγείας Λευκίμμης, για το χρονικό διάστημα από 5-3-2013 έως 4-9-2013, έναντι μηνιαίας αμοιβής 65.700 ευρώ χωρίς Φ.Π.Α. ή 80.811 ευρώ με Φ.Π.Α. Το εναγόμενο, για το χρονικό διάστημα από την 10-2-2013, οπότε έληξε η ως άνω από 1-2-2013 σύμβαση, έως την 5-3-2013, οπότε άρχισε η ισχύς της ως άνω υπ' αριθμ. ... σύμβασης, επειδή δεν μπορούσε να προβεί σε απευθείας ανάθεση του ως άνω έργου, λόγω εξάντλησης του προβλεπόμενου κατ' έτος χρηματικού ορίου των 20.000.00 ευρώ για απευθείας ανάθεση, συνήψε, δια του νομίμου εκπροσώπου του, με την ενάγουσα, νομίμως εκπροσωπούμενη, άτυπη σύμβαση, με την οποία ανέθεσε στην ενάγουσα και αυτή ανέλαβε την καθαριότητα των κτιριακών εγκαταστάσεων και του περιβάλλοντος χώρου του εναγομένου καθώς και του Κέντρου Υγείας Λευκίμμης, για το χρονικό διάστημα από 10-2-2013 και έως την έναρξη ισχύος της νέας έγκυρης σύμβασης, έναντι συμφωνηθείσας αμοιβής 2.190 ευρώ, ημερησίως, η οποία ήταν μικρότερη από την αμοιβή, που προέβλεπε η προγενέστερη 1-2-2013 έγκυρη σύμβαση, η οποία ανερχόταν στο ποσό των 2.222,22 ευρώ, ημερησίως. Η ως άνω σύμβαση διήρκεσε από την 10-2-2013 έως την 5-3-2013, καθώς τότε τέθηκε σε ισχύ η ανωτέρω υπ' αριθμ. ... έγγραφη σύμβαση. Κατά το χρονικό αυτό διάστημα των 23 ημερών, η ενάγουσα εκτέλεσε προσηκόντως το ως άνω έργο, το οποίο παρέδωσε στο εναγόμενο, το οποίο και το παρέλαβε. Ακολούθως, το εναγόμενο, ενόψει της μη ολοκλήρωσης της διαδικασίας του προκηρυχθέντος διαγωνισμού και της λήξεως της ισχύος της ως άνω υπ' αριθμ. ... έγγραφης σύμβασης, για να καλύψει τις ανάγκες καθαριότητας των ως άνω κτιριακών εγκαταστάσεων και του περιβάλλοντος χώρου αυτού, καθώς και του Κέντρου Υγείας Λευκίμμης, συνήψε, δια του νομίμου εκπροσώπου του, με την ενάγουσα, νομίμως εκπροσωπούμενη, άτυπη σύμβαση, με την οποία ανέθεσε στην ενάγουσα και αυτή ανέλαβε την καθαριότητα των ανωτέρω χώρων, έναντι της ίδιας αμοιβής, που προέβλεπε η ως άνω υπ' αριθμ. ... έγγραφη σύμβαση και η οποία ανερχόταν στο ποσό των 65.700 ευρώ, μηνιαίως, χωρίς Φ.Π.Α. ή 80.811 ευρώ, μηνιαίως, με Φ.Π.Α. Η ως άνω σύμβαση διήρκεσε από την 1-10-2013 έως την 21-12-2013. Κατά το χρονικό αυτό διάστημα, η ενάγουσα εκτέλεσε προσηκόντως το ως άνω έργο, το οποίο παρέδωσε στο εναγόμενο, το οποίο και το παρέλαβε. Η ενάγουσα για τις παραπάνω παρασχεθείσες στο εναγόμενο υπηρεσίες καθαριότητας εξέδωσε τα εξής τιμολόγια: α) το υπ' αριθμ... τιμολόγιο παροχής υπηρεσιών για το χρονικό διάστημα από 10-2-2013 έως και 4-3-2013, αξίας αξίας 61.955,10 ευρώ (ήτοι 2.190 ευρώ ημερησίως Χ 23 ημέρες = 50.370 ευρώ + 11.585,10 ευρώ ΦΠΑ 23%= 61.955,10) β) το υπ' αριθμ. ... τιμολόγιο για το χρονικό διάστημα από 1-10-2013 έως και 31-10-2013, αξίας 80.811 ευρώ (ήτοι 65.700 ευρώ +15.111 ευρώ ΦΠΑ23% =80.811), γ) το υπ' αριθμ. ... τιμολόγιο για το χρονικό διάστημα από 1-11-2013 έως και 30-11-2013, αξίας 80.811 ευρώ (ήτοι 65.700 ευρώ + 15.111 ευρώ ΦΠΑ 23% =80.811) και δ) το υπ' αριθμ. ... τιμολόγιο, για το χρονικό διάστημα από 1-12-2013 έως και 21-12-2013, αξίας 56.567,70 ευρώ (ήτοι 65.700 ευρώ / 30 Χ 21 ημέρες=45.990 ευρώ + 10.577,70 ευρώ ΦΠΑ 23%=56.567,70). Ακολούθως, η ενάγουσα υπέβαλε τα ανωτέρω τέσσερα τιμολόγια στο εναγόμενο, με την υπ' αριθμ. πρωτ. 667/15-1-2014 επιστολή της, συνοδευόμενα από τα λοιπά νόμιμα δικαιολογητικά πληρωμής, ήτοι πιστοποιητικά φορολογικής και ασφαλιστικής ενημερότητας της ενάγουσας, αποδεικτικά πληρωμής ασφαλιστικών εισφορών προς το Ι.Κ.Α., καθώς και αναλυτικές περιοδικές δηλώσεις προς τον ίδιο ασφαλιστικό οργανισμό. Οι ανωτέρω συμβάσεις μίσθωσης έργου, που συνήφθησαν μεταξύ των διαδίκων και αφορούν στα χρονικά διαστήματα α) από 10-2-2013 έως και 4-3-2013, β) από 1-10-2013 έως και 31-10-2013, γ) από 1-11-2013 έως και 30-11-2013 και δ) από 1-12-2013 έως και 21-12-2013 είναι άκυρες, διότι δεν τηρήθηκε ο απαιτούμενος για την κατάρτιση τους έγγραφος (συστατικός) τύπος, σύμφωνα και με όσα εκτίθενται στη μείζονα σκέψη της παρούσας. Το εναγόμενο ΝΠΔΔ, αν και παρέλαβε τα ανωτέρω έργα, δεν κατέβαλε στην ενάγουσα την εργολαβική της αμοιβή, που ανέρχεται στο συνολικό ποσό των 280.144,80 ευρώ (61.955,10 + 80.811 + 80.811 + 56.567,70). Με την ενέργεια του αυτή, μη καταβάλλοντας δηλαδή στην ενάγουσα το παραπάνω ποσό, που συμφωνήθηκε ως αμοιβή της για τα ανωτέρω έργα, έγινε αδικαιολόγητα πλουσιότερο σε βάρος της περιουσίας της, κατά το ποσό αυτό, το οποίο θα κατέβαλε σε οποιονδήποτε άλλον εκτελούσε τα έργα αυτά, αν ήταν έγκυρες οι εν λόγω συμβάσεις και συνεπώς υποχρεούται, σύμφωνα με τις διατάξεις των άρθρων 904 επ. του ΑΚ, να αποδώσει τον πλουτισμό αυτό στην ενάγουσα, σε βάρος της οποίας έγινε πλουσιότερο. Επομένως, το πρωτοβάθμιο δικαστήριο, που με την εκκαλούμενη απόφαση δέχθηκε τα ίδια και επιδίκασε στην ενάγουσα για την ως άνω αιτία το ποσό των 280.144,80 ευρώ δεν έσφαλε ως προς την εκτίμηση των αποδείξεων και ο περί του αντιθέτου πρώτος λόγος της έφεσης είναι αβάσιμος και απορριπτέος". Το εναγόμενο και ήδη αναιρεσείον ΝΠΔΔ, όπως προκύπτει από την επισκόπηση των λοιπών διαδικαστικών εγγράφων αλλά και από την αίτηση αναιρέσεως, δεν προέβαλε στα δικαστήρια της ουσίας (πρωτοβάθμιο και δευτεροβάθμιο) καθόλου ισχυρισμό ότι υφίσταται έλλειψη δικαιοδοσίας των πολιτικών δικαστηρίων για την εκδίκαση της εν λόγω διαφοράς, τον οποίο παραδεκτώς (όπως ανωτέρω εκτίθεται στη μείζονα σκέψη, κατ' άρθρον 562 παρ. 2 περ. γ' ΚΠολΔ) προβάλλει το πρώτον κατά την αναιρετική διαδικασία με την υπό κρίση αίτηση αναιρέσεως (ως μόνο λόγο αυτής), ερειδόμενο κυρίως σε ότι οι αξιώσεις της ενάγουσας - αναιρεσίβλητης προκύπτουν από την εκτέλεση δημοσίων συμβάσεων (όπως εκθέτει ότι είναι οι συμβάσεις παροχής καθαριότητας των μονάδων υγείας, επικαλούμενη το νομοθετικό καθεστώς για τις προμήθειες του Δημοσίου Τομέα ή των ΝΠΔΔ και τις σχετικές αναθέσεις συμβάσεων παροχής υπηρεσιών), με αποτέλεσμα, όπως εν τέλει ισχυρίζεται, δικαιοδοσία επί της διαφοράς να έχουν, με βάση τις αναφερόμενες διατάξεις του Συντάγματος και των νόμων, τα διοικητικά δικαστήρια. Όπως, όμως, παραπάνω εκτίθεται στη μείζονα σκέψη, ως διοικητική σύμβαση χαρακτηρίζεται εκείνη στην οποία α) αν ένα από τα συμβαλλόμενα μέρη είναι το Ελληνικό Δημόσιο ή οργανισμός τοπικής αυτοδιοίκησης ή νομικό πρόσωπο δημοσίου δικαίου, β) αν με τη σύναψη της οποίας επιδιώκεται η ικανοποίηση σκοπού τον οποίο ο νόμος ανάγει σε δημόσιο σκοπό, και γ) αν το Ελληνικό Δημόσιο ή ο οργανισμός τοπικής αυτοδιοίκησης ή το νομικό πρόσωπο δημοσίου δικαίου, είτε βάσει του κανονιστικού καθεστώτος που διέπει τη σύμβαση είτε βάσει ρητρών που προβλέπονται κανονιστικώς και έχουν περιληφθεί στη σύμβαση και που αποκλίνουν από το κοινό δίκαιο, βρίσκεται, χάριν του εν λόγω σκοπού, σε υπερέχουσα θέση απέναντι στο αντισυμβαλλόμενο μέρος, ήτοι σε θέση μη προσιδιάζουσα στον, δυνάμει των διατάξεων του ιδιωτικού δικαίου, συναπτόμενο συμβατικό δεσμό, τα δε ανωτέρω πρέπει να συντρέχουν αθροιστικώς.
Εν προκειμένω, όμως - πέραν του ότι οι επίδικες (προφορικές) συμβάσεις αφορούσαν παροχή υπηρεσιών καθαριότητας στις αναφερόμενες (που είναι νπδδ) μονάδες υγείας, οι οποίες όμως (υπηρεσίες) είναι ίδιες με αυτές που παρέχονται σε ιδιωτικές μονάδες υγείας και δεν μπορούν να χαρακτηριστούν ότι από τη φύση τους εξυπηρετούν δημόσιο σκοπό, ώστε να χαρακτηριστούν οι σχετικές συμβάσεις ως διοικητικές (δημόσιες) και, επομένως, πρέπει να γίνει δεκτό ότι το αναιρεσείον συνεβλήθη ως fiscus κατά τη σύναψή τους - ενόψει της παραδοχής του εφετείου ότι αυτές (επίδικες συμβάσεις) δεν καταρτίσθηκαν εγγράφως, ώστε να διέπονται από ιδιαίτερο νομικό καθεστώς που να διαλαμβάνει εξαιρετικές ρυθμίσεις (ρήτρες) παρεκκλίνουσες από το κοινό αστικό δίκαιο υπέρ του αναιρεσείοντος νοσοκομείου, αλλά ούτε καν προβάλλεται από αυτό ότι περιελήφθησαν στις επίδικες συμβάσεις ρήτρες (και σε καταφατική περίπτωση το περιεχόμενο αυτών) που να παρεκκλίνουν από το κοινό δίκαιο και να δημιουργούν υπέρ του τη δυνατότητα να επεμβαίνει μονομερώς στη σύμβαση, έτσι ώστε να βρίσκεται σε υπερέχουσα θέση (δηλαδή, σε θέση μη προσιδιάζουσα στον δυνάμει των διατάξεων του ιδιωτικού δικαίου συναπτόμενο συμβατικό δεσμό, προϋπόθεση από την οποία, σύμφωνα με τα προαναφερθέντα, εξαρτάται κυρίως ο χαρακτηρισμός μιας σύμβασης ως διοικητικής) απέναντι στην αντισυμβαλλόμενή του αναιρεσίβλητη εταιρεία, παρά μόνο αναφέρεται (αορίστως) από το αναιρεσείον ότι δεν απαιτείται η ενσωμάτωση τέτοιων ρητρών στο κείμενο της σύμβασης (το οποίο, μάλιστα, δεν υφίσταται εν προκειμένω, αφού οι συμβάσεις ήταν προφορικές και κρίθηκαν άκυρες ως τέτοιες, όπως έγινε δεκτό από τα δικαστήρια της ουσίας που επελήφθησαν της διαφοράς), αλυσιτελώς, σε κάθε περίπτωση, προβάλλονται όλοι οι περαιτέρω συναφείς ισχυρισμοί σε συνάρτηση με το νομοθετικό καθεστώς των δημοσίων συμβάσεων, για να θεμελιωθεί ο ισχυρισμός του περί ελλείψεως δικαιοδοσίας επί της προκειμένης διαφοράς [πολλώ δε μάλλον, που η σχετική αγωγή κατατέθηκε στις 10.7.2015 και, σε κάθε περίπτωση, κατά τα εκτιθέμενα στη μείζονα σκέψη - εφόσον η κατάθεσή της έγινε μέχρι την 1.11.2017, δηλαδή υπό το προηγούμενο νομοθετικό καθεστώς και επιπλέον δεν προέκυψε ότι η συναλλακτική σχέση των διαδίκων υπήρξε στο πλαίσιο δημοσίων συμβάσεων, ενώ, περαιτέρω, κρίθηκαν άκυρες αυτές (συμβάσεις), οι δε επιδικασθείσες αξιώσεις της αναιρεσίβλητης στηρίζονται στις διατάξεις περί αδικαιολόγητου πλουτισμού - διατηρείται, ούτως ή άλλως, για τις κατατεθείσες μέχρι την ημερομηνία αυτή αγωγές, η δικαιοδοσία των πολιτικών δικαστηρίων, κατά το άρθρο 379 παρ. 14 ν. 4412/2016]. Συνακόλουθα πρέπει να απορριφθεί ως αβάσιμος ο περί του αντιθέτου σχετικός (μόνος) λόγος και η αίτηση αναιρέσεως και να καταδικασθεί το αναιρεσείον στη δικαστική δαπάνη της αναιρεσίβλητης (η οποία κατέθεσε προτάσεις) σύμφωνα με το σχετικό αίτημα της τελευταίας (άρθρα 176, 183 και 191 παρ. 2 Κ.Πολ.Δ.) και δεδομένου ότι η νομική υπεράσπιση της ένδικης υπόθεσης του αναιρεσείοντος δεν διεξάγεται από αντιπρόσωπο του Νομικού Συμβουλίου του Κράτους, αλλά από πληρεξούσιο δικηγόρο του (πρβλ. ΑΠ 559/2021).

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ 
Απορρίπτει την από 12-02-2021 αίτηση του ΝΠΔΔ με την επωνυμία "Γενικό Νοσοκομείο Κέρκυρας" για αναίρεση της 33/2019 αποφάσεως του Τριμελούς Εφετείου Κέρκυρας.
Καταδικάζει το αναιρεσείον στη δικαστική δαπάνη της αναιρεσίβλητης, την οποία ορίζει σε δύο χιλιάδες επτακόσια (2.700) ευρώ.
ΚΡΙΘΗΚΕ, αποφασίσθηκε στην Αθήνα, στις 7 Νοεμβρίου 2022.
ΔΗΜΟΣΙΕΥΘΗΚΕ σε δημόσια συνεδρίαση στο ακροατήριό του, στην Αθήνα, στις 17 Ιανουαρίου 2023.
Η ΠΡΟΕΔΡΕΥΟΥΣΑ
Ο ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ