Αριθμός 854/2013 ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ Δ' Πολιτικό Τμήμα ΣΥΓΚΡΟΤΗΘΗΚΕ από τους Δικαστές: Γεώργιο Γιαννούλη, Αντιπρόεδρο του Αρείου Πάγου, Γρηγόριο Κουτσόπουλο, Παναγιώτη Ρουμπή, Δημητρούλα Υφαντή και Γεώργιο Σακκά, Αρεοπαγίτες. ΣΥΝΗΛΘΕ σε δημόσια συνεδρίαση στο Κατάστημά του στις 22 Μαρτίου 2013, με την παρουσία και της Γραμματέως Ελένης Τσιουρή, για να δικάσει μεταξύ: Της αναιρεσείουσας: Της εδρεύουσας στην Λευκωσία της Κύπρου Εταιρείας Περιορισμένης Ευθύνης με την επωνυμία ΓΙΟΥΝΙΛΑΪΤ ΛΙΜΙΤΕΔ (UNILIGHT LIMITED),νομίμως εκπροσωπούμενης, ως ειδικής διαδόχου της Ανώνυμης Εταιρείας υπό εκκαθάριση με την επωνυμία "S. A.E.B.E.", η οποία εκπροσωπήθηκε δια του πληρεξουσίου δικηγόρου της Θωμά Καραχρήστο και κατέθεσε προτάσεις. Του αναιρεσιβλήτου: Ελληνικού Δημοσίου, όπως νόμιμα εκπροσωπείται από τον κ. Υπουργό Οικονομίας και Οικονομικών που κατοικοεδρεύει στην Αθήνα, το οποίο εκπροσωπήθηκε δια του πληρεξουσίου Παρέδρου του ΝΣΚ Ευάγγελο Μαρίνη βάσει δηλώσεως κατ' άρθρο 242 παρ, 2 ΚΠολΔ και δεν κατέθεσε προτάσεις. Η ένδικη διαφορά άρχισε με την από 13/4/2007 αίτηση του ήδη αναιρεσίβλητου που κατατέθηκε στο Μονομελές Πρωτοδικείο Λαμίας για καθορισμό προσωρινής τιμής μονάδος αποζημίωσης από απαλλοτρίωση. Εκδόθηκαν οι αποφάσεις: 190/2008 οριστική του ίδιου Δικαστηρίου και κατόπιν της από 24/11/2008 αίτησης για τον καθορισμό οριστικής τιμής μονάδος αποζημίωσης, του ήδη αναιρεσίβλητου, εκδόθηκε η 278/2010 του Εφετείου Λαμίας. Την αναίρεση της τελευταίας απόφασης ζητεί η αναιρεσείουσα με την από 27/12/2011 αίτησή της. Κατά τη συζήτηση της αίτησης αυτής, που εκφωνήθηκε από το πινάκιο, οι διάδικοι παραστάθηκαν, όπως σημειώνεται πιο πάνω. Ο Εισηγητής Αρεοπαγίτης, Γεώργιος Σακκάς, ανέγνωσε την από 14/11/2012 έκθεσή του, με την οποία εισηγήθηκε την παραδοχή της αιτήσεως αναιρέσεως ως προς τον πρώτο και δεύτερο λόγο της. Ο πληρεξούσιος της αναιρεσείουσας ζήτησε την παραδοχή της αιτήσεως, και την καταδίκη του αντιδίκου μέρους στη δικαστική δαπάνη. ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ 1. Κατά τη διάταξη του άρθρου 13 εδ. 2 του ν. 2882/2001 "περί Κώδικα Αναγκαστικών Απαλλοτριώσεων Ακινήτων" προκύπτει ότι προκειμένης απαλλοτρίωσης για δημόσια ωφέλεια για τη διακρίβωση της πραγματικής αξίας του ακινήτου λαμβάνεται υπόψη ως κριτήριο και η αξία που έχουν κατά το κρίσιμο χρόνο παρακείμενα και ομοειδή ακίνητα. Ως κριτήριο διαφοροποίησης και στοιχεία αξιολόγησης αποτελεί επί αγροτικού ακινήτου, αν τούτο είναι γόνιμο ή άγονο, ξηρικό ή ποτιστικό, φυτεία ή χέρσο και προκειμένου περί αστικού, αυτό απαλλοτριούμενο είναι εντός ή εκτός σχεδίου, εντός ή εκτός ζώνης, ποιος σε κάθε περίπτωση οι όροι δόμησης, τα ποσοστά κάλυψης και αντιπαροχής και ο συντελεστής εμπορικότητας σε σχέση όμως με τη συγκεκριμένη περιοχή, στην οποία βρίσκεται το ακίνητο. Εξάλλου ο αναιρετικός λόγος του άρθρου 559 αριθ. 19 ΚΠολΔ υπάρχει όταν η απόφαση δεν έχει τις αναγκαίες παραδοχές, ώστε να είναι εφικτός ο αναιρετικός έλεγχος. Στην προκειμένη περίπτωση το Εφετείο, όπως προκύπτει από την αναιρεσιβαλλομένη απόφασή του, δέχτηκε ανελέγκτως τα ακόλουθα σχετικά με την αξία των απαλλοτριωθέντων ακινήτων της αναιρεσείουσης εταιρείας: "Α. ΠΕΡΙΟΧΗ Δ.Δ. ΑΝΘΗΛΗΣ ΔΗΜΟΥ ΛΑΜΙΑΣ α)Αγροτεμάχια ποτιστικά ή με δυνατότητα ποτίσματος, εκτός σχεδίου και ζώνης 200 μέτρων, εκτός οικισμού, εκτός Γ.Π.Σ., σε απόσταση άνω των 800 μέτρων από τη θάλασσα με όψη σε αγροτικές οδούς: 20 € ανά τ.μ. β)Αγροτεμάχια ποτιστικά ή με δυνατότητα ποτίσματος, εκτός σχεδίου και ζώνης 200 μέτρων από το σχέδιο, εντός Γ.Π.Σ., σε απόσταση άνω των 800 μέτρων από τη θάλασσα με πρόσοψη σε αγροτικές οδούς: 30 € ανά τ.μ.. γ)Αγροτεμάχια ποτιστικά ή με δυνατότητα ποτίσματος, εκτός σχεδίου και ζώνης 200 μέτρων από το σχέδιο, εκτός οικισμού, εκτός Γ.Π.Σ., σε απόσταση άνω των 800 μέτρων από τη θάλασσα με πρόσοψη στην Εθνική Οδό (από το πρώτο βενζινάδικο Ανθήλης Λαμίας έως Αερογέφυρα στο εργοστάσιο S.): 90 € ανά τ.μ. δ)Αγροτεμάχια ποτιστικά ή με δυνατότητα ποτίσματος, εκτός σχεδίου και ζώνης 200 μέτρων, εντός Γ.Π.Σ., σε απόσταση άνω των 800 μέτρων από τη θάλασσα με πρόσοψη στην Εθνική Οδό {από το πρώτο βενζινάδικο Ανθήλης Λαμίας έως Αερογέφυρα στο εργοστάσιο S.}: 110 € ανά τ.μ.". Με τις παραδοχές αυτές το Εφετείο διέλαβε στην απόφασή του ασαφείς και ανεπαρκείς αιτιολογίες σε ζήτημα που ασκεί ουσιώδη επιρροή στην έκβαση της δίκης, ως προς την αξία των απαλλοτριωθέντων ακινήτων με Α.Κ.Π. 43 και 48 της αναιρεσείουσας, διότι, ενώ δέχεται ότι εντός της ευρύτερης έκτασης της ιδιοκτησίας αυτής, τμήματα της οποίας αποτελούν τα απαλλοτριούμενα, υπάρχει το εργοστάσιο S., δεν εκτίθεται αν αυτά έχουν ή όχι οικοπεδική αξία, παρότι τούτο ήταν και ισχυρισμός της στην υπό κρίση αίτησή της για οριστικό καθορισμό αποζημίωσης και αν πριν από την απαλλοτρίωση μαζί με την υπόλοιπη έκταση είχαν δυνατότητα και με ποιούς όρους ως δευτερεύοντα προορισμό της ανοικοδόμηση, με αποτέλεσμα να είναι ανέφικτος ο αναιρετικός έλεγχος στο αν ερμηνεύτηκαν και εφαρμόστηκαν ορθά οι διατάξεις του Π.Δ. 24/1995 που καθορίζει τους όρους δόμησης για τα εκτός σχεδίου πόλεως ακίνητα. Επομένως, ο πρώτος λόγος του αναιρετηρίου, από το άρθρον 559 αρ. 19 ΚΠολΔ, είναι βάσιμος και πρέπει να γίνει δεκτός. 2. Κατά τη διάταξη του άρθρου 559 αριθ. 9 του ΚΠολΔ ιδρύεται λόγος αναιρέσεως και αν το δικαστήριο άφησε αδίκαστη αίτηση παροχής έννομης προστασίας, η οποία δημιουργεί αντίστοιχη εκκρεμοδικία. Τέτοια δε αίτηση αποτελεί και η προσφυγή στο Εφετείο για τον καθορισμό τιμής μονάδος αποζημιώσεως για απαλλοτριωθέν ακίνητο με τα επ' αυτού επικείμενα και συστατικά. Στην προκειμένη περίπτωση, με το δεύτερο λόγο της αναιρέσεως προβάλλεται η αιτίαση ότι η προσβαλλομένη απόφαση υπέπεσε στην από το εδάφιο 9 του άρθρου 559 ΚΠολΔ πλημμέλεια, γιατί παρέλειψε να καθορίσει οριστική τιμή μονάδας αποζημίωσης για ορισμένα επικείμενα της Α.Κ.Π. 48 ιδιοκτησίας, ήτοι για αντλιοστάσιο με αντλία 30-40 ΗΡ, πίνακα αντλιοστασίου, εκατό μ.μ. σωλήνα γαλβανισμένο 3' επιφανειακό και αγωγό ομβρίων 22.50 μ3 τετραγωνικής διατομής (1,00 Χ 1,000 Χ 1,000) από άοπλο ή ελαφρώς οπλισμένο σκυρόδεμα. Από την επισκόπηση της από 24-11-2008 αιτήσεως της αναιρεσείουσας ενώπιον του Εφετείου Αθηνών προκύπτει ότι αυτή είχε ζητήσει να καθοριστεί τιμή μονάδος αποζημίωσης και για τα ανωτέρω επικείμενα. Όμως η αναιρεσιβαλλομένη παρέλειψε να αποφανθεί στα αιτήματα αυτά. Συνεπώς, είναι βάσιμος ο λόγος αυτός αναιρέσεως και πρέπει να γίνει δεκτός. 3. Κατά το άρθρο 13 παρ. 4 του ν. 2882/2001 προσδιορίζεται ιδιαίτερη αποζημίωση για τα απομένοντα τμήματα απαλλοτριωθέντος ακινήτου, εφόσον αυτό έχει υποστεί μείωση της αξίας του ή έχει καταστεί άχρηστο για τη χρήση που προορίζεται. Από την επισκόπηση της από 24-11-2008 αιτήσεως της αναιρεσείουσας προκύπτει ότι αυτή εκθέτει ότι, συνεπεία της απαλλοτρίωσης των ακινήτων της ΑΚΠ 43 και 48, το υπόλοιπο μη απαλλοτριωθέν τμήμα που απέμεινε, έχει υποστεί σημαντική μείωση της αξίας του λόγω της λειτουργικής αχρήστευσης της κεντρικής εισόδου του εργοστασίου που υπάρχει σ' αυτό, οπότε η εξεύρεση νέας πρόσφορης και ασφαλούς εισόδου στη βιομηχανική μονάδα θα κόστιζε τουλάχιστον 80.000 ευρώ. Γι' αυτό ζήτησε να καθοριστεί ιδιαίτερη αποζημίωση για το απομείναν ακίνητο. Το Εφετείο, με την προσβαλλομένη απόφασή του δέχτηκε σχετικά με το αίτημα ανελέγκτως τα ακόλουθα: "Σημειώνεται ότι ως προς τις ιδιοκτησίες 43 και 48, όπου βρίσκονται οι εγκαταστάσεις της υπό εκκαθάριση εταιρείας "S. Α.Ε.Β.Ε.", ναι μεν στην αίτηση των φερομένων ως ιδιοκτητών της ιστορείται ότι λόγω της απαλλοτρίωσης η πόλη εισόδου καθίσταται επικίνδυνη ως εφαπτόμενη του αυτοκινητοδρόμου, αλλά δεν ζητείται αποζημίωση για επανακατασκευή σε άλλο σημείο, ενώ εξ αυτού του λόγου δεν αποδείχθηκε ότι υφίσταται μείωση η αξία του ακινήτου". Με την κρίση του αυτή δεν παραβίασε την ανωτέρω ουσιαστικού δικαίου διάταξη, διέλαβε δε στην απόφασή του πλήρεις, σαφείς και χωρίς αντιφάσεις αιτιολογίες, που επιτρέπουν τον αναιρετικό έλεγχο για την ορθή ή όχι εφαρμογή της ανωτέρω διατάξεως ουσιαστικού δικαίου που εφάρμοσε. Και έτσι, δεν στέρησε την απόφασή του από νόμιμη βάση. Επομένως, ο τρίτος λόγος αναιρέσεως, από το άρθρ. 559 αριθ. 1 και 19 ΚΠολΔ, πρέπει να απορριφθεί ως αβάσιμος. Κατ' ακολουθίαν των ανωτέρω, πρέπει να αναιρεθεί ενμέρει η προσβαλλόμενη απόφαση ως προς τους πρώτο και δεύτερο λόγους της αναιρέσεως και να παραπεμφθεί η υπόθεση για περαιτέρω εκδίκαση, διότι χρειάζεται διευκρίνιση, στο ίδιο Εφετείο, του οποίου είναι δυνατή η συγκρότηση από άλλους δικαστές, εκτός από εκείνους που δίκασαν προηγουμένως (άρθρ. 580 παρ. 3 ΚΠολΔ). Ακολούθως, πρέπει το αναιρεσίβλητο να καταδικαστεί στη δικαστική δαπάνη της αναιρεσείουσας (άρθρ. 178 και 183 ΚΠολΔ), η οποία παραστάθηκε και κατέθεσε προτάσεις. ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ Αναιρεί εν μέρει την 278/2010 απόφαση του Εφετείου Λαμίας. Παραπέμπει την υπόθεση για περαιτέρω εκδίκαση κατά το αναιρούμενο μέρος στο ίδιο Εφετείο, συντιθέμενο από άλλους δικαστές. Και Καταδικάζει το αναιρεσίβλητο στη δικαστική δαπάνη της αναιρεσείουσας την οποία ορίζει σε τρεις χιλιάδες (3.000) ευρώ. Κρίθηκε και αποφασίσθηκε στην Αθήνα στις 26 Απριλίου 2013. Και Δημοσιεύθηκε στην Αθήνα σε δημόσια συνεδρίαση στο ακροατήριό του στις 9 Μαΐου 2013. Ο ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ Η ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ