Αριθμός 1741/2013 ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ A2' Πολιτικό Τμήμα ΣΥΓΚΡΟΤΗΘΗΚΕ από τους Δικαστές: Αθανάσιο Κουτρομάνο, Αντιπρόεδρο του Αρείου Πάγου, Κωνσταντίνο Τσόλα, Ευφημία Λαμπροπούλου, Γεράσιμο Φουρλάνο, και Στυλιανή Γιαννούκου, Αρεοπαγίτες. ΣΥΝΗΛΘΕ σε δημόσια συνεδρίαση στο Κατάστημά του, στις 14 Ιανουαρίου 2013, με την παρουσία και της γραμματέως Αικατερίνης Σιταρά, για να δικάσει την υπόθεση μεταξύ: Της αναιρεσείουσας - καλούσας: Α. Μ. του Α., κατοίκου ... η οποία εκπροσωπήθηκε από τον πληρεξούσιο δικηγόρο της Σαράντο Ζαβάκο, με δήλωση του άρθρου 242 παρ. 2 του Κ.Πολ.Δ. Των αναιρεσιβλήτων - καθών η κλήση: Ανώνυμης Εταιρείας με την επωνυμία "EUROMEDICA Ανώνυμη εταιρεία παροχής ιατρικών υπηρεσιών" πρώην "ΓΕΝΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΕ" που εδρεύει στην …και εκπροσωπείται νόμιμα, της οποίας η επωνυμία τροποποιήθηκε λόγω απορροφήσεως δια συγχωνεύσεως της δεύτερης από την πρώτη και 2. Ε. Λ., κατοίκου ... Η πρώτη εκπροσωπήθηκε από τον πληρεξούσιο δικηγόρο της Ιωάννη Μαντούβαλο, με δήλωση του άρθρου 242 παρ. 2 του Κ.Πολ.Δ. ενώ ο δεύτερος δεν παραστάθηκε στο ακροατήριο. Η ένδικη διαφορά άρχισε με την από 5-3-2002 αγωγή της ήδη αναιρεσείουσας, που κατατέθηκε στο Πολυμελές Πρωτοδικείο Θεσσαλονίκης. Εκδόθηκαν οι αποφάσεις: 8413/2005 του ίδιου Δικαστηρίου και 2332/2007 του Εφετείου Θεσσαλονίκης. Την αναίρεση της τελευταίας απόφασης ζήτησε η αναιρεσείουσα με την από 10-12-2007 αίτησή της. Εκδόθηκε η 1802/2011 απόφαση του Αρείου Πάγου που κήρυξε απαράδεκτη τη συζήτηση της αναίρεσης. Η υπόθεση επαναφέρεται για συζήτηση με την από 22-2-2012 κλήση της καλούσας. Κατά τη συζήτηση της αίτησης αυτής, που εκφωνήθηκε από το πινάκιο, οι διάδικοι παραστάθηκαν, όπως σημειώνεται πιο πάνω. Ο εισηγητής Αρεοπαγίτης Γεράσιμος Φουρλάνος, ανέγνωσε την από 12-5-2011 έκθεσή του, με την οποία εισηγήθηκε την απόρριψη της κρινόμενης αίτησης αναίρεσης. ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ Ι) Από την .../31.12.2012 έκθεση του Επιμελητή Θεσσαλονίκης .., προκύπτει ότι ακριβές αντίγραφο της ένδικης αναίρεσης επιδόθηκε νομότυπα και εμπρόθεσμα στον δεύτερο των αναιρεσιβλήτων, β) από την 3386/3141/2012 όμως έκθεση του αυτού Επιμελητή, προκύπτει, ότι κλήση για παράσταση κατά τη δικάσιμο που αναφέρεται στην αρχή της παρούσας επιδόθηκε, επίσης νομότυπα και εμπρόθεσμα, στον ίδιο αναιρεσίβλητο με επιμέλεια της αναιρεσείουσας. 'Αρα, αφού αυτός δεν εμφανίστηκε κατά τη δικάσιμο αυτή, κατά την οποία η υπόθεση εκφωνήθηκε, κατά τη σειρά της, από το οικείο πινάκιο, ούτε εκπροσωπήθηκε από πληρεξούσιο δικηγόρο, σύμφωνα με το άρθρο 242 παρ.2 ΚΠΔ, πρέπει να δικασθεί ερήμην (άρθρ. 576 παρ.2 Κ.Πολ.Δ.), να χωρήσει, όμως, περαιτέρω η έρευνα της υπόθεσης, ως να ήταν και ο ίδιος παρών. ΙΙ. Εισάγεται για κρίση αναίρεση κατά απόφασης δευτεροβάθμιου δικαστηρίου, η οποία έκρινε για την επιδίκαση αποζημίωσης και χρηματικής ικανοποίησης λόγω ηθικής βλάβης από αδικοπραξία που φέρεται να τέλεσε σε βάρος της αναιρεσείουσας ο δεύτερος των αναιρεσιβλήτων, προστηθείς της πρώτης τούτων εταιρίας η οποία ήδη φέρει την επωνυμία "EUROMEDICA ΑΝΩΝΥΜΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΠΑΡΟΧΗΣ ΙΑΤΡΙΚΩΝ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ". ΙΙΙ. Κατά το άρθρο 559 αρ.1 Κ.Πολ.Δ., αναίρεση επιτρέπεται, αν παραβιάστηκε κανόνας ουσιαστικού δικαίου. Ο λόγος αυτός ιδρύεται, όταν εχώρησε ψευδής ερμηνεία ή κακή εφαρμογή κανόνα ουσιαστικού δικαίου. Επίσης, με το άρθρο 19 ΚΠολΔ, ιδρύεται λόγος αναίρεσης, αν η απόφαση δεν έχει νόμιμη βάση και ιδίως, αν δεν έχει καθόλου αιτιολογίες ή έχει αιτιολογίες αντιφατικές ή ανεπαρκείς, σε ζήτημα που ασκεί ουσιώδη επίδραση στην έκβαση της δίκης. Εξάλλου, κατά τις διατάξεις των άρθρων 914 και 932 ΑΚ, όποιος παρά το νόμο, ζημιώσει άλλον υπαίτια έχει υποχρέωση να τον αποζημιώσει. Ανεξάρτητα δε από την αποζημίωση για την περιουσιακή ζημιά, το δικαστήριο έχει τη δυνατότητα να επιδικάσει και εύλογη, κατά την κρίση του, χρηματική ικανοποίηση λόγω ηθικής βλάβης. Αυτό ισχύει, ιδίως για εκείνον που έπαθε προσβολή της υγείας, της τιμής ή της αγνείας του ή στερήθηκε της ελευθερίας του. Στην προκειμένη περίπτωση το Εφετείο, με την προσβαλλόμενη απόφασή του, δέχτηκε τα ακόλουθα: " Ο δεύτερος εναγόμενος κατά το κρίσιμο χρονικό διάστημα από 29.6.1999 μέχρι 15.9.1999, ήταν ιατρός κατέχοντας την 3153 άδεια άσκησης ιατρικού επαγγέλματος... Αυτός διατηρούσε ιατρείο...Στον κύκλο των πελατών του εμφάνιζε ότι είχε αποκτήσει την ειδικότητα του πλαστικού χειρουργού, δηλαδή ειδικού ιατρού... Στις 29.6.1999 η ενάγουσα, ηλικίας τότε 33 ετών, οικοκυρά και μητέρα δύο ανηλίκων τέκνων, συνοδευόμενη από το σύζυγό της επισκέφθηκε το δεύτερο εναγόμενο ιατρό στο ιδιωτικό ιατρείο του, προκειμένου να τον συμβουλευθεί για πλαστική χειρουργική, αυξητική και ανορθωτική, επέμβαση στο στήθος της. Η επέμβαση θα πραγματοποιείτο με την τοποθέτηση ενθεμάτων σιλικόνης σε αμφότερους τους μαστούς. Ο εναγόμενος ιατρός τη διαβεβαίωσε ότι ήταν μια επέμβαση "ρουτίνας" και ότι όλα θα πάνε καλά... χωρίς να της επιστήσει τον κίνδυνο επιπλοκών. Υπό αυτές τις διαβεβαιώσεις η ενάγουσα συμφώνησε μαζί του να διενεργήσει ο ίδιος ως πλαστικός χειρουργός την εγχείρηση στην κλινική που διατηρεί η πρώτη εναγομένη ενταύθα... Στην πραγματικότητα ο πρώτος εναγόμενος ουδέποτε είχε αποκτήσει την ειδικότητα του πλαστικού χειρουργού. Αυτός υπήρξε εκπαιδευόμενος για χρονική περίοδο 3-4 ετών πλησίον του ομότιμου καθηγητή πλαστικής χειρουργικής του ΑΠΘ Κ. Μ...Ο πρώτος εναγόμενος, αν και ανέλαβε απλώς την εκπόνηση διδακτορικής διατριβής, δεν έχει δώσει εξετάσεις για την απόκτηση της ειδικότητας του πλαστικού χειρουργού. Αυτός δεν έχει αποκτήσει ούτε ειδικότητα γενικού χειρουργού, αλλά είναι ιατρός γενικής ιατρικής (άνευ ειδικότητας...) και με αυτή του την ιδιότητα είχε προσληφθεί στο ΙΚΑ και ΤΕΒΕ. Για την παράνομη επί σειρά ετών εκτέλεση πράξεων πλαστικής χειρουργικής, αφού δεν κατείχε ανάλογο τίτλο ειδικότητας καταδικάσθηκε για πειθαρχικό παράπτωμα ... Στις 29.6.1999 η ενάγουσα οδηγήθηκε στο χειρουργείο της εναγομένης κλινικής προκειμένου να υποβληθεί στην ως άνω χειρουργική επέμβαση... Την επέμβαση διενήργησε ο ίδιος ο δεύτερος εναγόμενος με τη βοήθεια του μόνιμου ιατρού της πρώτης εναγομένης χειρουργού ορθοπεδικού Α. Α... Μετά το πέρας της επέμβασης, η οποία πραγματοποιήθηκε με ολική νάρκωση, η ενάγουσα νοσηλεύθηκε... για μια ημέρα και στις 30.6.1999 έλαβε εξιτήριο και αναχώρησε. Μετά από την πάροδο τεσσάρων ημερών, η ενάγουσα άρχισε να αισθάνεται πόνους στο χειρουργημένο στήθος της, ενώ παρουσίασε και πυρετό. Επικοινώνησε τηλεφωνικά με τον εναγόμενο ιατρό, ο οποίος την καθησύχασε λέγοντας της, ότι τα συμπτώματα προήρχοντο από τα ράμματα της επέμβασης, τα οποία θα αφαιρούσε σε διάστημα έξι - επτά ημερών. Τη συμφωνημένη ημέρα η ενάγουσα προσήλθε στο ιδιωτικό ιατρείο του, πάντοτε συνοδευόμενη από τον σύζυγο της. Κατά την αφαίρεση όμως των ραμμάτων εμφανίστηκε (πέραν των παραπάνω συμπτωμάτων που δεν είχαν υποχωρήσει) εκροή οροπυώδους υγρού και από τους δύο εγχειρισμένους μαστούς, ενώ τα τραύματα άνοιξαν. Ο δεύτερος εναγόμενος ιατρός, παρά αυτά τα συμπτώματα και την κλινική εικόνα που παρουσίαζε η ενάγουσα στην περιοχή των χειρουργημένων μαστών της, δε δραστηριοποιήθηκε, ούτε διερεύνησε τη αιτία των συμπτωμάτων, αλλά την καθησύχασε, διαβεβαιώνοντας την ότι αυτά θα υποχωρήσουν. Της συνέστησε δε να τοποθετεί επιθέματα (γάζες), οι οποίες θα απορροφούν τα υγρά για να μη λερώνεται. Επιπλέον συμφώνησαν να τον ξαναεπισκεφθεί κατόπιν τηλεφωνικής τους επικοινωνίας. Τα συμπτώματα όμως του πόνου, του πυρετού και της εκροής οροπυώδους υγρού συνέχισαν να ταλαιπωρούν την ενάγουσα και να ανησυχούν την ίδια και το σύζυγο της. Σε νέα τους επικοινωνία μετά από διήμερο και πάλι ο εναγόμενος ιατρός την καθησύχασε και της συνέστησε τη λήψη παυσίπονων φαρμάκων (voltaren ενέσεις), ενώ την παρέπεμψε, επειδή θα απουσίαζε λόγω του θέρους, για αλλαγή των επιθεμάτων στα τραύματα της στον ορθοπεδικό χειρουργό της εναγομένης κλινικής Α. Α. Κατά την περιποίηση της ασθενούς στο χώρο της εναγομένης κλινικής τόσο ο τελευταίος, όσο και ο προαναφερόμενος αναισθησιολόγος που έτυχε να παρίσταται σε κάποια από τις αλλαγές των επιθεμάτων, διαπίστωσαν την εκροή του οροπυώδους υγρού από τα τραύματα που είχαν ανοίξει και "ήταν διαλυμένα"... Επειδή η κατάσταση της υγείας της ενάγουσας δε βελτιωνόταν, αλλά αντιθέτως είχε επιδεινωθεί, παρά τις αλλαγές των επιθεμάτων και τη λήψη παυσίπονων που είχε συστήσει ο εναγόμενος ιατρός προς αντιμετώπιση των προπεριγραφομενων συμπτωμάτων, κατόπιν πιέσεων της, ο τελευταίος την παρέπεμψε στις 15.7.1999 στο διαγνωστικό κέντρο … για να υποβληθεί σε υπερηχογραφικό έλεγχο μαστών. 0 έλεγχος κατέδειξε την "ύπαρξη αντιδραστικού υγρού (φλεγμονή) αμφοτερόπλευρα των μαστών". Ο δεύτερος εναγόμενος, αν και έλαβε γνώση των αποτελεσμάτων του υπερηχογραφήματος και αν και η διάσπαση των τραυμάτων είχε προχωρήσει σε σημαντικό βαθμό, πάλι εφησύχασε και συνέστησε στην ενάγουσα να τον επισκέπτεται στο ιατρείο του μέρα παρά μέρα για να διενεργεί αλλαγές στα τραύματα της. Ένα μήνα μετά την αρχική επέμβαση και ενώ η μετεγχειρητική εξέλιξη της υγείας της ενάγουσας χειροτέρευε, ο εναγόμενος ιατρός της συνέστησε να υποβληθεί σε νέα χειρουργική επέμβαση που θα διενεργούσε ο ίδιος στην ίδια κλινική, προκειμένου επιχειρήσει καθαρισμό των τραυμάτων και των ενθεμάτων σιλικόνης και να τοποθετήσει σωλήνες παροχέτευσης των υγρών. Η δεύτερη αυτή επέμβαση πραγματοποιήθηκε τελικά, με ολική και πάλι νάρκωση της ενάγουσας, στις 2.8.1999. Ο εναγόμενος ιατρός προέβη σε αντισηπτικό καθαρισμό των τραυμάτων και των ενθεμάτων, τα οποία και επανατοποθέτησε στο στήθος της ενάγουσας. Μετά δε την ολοκλήρωση της επέμβασης η ενάγουσα επέστρεψε στην οικία της και λάμβανε θεραπευτική αγωγή με φάρμακα Ζιναντόλ και Βολταρέν, όπως της συνέστησε ο εναγόμενος ιατρός. Και η δεύτερη όμως χειρουργική επέμβαση δεν επέφερε βελτίωση στην υγεία της. Η ενάγουσα συνέχιζε να υποφέρει από έντονους πόνους, αν και λάμβανε τα αντιβιοτικά και παυσίπονα φάρμακα που της χορήγησε ο εναγόμενος ιατρός. Αυτή αδυνατούσε εξαιτίας της κατάστασης στην οποία είχε περιέλθει (πόνοι, πυρετός, αδυναμία ορισμένων κινήσεων των χεριών) να συμμετάσχει στις καθημερινές δραστηριότητες του σπιτιού της και της οικογένειας της. Μετά από την πάροδο ολίγων ημερών, η ενάγουσα επισκέφτηκε τον εναγόμενο ιατρό για να της αφαιρέσει τα ράμματα των τραυμάτων της δεύτερης επέμβασης. Και πάλι υπήρχε εκροή οροπυώδους υγρού... Μετά τη δεύτερη επέμβαση ελήφθη για πρώτη φορά δείγμα υγρού από τα τραύματα του αριστερού μαστού και ο εναγόμενος έδωσε εντολή να διενεργηθεί καλλιέργεια του. Αυτή διενεργήθηκε... και στις 18.8.1999 κατέδειξε την ύπαρξη μικροβίου Ε. Coli εις αριθμό άνω των 1016. Παρότι και αυτό το στοιχείο έπρεπε να θέσει αμέσως τον εναγόμενο ιατρό σε κατάσταση χειρουργικού συναγερμού, αυτός αρκέσθηκε σε χορήγηση θεραπευτικής αγωγής με τα αντιβιοτικά φάρμακα Zinacf και Briclin (σύμφωνα με την επικαλούμενη καλλιέργεια του παραπάνω κέντρου). Αυτά όμως, στην προχωρημένη κατάσταση μόλυνσης και διάσπασης των εγχειρητικών τραυμάτων της ενάγουσας, δεν επέφεραν οποιοδήποτε αποτέλεσμα, η εκροή δε του οροπυώδους υγρού συνεχίσθηκε. Η ύπαρξη του ίδιου μικροβίου επαληθεύθηκε εκ νέου και στις 16.9.1999 όταν διενεργήθηκε δεύτερη καλλιέργεια υγρού του αριστερού μαστού, της ενάγουσας στο ίδιο διαγνωστικό κέντρο. Τότε ο εναγόμενος της ανακοίνωσε ότι έπρεπε να υποβληθεί σε τρίτη χειρουργική επέμβαση για να της αφαιρεθεί το πρόθεμα σιλικόνης από τον αριστερό μαστό, το οποίο λόγω της διάσπασης της τομής είχε εκτεθεί και μολυνθεί. Τρίτη όμως επέμβαση δεν πραγματοποιήθηκε από τον εναγόμενο ιατρό, αφού η εμπιστοσύνη της ενάγουσας στο πρόσωπο του, μετά τη συνεχιζόμενη επί δυο και πλέον μήνες σωματική και ψυχική της ταλαιπωρία, είχε κλονισθεί. Αυτή κατέφυγε στον ιατρό Αθηνών Δρ. Α. Φ., ο οποίος στις 23.9.1999, μετά από κλινική εξέταση των μαστών της, διαπίστωσε "διάσπαση τραύματος στην αριστερή υπομάστιο γραμμή και προβολή διαμέσου αυτού πρόθεσης σιλικόνης η οποία είχε χρησιμοποιηθεί για αυξητική επέμβαση του μαστού, ενώ επίσης παρουσίαζε συρίγγιο στο δεξιό άκρο της δεξιάς υπομαστίου μετεγχειρητικής τομής, από το οποίο εξείχε το διαυγές υγρό, στο μαστό αυτό είχε τοποθετηθεί επίσης πρόθεση σιλικόvης...Ο πλαστικός αυτός χειρουργός συνέστησε άμεση χειρουργική επέμβαση για αφαίρεση των προθέσεων της σιλικόνης και από τους δύο μαστούς. Υπό αυτές τις επείγουσες συνθήκες εισήχθη η ενάγουσα στις 24.9.1999 στο μαιευτικό γυναικολογικό χειρουργικό κέντρο "ΙΑΣΩ" των Αθηνών. Εκεί, αφού έγιναν οι απαραίτητες ιατρικές εξετάσεις, ο τελευταίος ιατρός προχώρησε στη χειρουργική επέμβαση, κατά την οποία και αφαιρέθηκαν τα ενθέματα σιλικόνης από αμφότερους τους μαστούς, έγινε καλός καθαρισμός της υπομαστίου θήκης και των τραυμάτων, νεαροποίηση των τραυμάτων και συρραφή μετά τοποθετήσεως παροχέτευσης pen-rose άμφω, ενώ στη συνέχεια χορηγήθηκε ενδοφλεβίως αντιβίωση στην ενάγουσα. Αυτή εξήλθε από την κλινική την επόμενη ημέρα 25.9.1999 "έχουσα καλώς" στην υγεία της. Για τις συγκεκριμένες ιατρικές υπηρεσίες η ενάγουσα κατέβαλε στο ιατρικό κέντρο το συνολικό ποσό των 126.000 δραχμών... ποσό το οποίο και ζητήθηκε με την αγωγή ως αποζημίωση για την περιουσιακή της ζημία, πέραν του ποσού που κατέβαλε ως αμοιβή στον ιατρό ο οποίος την χειρούργησε. Η επελθούσα σωματική βλάβη της ενάγουσας οφείλεται στην παράνομη και υπαίτια (αμελή) συμπεριφορά του δευτέρου εναγόμενου ιατρού και ειδικότερα σε ιατρική αμέλεια του. Αυτός παρέλειψε να επιδείξει την επιμέλεια και προσοχή που όφειλε και μπορούσε από τις περιστάσεις και τα μέσα που είχε στη διάθεση του να καταβάλει ένας μέσος συνετός και επιμελής ιατρός, μη εφαρμόζοντας τα διδάγματα της ιατρικής επιστήμης... Οι δε ενέργειες του ήταν παράνομες και αντίθετες με το αντικειμενικώς επιβαλλόμενο καθήκον επιμέλειας, που οφείλει να επιδεικνύει ο θεράπων ιατρός στους ασθενείς του. Η παράνομη και αμελής συμπεριφορά του συνίσταται κατ' αρχήν στο γεγονός ότι προχώρησε στην επέμβαση παραλείποντας να επισημάνει στην ενάγουσα τις ενδεχόμενες, έστω και στατιστικά σπάνιες, επιπλοκές της, γεγονός που θα της έδινε τη δυνατότητα να σταθμίσει την επιλογή της να προβεί ή να μην προβεί σ' αυτήν γνωρίζοντας τους κινδύνους που εγκυμονούσε. Ο εναγόμενος ιατρός είχε ιδιαίτερη υποχρέωση να την ενημερώσει λεπτομερώς γι' αυτούς λόγω της φύσης της επέμβασης ως αισθητικής και της έλλειψης οποιουδήποτε θεραπευτικού σκοπού που να την καθιστούσε αναγκαία... Περαιτέρω η αμέλεια του εμφανίζεται με τη μορφή της εσφαλμένης - πλημμελούς θεραπευτικής αγωγής που εφάρμοσε κατά τη μετεγχειρητική περίοδο από την τέταρτη μέρα μετά τη χειρουργική επέμβαση μέχρι την 16.9.1999, διαδικασία που αποσκοπούσε στην ίαση της ασθενούς ενόψει της μετεγχειρητικής επιπλοκής που εμφανίσθηκε. Αυτός κατά παράβαση των κοινώς αναγνωρισμένων κανόνων της ιατρικής επιστήμης, για τους οποίους δεν μπορεί να γεννηθεί αμφισβήτηση ... επέλεξε εσφαλμένη μέθοδο και θεραπεία, εφαρμόζοντας θεραπευτική αγωγή η οποία, κατά τις γενικά κρατούσες αρχές της ιατρικής, δεν ήταν η ενδεδειγμένη για την περίπτωση της ενάγουσας ασθενούς. Συγκεκριμένα, αν και στερείτο ειδικότητας πλαστικού χειρουργού, στην πράξη διενεργούσε συστηματικά πλαστικές χειρουργικές επεμβάσεις, εμφανιζόμενος στους πελάτες του ως ειδικός. Στις 29.6.1999 διενήργησε την προπεριγραφόμενη χειρουργική πλαστική επέμβαση, η οποία εγκυμονεί και τον ειδικότερο κίνδυνο να εμφανιστεί μετεγχειρητική φλεγμονή ή διαπύηση του τραύματος που μπορεί να οδηγήσει σε διάσπαση του, όπως συνέβη στην απολύτως υγιή μέχρι το χρόνο της εγχείρησης ενάγουσα, ενώ δε μέσα σε χρονικό διάστημα τεσσάρων ημερών από την επέμβαση άρχισαν να εμφανίζονται συμπτώματα έντονου πόνου στο χειρουργημένο στήθος της και πυρετού, τα οποία γνωστοποίησε στον εναγόμενο, αυτός, κατά παράβαση των κανόνων της ιατρικής επιστήμης, δεν φρόντισε εγκαίρως για τη διερεύνηση της αιτίας τους και τη δραστική καταπολέμηση τους. Ειδικότερα παρέλειψε να συστήσει στην ενάγουσα- ασθενή του να προβεί αμέσως σε παρακλινικές εξετάσεις (μικροβιολογικές, αιματολογικές εξετάσεις, καλλιέργεια μικροβίων, γενικό εργαστηριακό έλεγχο) για να διαπιστωθεί η ακριβής αιτία τους, δηλαδή αν συνέτρεχε περίπτωση μόλυνσης και από ποιο συγκεκριμένο μικρόβιο, σύμφωνα με τον γενικό κανόνα της ιατρικής, ότι σε κάθε ιατρική επέμβαση ελλοχεύει ο κίνδυνος μόλυνσης ... η οποία πρέπει να αντιμετωπισθεί αμέσως μετά τα πρώτα συμπτώματα, προκειμένου να υπάρξει η πιθανότητα να προλάβει ο ιατρός, αρχίζοντας εγκαίρως θεραπεία με τα κατάλληλα αντιβιοτικά φάρμακα, τη διάσπαση του τραύματος. Ο εναγόμενος ιατρός εφησύχασε, παρά τις συνεχείς οχλήσεις της ενάγουσας και του συζύγου της, που ανησυχούσαν για τη δυσμενή μετεγχειρητική πορεία της υγείας της, διαβεβαιώνοντας τους ότι όλα τα συμπτώματα θα υποχωρήσουν. Αλλά και στη συνέχεια κατά την αφαίρεση των ραμμάτων, όταν διαπίστωσε την εκροή του οροπυώδους υγρού από τα τραύματα, αυτός αδράνησε. Δεν προέβη έστω τότε σε παρακλινικές εξετάσεις ώστε να χορηγήσει σε εκείνη την πρώιμη ακόμη φάση της επιπλοκής τα κατάλληλα φάρμακα... αλλά χορήγησε παυσίπονα και στη συνέχεια αντιβιοτικά κατά βούληση, χωρίς να έχει εντοπίσει το μικρόβιο και την ευαισθησία του σε ορισμένα απ' αυτά, όπως επέβαλαν οι κοινώς αναγνωρισμένοι κανόνες της ιατρικής επιστήμης και το καθήκον επιμελείας του ως ιατρού. Ακολούθως, όταν η διάσπαση των τραυμάτων επέφερε την προβολή διαμέσου αυτών της πρόθεσης σιλικόνης στον αριστερό μαστό και κατέληξε, στην εμφάνιση συριγγίου με εκροή υγρού από την τομή στον δεξιό μαστό, η μόλυνση των τραυμάτων παγιώθηκε και επεκτάθηκε σε τέτοιο βαθμό, ώστε η άμεση χειρουργική επέμβαση για την αφαίρεση των ενθεμάτων της σιλικόνης να είναι επιβεβλημένη ιατρικά και να αποτελεί τη μοναδική προσήκουσα και ενδεδειγμένη μέθοδο θεραπείας... Ειδικότερα η ενδεδειγμένη σ' αυτήν την περίπτωση μέθοδος συνίστατο στην αφαίρεση των προσθετικών υλικών (σιλικόνης), σε θεραπευτική αντιμετώπιση των φλεγμονών και σε επανατοποθέτηση νέου υλικού (σιλικόνης) υπό άσηπτες συνθήκες σε απώτερο χρόνο, όταν όλα τα τραύματα θα είχαν πλήρως επουλωθεί, εάν συνέχιζε να το επιθυμεί η ασθενής του. Παρά ταύτα ο εναγόμενος ιατρός επιχείρησε με μη προσήκουσα και ενδεδειγμένη μέθοδο θεραπείας να ανοίξει τα τραύματα, να διενεργήσει καθαρισμό αυτών και των ενθεμάτων σιλικόνης, να επανατοποθετήσει τα ίδια ενθέματα και να ξανακλείσει τα τραύματα. Αυτή η θεραπεία δεν μπορούσε, κατά τους γενικώς παραδεκτούς κανόνες της ιατρικής επιστήμης, να οδηγήσει σε ίαση της ενάγουσας ασθενούς, διότι η τοποθέτηση ακόμα και στείρων προθέσεων στους μαστούς δεν ωφελεί, όταν έχουν μολυνθεί οι κοιλότητες. Με το εκ νέου κλείσιμο των τραυμάτων φυλακίζονται τα μικρόβια στις κοιλότητες και έτσι η φλεγμονή (μόλυνση) οδηγεί πάλι σε διάσπαση τους τραύματος... με αποτέλεσμα την απώλεια πολύτιμου -χρόνου και την επιβάρυνση της υγείας του ασθενούς, ο οποίος διατρέχει σοβαρό πλέον κίνδυνο. Για πρώτη δε φορά μετά τη δεύτερη επέμβαση συνέστησε ο εναγόμενος ιατρός καλλιέργεια του μικροβίου των υγρών (μετά την 18.8.1999) και χορήγησε αντιβιοτικά Zinacej και Briclin, όταν αυτή η θεραπευτική αγωγή ήταν πλέον αναποτελεσματική. Από την επιδειχθείσα εξακολουθητική αδικοπρακτική συμπεριφορά του η ενάγουσα υπέστη βλάβη της υγείας της και ταλαιπωρήθηκε επί χρονικό διάστημα λίγο μικρότερο των τριών μηνών και σωματικά (από ισχυρούς πόνους, πυρετό κλπ), αλλά και ψυχικά, αφού στερήθηκε τη δυνατότητα να ζει φυσιολογικά με την οικογένεια της και διακατεχόταν εύλογα από ανασφάλεια ως προς την πορεία της υγείας της και τις πιθανότητες ίασης της... Εκτός της προαναφερόμενης αποδειχθείσας περιουσιακής ζημίας της ενάγουσας ύψους 126.000 δραχμών (370 Ευρώ), για την αποκατάσταση της οποίας υποβλήθηκε αίτημα αποζημίωσης με την αγωγή, αυτή υπέστη από την αδικοπρακτική συμπεριφορά του δεύτερου εναγομένου και ηθική βλάβη. Ενόψει του είδους της προσβολής της υγείας της, της έκτασης της βλάβης και τη διάρκειας της (λίγο μικρότερης των τριών μηνών), του βαθμού του πταίσματος του δεύτερου εναγομένου, της οικονομικής και κοινωνικής κατάστασης των διαδίκων, των προπεριγραφομένων συνθηκών τέλεσης της αδικοπραξίας, της σωματικής και ψυχικής ταλαιπωρίας, που υπέστη η ενάγουσα, η εύλογη χρηματική ικανοποίηση της για την ηθική της βλάβη πρέπει να ανέλθει σε ποσό πενήντα χιλιάδων (50.000) ευρώ. Με τις παραπάνω παραδοχές της, η προσβαλλόμενη απόφαση, περιέχει επαρκείς, σαφείς και ουδόλως αντιφατικές αιτιολογίες, οι οποίες στηρίζουν το διατακτικό της. Εξάλλου, ο εκ μέρους του Εφετείου, με βάση τα εκτεθέντα κριτήρια, καθορισμός του ύψους της χρηματικής ικανοποίησης, έγινε στο πλαίσιο της παρεχόμενης σ'αυτό από το άρθρο 932 ΑΚ διακριτικής ευχέρειας και, ως εκ τούτου, η σχετική κρίση του δεν υπόκειται καθ'εαυτήν σε αναιρετικό έλεγχο για παραβίαση του άρθρου 932 ΑΚ, αλλ' ούτε και για παραβίαση της αρχής της αναλογικότητας, αφού, η επιδικασθείσα χρηματική ικανοποίηση δεν υπερβαίνει τα ακραία όρια της δικαστικής κρίσης και δεν είναι ασυνήθιστα μικρή και μάλιστα μικρότερη από τη συνήθως, για όμοιες περιπτώσεις, επιδικαζόμενη. Κατά συνέπεια, ο ερευνώμενος (μοναδικός) λόγος αναίρεσης, ο οποίος πλήττει την αναιρεσιβαλλόμενη απόφαση για τις από τη διάταξη του άρθρου 559 αρ.1 και 19 ΚΠολΔ πλημμέλειες (μη τήρηση της αρχής της αναλογικότητας), πρέπει ν'απορριφθεί, ως αβάσιμος. Η δικαστική δαπάνη της πρώτης αναιρεσίβλητης (ο δεύτερος λόγω της ερημοδικίας του δεν υποβλήθηκε σε έξοδα) που κατέθεσε προτάσεις, πρέπει να επιβληθεί σε βάρος της αναιρεσείουσας. ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ Απορρίπτει την από 10/12/2007 αίτηση της Α. Μ. για αναίρεση της με αριθμό 2332/2007 αποφάσεως του Εφετείου Θεσσαλονίκης. Επιβάλλει σε βάρος της αναιρεσείουσας τη δικαστική δαπάνη της πρώτης αναιρεσίβλητης από δύο χιλιάδες επτακόσια (2.700) Ευρώ. Κρίθηκε και αποφασίσθηκε στην Αθήνα στις 22 Μαΐου 2013. Δημοσιεύθηκε στην Αθήνα σε δημόσια συνεδρίαση στο ακροατήριό του στις 3 Σεπτεμβρίου 2013. Ο ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ Η ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ