ΑΡΙΘΜΟΣ 535/2013 ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ Ζ' ΠΟΙΝΙΚΟ ΤΜΗΜΑ Συγκροτήθηκε από τους Δικαστές: Θεοδώρα Γκοϊνη, Αντιπρόεδρο του Αρείου Πάγου, Δήμητρα Παπαντωνοπούλου, Ιωάννη Γιαννακόπουλο, Ανδρέα Ξένο-Εισηγητή και Βασίλειο Καπελούζο, Αρεοπαγίτες. Συνήλθε σε δημόσια συνεδρίαση στο Κατάστημά του στις 6 Μαρτίου 2013, με την παρουσία του Αντεισαγγελέα του Αρείου Πάγου Γεωργίου Κολιοκώστα (γιατί κωλύεται ο Εισαγγελέας) και του Γραμματέα Χαράλαμπου Αθανασίου, για να δικάσει την αίτηση του αναιρεσείοντος - κατηγορουμένου Τ. Σ. του Δ., κατοίκου ..., που παρέστη με τον πληρεξούσιο δικηγόρο του Μιχαήλ Παναγιωτόπουλο, περί αναιρέσεως της 785/2012 αποφάσεως του Τριμελούς Εφετείου Θράκης. Με πολιτικώς ενάγοντες: 1. Κ. Γ. του Ι. και 2. Ν. Γ. του Γ., αμφότεροι κάτοικοι ..., οι οποίοι δεν παρέστησαν. Το Τριμελές Εφετείο Θράκης, με την ως άνω απόφασή του διέταξε όσα λεπτομερώς αναφέρονται σ' αυτή, και ο αναιρεσείων -κατηγορούμενος ζητεί την αναίρεση αυτής, για τους λόγους που αναφέρονται στην από 13 Δεκεμβρίου 2012 αίτησή του αναιρέσεως και στους από 14 Φεβρουαρίου 2013 προσθέτους λόγους, η οποία καταχωρίστηκε στο οικείο πινάκιο με τον αριθμό 50/13. Αφού άκουσε Τον πληρεξούσιο δικηγόρο του αναιρεσείοντος, που ζήτησε όσα αναφέρονται στα σχετικά πρακτικά και τον Αντεισαγγελέα, που πρότεινε να απορριφθεί η προκείμενη αίτηση αναίρεσης καθώς και οι πρόσθετοι λόγοι αυτής. ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ Από το συνδυασμό των διατάξεων των άρθρων 302 παρ.1 και 28 του Π.Κ. προκύπτει ότι για τη στοιχειοθέτηση του προβλεπόμενου από αυτές εγκλήματος της ανθρωποκτονίας από αμέλεια απαιτείται αντικειμενικά πρόσκληση θανατώσεως άλλου, υποκειμενικά δε: α) μη καταβολή από το δράστη της επιβαλλόμενης, κατ' αντικειμενική κρίση προσοχής, την οποία κάθε μετρίως συνετός και ευσυνείδητος άνθρωπος οφείλει υπό τις ίδιες περιστάσεις να καταβάλει βάσει των νομικών κανόνων, των συνηθειών που επικρατούν στις συναλλαγές και της κοινής πείρας και λογικής και β) δυνατότητα αυτού, βάσει των προσωπικών περιστάσεων γνώσεων και ικανοτήτων, να προβλέψει και αποφύγει το αξιόποινο αποτέλεσμα, το οποίο από έλλειψη της προαναφερόμενης προσοχής, είτε δεν προέβλεψε (άνευ συνειδήσεως αμέλεια), είτε το προέβλεψε ως δυνατό πίστευε όμως ότι δεν θα επερχόταν (συνειδητή αμέλεια) και γ) να υπάρχει αιτιώδης σύνδεσμος μεταξύ της πράξεως ή παραλείψεως του δράστη και του επελθόντος αποτελέσματος. Εάν στην επέλευση του θανάτου συνετέλεσαν περισσότερες πράξεις ή παραλείψεις διαφόρων προσώπων τότε για τον προσδιορισμό της ευθύνης του καθενός, σε σχέση προς το επελθόν αποτέλεσμα, γίνεται δεκτό, ότι εκείνη η πράξη ή παράλειψη του υπαιτίου είναι δυνατό να τελεί σε αιτιώδη σύνδεσμο προς το αποτέλεσμα όταν αυτή, από μόνη της ή μαζί με τη συμπεριφορά άλλου προσώπου, βρίσκεται σε άμεση αιτιότητα προς το αποτέλεσμα. Αρκεί δήλωση η συμπεριφορά του υπαιτίου να υπήρξε ένας από τους πολλούς παραγωγικούς όρους του αποτελέσματος χωρίς τον οποίο αυτό δεν θα επερχόταν, αδιάφορα αν συνέβαλαν σ' αυτό και άλλοι όροι όπως λ.χ. αμέλεια του παθόντος ή τρίτου. Διακοπή δε της αιτιώδους συναφείας υπάρχει μόνο στις περιπτώσεις εκείνες στις οποίες η παρεμβαλλόμενη συμπεριφορά του παθόντος ή τρίτου εξουδετερώνει και καθιστά ανενεργό την αρχική συμπεριφορά του δράστη. Συνεπώς, αν το έγκλημα της ανθρωποκτονίας ή της σωματικής βλάβης από αμέλεια είναι απότοκο της αμέλειας πολλών, το κάθε πρόσωπο υπέχει ευθύνη αυτοτελώς και χωριστά από τα άλλα κατά το λόγος ης αμελείας του που αποδείχθηκε και εφόσον το αποτέλεσμα που επήλθε τελεί σε αιτιώδη συνάφεια με αυτήν (ΑΠ ολομ. 4/2010). Η παράλειψη, που αποτελεί την αρνητική εκδήλωση της ανθρώπινης συμπεριφοράς με την οποία μπορεί να τελεσθεί η ανθρωποκτονία από αμέλεια, ενυπάρχει σε κάθε είδος αμέλειας αφού το ένα σκέλος της ευθύνης συνίσταται στη μη καταβολή της προσήκουσας προσοχής. Όταν όμως η αμέλεια συνίσταται σε σύνολο συμπεριφοράς που προηγήθηκε του αποτελέσματος, για τη θεμελίωσης της ανθρωποκτονίας από αμέλεια, ως εγκλήματος που τελείται με παράλειψη, απαιτείται η συνδρομή και των όρων του άρθρου 15 του Π.Κ.. Κατά τη διάταξη αυτή, όπου ο νόμος για την ύπαρξη αξιόποινης πράξεως απαιτεί να έχει επέλθει ορισμένο αποτέλεσμα, η μη αποτροπή του τιμωρείται όπως κα η πρόκλησή του με ενέργεια, αν ο υπαίτιος της παραλείψεως είχε ιδιαίτερη (δηλαδή ειδική και όχι γενική) νομική υποχρέωση να παρεμποδίσει την επέλευση του αποτελέσματος. Η ιδιαίτερη αυτή νομική υποχρέωση μπορεί να πηγάζει από ρητή διάταξη νόμου ή από σύμπλεγμα νομικών καθηκόντων που συνδέονται με ορισμένη έννομη σχέση του υποχρέου ή από σύμβαση ή από ορισμένη προηγούμενη συμπεριφορά του, από την οποία δημιουργήθηκε ο κίνδυνος επελεύσεως του εγκληματικού αποτελέσματος. Περαιτέρω, κατά το άρθρο 9 παρ.1 Π.Δ. 1073/1981 "Περί μέτρων ασφαλείας κατά την εκτέλεσιν εργασιών εις εργοτάξια οικοδομών και πάσης φύσεως έργων αρμοδιότητος πολιτικού μηχανικού", κατά την εκσκαφή θεμελίων τάφρων ή ορυγμάτων επιμήκων ή μεμονωμένων η αντιστήριξης δια βάθη μεγαλύτερα των 2,5 μέτρων είναι υποχρεωτική και πραγματοποιείται παραλλήλως προς την πρόοδο των εργασιών και εν ανάγκη δια καταλλήλων μεθόδων ή μηχανικών μέσων εξ αποστάσεως χωρίς είσοδο των εργαζομένων στην εκσκαφή, ενώ κατά την παράγραφο 2 του ιδίου άρθρου απαγορεύεται η κάθοδος των εργαζομένων σ' αυτήν προ της λήψεως των αναγκαίων μέτρων ασφαλείας πλην εκείνων οι οποίοι είναι επιφορτισμένοι για την λήψιν των μέτρων τούτων. Ακόμη κατά το άρθρο 3 παρ.3 του Π.Δ. 305/1996 "Προδιαγραφές ασφαλείας προσωρινών-κινητών εργοταξίων", πριν από την έναρξη λειτουργίας του εργοταξίου ο εργολάβος ολοκλήρου του έργου και αν δεν υπάρχει ο κύριος αυτού μεριμνά για την εκπόνηση σχεδίου ασφαλείας και υγείας ενώ κατά την παράγραφο 4 του ιδίου άρθρου η υποχρέωση εκπόνηση σχεδίου ασφαλείας και υγείας υπάρχει: α) σε κάθε περίπτωση που σύμφωνα με την παράγραφο 1 του ιδίου άρθρου απαιτείται συντονιστής σε θέματα ασφαλείας και υγείας κατά την εκπόνηση της μελέτης του έργου, β) όταν οι εργασίες που πρόκειται να εκτελεσθούν ενέχουν ιδιαίτερους κινδύνους όπως αυτές απαριθμούνται στο παράρτημα ΙΙ του άρθρου 12 του ιδίου διατάγματος μεταξύ των οποίων περιλαμβάνονται και εργασίες που εκθέτουν τους εργαζομένους σε κινδύνους καταπλάκωσης, βύθισης σε άμμο/λάσπη ή πτώσης από ύψος οι οποίοι επιδεικνύονται ιδιαίτερα από τη φύση της δραστηριότητας ή των μεθόδων που χρησιμοποιούνται από το περιβάλλον της θέσης εργασίας ή του έργου. Επί πλέον κατά τα οριζόμενα στο άρθρο 4 του ως άνω Προεδρικού Διατάγματος κατά τα στάδια σύλληψης επεξεργασίας και εκπόνησης της μελέτης του έργου πρέπει να λαμβάνονται υπόψη από τους μελετητές σε συνεργασία με τον εργολάβο και υπεργολάβο του έργου και εάν δεν υπάρχουν με τον κύριο του έργου οι γενικές αρχές πρόληψης σε θέματα ασφαλείας και υγείας που αναφέρονται στο άρθρο 7 του Π.Δ. 17/1996 ιδίως για τις αρχιτεκτονικές, τεχνικές ή/και οργανωτικές επιλογές προκειμένου να προγραμματίζονται οι διάφορες εργασίες ή φάσεις εργασίας που διεξάγονται ταυτόχρονα ή διαδοχικά και για την πρόβλεψη της διάρκειας εκτέλεσης των διαφόρων αυτών εργασιών ή φάσεων εργασίας. Ακόμη, σύμφωνα με τα οριζόμενα στην υπ' αριθμό ΔΙΠΑΔ/ΟΙΚ./177/2001 απόφαση του Υπουργού Περιβάλλοντος Χωροταξίας και Δημοσίων Έργων "Πρόληψη Εργασιακού Κινδύνου κατά τη μελέτη του έργου" (ΦΕΚ τ. Β' 266/14.3.2001). Ο ανάδοχος μελέτης οφείλει να επισημάνει έγκαιρα στον κύριο του έργου τους κινδύνους οι οποίοι συνδέονται τόσο με τις βασικές παραδοχές του έργου, όσο και με τις τεχνικές απαιτήσεις της κατασκευής και ακόμη θα πρέπει να λάβει υπόψη του κατά το σχεδιασμό ου τεχνικού έργου τις γενικές αρχές πρόληψης του εργασιακού κινδύνου που αναφέρονται στο άρθρο 7 του Π.Δ. 17/1996 προσαρμοσμένες για τα τεχνικά έργα και συγκεκριμένα: την εξάλειψη των κινδύνων, την αντιμετώπιση των κινδύνων στην πηγή τους, την περιγραφή της μεθόδου εργασίας και τυχόν απαιτουμένου εξοπλισμού όπου αυτό κρίνεται απαραίτητο λόγω υψηλής επικινδυνότητας κατά την κατασκευή ή επισκευή του έργου, την αντικατάσταση των επικίνδυνων υλικών από λιγότερα επικίνδυνα, την προτεραιότητα στη λήψη μέτρων ομαδικής προστασίας, την προσαρμογή στις τεχνικές εξελίξεις, τις αρχιτεκτονικές τεχνικές ή/και οργανωτικές επιλογές ώστε να προγραμματίζονται οι διάφορες εργασίες ή φάσεις εργασίας που διεξάγονται ταυτόχρονα ή διαδοχικά, την πρόβλεψη της διάρκειας εκτελέσεως αυτών των εργασιών ή φάσεων εργασίας, το σχεδιασμό ενός συστήματος διαχείρισης, της πρόληψης του εργασιακού κινδύνου, στο οποίο θα αναφέρονται συγκεκριμένα οι ρόλοι και αρμοδιότητες των στελεχών διοίκησης του έργου καθώς και των ειδικών θεσμών για την πρόληψη του επαγγελματικού κινδύνου (Τεχνικός Ασφαλείας, Συντονιστής Ασφαλείας και Υγείας της Εργασίας, Ιατρός Εργασίας, Επιτροπή Ασφαλείας και Υγείας των εργαζομένων) που προβλέπονται από το νόμο και οι βασικές διαδικασίες ασφαλείας και υγείας της εργασίας καθώς και οδηγίες ασφαλούς εργασίας, όπου αυτό απαιτείται, προς το σκοπό να αποτέλεσαν τη βάση για το σχεδιασμό ενός ολοκληρωμένου συστήματος οργάνωσης και διαχείρισης της ασφαλείας από τον ανάδοχο κατασκευής (άρθρο 1). Επιπλέον ο ανάδοχος μελέτης είναι υποχρεωμένος να ορίσει σύμφωνα με τις απαιτήσεις του Π.Δ. 305/1996 συντονιστή θεμάτων ΑΥΕ που αναλαμβάνει την ευθύνη σύνταξης του Σχεδίου Ασφαλείας και Υγείας και Φακέλου Ασφαλείας και Υγείας κατά το στάδιο της μελέτης με ανακοίνωση των ονομάτων συντονιστών εντός ενός μηνός από την ημερομηνία ανάθεσης της μελέτης και στους οποίους θα αναγερθεί η εκτέλεση των καθηκόντων που αναφέρονται στο άρθρο 5 του Π.Δ. 305/1996 (άρθρο 2 της ως άνω Υπουργικής Αποφάσεως). Ο ίδιος μελετητής πρέπει να υποβάλει μετά το πέρας της μελέτης το Σχέδιο και το Φάκελο Ασφαλείας και Υγείας του έργου με τις αναφερόμενες ελάχιστες απαιτούμενες πληροφορίες μεταξύ των οποίων και τέτοιες για κινδύνους που δεν μπορεί να αποφευχθούν, για εναλλακτικές μεθόδους εργασίας, για εργασίες που οι κίνδυνοι δεν μπορούν να αποφευχθούν και για συγκεκριμένα μέτρα για την πρόκληση του εναπομείναντος εργασιακού κινδύνου και με μελέτες για κατασκευές, διατάξεις και εξοπλισμούς που απαιτούνται για εργασίες υψηλού κινδύνου και προκύπτουν από τις μελέτες (παρ.3). Εξ άλλου η καταδικαστική απόφαση έχει την απαιτούμενη από το άρθρο 93 παρ.3 του Συντάγματος και 139 του Κ.Ποιν.Δ. ειδική και εμπεριστατωμένη αιτιολογία, η έλλειψη της οποίας ιδρύει λόγο αναιρέσεως της από το άρθρο 510 παρ.1 στοιχ. Δ' του Κ.Ποιν.Δ., όταν αναφέρονται σ' αυτή με σαφήνεια πληρότητα και χωρίς αντιφάσεις τα πραγματικά περιστατικά που προέκυψαν από την αποδεικτική διαδικασία, στα οποία στηρίχθηκε η κρίση του δικαστηρίου για τη συνδρομή των αντικειμενικών κα υποκειμενικών στοιχείων του εγκλήματος, οι αποδείξεις που τα θεμελιώνουν και οι νομικές σκέψεις υπαγωγής των περιστατικών αυτών στην εφαρμοσθείσα ουσιαστική ποινική διάταξη. Για την ύπαρξη τέτοιας αιτιολογίας είναι παραδεκτή η αλληλοσυμπλήρωση του αιτιολογικού με το διατακτικό της αποφάσεως, τα οποία αποτελούν ενιαίο σύνολο. Ως προς τα αποδεικτικά μέσα που ελήφθησαν υπόψη από το δικαστήριο αρκεί ο κατ' είδος προσδιορισμός τους, χωρίς να απαιτείται και αναλυτική παράθεσή τους και μνεία του τι προκύπτει από το καθένα χωριστά πρέπει όμως να προκύπτει ότι το δικαστήριο τα έλαβε υπόψη και τα συνεκτίμησε όλα και όχι μόνο ορισμένα από αυτά ή να προσδιορίζεται ποιο βάρυνε περισσότερο για το σχηματισμό της δικανικής κρίσεως. Όταν δε εξαίρονται ορισμένα από τα αποδεικτικά μέσα δεν συνάγεται ότι δεν ελήφθησαν υπόψη τα άλλα, ούτε ανακύπτει ανάγκη να αιτιολογηθεί γιατί δεν εξαίρονται τα άλλα. Στην προκειμένη περίπτωση το Τριμελές Εφετείο Θράκης, με την προσβαλλομένη υπ' αριθμό 785/25012 απόφασή του, κήρυξε ένοχο κατά πλειοψηφία τον ήδη αναιρεσείοντα και ομόφωνα ενόχους τους λοιπούς δύο κατηγορουμένους, που δεν είναι εδώ διάδικοι, ότι επέφεραν από αμέλεια τον θάνατο άλλων και ειδικότερα όσον αφορά τον αναιρεσείοντα κατηγορούμενο του ότι ως πολιτικός μηχανικός, που συνέταξε-εκπόνησε το έτος 1998 τη στατική μελέτη εφαρμογής του έργου "Αποκατάσταση του Καπνομάγαζου" που βρίσκεται στην ... επί της οδού ... αριθμός 46, από μη συνειδητή αμέλειά του, δηλαδή από έλλειψη της προσοχής την οποία όφειλε κατά τις περιστάσεις και μπορούσε να καταβάλει με βάση τις προσωπικές του ιδιότητες, γνώσεις εμπειρία και ικανότητες, παρέλειψε να ενεργήσει οφειλόμενες ενέργειες που προβλέπονταν από τους κοινώς αναγνωρισμένους τεχνικούς κανόνες, ενέργειες τις οποίες είχε ιδιαίτερη νομική υποχρέωση να κάνει ως μέτρα ασφαλείας προς αποτροπή εργατικών ατυχημάτων και για την ασφάλεια όλων όσοι έχουν σχέση με την εκτέλεση του έργου, επέφερε το θάνατο των εργατοτεχνικών Ι. Γ. του Κ., ηλικίας 37 ετών, Α. Γ. του Δ., ηλικίας 54 ετών και Α. Γ. του Ν., ηλικίας 37 ετών, χωρίς να προβλέψει αν και μπορούσε να το προβλέψει το ανωτέρω αξιόποινο αποτέλεσμα που προκάλεσαν οι παραλείψεις τους, όπως αυτές περιγράφονται παρακάτω και ειδικότερα αυτός δεν έλαβε υπόψη του επαρκώς την επικινδυνότητα του υφισταμένου παλαιού λιθόκτιστου κτιρίου, που χρονολογείτο προ του 1900, από απόψεως στατικής και έτσι δεν πρόβλεψε και δεν περιέλαβε στη μελέτη του πρόβλεψη ισχυρής αντιστήριξης των λιθοδομών του κτιρίου κατά τις εργασίες αποκατάστασής του, η δε προβλεπόμενη διατήρηση ορισμένων ξύλινων δοκίδων (1 δοκίδα ανά τρία μέτρα) προς συγκράτηση των τοίχων μεταξύ τους δεν θα μπορούσε σε καμία περίπτωση να θεωρηθεί ως ισχυρή αντιστήριξη των τοίχων, λόγω της κατάστασης στην οποία βρίσκονταν αυτί, της προοπτικής αφαίρεσης όλων των εσωτερικών ξύλινων μερών που λειτουργούσαν και ως στηρίγματα και τέλος του γεγονότος ότι οι λιθοδομές του κτιρίου είχαν μικρό πάχος περίπου 50 εκατοστών και μεγάλο ύψος περί8που 11,5 μέτρων, πλέον τούτων δεν συμπεριέλαβε στη στατική του μελέτη πρόβλεψη αφενός ότι η διάνοιξη τόσο των οριζοντίων, που θα είχαν βάθος περίπου όσο το μισό πάχος του φέροντος τοίχου, όσο και των κατακόρυφων αυλακών (φωλέων), θα πρέπει να γίνει τμηματικά και με προσοχή, ώστε αυτές να μην είναι συνεχόμενες κι σε όλο το ύψος και καθ' όλο το μήκος του κτιρίου αντίστοιχα και αφ' ετέρου ότι τμηματικά πρέπει να κατασκευασθούν τόσο τα υποστυλώματα από σκυρόδεμα (τμηματική διάνοιξη-σκυροδέτηση-νέα διάνοιξη), όσο και οι δοκοί από σκυρόδεμα, παραλείψεις που μπορούσε να προβλέψει ο συντάκτης της στατικής μελέτης ότι ήταν δυνατόν σε συνδυασμό μεταξύ τους να μειώσουν σημαντική τη φέρουσα ικανότητα των λιθοδομών και να προκαλέσουν την κατάρρευση του κτιρίου. Αποτέλεσμα όλων των αναφερομένων παραλείψεων του κατηγορουμένου αυτού και εκείνων των λοιπών κατηγορουμένων ήταν στις 25/2/2005 ώρα 12.00-12.40 να καταρρεύσουν από τη βάση σχεδόν του κτιρίου μεγάλο τμήμα της λιθοδομής της ανατολικής πλευράς του και σε έκταση μεγαλύτερη από τη μισή, τμήμα της λιθοδομής της βόρειας πλευράς και μεγάλο τμήμα της στέγης (περίπου η μισή), τα προϊόντα δε της κατάρρευσης αυτής καταπλάκωσαν τους ανωτέρω τρεις εργάτες που εργάζονταν στα εν λόγω σημεία και δεν πρόβαλαν να απομακρυνθούν έγκαιρα, τραυματίζοντάς τους σοβαρά και προξενώντας 1) στον Ι. Γ. παραμόρφωση του σχήματος της κεφαλής, πολλές εκδορές και αιμορραγικές διηθήσεις και πολλαπλά κατάγματα των οστών του θόλου και της βάσης του κρανίου, μικρού βαθμού αθυρωματικές αλλοιώσεις των αιμοφόρων αγγείων της βάσης του εγκεφάλου κλπ., 2) στον Α. Γ. του Δ., ανοικτό θλαστικό τραύμα βρεγματο-ινιακά δεξιά, μήκους 7 εκατοστών με μικρού βαθμού αθηρωματικές αλλοιώσεις των αιμοφόρων αγγείων της βάσης του εγκεφάλου, πολλαπλά κατάγματα των πλευρών αμφόπλευρα, κατάγματα των τελευταίων θωρακικών σπονδύλων της σπονδυλικής στήλης με πλήρη διατομή του νωτιαίου μυελού στο ύψους αυτό κλπ και 3) στον Α. Γ. του Ν. δύο ανοικτά θλαστικά τραύματα, το πρώτο αριστερά βρεγματικά, μήκους 4 εκατοστών περίπου, το δεύτερο ινιακά μήκους 5 εκατοστών περίπου, πολλαπλά κατάγματα των οστών θόλου και βάσης του κρανίου κυρίως κατά τους μέσους εγκεφαλικούς βόθρους με μικρού βαθμού αθηρωματικές αλλοιώσεις των αιμοφόρων αγγείων της βάσης του εγκεφάλου, κάταγμα του θυρεοειδούς χόνδρου κ.λ.π., από τις οποίες ως μοναδικής αιτίας επήλθε ο θάνατος των ανωτέρω τριών εργατοτεχνικών. Το παραπάνω αναφερόμενο εγκληματικό αποτέλεσμα δεν πρόβλεψαν οι κατηγορούμενοι αν και μπορούσαν και όφειλαν να προβλέψουν, με βάση τις προσωπικές τους ιδιότητες, γνώσεις, ικανότητα και εμπειρία, αποτέλεσμα το οποίο δεν θα επερχόταν αν οι κατηγορούμενοι δεν παρέλειπαν από αμέλεια (μη συνειδητή) να λάβουν τα μέτρα ασφαλείας προς αποτροπή εργατικών ατυχημάτων που είχαν ιδιαίτερη νομική υποχρέωση να λάβουν σύμφωνα με τις διατάξεις των άρθρων 9 παρ.1 εδ. α' και β' και 2 του Π.Δ. 1073/1091, 3 παρ.3, 4 εδ. α',β' Π.Δ. 305/1996 σε συνδ. με 1,2 παρ.1,2 και 7 ν. 1396/1983, 6 παρ.1 εδάφ. α' και 2 ν. 1418/1984 άρθρ. 34 παρ.4, ΠΔ 609/1985, 1 εδ. β της με αριθμ. ΔΙΠΑΔ/ΟΙΚ/177/2001 απόφασης του Υπουργού ΠΕΧΩΔΕ σε συνδ. με την με αριθμό 3046/304/3042/3.2.1998 απόφαση Υπουργού ΠΕΧΩΔΕ περί κτιριοδομικού κανονισμού. Ακολούθως το Τριμελές Εφετείο μετά από την αναγνώριση ελαφρυντικού προτέρου εντίμου βίου υπέρ αυτού καταδίκασε τον ήδη αναιρεσείοντα κατηγορούμενο σε συνολική ποινή φυλακίσεως δύο ετών και ενός μηνός για τις άνω ανθρωποκτονίες, ανασταλείσα. Στο σκεπτικό της προσβαλλομένης αποφάσεως, το δικάσαν Εφετείο, μετά από εκτίμηση όλων των αναφερομένων κατά το είδος τους αποδεικτικών μέσων, δέχθηκε ανελέγκτως, τα εξής ουσιώδη για τον ήδη αναιρεσείοντα κατηγορούμενο. Στις 27.9.2004 μεταξύ του Δήμου Αλεξανδρούπολης, που εκπροσωπήθηκε νόμιμα από τον Δήμαρχο Γ. Α. και την κοινοπραξίαμε τν επωνυμία "Γ.Γ.-Α.Μ." με μέλη τον α' κατηγορούμενο Γ. Γ., πολιτικό μηχανικό και Α. Μ., ηλεκτρολόγο-μηχανολόγο μηχανικό και με αποκλειστικό σκοπό την εκτέλεση του έργου "Αποκατάσταση του Καπνομάγαζου" ενός παλαιού λιθόκτιστου κτιρίου, ιδιοκτησίας του Δήμου ... που βρίσκεται στην οδό ... 46 της Αλεξανδρούπολης ως και το οποίο παλαιά ήταν καπνομάγαζο, είχε κατασκευασθεί το έτος 1905 και είχε υποστεί σοβαρές φθορές λόγω της μακροχρόνιας εγκαταλείψεώς του, υπεγράφη η 59468/27.9.2004 σύμβαση με την οποία ο Δήμος Αλεξανδρούπολης ως κύριος του έργου ανέθεσε στην ως άνω κοινοπραξία ως ανάδοχο του έργου την εκτέλεση του σύμφωνα με τις διατάξεις του ν. 1418/1984 και των π.δ. 609/1985, 171/1987 και 410/1995. Ο πρώτος κατηγορούμενος Γ. Γ. ανέλαβε ως πολιτικός μηχανικός την εφαρμογή της στατικής ο έτος κατηγορούμενος Ι. Π. πολιτικός μηχανικός επίσης και τακτικός υπάλληλος του Δήμου Αλεξανδρούπολης ορίσθηκε με σχετικό από 20.9.2004 έγγραφο της Διεύθυνσης Τεχνικών Υπηρεσιών του Δήμου ως επιβλέπον τα στατικά του έργου αυτού. Της καταρτίσεως της πιο πάν συμβάσεως είχε προηγηθεί με τη διαδικασία πρόσκλησης ενδιαφέροντος η ανάθεση με την 432/18.12.1996 απόφαση του Δημοτικού Συμβουλίου της εκπόνησης της μελέτης σύμφωνα με την οποία θα εκτελούνταν το παραπάνω αναφερόμενο έργο στο γραφείο μελετών των Ξ. Κ., Μ. Χ. και Γ. Σ.. Σε εκτέλεση της παραπάνω αποφάσεως του Δημοτικού Συμβουλίου Αλεξανδρούπολης με σχετική σύμβαση ανατέθηκε στο προαναφερόμενο γραφείο από το Δήμο Αλεξανδρούπολης ως εργοδότη, η εκπόνηση πλήρους μελέτης της ανακαίνισης του καπνομάγαζου και συγκεκριμένα της αποτύπωσης του υπάρχοντος κτιρίου και του περιβάλλοντος χώρου, η αρχιτεκτονική μελέτη, η στατική μελέτη, η μελέτη των ηλεκτρομηχανολογικών εγκαταστάσεων και η αρχιτεκτονική μελέτη διαμόρφωσης του περιβάλλοντος χώρου. Η στατική μελέτη, αν και τη σχετική σύμβαση υπέγραψε ο Μ. Χ., ως υπεύθυνος γι'αυτήν, εκπονήθηκε αποκλειστικά από τον τρίτο κατηγορούμενο Τ. Σ. (ήδη αναιρεσείοντα), διότι η συγκεκριμένη μελέτη απαιτούσε να διαθέτει ο μελετητής πτυχίο Β' τάξης, το οποίο σε αντίθεση με τον Μ. Χ., δεν διέθετε ο Τ. Σ.. Η μελέτη αυτή για το ως άνω έργο ανατέθηκε από το δήμο Αλεξανδρούπολης στο γραφείο των παραπάνω μελετητών με υπερέχον κριτήριο αυτό της εντοπιότητας. Σύμφωνα με την τεχνική περιγραφή της στατικής μελέτης, που εκπονήθηκε το 1998 και παραδόθηκε διορθωμένη το 2002 από το ανωτέρω μελετητικό γραφείο στον κύριο του έργου (βλ. την με αριθμ. 27/2002 απόφαση του Δημοτικού Συμβουλίου του Δήμου Αλεξανδρούπολης) οι κατασκευές και εργασίες που θα εκτελούνταν με τη σειρά που αναφέρονται στην τεχνική περιγραφή ήταν κυρίως οι εξής: α) καθαίρεση άοπλου σκυροδέματος του δαπέδου του υπογείου. Μετά την καθαίρεση του άοπλου σκυροδέματος, β) εκσκαφή του δαπέδου του υπογείου στην προβλεπόμενη από την αρχιτεκτονική μελέτη στάθμη, για να τοποθετηθεί στρώμα πάχους 25 εκατοστών με κροκάλες, για να εμποδίζεται η άνοδος της υγρασίας στο δάπεδο του υπογείου, γ) η εκσκαφή θα γίνει χωρίς τη χρήση μηχανικών μέσων, θα ακολουθήσει, δ) καθαίρεση επιχρισμάτων για να γίνει αρμολόγημα των λιθοδομών, ε) καθαίρεση κεραμιδιών αφ'ενός για να γίνει δυνατή η επισκευή της στέγης (αντικατάσταση φθαρμένων ζευκτών, τεγίδων και σανιδώματος) και αφετέρου για να ελαφρυνθούν τα φορτία των τοιχοποιιών και των εσωτερικών στύλων, στ) καθαίρεση του σανιδώματος και των τεγίδων για να τοποθετηθούν καινούργια, ζ) καθαίρεση των ξυλίνων πατωμάτων του ισογείου για να κατασκευάσουν οι προβλεπόμενες πλάκες οπλισμένου σκυροδέματος. Θα παραμείνουν μόνον τα κεντρικά υποστυλώματα, η μεσαία δοκός για να στηρίζουν τη στέγη και το πατάρι. Επίσης προέβλεπε ότι θα παραμείνουν ορισμένες από τις δοκίδες (1 ανά 3 μέτρα περίπου) των πατωμάτων για να συγκρατούν τους τοίχους μεταξύ τους. Τα στοιχεία αυτά θα καθαιρεθούν πριν την κατασκευή της αντίστοιχης πλάκας, η) η εκσκαφή θεμελίων θα γίνει με τα χέρια και χωρίς τη χρήση μηχανικών μέσων, θ) στα πέδιλα λα θα περιορίζεται μόνο στο περίγραμμα τους και στις συνδετήριες δοκούς θα γίνει σε πλάτος 1 μ. στις μεσαίες και 0,60 μ. στις περιμετρικές, για να είναι δυνατή η κατασκευή των πλευρικών ξυλοτύπων, ι) οι εκσκαφές θα φτάσουν στα βάθη που αναγράφονται στο διάγραμμα εκσκαφών. Τα σημεία που απαιτούν ιδιαίτερη προσοχή και προστασία είναι : 1) η εκσκαφή του τμήματος της εισόδου, επειδή θα βρίσκεται κάτω από τη στάθμη της λιθοδομής και 2) η εκσκαφή για την κατασκευή των πέδιλων στην ανατολική πλευρά, επειδή θα γίνουν και κάτω από τη λιθοδομή. Για το λόγο αυτό η εκσκαφή θα γίνεται τμηματικά κατά μήκος των λιθοδομών, παράλληλα με την τμηματική κατασκευή της θεμελίωσης. Μέρος των προϊόντων της εκσκαφής θα παραμείνει για την επίχωση, που θα γίνει κατά στρώσεις των 20 εκ., και θα γίνει συμπύκνωση. Λόγω του μεγαλύτερου πάχους των τοιχοποιιών του υπογείου, οι στύλοι θα τοποθετηθούν ελαφρώς (5-10 εκ.) μέσα στο σώμα των τοιχοποιιών. Γι' αυτό θα απαιτηθεί η διάνοιξη αύλακος πλάτους όσο το πλάτος των στύλων. Ειδικά στην ανατολική πλευρά, η διάνοιξη θα φτάνει σε βάθος 25 εκ. και θα γίνει εκτός από τις θέσεις των στύλων και στις θέσεις των συνδετήριων δοκών και των δοκών των πλακών. Στο ισόγειο οι περιμετρικές δοκοί και τα περιμετρικά υποστυλώματα της δυτικής, βόρειας και νότιας πλευράς θα τοποθετηθούν σε επαφή με την υπάρχουσα λιθοδομή. Στο υπόγειο λόγω του μεγαλύτερου πάχους της λιθοδομής, θα χρειαστεί να διανοίγουν αύλακες μέσα στη λιθοδομή. όσο το πλάτος των στύλων. Για τις δοκούς δε θα απαιτηθεί γιατί οι στύλοι φαρδαίνουν κατά 5 εκ. προς το εσωτερικό του κτιρίου, οπότε αντίστοιχα θα μετακινηθούν και οι δοκοί. Στην ανατολική πλευρά τόσο οι στύλοι όσο και οι δοκοί θα ενσωματωθούν μέσα στη λιθοδομή. Η σύνδεση των πλακών με τις λιθοδομές θα γίνει μέσω μεταλλικών λαμών, που θα τοποθετούνται ανά 1 μ. και θα καρφώνονται στο ξύλινο σενάζ της τοιχοποιίας. Εναλλακτικά και όπου κρίνεται ότι το σενάζ είναι φθαρμένο, η λάμα μπορεί να πακτώνεται στην οπή που θα μείνει μετά την αφαίρεση των δοκών του πατώματος. Πριν την κατασκευή της πλάκας του πατώματος του ισογείου θα αφαιρεθούν οι δοκίδες του πατώματος που είχαν παραμείνει. Το ίδιο και η μεσαία δοκός. Η αφαίρεση της θα γίνει κόβοντας την στις παρειές των στύλων. Οι στύλοι και τα μικρά απομένοντα τμήματα της μεσαίας δοκού (όσο η διάσταση του στύλου), θα παραμείνουν μέσα στην πλάκα που θα κατασκευαστεί. Η αφαίρεση τους θα γίνει αφού κατασκευαστεί η πλάκα του ορόφου και υποστυλωθεί πάνω σ' αυτήν η στέγη και το πατάρι. Με τον ίδιο τρόπο θα γίνει και η κατασκευή της πλάκας του πατώματος του ορόφου. Μετά την κατασκευή της πλάκας του ορόφου θα υποστυλωθεί η μεσαία δοκός του παταριού. Η υποστύλωση θα γίνει με την τοποθέτηση μεταλλικών ή ξύλινων υποστυλωμάτων εκατέρων των στύλων. Στη συνέχεια θα αφαιρεθούν οι στύλοι του υπογείου και ισογείου. Οι στύλοι του ορόφου θα κοπούν 2-3 εκ. πάνω από την πλάκα και θα τοποθετηθούν μεταξύ της βάσης τους και της πλάκας μεταλλικές πλάκες πάχους 15 χιλιοστών, μέσω των οποίων θα γίνει τελικά η έδραση των στύλων. Μετά την κατασκευή της πλάκας του πατώματος του πρώτου ορόφου, θα καθαιρεθεί ο ανατολικός τοίχος για να επανακατασκευαστεί με οπτοπλινθοδομή. Πριν την καθαίρεση θα γίνει υποστύλωση της στέγης πάνω στην πλάκα του πρώτου ορόφου. Στη θέση της λιθοδομής που θα καθαιρεθεί θα κατασκευαστεί νέα οπτοπλινθοδομή πάχους 45 εκ. αφήνοντας αρμό 5 εκ. από το διπλανό κτίριο. Το πάτωμα της εισόδου του κτιρίου θα κατασκευαστεί ξύλινο. Οι θέσεις και οι διατομές των δοκίδων φαίνονται στα σχέδια των ξυλοτύπων των πατημάτων. Όσα μέλη των ξύλινων ζευκτών είναι φθαρμένα θα αντικατασταθούν. Στη θέση τους θα χρησιμοποιηθούν ξύλα πελεκητά ίδιας διατομής και ποιότητας με τα αντικατασταθέντα. Οι αντικαταστάσεις κυρίως εστιάζονται στις περιοχές όπου εισχώρησε η υγρασία. Επειδή η στέγη και το πατάρι θα είναι τα μόνα ξύλινα στοιχεία του κτιρίου που θα παραμείνουν, οι αντικαταστάσεις θα περιοριστούν αποκλειστικά και μόνο στα φθαρμένα στοιχεία και μόνο κατόπιν οδηγιών της επιβλέπουσας υπηρεσίας. Οι τεγίδες και το σανίδωμα της στέγης θα αντικατασταθούν εξ ολοκλήρου. Οι τεγίδες θα έχουν διατομή 6X6 και θα τοποθετηθούν ανά 35 εκ. Το σανίδωμα θα έχει πάχος 18 χιλιοστών. Θα αφαιρεθεί σε αρκετό βάθος το κονίαμα των λιθοδομών και θα γίνει αρμολόγηση με ασβεστοτσιμεντοκονίαμα. Η αρμολόγηση θα γίνει και στις δύο όψεις. Περαιτέρω από τα προαναφερόμενα αποδεικτικά μέσα προκύπτει ότι, ενώ επρόκειτο για την ανακατασκευή λιθόκτιστου κτιρίου που χρονολογείται από το έτος 1905, οπότε η στατική μελέτη όφειλε να είναι ιδιαίτερα επισταμένη, αυτή παρουσιάζει ασάφειες και ασυνέπειες ειδικά στο όσον αφορά την σύνδεση του νέου φέροντος οργανισμού με την υπάρχουσα τοιχοποιία. Ειδικότερα, δεν υπήρξε πρόβλεψη, ώστε η διάνοιξη των κατακόρυφων αυλακώσεων στις λιθοδομές του κτιρίου και ο εντοιχισμός σε αυτές των νέων υποστυλωμάτων, που θα κατασκευάζονταν, να γίνει τμηματικά (ήτοι τμηματική διάνοιξη - σκυροδέτηση - νέα διάνοιξη κ.ο.κ), ούτε έγινε η ίδια πρόβλεψη και για τις οριζόντιες αυλακώσεις, όπου θα κατασκευάζονταν ακολούθως τα δοκάρια, ώστε να μην είναι οι κάθετες αυλακώσεις συνεχόμενες σε όλο το ύψος του κτιρίου και οι οριζόντιες συνεχόμενες καθ1 όλο το μήκος του κτιρίου, ούτε επίσης υπήρξε πρόβλεψη να κατασκευασθούν τμηματικά τόσο τα υποστυλώματα από σκυρόδεμα (τμηματική διάνοιξη -σκυροδέτηση - νέα διάνοιξη κ.ο.κ), όσο και οι δοκοί από σκυρόδεμα. Έπρεπε, δηλαδή, ο τρίτος κατηγορούμενος να αντιληφθεί ότι η μαζική διάνοιξη των αυλακώσεων (κάθετων και οριζόντιων) σε όλη την επιφάνεια της λιθοδομής και μάλιστα σε βάθος ίσο προς το μισό του πάχους του θα επηρέαζε σημαντικά τη φέρουσα ικανότητα των λιθοδομών και να σχεδιάσει τις εργασίες ανάλογα, ώστε αυτές να γίνουν τμηματικά, όπως επίσης έπρεπε να προβλέψει ισχυρή πλευρική αντιστήριξη των λιθοδομών κατά την εκτέλεση των προβλεπόμενων εργασιών, όπως δεν έπραξε εν προκειμένω αυτός. Ακόμη, προκύπτει ότι στην πιο πάνω μελέτη του έργου αναφέρεται η σειρά κατασκευής της στέγης και η απαγόρευση χρήσης μηχανικών μέσων κατά την εκσκαφή των θεμελίων κάτω από τη στάθμη της έδρασης της υφιστάμενης τοιχοποιίας. Επίσης στη μελέτη προβλεπόταν η καθαίρεση των πατωμάτων του ισογείου και του ορόφου με διατήρηση ορισμένων από τις ξύλινες δοκίδες τους μία ανά τρία μέτρα, που θα χρησίμευαν ως εσωτερικό σύστημα αντιστήριξης, πρόβλεψη που ήταν ανεπαρκής ως μέτρο αντιστήριξης (βλ. και την από 17-10-2005 έκθεση πραγματογνωμοσύνης των Χ. Κ., καθηγητή Πολυτεχνικής Σχολής του ΔΠΘ και Κ. Χ., Λέκτορα Πολυτεχνικής Σχολής του ΔΠΘ, η οποία διενεργήθηκε μετά από παραγγελία της Εισαγγελέως Αλεξανδρούπολης με το με αριθμ. Α05/29/2-3-2005 έγγραφο της). Περαιτέρω, αποδείχθηκε ότι ο πρώτος κατηγορούμενος διατύπωσε σχετικές παρατηρήσεις και προβληματισμούς ως προς την μελέτη αυτή στον Δήμο Αλεξανδρούπολης, όχι όμως σχετικές με τις κρίσιμες διανοίξεις στις λιθοδομές της ανατολικής πλευράς του κτιρίου. (...) Αποτέλεσμα των προαναφερομένων παραλείψεων κατά την εκτέλεση του έργου από τους πρώτο, δεύτερο και τρίτο των κατηγορουμένων, ήταν στις 25/2/2005 και περί ώρα 12.00-12.40' να καταρρεύσουν από τη βάση σχεδόν του καπνομάγαζου μεγάλο τμήμα της λιθοδομής της ανατολικής πλευράς του, σε έκταση μεγαλύτερη από τη μισή (13,50 μ.) τμήμα της λιθοδομής της βόρειας πλευράς (2,50 μ.) καθώς και ένα μεγάλο τμήμα της στέγης και συγκεκριμένα περίπου η μισή, κατάρρευση που δε θα συνέβαινε εάν οι κατηγορούμενοι αυτοί κατέβαλαν την προσοχή την οποία όφειλαν και μπορούσαν από τις περιστάσεις και ενόψει των προσωπικών τους καταστάσεων και ικανοτήτων να καταβάλουν, όπως αυτή προσδιορίζεται πιο κάτω, με βάση τις προσωπικές τους ιδιότητες, γνώσεις και εμπειρία καθενός, λαμβάνοντας, όπως είχαν ιδιαίτερη νομική υποχρέωση, τα μέτρα ασφαλείας που προβλέπονται κατά την εκτέλεση οικοδομικών έργων για την αποφυγή εργατικών ατυχημάτων. Τα παραπάνω αναφερόμενα τμήματα του κτιρίου που κατέρρευσαν, καταπλάκωσαν τους εκεί εργαζόμενους, τον τεχνίτη -οικοδόμο Α. Γ. του Ν., ηλικίας 37 ετών, τον εργάτη - οικοδόμο Α. Γ. του Δ., ηλικίας 54 ετών και τον επίσης εργάτη - οικοδόμο Ι. Γ. του Κ., ηλικίας 37 ετών, οι οποίοι δεν πρόλαβαν να απομακρυνθούν έγκαιρα, τραυματίζοντας αυτούς σοβαρά και προξενώντας, στον πρώτο, δύο ανοικτά θλαστικά τραύματα, το πρώτο αριστερά βρεγματικά, μήκους 4 εκατοστών περίπου και το δεύτερο ινιακά, μήκους 5 εκατοστών περίπου, πολλαπλά κατάγματα των οστών θόλου και βάσης του κρανίου, κυρίως κατά τους μέσους εγκεφαλικούς βόθρους των αιμοφόρων αγγείων της βάσης του εγκεφάλου, κάταγμα του θυροειδούς χόνδρου, πολλαπλά κατάγματα δεξιών πλευρών με αιμορραγικές διηθήσεις των μαλακών μορίων των γύρω περιοχών, πολλαπλές ρήξεις και θλάσεις του πνευμονικού παρεγχύματος του δεξιού πνεύμονα με θλαστικές αιμορραγικές διηθήσεις του μυοκαρδίου της δεξιάς κοιλίας, στο δεύτερο, ανοικτό θλαστικό τραύμα βρεγματο-ινιακά δεξιά, μήκους 7 εκατοστών περίπου, πολλαπλά κατάγματα των πλευρών αμφόπλευρα, κατάγματα των τελευταίων θωρακικών σπονδύλων της σπονδυλικής στήλης με πλήρη διατομή ίου νωτιαίου μυελού στο ύψος αυτού και αιμορραγικές διηθήσεις των μαλακών μορίων των γύρω από τα κατάγματα περιοχών και υποκαψικές μικρορήξεις του παρεγχύματος στο ήπαρ και στον τρίτο, παραμόρφωση του σχήματος της κεφαλής, πολλαπλές εκδορές και αιμορραγικές διηθήσεις και πολλαπλά κατάγματα των οστών του θόλου και της βάσης του κρανίου, πολλαπλά κατάγματα των πλευρών αμφόπλευρα με αιμορραγικές διηθήσεις των μαλακών μορίων, κατάγματα των οστών της δεξιάς κατ' ώμων άρθρωσης, κατάγματα των οστών της λεκάνης δεξιά, δεξιάς άρθρωσης του μηριαίου οστού και της δεξιάς κατά γόνυ χώρας, κατάγματα των οστών άνω και κάτω γνάθου και κάταγμα του θυροειδούς οστού, κακώσεις από τις οποίες, ως μόνης αιτίας, επήλθε ο θάνατός τους. Από τα πιο πάνω συνάγεται ότι ο τρίτος κατηγορούμενος (εννοείται ο αναιρεσείων) κατά την μελέτη του επίδικου έργου και οι πρώτος και δεύτερος των κατηγορουμένων κατά την εκτέλεση των εργασιών ανακατασκευής του καπνομάγαζου, ενήργησαν από αμέλεια (μη συνειδητή), δηλαδή από έλλειψη της προσοχής που όφειλαν από τις περιστάσεις και μπορούσαν να καταβάλουν με βάση τις προσωπικές τους ιδιότητες, γνώσεις και εμπειρία, αν και είχαν ιδιαίτερη νομική υποχρέωση να λάβουν τα προβλεπόμενα μέτρα ασφάλειας για αποτροπή εργατικών ατυχημάτων, σύμφωνα με τις διατάξεις που προαναφέρθηκαν στη μείζονα σκέψη της παρούσας σε συνδυασμό με τη με αριθμό 3046/304/30-12/3-2-1989 απόφαση Υπουργού ΠΕΧΩΔΕ "περί κτιριοδομικού κανονισμού" και παρέλειψαν, κατά την εκτέλεση του προαναφερόμενου έργου που ανέλαβαν, να ενεργήσουν σύμφωνα με τους "κοινώς αναγνωρισμένους τεχνικούς κανόνες" (ως τέτοιοι νοούνται οι απλοί, κοινοί και γενικά γνωστοί τεχνικοί κανόνες, που εφαρμόζονται κατά την εκτέλεση οικοδομικών έργων από έμπειρους πολιτικούς μηχανικούς, επιβλέποντες μηχανικούς και μελετητές, όπως αναφέρεται στη νομική σκέψη), ώστε να αποτραπεί ο κίνδυνος επέλευσης εργατικού ατυχήματος. Ειδικότερα (...) ο τρίτος κατηγορούμενος (Τ. Σ.), ως συντάξας τη στατική μελέτη δεν έλαβε υπόψη του επαρκώς, την επικινδυνότητα του παλαιού λιθόκτιστου κτιρίου από πλευράς στατικής και δεν περιέλαβε στη μελέτη του, όπως προαναφέρθηκε, πρόβλεψη ισχυρής αντιστήριξης των λιθοδομών του, κατά τις εργασίες αποκατάστασης του κτιρίου. Βέβαια στην εργασία με αριθμό "7" με τίτλο "καθαίρεση πατωμάτων", προβλέπονταν η διατήρηση ορισμένων ξύλινων δοκίδων (μια ανά 3 μέτρα). Όμως η πρόβλεψη αυτή ήταν ανεπαρκής ως μέτρο αντιστήριξης, όπως εκτενώς αναφέρθηκε παραπάνω, για συγκράτηση των τοίχων μεταξύ τους, ειδικά για το εν λόγω κτίριο, η οποία και δεν απέτρεψε την κατάρρευση των ανωτέρω τμημάτων της τοιχοποιίας του. Θα μπορούσε, αυτός, όπως όφειλε και μπορούσε, όπως κάθε πολιτικός μηχανικός μελετητής με τη δική του πολυετή εμπειρία, να προβλέψει ισχυρή αντιστήριξη των τοίχων, είτε με την μορφή πυκνών και ισχυρών πύργων αντιστήριξης, είτε με την μορφή πυκνών πλαγίων αντιστηρικτικών δοκών και από τις δύο πλευρές του κάθε τοίχου, όπου αυτό ήταν δυνατόν. Επίσης, στην εργασία με αριθμό "11" της μελέτης με τίτλο "διάνοιξη αύλακος επί λιθοδομής" δεν είχε προβλέψει να γίνει τμηματικά στους τοίχους του κτιρίου, η διάνοιξη των κατακόρυφων και οριζόντιων αυλακώσεων, ώστε να μην είναι οι πρώτες συνεχόμενες σε όλο το ύψος του κτιρίου και οι δεύτερες συνεχόμενες καθ' όλο το μήκος του κτιρίου, ούτε είχε προβλεφθεί να κατασκευαστούν τμηματικά τόσο τα υποστυλώματα από σκυρόδεμα (τμηματική διάνοιξη - σκυροδέτηση - νέα διάνοιξη), όσο και οι δοκοί από σκυρόδεμα, ενώ όφειλε να προβλέψει ότι η συνολική και όχι η τμηματική διάνοιξη κατακόρυφων και οριζόντιων κυρίως αυλακώσεων (φωλεών) μεγάλου βάθους, όσο το μισό πάχος του φέροντος τοιχίου, στη λιθοδομή της ανατολικής πλευράς του παλαιού κτιρίου, καθ' όλο το ύψος και μήκος του κτίσματος, θα μείωνε σημαντικά τη φέρουσα ικανότητα των λιθοδομών με σοβαρό κίνδυνο κατάρρευσης τμήματος της λιθοδομής της πλευράς αυτής, λόγω και της έλλειψης πρόβλεψης στην μελέτη του συντάξαντος τρίτου κατηγορουμένου, επαρκών μέτρων προστασίας και αντιστήριξης των τοιχοποιιών. Όπως φαίνεται στην μελέτη (αριθμ. 13) η εργασία της σκυροδέτησης ακολουθεί την εργασία διάνοιξης των αυλακώσεων (αριθμ. 11), ενώ θα έπρεπε να προβλέπεται η ταυτόχρονη πραγματοποίηση τους με τρόπο, όπως αμέσως παραπάνω αναφέρθηκε, τμηματικό. Ο ισχυρισμός του τρίτου κατηγορουμένου ότι η κατάρρευση των τμημάτων της λιθοδομής και της στέγης του κτιρίου, οφείλεται αποκλειστικά στο ότι δεν τηρήθηκε από τους υπόλοιπους κατηγορουμένους και κυρίως από τον πρώτο κατηγορούμενο, η χρονική σειρά εκτέλεσης των προβλεπόμενων εργασιών, όπως προβλεπόταν στην στατική του μελέτη (δηλαδή η πρόβλεψη να γίνουν στο τέλος του έργου οι εργασίες καθαίρεσης της λιθοδομής στην ανατολική πλευρά του κτιρίου, της αντικατάστασης των ξύλινων ζευκτών και της αντικατάστασης των τεγίδων και του σανιδώματος της στέγης), κρίνεται απορριπτέος, αφού αποδείχθηκε ότι θα λάμβανε χώρα η κατάρρευση, στο συγκεκριμένο τμήμα του κτιρίου και στην περίπτωση που τηρούνταν, κατά την εκτέλεση των παραπάνω εργασιών, η προβλεπόμενη στη στατική του μελέτη σειρά εκτέλεσης των εργασιών, εξαιτίας των παραπάνω παραλείψεων του ιδίου στην εν λόγω στατική μελέτη αναφορικά με τη μη πρόβλεψη αφενός ισχυρής αντιστήριξης των λιθοδομών του κτιρίου κατά την εκτέλεση των εργασιών αποκατάστασης και αφετέρου τμηματικής και όχι συνολικής διάνοιξης των οριζόντιων και κατακόρυφων αυλακώσεων στις λιθοδομές του κτιρίου, εξαιτίας της οποίας (συνολικής διάνοιξης) μειώθηκε σημαντικά η φέρουσα ικανότητα των λιθοδομών που οδήγησε στην κατάρρευση. Επομένως, με βάση τα ως άνω αποδειχθέντα οι παραπάνω ασάφειες και ασυνέπειες από τον τρίτο κατηγορούμενο (εννοείται ο αναιρεσείων) κατά τη σύνταξη της μελέτης αποκατάστασης ενός τόσο παλαιού κτιρίου συνδέονται αιτιωδώς με την επέλευση του ζημιογόνου αποτελέσματος και πρέπει να απορριφθεί ο αυτοτελής ισχυρισμός του περί διακοπής της αιτιώδους συνάφειας ανάμεσα στη δική του συμπεριφορά και την πρόκληση του επίδικου ατυχήματος ως αβάσιμος κατ' ουσίαν (...). Συνακόλουθα με τα παραπάνω που αποδείχθηκαν, πρέπει ο πρώτος δεύτερος και τρίτος των κατηγορουμένων (εννοείται ο αναιρεσείων) να κηρυχθούν ένοχοι της πρώτης πράξεως (ανθρωποκτονίας από αμέλεια κατά συρροή) για την οποία κατηγορούνται καθόσον με τις παραλείψεις τους, όπως προαναφέρθηκαν δεν απέτρεψαν την επέλευση του αποτελέσματος, έχοντας ο καθένας ιδιαίτερη νομική υποχρέωση να παρεμποδίσει την επέλευση του αποτελέσματος ως πολιτικός μηχανικός και εκτελεστής του έργου ο πρώτος ως επιβλέπων μηχανικός ο δεύτερος και ως εκπονήσας τη στατική μελέτη ο τρίτος των κατηγορουμένων (...). Με αυτά που δέχθηκε το δικάσαν Τριμελές Εφετείο κατά τη γνώμη της πλειοψηφίας ( η οποία και αποτελεί την προσβαλλόμενη απόφασή του), σε σχέση με τον αναιρεσείοντα κατηγορούμενο διέλαβε σε αυτήν την κατά τις προαναφερόμενες διατάξεις επιβαλλόμενη ειδική και εμπεριστατωμένη αιτιολογία που εκθέτει σ'αυτήν με σαφήνεια πληρότητα και χωρίς αντιφάσεις ή λογικά κενά τα πραγματικά περιστατικά, τα οποία αποδείχθηκαν από την ακροαματική διαδικασία και συγκροτούν την αντικειμενική και υποκειμενική υπόσταση του εγκλήματος για το οποίο καταδικάστηκε ο αναιρεσείων, τα αποδεικτικά μέσα από τα οποία αποδείχθηκαν τα περιστατικά αυτά καθώς επίσης και τους συλλογισμούς με βάση τους οποίους υπήγαγε αυτά στις ουσιαστικές ποινικές διατάξεις των άρθρων 15, 28, 94 παρ.1, 302 παρ.1 Π.Κ. σε συνδυασμό με τα άρθρα 9 παρ.1 εδ. α, β και 2 ΠΔ 1073/1981, 3 παρ.3, 4 εδ.α', β' Π.Δ. 305/1996 σε συνδυασμό με την υπ' αριθμ. ΔΙΠΑΔ/ΟΙΚ/177/2001 απόφαση του Υπουργού ΠΕΧΩΔΕ. Ειδικότερα, όσον αφορά τις ανθρωποκτονίες από αμέλεια, η πλειοψηφούσα γνώμη του Δικαστηρίου, με πληρότητα και σαφήνεια και χωρίς ασαφείς ή αντιφατικές παραδοχές εξέθεσε σο σκεπτικό της προσβαλλομένης αποφάσεως τα συγκροτούντα την αμελή συμπεριφορά του αναιρεσείοντος πραγματικά περιστατικά και προσδιόρισε σαφώς τη μορφή της αμέλειας του ως μη συνειδητής καθώς και τους νομικούς κανόνες των ως άνω άρθρων του π.δ. 305/1996 και της υπ' αριθμ. ΔΙΠΑΔ/ΟΙΚ/177/2001 Υπουργικής απόφασης που επέβαλαν σ' αυτόν, ως εκπονήσαντα τη μελέτη του έργου αποκατάστασης του συγκεκριμένου λιθόκτιστου κτιρίου του Δήμου Αλεξανδρούπολης, να αναφέρει στη μελέτη προς πρόκληση ατυχημάτων και αντιμετώπισης εργασιακών κινδύνων τα προληπτικά μέτρα που ήταν απαραίτητα με προσδιορισμό των μέτρων αυτών για την προστασία της ασφαλείας των εργαζομένων και τα οποία παρέλειψε να υποδείξει αν και είχε νομική προς τούτο υποχρέωση και από την παράλειψη (λήψεως υπόψη του και) επισημάνσεώς των στον κύριο του έργου επήλθε το ως άνω αποτέλεσμα το οποίο συνδέεται αιτιωδώς με την παράλειψη αυτή. Προσδιορίζεται στην προβαλλόμενη απόφαση ότι ήταν διαφορετική η αμέλεια του αναιρεσείοντος από εκείνη των δύο άλλων κατηγορουμένων μηχανικών, με όσα γίνονται δεκτά για το ότι αυτός ως συντάκτης της μελέτης του έργου για τα στατιστικά του υπό ανακατασκευή πλινθόκτιστου κτιρίου παρέλειψε να προβλέψει και να αποδείξει να γίνει σταδιακά η διάνοιξη των κατακόρυφων και οριζοντίων αυλακώσεων και ο εντοιχισμός σ' αυτόν των νέων υποστυλωμάτων που θα κατασκευάζονταν και επίσης να κατασκευασθούν τμηματικά τα υποστυλώματα και οι δοκοί από σκυρόδεμα καθόσον η μαζική εκτέλεση αυτών των εργασιών, κάθετα και οριζόντια σε όλη την επιφάνεια της λιθοδομής και σε ικανό βάθος, επιδρούσε δυσμενώς στη φέρουσα ικανότητα των λιθοδομών καθώς και να προβλέψει να ληφθεί ως μέτρο προστασίας των εργαζομένων η ισχυρή πλευρική αντιστήριξη των λιθοδομών κατά την εκτέλεση αυτών των εργασιών. Επίσης εξηγείται ότι δεν αρκούσε ως μέτρο εσωτερικής αντιστήριξης η προβλεφθείσα στη μελέτη που εκπόνησε ο αναιρεσείων διατήρηση ορισμένων από τις ξύλινες δοκίδες των πατωμάτων του ισογείου και του ορόφου (για ανά τρία μέτρα) λόγω της παλαιότητας του λιθόκτιστου αυτού κτιρίου και ότι δεν θα απέτρεπε την κατάρρευση των ως άνω μερών του κτιρίου μόνον η τήρηση της προβλεπομένης στη μελέτη σειράς εκτελέσεως των εργασιών από τους λοιπούς κατηγορημένου. Έτσι αιτιολογείται η μη διακοπή του αιτιώδους συνδέσμου μεταξύ των ως άνω παραλείψεων του ίδιου και της καταρρεύσεως των τιμημάτων των τοίχων της λιθοδομής και της στέγης του κτιρίου που επέφεραν την καταπλάκωση και το θάνατο των εντός αυτού εργαζομένων την ημέρα του ατυχήματος. Επομένως, οι αντίθετες αιτιάσεις του αναιρεσείοντος ότι επί συμπερασμάτων τα οποία δεν στηρίζονται επί πραγματικών περιστατικών που να τα δικαιολογούν στηρίχθηκε η καταδικαστική κρίση του δικαστηρίου ως προς αυτόν εν όψει της παραβιάσεως της στατικής μελέτης και των τεχνικών περιγραφών και οδηγιών από τον εκτελεστή του έργου και τον επιβλέποντα αυτό μηχανικούς και ότι δεν προσδιορίζεται αν μόνες οι πιο πάνω υπερβάσεις της μελέτης από τους λοιπούς κατηγορουμένους ή άλλως σε ποιο βαθμό επέφεραν ή συνετέλεσαν στην επέλευσή του. Το θάνατο των απασχολουμένων στην εκτέλεση του έργου ατόμων, για να δύναται να αποδοθεί και σε παραλείψεις του αναιρεσείοντος ως συντάκτη της στατικής μελέτης του έργου το επελθόν αποτέλεσμα, είναι απορριπτέες. Χωριστά αναφέρονται στην αιτιολογία της αποφάσεως οι παραλείψεις του αναιρεσείοντος να προσδιορίσει κατά την εκπόνηση της μελέτης τα απαραίτητα να ληφθούν μέτρα για την ασφάλεια και υγεία των εργαζομένων στο χώρο του έργου. Διαφορετικά είναι τα προσδιοριστικά της αναφερόμενης ότι συνδέεται με το επελθόν αποτέλεσμα αμελούς συμπεριφοράς του πρώτου κατηγορουμένου ως εκτελεστή του έργου μέτρα ασφαλείας που αυτός παρέλειψε να λάβει και αφορούσαν στη συνολική διάνοιξη κατακόρυφων και οριζόντιων αυλακώσεων μεγάλου βάθους, όσο το μισό πάχος του φέροντος τοιχείου καθόλο το ύψος και το μήκος στην λιθοδομή της ανατολικής πλευράς του κτίσματος και στη συνολική κατασκευή των υποστυλωμάτων και των δοκών από σκυρόδεμα καθώς και στην εκσκαφή με μηχανικά μέσα των θεμελίων κάτω από τη στάθμη έδρασης της υφισταμένης τοιχοποίας καθώς και σε γενική εκσκαφή σε πολλές θέσεις κάτω από τη στάθμη θεμελίωσης των τοιχών χωρίς να λάβει τα απαιτούμενα επαρκή μέτρα προστασίας και αντιστήριξης των τοίχων επί πλέον δε στην καθαίρεση της λιθοδομής στην ανατολική πλευρά και σε αντικατάσταση των ξύλινων ζευκτών και σε αντικατάσταση των τεγίδων και του σανιδώματος του κτιρίου στην αρχή της εκτέλεσης του έργου, χωρίς να τηρήσει την προβλεπόμενη στη στατική μελέτη χρονική σειρά εκτελέσεως των εργασιών αυτών, που προβλέπονταν να πραγματοποιηθούν προς το τέλος του έργου. Περαιτέρω δε στον δεύτερο κατηγορούμενο η αμέλεια που αποδίδεται κατά τις παραδοχές της αποφάσεως εντοπίζεται στην παράλειψη του να απαγορεύσει ως επιβλέπων την εκτέλεση του έργου στον πρώτο κατηγορούμενο να χρησιμοποιήσει μηχανικά μέσα κατά τη διάνοιξη των θεμελίων κάτω από την στάθμη έδρασης της υφισταμένης τοιχοποιίας παρά το ότι στη στατική μελέτη καθοριζόταν ότι όλες οι εκσκαφές θα πραγματοποιούνταν με τα χέρια κατά τμήματα και με ιδιαίτερη προσοχής χωρίς τη χρήση μηχανικών μέσων και επίσης στην παράλειψή του να τηρηθεί ακριβώς η προβλεπόμενη στη στατική μελέτη χρονική σειρά εκτέλεσης των εργασιών "καθαίρεση λιθοδομής", "αντικατάσταση ξυλίνων ζευκτών", "τεγίδωση και σανίδωμα στέγης" και να απαγορεύσει στον πρώτο κατηγορούμενο να πραγματοποιήσει τις αναφερόμενες ως άνω εργασίες στην αρχή του έργου καθώς και στη μη συχνή εμφάνισή του στο χώρο του έργου εκτός από μία φορά κατά το από 14.9.2004 έως 20.10.2004 χρονικό διάστημα, όπως και στην παράλειψη του να αναγράψει εγκαίρως στο ημερολόγιο του έργου παρατηρήσεις και διαφωνίες του για τη διάνοιξη των οριζοντίων αυλακώσεων όσο γίνονταν και να απαιτήσει από τον κατασκευαστή άμεση στήριξη της λιθοδομής με πολλαπλούς πυκνούς πύργους αντιστήριξης και αφού δεν υπήρχε ανταπόκριση εκ μέρους του τελευταίου να προέλθει σε άμεση διακοπή του έργου και επίσης να ζητήσει διευκρινίσεις από τον μελετητή του έργου. Επομένως, ο επί των άνω αιτιάσεων στηριζόμενος σχετικός από το άρθρο 510 παρ.1 στοιχ.4 λόγος αναιρέσεως του κυρίου δικογράφου της αιτήσεως και του δικογράφου των κατ' άρθρο 509 παρ.2 Κ.Ποιν.Δ. προτεθέντων προσθέτων λόγων, για ελλείψεις, αντιφάσεις και λογικά κενά στην αιτιολογία της προσβαλλομένης αποφάσεως, είναι αβάσιμος. Οι λοιπές αιτιάσεις του αναιρεσείοντος, ότι δεν ήταν βεβιασμένη η διαδικασία εκπόνησης της μελέτης αλλά τελούσε υπό διαρκή έλεγχο και ότι έγινε με προσοχή και ιδιαίτερη επιμέλεια και ότι η πάροδος διαστήματος πλέον της τριετίας μεταξύ του από το έτος 1998 έως 2002 χρόνου εκπονήσεως και παραδόσεως αυτής της μελέτης και της επελεύσεως του ζημιογόνου αποτελέσματος την 25/2/2005 συνετέλεσε στη διαφοροποίηση της πραγματικής καταστάσεως του παλαιού λιθόκτιστου κτιρίου σε σημείο ώστε να καταστήσει ανεπίκαιρη τη στατική μελέτη που εκπονήθηκε και παραδόθηκε έχοντας υπόψη προγενέστερο κρίσιμο χρόνο καθώς και ότι εν αποκλειόταν κατά την εκτέλεση του έργου να αναδειχθούν διαφορετικές λεπτομέρειες και πραγματικά κατάσταση σε σχέση με τα δεδομένα που έλαβε υπόψη ο μελετητής κατά την εκπόνηση της στατικής μελέτης και να είναι αναγκαίες προσαρμογές και προσεγγίσεις με ευθύνη του κατασκευαστή και του επιβλέποντος πολιτικού μηχανικού, είναι απορριπτέες διότι ούτε τέτοιοι ισχυρισμοί προκύπτει από τα πρακτικά της προσβαλλόμενης αποφάσεως ότι προβλήθηκαν ενώπιον του δικάσαντος εφετείου και επί πλέον με αυτούς, υπό την επίφαση ελλείψεως αιτιολογίας, πλήττεται η ανέλεγκτη περί τα πράγματα κρίση του δικαστηρίου της ουσίας, που δέχεται ότι οι προσδιοριζόμενες παραλείψεις καθενός των κατηγορημένων συνετέλεσαν στην επέλευση του ζημιογόνου αποτελέσματος και έτσι δεν θεμελιώνεται επ' αυτών παραδεκτός λόγος αναιρέσεως. Περαιτέρω από το συνδυασμό των διατάξεων των άρθρων 329, 331, 333, 358, 364 παρ.2 και 369 του Κ.Ποιν.Δ. προκύπτει ότι η λήψη υπόψη και η συνεκτίμηση από το δικαστήριο της ουσίας ως αποδεικτικό στοιχείο, εγγράφου που δεν αναγνώσθηκε κατά τη συζήτηση στο ακροατήριο συνιστά απόλυτη ακυρότητα και ιδρύει τον από το άρθρο 510 παρ.1 στοιχ. Α' Κ.Ποιν.Δ. σε συνδυασμό με το άρθρο 171 παρ.1 περίπτωση δ' του ιδίου Κώδικα λόγο αναιρέσεως διότι έτσι παραβιάζεται η αρχή της προφορικότητας της συζητήσεως και η άσκηση του κατά το άρθρο 358 του ιδίου Κώδικα δικαιώματος του κατηγορουμένου να προβαίνει σε δηλώσεις, παρατηρήσεις και εξηγήσεις σχετικά με το αποδεικτικό μέσο. Αν δεν αναφέρεται το συγκεκριμένο έγγραφο στο οικείο σημείο των πρακτικών, όπου γίνεται μνεία των αναγνωσθέντων εγγράφων, προκύπτει όμως από το σκεπτικό της αποφάσεως και από το όλο περιεχόμενό της, ότι το έγγραφο αναγνώσθηκε και έτσι ο κατηγορούμενος είχε τη δυνατότητα να ασκήσει τα κατά τα άνω δικαιώματά του, πληρούται ο σκοπός των ανωτέρω διατάξεων και δεν ιδρύεται ο ανωτέρω λόγος αναιρέσεως. Τα ανωτέρω, όμως, δεν ισχύουν για τα έγγραφα που αποτελούν τη βάση του εγκλήματος για το οποίο έλαβε χώρα η καταδίκη του κατηγορουμένου στοιχείο του σε βάρος του κατηγορητηρίου, διότι, στην περίπτωση αυτή, γνωρίζει ο τελευταίος την κατηγορία προκειμένου να αντιτάξει την υπεράσπισή του κατ' αυτής και κατ' ακολουθία το περιεχόμενο των εγγράφων αυτών και μπορούσε αν το ήθελε, να ασκήσει τα κατά το άρθρο 358 δικαιώματά του. Στην προκειμένη περίπτωση όπως προκύπτει από τις παραπάνω αιτιολογίες της προσβαλλομένης αποφάσεως το δικάσαν Εφετείο για το σχηματισμό της κρίσεώς του περί της ενοχής του ήδη αναιρεσείοντος κατηγορουμένου έλαβε υπόψη του μεταξύ άλλων και τη μελέτη στατικών του υπό ανακατασκευή κτιρίου που εκπόνησε ο τελευταίος το έτος 1998 και παραδόθηκε διορθωμένη το 2002 σον κύριο του έργου. Από το οικείο τμήμα των πρακτικών της προσβαλλομένης αποφάσεως όπου αναφέρονται τα αναγνωσθέντα έγγραφα δεν προκύπτει ότι αναγνώσθηκε η ως άνω στατική μελέτη που συνέταξε ο ήδη αναιρεσείων αλλά υπ' αύξοντα αριθμό 40 των αναγνωσθέντων εγγράφων αναφέρεται ως αναγνωσθείσα η τεχνική περιγραφή που συνοδεύει τη σχετική μελέτη. Στην περιλαμβανόμενη στα αναγνωσθέντα έγγραφα κατά τα αναφερόμενα στην αρχή της προσβαλλομένης αποφάσεως υπ' αριθμ. 170/2010 εκκαλουμένη απόφαση του Τριμελούς Πλημμελειοδικείου Αλεξανδρούπολης γίνεται μνεία στο σκεπτικό αυτής της 27/2002 αποφάσεως του Δημοτικού Συμβουλίου του Δήμου Αλεξανδρούπολης επαναλαμβάνεται δε και στο σκεπτικό της αναιρεσιβαλλόμενης αποφάσεως του δευτεροβάθμιου δικαστηρίου παραπομπή στην ίδια 27/2002 απόφαση του Δημοτικού Συμβουλίου του Δήμου Αλεξανδρούπολης και όχι για την ενοχή του ήδη αναιρεσείοντος κατηγορούμενου αλλά όσον αφορά την παράδοση διορθωμένης της στατικής μελέτης του υπόψη έργου το έτος 2002 από το γραφείο μελετών των Ξ. Κ., Μ. Χ. και Γ. Σ. στον Δήμο Αλεξανδρούπολης ως κύριο του έργου. Εν όψει αυτών και του ότι η ως άνω στατική μελέτη αναφέρεται στην εναντίον του ήδη αναιρεσείοντος κατηγορία όπως διατυπώνεται στο 22/2008 βούλευμα του Συμβουλίου Πλημ/κών Αλεξανδρούπολης και αποτελεί τη βάση του εγκλήματος της ανθρωποκτονίας από αμέλεια κατά συρροή για το οποίο καταδικάσθηκε αυτός, έπεται ότι ο τελευταίος και οι συνήγοροι υπερασπίσεώς του γνώριζαν την παραπάνω αναφορά της στατικής μελέτης στο κατηγορητήριο και αυτής της μελέτης καθώς και της υπ' αριθ. 27/2002 αποφάσεως του Δημοτικού Συμβουλίου στην πρωτόδικη απόφαση και είχαν τη δυνατότητα να ζητήσουν από την διευθύνουσα τη συζήτηση να αναγνωσθούν στο ακροατήριο του δευτεροβαθμίου δικαστηρίου η στατική μελέτη και η πιο πάνω απόφαση του Δημοτικού Συμβουλίου Αλεξανδρούπολης που θεωρείται αναγνωσθείσα αφού περιλαμβάνεται στην αναγνωσθείσα κατά την κατ' έφεση δίκη απόφαση του πρωτοβαθμίου δικαστηρίου και να προβάλουν τις τυχόν παρατηρήσεις και εξηγήσεις ασκώντας όπως είχαν τη δυνατότητα το κατ' άρθρο 358 Κ.Ποιν.Δ. δικαίωμά των και το οποίο δεν προκύπτει ότι έπραξαν. Κατ' ακολουθίαν αυτών δεν παραβιάσθηκε κανένα υπερασπιστικό δικαίωμα του αναιρεσείοντος κατηγορουμένου ούτε από παράλειψη δημιουργίας από το δικαστήριο των προϋποθέσεων που να καθιστούν δυνατή την άσκηση από αυτόν ή τους συνηγόρους υπερασπίσεως του των δικαιωμάτων που του παρέχονται στις περιπτώσεις και με τις διατυπώσεις που επιβάλλει ο νόμος και δεν δημιουργήθηκε απόλυτη ακυρότητα της διαδικασίας στο ακροατήριο ούτε ενεφιλοχώρησε ελλείψει δημοσιότητας της διαδικασίας αυτής στην έννοια της οποίας συμπεριλαμβάνεται και η προφορικότητα και αμεσότητα της διαδικασίας και η κατ' αντιδικία διεξαγωγή της δίκης. Έτσι, οι περί του αντιθέτου σχετικοί από το άρθρο 510 παρ.1 στοιχ. Α' και Γ' Κ.Ποιν.Δ. λόγοι του δικογράφου προσθέτων λόγων αναιρέσεων είναι αβάσιμοι. Μετά από τα παραπάνω πρέπει να απορριφθεί η κρινομένη αίτηση αναιρέσεως και οι πρόσθετοι λόγοι στο σύνολό τους και να επιβληθούν στον αναιρεσείοντα τα δικαστικά έξοδα (άρθρ.583 παρ.1 Κ.Ποιν.Δ.). ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ Απορρίπτει την από 13.12.2012 δήλωση-αίτηση του Τ. Σ. του Δ., κατοίκου ..., όπως διαμορφώθηκε με τους από 14.2.2013 προσθέτους λόγους για αναίρεση της 785/2012 αποφάσεως του Τριμελούς Εφετείου Θράκης. Και Καταδικάζει τον αναιρεσείοντα στα δικαστικά έξοδα, που ανέρχονται σε διακόσια πενήντα (250) ευρώ. Κρίθηκε και αποφασίσθηκε στην Αθήνα στις 20 Μαρτίου 2013. Δημοσιεύθηκε στην Αθήνα, σε δημόσια συνεδρίαση στο ακροατήριό του, στις 3 Απριλίου 2013. Ο ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ Ο ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ