ΑΡΙΘΜΟΣ 1443/2007 ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ Z΄ ΠΟΙΝΙΚΟ ΤΜΗΜΑ Συγκροτήθηκε από τους Δικαστές: Δημήτριο Κυριτσάκη, Αντιπρόεδρο, Γρηγόριο Μάμαλη, Θεοδώρα Γκοϊνη, Βασίλειο Κουρκάκη και Ελευθέριο Νικολόπουλο - Εισηγητή, Αρεοπαγίτες. Συνήλθε σε δημόσια συνεδρίαση στο Κατάστημά του στις 21 Φεβρουαρίου 2007, με την παρουσία του Αντεισαγγελέα του Αρείου Πάγου Αναστασίου Κανελλόπουλου (γιατί κωλύεται ο Εισαγγελέας) και της Γραμματέως Χριστίνας Σταυροπούλου, για να δικάσει την αίτηση του αναιρεσείοντος - κατηγορουμένου ......, που εκπροσωπήθηκε από τον πληρεξούσιο δικηγόρο του Γεώργιο Καρρά, περί αναιρέσεως της 9853/2005 αποφάσεως του Τριμελούς Εφετείου Αθηνών. Με συγκατηγορούμενο τον ...... . Το Τριμελές Εφετείο Αθηνών, με την ως άνω απόφασή του διέταξε όσα λεπτομερώς αναφέρονται σ΄ αυτή, και ο αναιρεσείων - κατηγορούμενος ζητεί την αναίρεση αυτής, για τους λόγους που αναφέρονται στην από 12 Δεκεμβρίου 2005 αίτησή του αναιρέσεως, η οποία καταχωρίστηκε στο οικείο πινάκιο με τον αριθμό 139/2006. Αφού άκουσε Τον πληρεξούσιο δικηγόρο του αναιρεσείοντος, που ζήτησε όσα αναφέρονται στα σχετικά πρακτικά και τον Αντεισαγγελέα, που πρότεινε να γίνει δεκτή η προκείμενη αίτηση αναίρεσης. ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ Από το συνδυασμό των διατάξεων των άρθρων 302 παρ. 1 και 28 του ΠΚ προκύπτει ότι για τη στοιχειοθέτηση του προβλεπόμενου από αυτές εγκλήματος της ανθρωποκτονίας από αμέλεια απαιτείται αντικειμενικά μεν πρόκληση θανάτωσης άλλου, υποκειμενικά δε α) μη καταβολή από το δράστη της επιβαλλόμενης, κατ' αντικειμενική κρίση, προσοχής, την οποία κάθε μετρίως συνετός και ευσυνείδητος άνθρωπος οφείλει υπό τις ίδιες περιστάσεις να καταβάλει, βάσει των νομικών κανόνων, των συνηθειών που επικρατούν στις συναλλαγές και της κοινής πείρας και λογικής και β) δυνατότητα αυτού, βάσει των προσωπικών περιστάσεων, γνώσεων και ικανοτήτων, να προβλέψει και αποφύγει το αξιόποινο αποτέλεσμα, το οποίο από έλλειψη της προαναφερόμενης προσοχής, είτε δεν προέβλεψε (άνευ συνειδήσεως αμέλεια), είτε το προέβλεψε ως δυνατό, πίστευε όμως ότι δεν θα επερχόταν (συνειδητή αμέλεια) και γ) να υπάρχει αιτιώδης σύνδεσμος μεταξύ της πράξης ή παράλειψης του δράστη και του επελθόντος αποτελέσματος. Εξάλλου, η καταδικαστική απόφαση έχει την ειδική και εμπεριστατωμένη αιτιολογία που απαιτείται κατά τα άρθρα 93 παρ.3 του Συντάγματος και 139 του ΚΠοινΔ, η έλλειψη της οποίας ιδρύει τον από το άρθρο 510 παρ.1 στοιχ. Δ΄ του ίδιου Κώδικα λόγο αναίρεσης, όταν σ' αυτήν περιέχονται με σαφήνεια πληρότητα και χωρίς αντιφάσεις ή λογικά κενά τα πραγματικά περιστατικά που προέκυψαν από τη διαδικασία στο ακροατήριο σχετικά με τα υποκειμενικά και αντικειμενικά στοιχεία του εγκλήματος, οι αποδείξεις επί των οποίων θεμελιώνονται τα περιστατικά αυτά, καθώς και οι σκέψεις με τις οποίες το δικαστήριο υπήγαγε τα αποδειχθέντα περιστατικά στην εφαρμοσθείσα ποινική διάταξη. Τέλος, εσφαλμένη εφαρμογή ουσιαστικής ποινικής διάταξης, η οποία ιδρύει τον από το άρθρο 510 παρ.1 στοιχ. Ε' του ΚΠοινΔ λόγο αναιρέσεως, υπάρχει όχι μόνον, όταν το δικαστήριο της ουσίας δεν υπάγει σωστά τα πραγματικά περιστατικά που δέχθηκε, ως αποδεδειγμένα στη διάταξη που εφαρμόστηκε, αλλά και όταν η διάταξη αυτή παραβιάστηκε εκ πλαγίου, για το λόγο ότι στο πόρισμα της απόφασης που περιλαμβάνεται σε συνδυασμό του αιτιολογικού με το διατακτικό και ανάγεται στα στοιχεία και την ταυτότητα του εγκλήματος, έχουν εμφιλοχωρήσει ασάφειες, αντιφάσεις ή λογικά κενά, με αποτέλεσμα να καθίσταται ανέφικτος ο έλεγχος από τον ΄Αρειο Πάγο της ορθής ή μη εφαρμογής του νόμου, οπότε η απόφαση στερείται νόμιμης βάσης. Στην προκείμενη περίπτωση, το Τριμελές Εφετείο Αθηνών, δέχθηκε, κατά την αναιρετικώς ανέλεγκτη περί πραγμάτων κρίση του, μετά από εκτίμηση και αξιολόγηση των κατ' είδος αναφερόμενων αποδεικτικών μέσων (καταθέσεις μαρτύρων κατηγορίας και υπερασπίσεως, τα έγγραφα που αναγνώσθηκαν στο ακροατήριο, απολογία του κατηγορουμένου), τα ακόλουθα πραγματικά περιστατικά: "... αποδείχθηκε ότι ο θάνατος του Ρουμάνου ..... ο οποίος εργαζόταν στην Α.Ε ΑΦΟΙ Ι.ΠΑΠΑΓΙΑΝΝΟΥΛΗ, οφείλεται σε συγκλίνουσα αμέλεια του πρώτου και του δεύτερου κατηγορουμένου, οι οποίοι είναι ο μεν πρώτος Πρόεδρος και Διευθύνων Σύμβουλος της ανωτέρω ανωνύμου εταιρίας μαρμάρων και γρανιτών, ο δε δεύτερος εργοδηγός αυτής. Οι πράξεις και παραλείψεις των κατηγορουμένων που αποτελούν το περιεχόμενο της μη συνειδητής αμέλειάς τους αναλύονται ειδικότερα στο διατακτικό. Συγκεκριμένα, ο δεύτερος κατηγορούμενος, ως εργοδηγός, όφειλε να μην αναθέσει στο ανειδίκευτο θύμα τη φόρτωση και τακτοποίηση των μαρμάρων στο κοντέϊνερ χωρίς προηγουμένως να τον εκπαιδεύσει και να του υποδείξει τις κατάλληλες ενέργειες και ελέγχους για αποφυγή των κινδύνων και επίσης όφειλε να μην παραλείψει να εφοδιάσει το θύμα με προστατευτικό κράνος, να τοποθετήσει το κοντέϊνερ σε ευθεία θέση και να το σφηνώσει στη βάση, περαιτέρω δε να τοποθετήσει αντηρίδες στην παλέτα που φορτώθηκε πρώτη και να ελέγξει την κατάσταση του κοντέϊνερ ώστε να διαπιστώσει ότι ήταν παράγωνο. Ο πρώτος κατηγορούμενος, ως Πρόεδρος και Διευθύνων Σύμβουλος της εταιρίας όφειλε να είχε δώσει τις σχετικές εντολές για τήρηση των επιβαλλόμενων μέτρων και να ελέγχει την εφαρμογή τους πράγμα που παρέλειψε. Ο τρίτος κατηγορούμενος...... Επομένως, οι δύο πρώτοι κατηγορούμενοι πρέπει να κηρυχθούν ένοχοι της αποδιδόμενης σ' αυτούς πράξεως.. " Με τις παραδοχές αυτές το δικαστήριο στο διατακτικό, που συμπληρώνει το σκεπτικό και αποτελεί με αυτό ενιαίο σύνολο, κήρυξε ένοχο τον κατηγορούμενο και του επέβαλε ποινή φυλακίσεως δέκα έξι (16) μηνών την οποία μετέτρεψε. Με αυτά που δέχθηκε το Τριμελές Εφετείο Αθηνών, διέλαβε στην απόφασή του την επιβεβλημένη ειδική και εμπεριστατωμένη αιτιολογία, αφού εκθέτει σ' αυτή με σαφήνεια, πληρότητα και χωρίς αντιφάσεις ή λογικά κενά τα πραγματικά περιστατικά τα οποία προέκυψαν από την αποδεικτική διαδικασία και συγκροτούν την αντικειμενική υπόσταση του εγκλήματος για το οποίο κηρύχθηκε ένοχος ο κατηγορούμενος, τα αποδεικτικά μέσα από τα οποία συνήγαγε τα περιστατικά αυτά και τους νομικούς συλλογισμούς με τους οποίους υπήγαγε αυτά στην εφαρμοσθείσα διάταξη του άρθρου 302 παρ.1 του ΠΚ την οποία ορθώς εφάρμοσε και δεν παραβίασε ούτε εκ πλαγίου. Ειδικότερα, προσδιορίζει το είδος της αμέλειας (μη συνειδητή) τα υποκειμενικά και αντικειμενικά στοιχεία της πράξης, τον αιτιώδη σύνδεσμο των παραλείψεων και του αποτελέσματος. Η αναφορά στο σκεπτικό της αποφάσεως περί " συγκλίνουσας " αμέλειας των κατηγορουμένων, πρόδηλο είναι ότι δεν γίνεται σ' αυτό με την έννοια διακριτών ενεργειών ή παραλείψεων των κατηγορουμένων από τη σύγκλιση των οποίων, ως σύνολο λαμβανομένων, επήλθε το αξιόποινο αποτέλεσμα, αλλά με την έννοια κοινών παραλείψεων αυτών, ως ειδικώς στο διατακτικό οι παραλείψεις αυτές, προσδιορίζονται. Και, περαιτέρω, δεν υπάρχει αντίφαση μεταξύ των παραδοχών στο σκεπτικό αφενός και μεταξύ του σκεπτικού και διατακτικού αφετέρου, από το γεγονός ότι στο μεν σκεπτικό η απόφαση δέχεται αρχικά ότι ο αναιρεσείων κατηγορούμενος, υπό την ιδιότητα του Προέδρου και Διευθύνοντος Συμβούλου της εταιρίας επέδειξε την αναφερόμενη στο διατακτικό, στο οποίο και παραπέμπει, αμελή συμπεριφορά και στη συνέχεια (δέχεται) ότι όφειλε να είχε δώσει τις σχετικές εντολές ώστε να μην επισυμβούν τα αναφερόμενα στο διατακτικό περιστατικά, στο δε διατακτικό διαλαμβάνεται ότι ο αναιρεσείων και ο συγκατηγορούμενός του ..... παρέλειψαν τις εκεί αναφερόμενες ενέργειες. Η προεκτεθείσα ιδιότητα του αναιρεσείοντος, ως Προέδρου και Διευθύνοντος Συμβούλου της εταιρίας στις εγκαταστάσεις της οποίας έλαβε χώρα το συμβάν, είναι συμβατή μόνο με την παράλειψή του να δώσει εντολές και οδηγίες στον εργοδηγό της εταιρίας για την αποφυγή ενεργειών και παραλείψεων οι οποίες τελικά οδήγησαν στο θάνατο του αλλοδαπού εργάτη, την παράλειψή του δε αυτή σαφώς δέχεται η προσβαλλόμενη απόφαση και επ' αυτής στηρίζει την περί της ενοχής κρίση του. Επομένως, οι από το άρθρο 510 παρ.1 στοιχ. Δ΄και Ε΄ του ΚΠοινΔ λόγοι αναιρέσεως με τους οποίους αποδίδεται στην προσβαλλόμενη απόφαση οι πλημμέλειες της έλλειψης ειδικής και εμπεριστατωμένης αιτιολογίας και εσφαλμένης ερμηνείας και εφαρμογής του νόμου είναι αβάσιμοι. Μετά από αυτά, πρέπει να απορριφθεί η αίτηση αναιρέσεως, καταδικασθεί δε ο αναιρεσείων στα δικαστικά έξοδα (άρθρο 583 παρ.1 ΚΠοινΔ). ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ Απορρίπτει την από 12-12-2005 αίτηση του ..... , για αναίρεση της 9853/2005 απόφασης του Τριμελούς Εφετείου Αθηνών. Και. Καταδικάζει τον αναιρεσείοντα στα δικαστικά έξοδα, τα οποία ορίζει σε διακόσια είκοσι (220) Ευρώ. Κρίθηκε και αποφασίσθηκε στην Αθήνα στις 12 Ιουνίου 2007. Και Δημοσιεύθηκε στην Αθήνα, σε δημόσια συνεδρίαση στο ακροατήριό του, στις 29 Ιουνίου 2007. Ο ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ Η ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ