ΑΡΙΘΜΟΣ 393/2013 ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ E' ΠΟΙΝΙΚΟ ΤΜΗΜΑ Συγκροτήθηκε από τους Δικαστές: Χαράλαμπο Δημάδη, Αντιπρόεδρο του Αρείου Πάγου, Βιολέτα Κυτέα, Νικόλαο Κωνσταντόπουλο, Αικατερίνη Βασιλακοπούλου-Κατσαβριά και Δήμητρα Λεοντάρη-Μπουρνάκα - Εισηγήτρια, Αρεοπαγίτες. Συνήλθε σε δημόσια συνεδρίαση στο Κατάστημά του στις 1 Φεβρουαρίου 2013, με την παρουσία του Αντεισαγγελέα του Αρείου Πάγου Αναστασίου Κανελλόπουλου (γιατί κωλύεται ο Εισαγγελέας) και του Γραμματέα Χαράλαμπου Αθανασίου, για να δικάσει την αίτηση της αναιρεσείουσας- κατηγορουμένης Δ. Ε. του Ν., κατοίκου ..., που εκπροσωπήθηκε από τον πληρεξούσιο δικηγόρο της Ζήση Κωνσταντίνου, περί αναιρέσεως της 317/2012 αποφάσεως του Τριμελούς Εφετείου Λαρίσης. Με πολιτικώς ενάγουσα: Γ. Τ. του Α., κατοίκου ..., που εκπροσωπήθηκε από τον πληρεξούσιο δικηγόρο της Νικόλαο Παπαπέτρου. Το Τριμελές Εφετείο Λαρίσης, με την ως άνω απόφασή του διέταξε όσα λεπτομερώς αναφέρονται σ' αυτή, και η αναιρεσείουσα-κατηγορούμενη ζητα την αναίρεση αυτής, για τους λόγους που αναφέρονται στην από 2 Ιουνίου 2012 αίτησή της αναιρέσεως, η οποία καταχωρίστηκε στο οικείο πινάκιο με τον αριθμό 768/12. Αφού άκουσε Τους πληρεξουσίους δικηγόρους των διαδίκων, που ζήτησαν όσα αναφέρονται στα σχετικά πρακτικά και τον Αντεισαγγελέα, που πρότεινε να γίνει δεκτή η προκείμενη αίτηση αναίρεσης. ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ Από το συνδυασμό των διατάξεων των παρ.1 και 2 του άρθρου 216 ΠΚ προκύπτει ότι, για τη θεμελίωση του εγκλήματος της χρήσης πλαστού εγγράφου, απαιτείται, αντικειμενικώς μεν, η χρησιμοποίηση του πλαστού ή νοθευμένου εγγράφου, όταν δηλαδή ο δράστης καταστήσει προσιτό το έγγραφο αυτό στον μέλλοντα να παραπλανηθεί από το περιεχόμενο αυτού τρίτο και δώσει σ' αυτόν, τη δυνατότητα να λάβει γνώση του περιεχομένου του, χωρίς να απαιτείται και να λάβει πράγματι γνώση ή να παραπλανηθεί ο τρίτος. Υποκειμενικώς απαιτείται δόλος, που συνίσταται στην ηθελημένη ενέργεια του δράστη και τη γνώση του ότι το έγγραφο που χρησιμοποίησε είναι πλαστό ή νοθευμένο, περαιτέρω δε σκοπός του υπαιτίου (υπερχειλής δόλος) να παραπλανήσει με τη χρήση του εγγράφου αυτού άλλον για γεγονός που μπορεί να έχει έννομες συνέπειες, οι οποίες αναφέρονται στη δημιουργία, κατάργηση ή μεταβίβαση δικαιώματος που προστατεύεται από το νόμο, ασχέτως αν επιτεύχθηκε ή όχι η παραπλάνηση. Η χρήση δε του πλαστού ή νοθευμένου εγγράφου συνιστά ιδιαίτερο αυτοτελές έγκλημα όχι μόνο όταν γίνεται από τρίτο, αλλά και από αυτόν του πλαστογράφου αλλά μόνον όταν αυτός για οποιοδήποτε λόγο δεν μπορεί να τιμωρηθεί για την πλαστογραφία. Εξάλλου, έλλειψη της από τα άρθρα 93 παρ.3 του Συντάγματος και 139 του ΚΠΔ επιβαλλόμενης ειδικής και εμπεριστατωμένης αιτιολογίας, που ιδρύει λόγο αναιρέσεως κατά το άρθρο 510 παρ.1 στοιχ. Δ του ίδιου Κώδικα, συντρέχει όταν στην καταδικαστική απόφαση δεν εκτίθενται με πληρότητα, σαφήνεια και χωρίς αντιφάσεις ή λογικά κενά τα πραγματικά περιστατικά σα οποία το δικαστήριο της ουσίας στήριξε την κρίση του για τη συνδρομή των αντικειμενικών και υποκειμενικών στοιχείων του εγκλήματος, οι αποδείξεις που τα θεμελίωσαν και οι νομικοί συλλογισμοί με τους οποίους υπήγαγε τα περιστατικά που αποδείχθηκαν στην ουσιαστική ποινική διάταξη που εφάρμοσε. Η ύπαρξη του δόλου δεν είναι κατ'αρχήν αναγκαίο να αιτιολογείται ιδιαιτέρως, διότι ενυπάρχει στη θέληση παραγωγής των πραγματικών περιστατικών που συγκροτούν την αντικειμενική υπόσταση του εγκλήματος και εξυπακούεται ότι υπάρχει σε κάθε συγκεκριμένη περίπτωση από την πραγμάτωση των περιστατικών αυτών, εκτός αν ο νόμος αξιώνει πρόσθετα στοιχεία για το αξιόποινο, όπως η γνώση ορισμένων περιστατικού ή σκοπός επελεύσεως ορισμένου πρόσθετου αποτελέσματος. Στην προκειμένη περίπτωση, όπως προκύπτει από την προσβαλλόμενη υπ' αριθμ. 317/2012 απόφαση, το Τριμελές Εφετείο Λάρισας, μετά από αξιολόγηση των μνημονευομένων αποδεικτικών μέσων που δέχθηκε στο αιτιολογικό του κατά την ανέλεγκτη περί τα πράγματα κρίση του, ότι αποδείχθηκαν τα εξής: " Επειδή από τις καταθέσεις των μαρτύρων κατηγορίας και υπεράσπισης που εξετάστηκαν ενόρκως στο ακροατήριο, την ανωμοτί κατάθεση της πολιτικώς ενάγουσας, την απολογία της κατηγορουμένης, την ανάγνωση των πρακτικών της πρωτοβάθμιας δίκης καθώς και όλων των εγγράφων που αναφέρονται στα πρακτικά και την εν γένει αποδεικτική διαδικασία αποδείχτηκε ότι η κατηγορουμένη το έτος 2005 και συγκεκριμένα την 25-5-2005 χρησιμοποίησε πλαστό έγγραφο με σκοπό να παραπλανήσει με τη χρήση του άλλον σχετικά με γεγονός που μπορούσε να έχει έννομες συνέπειες, ειδικότερα έγγραφο, με το οποίο βεβαιώνεται η απασχόληση της κατηγορουμένης στον παιδικό σταθμό της εγκαλούσας Γ. Τ. για χρονικό διάστημα από 1-10-1998 έως και 31-1-2002 ως νηπιαγωγού και το οποίο προσκόμισε στο 3° Γραφείο Πρωτοβάθμιας Εκπαίδευσης Μαγνησίας την 25-5-2005 με σκοπό να αναγνωριστεί ο χρόνος προϋπηρεσίας της στον ιδιωτικό παιδικό σταθμό. Πλην όμως το ανωτέρω έγγραφο ήταν τόσο όσον αφορά στην υπογραφή όσο και στο περιεχόμενο του πλαστό διότι η κατηγορουμένη εργαζόταν με συμβάσεις ορισμένου χρόνου στον εν λόγω παιδικό σταθμό και όχι καθ' όλο το χρονικό διάστημα που αναφέρεται στο επίδικο έγγραφο, η δε υπογραφή επ'αυτού δεν ανήκει στην Γ. Τ.. Ο σκοπός της κατηγορουμένης ήταν να παραπλανήσει με τη χρήση του εγγράφου αυτού για τα χρόνια προϋπηρεσίας της και να της χορηγηθεί το μισθολογικό κλιμάκιο αντίστοιχο των ετών απασχόλησής της. Επομένως, πρέπει να κηρυχθεί ένοχη η κατηγορουμένη, να της αναγνωριστεί δε το ελαφρυντικό του άρθρου 84 παρ.2α ΠΚ". Ακολούθως το Δικαστήριο κήρυξε ένοχη την κατηγορούμενη του ότι το έτος 2005 και συγκεκριμένα την 25-5-2005 χρησιμοποίησε πλαστό έγγραφο με σκοπό να παραπλανήσει με τη χρήση του άλλον σχετικά με γεγονός που μπορούσε να έχει έννομες συνέπειες. Ειδικότερα έγγραφο, με το οποίο βεβαιώνεται η απασχόληση της κατηγορουμένης στον παιδικό σταθμό της εγκαλούσας Γ. Τ. για χρονικό διάστημα από 1-10-1998 έως και 31-1-2002 ως νηπιαγωγού, το προσκόμισε στο 3° Γραφείο Πρωτοβάθμιας Εκπαίδευσης Μαγνησίας την 25-5-2005 με σκοπό να αναγνωριστεί ο χρόνος προϋπηρεσίας της στον ιδιωτικό παιδικό σταθμό. Πλην όμως το ανωτέρω έγγραφο ήταν τόσο όσον αφορά στην υπογραφή όσο και στο περιεχόμενο του πλαστό διότι η κατηγορουμένη εργαζόταν με συμβάσεις ορισμένου χρόνου στον εν λόγω παιδικό σταθμό και όχι καθ' όλο το χρονικό διάστημα που αναφέρεται στο επίδικο έγγραφο, η δε υπογραφή επ' αυτού δεν ανήκει στην Γ. Τ.. Ο σκοπός της κατηγορουμένης ήταν να παραπλανήσει με τη χρήση του εγγράφου αυτού για τα χρόνια προϋπηρεσίας της και να της χορηγηθεί μισθολογικό κλιμάκιο αντίστοιχο των ετών απασχόλησης της. Με αυτά που δέχθηκε το Δικαστήριο της ουσίας δεν διέλαβε στην προσβαλλόμενη απόφαση την απαιτούμενη από τις άνω διατάξεις του Συντάγματος και του ΚΠοινΔ ειδική και εμπεριστατωμένη αιτιολογία αναφορικά με το υποκειμενικό στοιχείο του αδικήματος της χρήσης πλαστού εγγράφου για το οποίο καταδικάσθηκε η κατηγορουμένη. Ειδικότερα ουδεμία αναφορά γίνεται στην προσβαλλόμενη απόφαση, ότι η αναιρεσείουσα τελούσε σε γνώση ότι το έγγραφο που χρησιμοποίησε είναι πλαστό ούτε δε και από τα στο αιτιολογικό της προσβαλλομένης αποφάσεως διαλαμβανόμενα περιστατικά συνάγεται η γνώση της κατηγορουμένης ως προς την πλαστότητα της υπογραφής στο ανωτέρω ιδιωτικό έγγραφο, αφού το εν λόγω γνωστικό στοιχείο δεν εμπεριέχεται κατά νομική ή λογική αναγκαιότητα στην αναλήθεια του περιεχομένου του, που εδέχθη το Εφετείο. Επομένως, ο εκ του άρθρου 510 παρ.1 στοιχ. Δ του ΚΠοινΔ σχετικός λόγος αναιρέσεως με τον οποίο πλήττεται η προσβαλλόμενη για έλλειψη ειδικής και εμπεριστατωμένης αιτιολογίας, πρέπει να γίνει δεκτός ως βάσιμος και να αναιρεθεί η προσβαλλόμενη απόφαση, ενώ παρέλκει η έρευνα των λοιπών λόγων αναιρέσεως. Ακολούθως, πρέπει να παραπεμφθεί η υπόθεση για νέα συζήτηση στο ίδιο Δικαστήριο, που εξέδωσε την προσβαλλόμενη απόφαση, το οποίο θα συγκροτηθεί από άλλους δικαστές, εκτός από εκείνους που δίκασαν προηγουμένως (άρθρ. 519 του ΚΠΔ). ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ Αναιρεί την υπ' αριθμ. 317/2012 απόφαση του Τριμελούς Εφετείου Λάρισας. Και Παραπέμπει την υπόθεση, για νέα συζήτηση στο ίδιο Δικαστήριο που θα συγκροτηθεί από άλλους δικαστές, εκτός από εκείνους που δίκασαν προηγουμένως. Κρίθηκε και αποφασίσθηκε στην Αθήνα στις 21.2.2013. Και Δημοσιεύθηκε στην Αθήνα, σε δημόσια συνεδρίαση στο ακροατήριό του, στις 8.3.2013. Ο ANTIΠΡΟΕΔΡΟΣ Ο ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ