Αριθμός 942/2023
ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ
Α2' Πολιτικό Τμήμα
ΣΥΓΚΡΟΤΗΘΗΚΕ από τους Δικαστές: Κυριάκο Μπαμπαλίδη, Προεδρεύοντα Αρεοπαγίτη, κωλυομένου του Αντιπροέδρου του Αρείου Πάγου Θεόδωρου Κανελλόπουλου, Παναγιώτη Βενιζελέα, Βρυσηίδα Θωμάτου, Κλεόβουλο - Δημήτριο Κοκκορό και Γεώργιο Σχοινοχωρίτη - Εισηγητή, Αρεοπαγίτες.
ΣΥΝΗΛΘΕ σε δημόσια συνεδρίαση στο Κατάστημά του, στις 30 Ιανουαρίου 2023, με την παρουσία και της γραμματέως Θεοδώρας Παπαδημητρίου, για να δικάσει την υπόθεση μεταξύ:
Των αναιρεσειόντων - καλούντων: 1) εταιρείας με την επωνυμία «P. M. & M. «L., που εδρεύει στην Κύπρο και διατηρεί υποκατάστημα στην Ελλάδα και εκπροσωπείται νόμιμα, 2) Β. Π. του Ι., κατοίκου Δάφνης Αττικής και 3) Σ. Κ. του Ε., κατοίκου Δάφνης Αττικής. Εκπροσωπήθηκαν από τον πληρεξούσιο δικηγόρο τους Αδαμάντιο Μπασαρά, με δήλωση του άρθρου 242 παρ.2 του Κ.Πολ.Δ.
Της αναιρεσίβλητης - καθής η κλήση: Π. Ο., που εδρεύει στο Πειραιά και εκπροσωπείται νόμιμα. Εκπροσωπήθηκε από τον πληρεξούσιο δικηγόρο της Θεμιστοκλή Σοφό, με δήλωση του άρθρου 242 παρ.2 του Κ.Πολ.Δ.
Η ένδικη διαφορά άρχισε με την από 7-5-2015 αγωγή της ήδη αναιρεσίβλητης, που κατατέθηκε στο Πολυμελές Πρωτοδικείο Πειραιώς. Εκδόθηκαν οι αποφάσεις: 1568/2016 του ίδιου Δικαστηρίου και 342/2019 του Εφετείου Πειραιώς. Την αναίρεση της τελευταίας απόφασης ζήτησαν οι αναιρεσείοντες με την από 3-9-2019 αίτησή τους, επί της οποίας εκδόθηκε η υπ' αριθ. 1315/2021 απόφαση του Αρείου Πάγου, η οποία αποφάνθηκε ότι ο Αντιπρόεδρος Θεόδωρος Κανελλόπουλος, Πρόεδρος της σύνθεσης του Α2 Πολιτικού Τμήματος του Αρείου Πάγου, στη δικάσιμο της 11-10-2021, είναι εξαιρετέος στη συζήτηση της αναφερόμενης υποθέσεως και διέταξε την επανάληψη της συζήτησης της από 3-9-2019 αιτήσεως. Η υπόθεση επαναφέρεται προς συζήτηση με την από 16-2-2022 κλήση των αναιρεσειόντων. Κατά τη συζήτηση της αίτησης αυτής, που εκφωνήθηκε από το πινάκιο, οι διάδικοι παραστάθηκαν, όπως σημειώνεται πιο πάνω.
ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ
Με την από 16-2-2022 κλήση νόμιμα επαναφέρεται προς συζήτηση ενώπιον του Δικαστηρίου τούτου για τη δικάσιμο της 30-1-2023, η από 3-9-2019 αίτηση για την αναίρεση της υπ' αριθ. 342/2019 τελεσιδίκου αποφάσεως του Τριμελούς Εφετείου Πειραιά, μετά την έκδοση της υπ' αριθ. 1315/2021 μη οριστικής αποφάσεως του Αρείου Πάγου, με την οποία έγινε δεκτή η από 22-10-2021 δήλωση αυτοεξαιρέσεως του Προέδρου του Τμήματος και διατάχθηκε η επανάληψη συζητήσεως της ως άνω αιτήσεως αναιρέσεως. Με την τελευταία, πλήττεται η αντιμωλία των διαδίκων εκδοθείσα ως άνω τελεσίδικη απόφαση με την οποία απορρίφθηκε κατ' ουσίαν η από 30-6-2017 έφεση των εκκαλούντων και ήδη αναιρεσειόντων κατά της εφεσίβλητης και ήδη αναιρεσίβλητης και επικυρώθηκε η πρωτόδικη υπ' αριθ. 1568/2016 οριστική απόφαση του Πολυμελούς Πρωτοδικείου Πειραιώς, με την οποία έγινε εν μέρει δεκτή η από η από 7-5-2015 αγωγή της αναιρεσίβλητης όσον αφορά τους νυν αναιρεσείοντες. Η αίτηση αναιρέσεως έχει ασκηθεί νομότυπα και εμπρόθεσμα, καθόσον η προσβαλλομένη επιδόθηκε στις 5-7-2019 και η αίτηση κατατέθηκε στη Γραμματεία του εκδόσαντος την προσβαλλομένη απόφαση δικαστηρίου στις 4-9-2019 (άρθ. 147 § 2, 495, 552, 553, 556, 564 § 1 ΚΠολΔ), ενώ έχει κατατεθεί το νόμιμο παράβολο. Πρέπει, συνεπώς, να γίνει αυτή τυπικά δεκτή και να ερευνηθεί ως προς το παραδεκτό και βάσιμο του μοναδικού λόγου της. Ι. Κατά τη διάταξη του άρθρου 914 ΑΚ, όποιος ζημιώσει άλλον παράνομα και υπαίτια έχει υποχρέωση να τον αποζημιώσει, ενώ κατά το άρθρο 932 ΑΚ, σε περίπτωση αδικοπραξίας, ανεξάρτητα από την αποζημίωση για την περιουσιακή ζημία, το δικαστήριο μπορεί να επιδικάσει εύλογη, κατά την κρίση του, χρηματική ικανοποίηση λόγω ηθικής βλάβης. Εξάλλου, κατά τη διάταξη του άρθρου 920 ΑΚ, όποιος γνωρίζοντας ή υπαίτια αγνοώντας, υποστηρίζει ή διαδίδει αναληθείς ειδήσεις που εκθέτουν σε κίνδυνο την πίστη, το επάγγελμα ή το μέλλον άλλου, έχει υποχρέωση να τον αποζημιώσει. Από τη διάταξη αυτή συνάγεται ότι προϋποθέσεις για την εφαρμογή της είναι: (α) υποστήριξη ή διάδοση αναληθών ειδήσεων. Ως "υποστήριξη" νοείται ο ισχυρισμός των ειδήσεων ενώπιον τρίτων με επιχειρηματολογία υπέρ της αλήθειας τούτων, ενώ ως "διάδοση" νοείται η απλή ανακοίνωση των ισχυρισμών. Η υποστήριξη ή η διάδοση των ειδήσεων μπορεί να γίνει με οποιοδήποτε τρόπο και μέσο, δηλαδή γραπτώς ή προφορικώς, προς ένα ή περισσότερα πρόσωπα. Ως ειδήσεις νοούνται οι πληροφορίες που αναφέρονται σε οποιαδήποτε περιστατικά, σχέσεις ή καταστάσεις, οι οποίες, κατά το χρόνο της υποστήριξης ή διάδοσης, εκθέτουν σε κίνδυνο ένα από τα περιοριστικώς αναφερόμενα στη διάταξη αγαθά, δηλαδή την πίστη, το επάγγελμα ή το μέλλον του θιγομένου. Οι υποστηριζόμενες ή διαδιδόμενες ειδήσεις πρέπει να είναι σαφείς και συγκεκριμένες και να αναφέρονται σε ορισμένα γεγονότα, επιπλέον δε να αποδεικνύονται και αναληθείς, με την έννοια να μην αληθεύει εξ ολοκλήρου το σχετικό γεγονός ή να παρουσιάζεται αυτό παραποιημένο. Αν το σχετικό γεγονός αληθεύει, δεν συντρέχει περίπτωση εφαρμογής της ως άνω διάταξης. (β) Γνώση ή υπαίτια άγνοια της αναλήθειας. Δηλαδή, αυτός που υποστηρίζει ή διαδίδει τις αναληθείς ειδήσεις πρέπει να γνωρίζει ή υπαιτίως (από αμέλεια) να αγνοεί την αναλήθεια αυτών. Το στοιχείο αυτό ανταποκρίνεται στην έννοια του πταίσματος και με τις δύο γνωστές μορφές (330 ΑΚ), δηλαδή του δόλου (γνώση της αναλήθειας) και της αμέλειας (άγνοια της αναλήθειας, επειδή δεν καταβλήθηκε η απαιτούμενη στις συναλλαγές επιμέλεια). Πρόθεση του διαδίδοντος να προξενήσει βλάβη στον θιγόμενο δεν απαιτείται. Η ζημία του βλαπτομένου πρέπει να προήλθε αιτιωδώς από τη διάδοση ή την υποστήριξη των αναληθών ειδήσεων, (γ) Κίνδυνος για την πίστη, το επάγγελμα ή το μέλλον του προσώπου. Οι διαδιδόμενες αναληθείς ειδήσεις πρέπει επιπλέον να εκθέτουν αιτιωδώς και πραγματικώς σε κίνδυνο ένα από τα περιοριστικώς διαλαμβανόμενα στο πιο πάνω άρθρο αγαθά του φυσικού ή νομικού προσώπου. Δεν αρκεί η διαπίστωση ότι αφηρημένως είναι ικανές να εκθέσουν σε κίνδυνο τα εν λόγω αγαθά. Ως πίστη του προσώπου νοείται η καλή γνώμη και υπόληψη την οποία έχουν τρίτοι σχετικά με την οικονομική και επαγγελματική κατάσταση του φυσικού ή νομικού προσώπου. Ως μέλλον αυτού νοείται η οικονομική και επαγγελματική βελτίωση. Η πίστη, το μέλλον ή το επάγγελμα ενός προσώπου θεωρείται ότι βρίσκονται σε κίνδυνο, όταν δημιουργούνται δυσμενείς παραστάσεις σε τρίτους και ειδικότερα σ' εκείνους με τους οποίους σχετίζεται κοινωνικά, οικονομικά ή επαγγελματικά και (δ) Ζημία. Τελευταία, λοιπόν, προϋπόθεση για την ύπαρξη αξιώσεως από το άρθρο 920 ΑΚ, είναι η απόδειξη ζημίας, η οποία προκαλείται αιτιωδώς από την έκθεση σε κίνδυνο ενός από τα πιο πάνω αγαθά. Με βάση το άρθρο 920 ΑΚ ο θιγόμενος (φυσικό ή νομικό πρόσωπο) μπορεί να ζητήσει χρηματική ικανοποίηση για την αποκατάσταση της ηθικής βλάβης που υπέστη από την αδικοπραξία κατ' άρθρο 932 ΑΚ. Ειδικότερα τα νομικά πρόσωπα μπορούν να ζητήσουν αποκατάσταση της ηθικής βλάβης, αν με την εις βάρος τους αδικοπραξία προσβλήθηκε η εμπορική τους πίστη, η επαγγελματική τους υπόληψη και γενικά το εμπορικό τους μέλλον. Για να γεννηθεί η αξίωση από την προσβολή της προσωπικότητας κατά τις διατάξεις των άρθρων 57, 59, 914, 920 και 932 του ΑΚ, θα πρέπει η προσβολή να είναι παράνομη, να αντίκειται, δηλαδή, σε διάταξη που απαγόρευε συγκεκριμένη έκφανση αυτής, είναι δε αδιάφορο, σε ποιο τμήμα του δικαίου βρίσκεται η διάταξη που απαγορεύει την προσβολή. Έτσι, η προσβολή μπορεί να προέλθει και από ποινικά κολάσιμη πράξη, όπως προβλεπόταν για την περίπτωση της δυσφήμησης ανώνυμης εταιρείας. Από τις διατάξεις των άρθρων 361, 362 και 363 του ΠΚ συνάγεται, ότι παθητικό υποκείμενο των υπό τούτων προβλεπόμενων εγκλημάτων είναι το, υπό την έννοια του άρθρου 34 του ΑΚ , φυσικό πρόσωπο. Τα νομικά πρόσωπα (61 επ. ΑΚ ) δεν μπορούν να είναι υποκείμενα των εν λόγω εγκλημάτων, εκτός αν ορίζεται αλλιώς από το νόμο, όπως το άρθρο 364 του ΠΚ . Ειδικότερα, με τη διάταξη του άρθρου 364 §§ 1 και 3 ΠΚ (καταργηθείσα ήδη με το Ν. 4619/2019) θεσπιζόταν ως ιδιαίτερο έγκλημα η απλή ή συκοφαντική δυσφήμηση ανώνυμης εταιρείας που προστάτευε την οικονομική πίστη και εμπιστοσύνη της. Συγκεκριμένα, από τον συνδυασμό των διατάξεων των άρθρων 362, 363 και 364 του ΠΚ, προέκυπτε ότι για την αντικειμενική και υποκειμενική υπόσταση του εγκλήματος της συκοφαντικής δυσφήμησης ανώνυμης εταιρείας απαιτούνταν: (α) ισχυρισμός ή διάδοση γεγονότος ενώπιον τρίτου σε βάρος ορισμένης ανώνυμης εταιρείας, (β) το γεγονός να είναι δυνατόν να βλάψει την εμπιστοσύνη του κοινού στην εταιρεία και στις επιχειρήσεις της και να αφορά είτε στις επιχειρήσεις ή στην οικονομική κατάσταση ή γενικά στις εργασίες της εταιρείας είτε στα πρόσωπα που την διοικούν ή την διευθύνουν, χωρίς να προσαπαιτείται και η επέλευση της βλάβης της (ΑΠ 1132/1997, ΑΠ 1074/1994, ΑΠ 311/1994) και (γ) να είναι ψευδές και ο υπαίτιος να γνώριζε ότι αυτό είναι ψευδές. Ως ισχυρισμός θεωρείτο η ανακοίνωση προερχομένη ή εξ ιδίας πεποιθήσεως ή γνώμης ή εκ μεταδόσεως από τρίτο πρόσωπο. Επίσης, για την κατάφαση της αδικοπραξίας αυτής, δεν είναι, κατ' ανάγκη, απαραίτητο, και η από ποινικής πλευράς πλήρης στοιχειοθέτηση και της νομοτυπικής μορφής του ως άνω εγκλήματος, δοθέντος ότι παράνομη, κατά το αστικό δίκαιο, είναι η συμπεριφορά που αντίκειται όχι μόνο σε απαγορευτικό ή επιτακτικό κανόνα δικαίου, αλλά και στο γενικότερο πνεύμα του δικαίου ή στις επιταγές της έννομης τάξης (ΑΠ 706/2020). Από το συνδυασμό, εξάλλου, των διατάξεων των άρθρων 14 § 1 του Συντάγματος, 10 § 1 εδαφ. α` και β` της Διεθνούς Σύμβασης της Ρώμης (κυρ.ν.53/1974 ) και 367 του ΠΚ προκύπτει ότι το άδικο των προβλεπομένων στα άρθρα 361 επ. του ιδίου Κώδικα πράξεων, στις οποίες περιλαμβανόταν και εκείνη του άρθρου 364 του ΠΚ, δηλαδή της απλής δυσφήμησης όχι όμως και της συκοφαντικής, ανώνυμης εταιρείας, αίρεται, μεταξύ των άλλων περιπτώσεων που προβλέπονται στο άρθρο αυτό, και όταν πρόκειται για εκδηλώσεις που γίνονται για την εκτέλεση νομίμων καθηκόντων, την άσκηση νόμιμης εξουσίας ή για την διαφύλαξη (προστασία) δικαιώματος ή από άλλο δικαιολογημένο ενδιαφέρον ή σε ανάλογες περιπτώσεις (ΑΠ 718/2017, ΑΠ 1027/2015, ΑΠ 1577/2013, ΑΠ 179/2011, ΑΠ 356/2010), αφού οι διατάξεις των άρθρων 361-367 ΠΚ εφαρμόζονται αναλογικά, για την ενότητα της έννομης τάξης, και στο χώρο του ιδιωτικού δικαίου (ΑΠ 179/2011, ΑΠ 333/2010, ΑΠ 1030/2009). Σύμφωνα με την ως άνω διάταξη του άρθρου 367 § 1 ΠΚ, ο άδικος χαρακτήρας των πράξεων και εκδηλώσεων, κατ' αρχήν, αίρεται και όταν αυτή γίνεται για την εκτέλεση νομίμων καθηκόντων, την άσκηση νόμιμης εξουσίας ή για τη διαφύλαξη (προστασία) δικαιώματος ή από άλλο δικαιολογημένο ενδιαφέρον ή σε ανάλογες περιπτώσεις. Κατ' εξαίρεση, όμως, το αποτέλεσμα αυτό δεν επέρχεται, σύμφωνα με την παρ. 2 εδ. β' του άρθρου 367 ΠΚ, και παραμένει η ευθύνη, όταν από τον τρόπο της εκδήλωσης ή από τις περιστάσεις υπό τις οποίες τελέσθηκε η πράξη προκύπτει σκοπός εξύβρισης, που κατευθύνεται ειδικώς σε προσβολή της τιμής άλλου, με αμφισβήτηση της ηθικής ή κοινωνικής αξίας του προσώπου του και περιφρόνηση αυτού. Ειδικός σκοπός εξύβρισης υπάρχει στον τρόπο εκδήλωσης της προσβλητικής συμπεριφοράς, όταν αυτός δεν ήταν κατ` αντικειμενική κρίση αναγκαίος για την ακριβή και πρέπουσα απόδοση των στοχασμών του προσβολέα, ο οποίος μολονότι τελούσε σε επίγνωση τούτου, χρησιμοποίησε τον τρόπο αυτό για να προσβάλει την τιμή και την υπόληψη του άλλου. Από τα ως άνω προκύπτει, ότι στο πλαίσιο εφαρμογής της διάταξης του άρθρου 367 §§ 1 και 2 ΠΚ η συνδρομή δικαιολογημένου ενδιαφέροντος (όπως η διαφύλαξη - προστασία δικαιώματος) στο πρόσωπο του δράστη, η οποία αποτελεί λόγο άρσης του αδίκου χαρακτήρα των πράξεων του, παρέχει βάση αυτοτελούς ισχυρισμού (ένστασης) αυτού, με την οποία αποκρούεται η αξίωση του παθόντος για επιδίκαση χρηματικής ικανοποίησης λόγω ηθικής βλάβης, συνεπεία προσβολής της τιμής και της υπόληψης του φυσικού προσώπου ή της εμπορικής πίστης, της επαγγελματικής υπόληψης και του εμπορικού μέλλοντος του νομικού προσώπου (ΑΠ 882/2013), ενώ η συνδρομή εκδηλώσεων και περιστάσεων από τη διάταξη του άρθρου 367 § 2 ΠΚ παρέχει βάση αντένστασης προβαλλόμενη από τον παθόντα κατά της παραπάνω ένστασης του δράστη (ΑΠ 632/2015, ΑΠ 2032/2014). Η αντένσταση, όμως, αυτή στηριζόμενη στο εδάφιο β' της παρ.2 του ως άνω άρθρου, δεν μπορεί να προταθεί κατά του δράστη, όταν παθητικό υποκείμενο του υπό του άρθρου 362 ΠΚ προβλεπομένου εγκλήματος της δυσφήμησης είναι ανώνυμη εταιρεία, καθόσον ο Ποινικός Κώδικας με την προαναφερθείσα διάταξη του άρθρου 364 ΠΚ έκρινε άξιες προστασίας τις ανώνυμες εταιρείες μόνο για τα διαπραττόμενα σε βάρος τους αδικήματα της απλής ή συκοφαντικής δυσφήμησης, όχι όμως και της εξύβρισης, δοθέντος ότι με τη διάταξη του άρθρου 361 ΠΚ προστατεύονται μόνο τα φυσικά πρόσωπα, τα οποία είναι φορείς του εννόμου αγαθού της τιμής που θεμελιούται επί της ηθικής αξίας αυτού, καθώς και της υπολήψεως που θεμελιούται επί της κοινωνικής αξίας αυτού, σε αντίθεση με τα νομικά πρόσωπα που δεν είναι φορείς αυτών των εννόμων αγαθών και συνεπώς δεν μπορούν να προσβληθούν κατά την τιμή και την υπόληψή τους. Επομένως, ειδικά, για τις ανώνυμες εταιρείες, η περίπτωση άρσεως του άδικου χαρακτήρα της πράξης του δράστη, λόγω συνδρομής δικαιολογημένου ενδιαφέροντος, κατ' άρθρο 367 § 1 ΠΚ, δεν εφαρμόζεται, μόνον όταν συντρέχει η περίπτωση του εδαφίου α' της § 2 του άρθρου 367 ΠΚ, δηλαδή μόνον όταν οι προβλεπόμενες στην § 1 του ίδιου άρθρου δυσμενείς κρίσεις, εκφράσεις ή εκδηλώσεις περιέχουν τα συστατικά στοιχεία της πράξης του άρθρου 363 ΠΚ, δηλαδή εκείνα της συκοφαντικής δυσφήμησης (ΑΠ 1558/2021, ΑΠ 521/2018).
ΙΙ. Κατά το άρθρο 14 § 1 του Συντάγματος: "καθένας μπορεί να εκφράζει και να διαδίδει προφορικά, γραπτά και δια του τύπου τους στοχασμούς του, τηρώντας τους νόμους του Κράτους", ενώ, κατά την παρ.2 του ιδίου άρθρου "ο τύπος είναι ελεύθερος, η λογοκρισία και κάθε άλλο προληπτικό μέτρο απαγορεύονται". Ο τύπος επιτελεί κοινωνικό λειτούργημα, ασκώντας καθήκοντα τα οποία ο ίδιος επιλέγει, βάσει της αποστολής του, που συνίσταται στην πληροφόρηση και τη σύμπραξη για τη διαμόρφωση της κοινής γνώμης. Η ελευθερία του τύπου δεν αποτελεί όμως αυτοσκοπό και συνακολούθως δεν πρέπει να συνεπάγεται, χωρίς άλλο, τη θυσία άλλων έννομων αγαθών και για το λόγο αυτό υπάγεται, κατά τα ανωτέρω, στο γενικό περιορισμό της τηρήσεως των νόμων του Κράτους, οι οποίοι και αποτελούν το γενικό νομικό πλαίσιο, εντός του οποίου κινείται και αναπτύσσεται ελευθέρως ο τύπος. Με νόμο, επομένως, μπορεί να περιοριστεί η ελευθερία διαδόσεως των στοχασμών και η αντίστοιχη ελευθερία πληροφορήσεως, αρκεί οι περιορισμοί αυτοί να είναι γενικής φύσεως, να αποτελούν μόνο κατασταλτικά μέτρα και να μη θίγουν τον πυρήνα του δικαιώματος της ελευθερίας του τύπου. Επίσης, κατά το άρθρο 10 § 1 της ΕΣΔΑ (κυρ. ν.δ. 52/1974) "Παν πρόσωπο έχει δικαίωμα εις την ελευθερίαν εκφράσεως. Το δικαίωμα τούτο περιλαμβάνει την ελευθερίαν γνώμης ως και την ελευθερίαν λήψεως ή μεταδόσεως πληροφοριών ή ιδεών άνευ επεμβάσεως των δημοσίων αρχών και ασχέτως συνόρων". Το δικαίωμα, όμως τούτο υπόκειται, σύμφωνα με το άρθρο 10 § 2 της ΕΣΔΑ (και 19 § 3 του Διεθνούς Συμφώνου για τα ατομικά και πολιτικά δικαιώματα-κυρ. ν.2462/1997), σε περιορισμούς και κυρώσεις, που προβλέπονται από το νόμο και αποσκοπούν, εκτός άλλων, στην προστασία της υπολήψεως και των δικαιωμάτων τρίτων. Εξάλλου, κατά το άρθρο μόνο παρ.1 του ν. 1178/1981, περί αστικής ευθύνης του τύπου και άλλων τινών διατάξεων, ο ιδιοκτήτης κάθε εντύπου υποχρεούται σε πλήρη αποζημίωση για την παράνομη περιουσιακή ζημία, καθώς και σε χρηματική ικανοποίηση για την ηθική βλάβη που προξενήθηκαν υπαίτια με δημοσίευμα, το οποίο θίγει την τιμή ή την υπόληψη κάθε ατόμου, έστω και αν η κατά τα άρθρα 914, 919 και 920 ΑΚ υπαιτιότητα, πρόθεση και γνώση ή υπαίτια άγνοια αντιστοίχως, συντρέχουν στο πρόσωπο του συντάκτου του δημοσιεύματος ή αν ο τελευταίος είναι άγνωστος στον εκδότη ή στο διευθυντή συντάξεως του εντύπου. Από τις διατάξεις αυτές προκύπτει σαφώς, ότι αναφέρονται μόνο στην ευθύνη του ιδιοκτήτη του εντύπου, φυσικού ή νομικού προσώπου, και όχι στο συντάκτη του επιλήψιμου δημοσιεύματος ή τον εκδότη του εντύπου (αν αυτός δεν ταυτίζεται με τον ιδιοκτήτη) ή τον διευθυντή συντάξεως. Αυτό δεν σημαίνει βεβαίως ότι ο συντάκτης (του επιλήψιμου δημοσιεύματος), ο εκδότης (αν δεν είναι και ιδιοκτήτης του εντύπου) ή ο διευθυντής συντάξεως παύουν να ευθύνονται προς αποκατάσταση της περιουσιακής ζημίας ή της ηθικής βλάβης που έχει προκληθεί από επιλήψιμο δημοσίευμα, αλλά η ευθύνη τους θεμελιώνεται στις κοινές διατάξεις των άρθρων 57, 59, 914, 919, 920, 932 ΑΚ σε συνδυασμό με τα άρθρα 361-363 ΠΚ. Περαιτέρω, κατά το άρθρο 57 του ΑΚ, όποιος προσβάλλεται παράνομα στην προσωπικότητά του έχει δικαίωμα να απαιτήσει, μεταξύ των άλλων, και αποζημίωση κατά τις περί αδικοπραξιών διατάξεις, κατά δε το άρθρο 59 του ΑΚ και στην περίπτωση του άρθρου 57, το δικαστήριο με την απόφαση του, ύστερα από αίτηση αυτού που έχει προσβληθεί, και αφού λάβει υπόψη το είδος της προσβολής, μπορεί επί πλέον να καταδικάσει τον υπαίτιο να ικανοποιήσει την ηθική βλάβη αυτού που έχει προσβληθεί. Η ικανοποίηση δε αύτη συνίσταται, μεταξύ άλλων, και σε πληρωμή χρηματικού ποσού. Προσβολή της προσωπικότητος, κατά την έννοια των ως άνω διατάξεων, υπάρχει σε κάθε περίπτωση μειωτικής επεμβάσεως από τρίτο στη σφαίρα αυτής, δηλαδή σε οποιοδήποτε από τα αγαθά που συνθέτουν αυτήν (προσωπικότητα) και προσδιορίζουν την ταυτότητα του ανθρώπου, με την οποία διαταράσσεται η κατάσταση σε μία ή περισσότερες εκδηλώσεις της σωματικής ή ψυχικής πνευματικής και κοινωνικής προσωπικότητας του βλαπτομένου. Δικαίωμα στην προσωπικότητα έχουν και τα νομικά πρόσωπα στον βαθμό που αυτό συμβαδίζει με τη φύση τους (π.χ. καλή φήμη, πίστη). Η προσβολή είναι παράνομη, όταν η επέμβαση στην προσωπικότητα του άλλου δεν είναι επιτρεπτή από το δίκαιο ή γίνεται σε ενάσκηση δικαιώματος το οποίο όμως είτε είναι, από άποψη εννόμου τάξεως, ήσσονος σπουδαιότητος, είτε ασκείται καταχρηστικώς. Για την προστασία της προσωπικότητας δεν απαιτείται η ύπαρξη υπαιτιότητας, δόλου ή αμελείας, αυτού που προσβάλλει, ή οποία όμως (υπαιτιότητα) απαιτείται για την αξίωση αποζημιώσεως και χρηματικής ικανοποιήσεως λόγω ηθικής βλάβης, αφού το άρθρο 57 § 3 ΑΚ παραπέμπει στις διατάξεις περί αδικοπραξιών (914 επ. ΑΚ).
ΙΙΙ. Κατά το άρθρο 559 αριθ. 1 ΚΠολΔ.: "Αναίρεση επιτρέπεται αν παραβιάστηκε κανόνας του ουσιαστικού δικαίου, στον οποίο περιλαμβάνονται και οι ερμηνευτικοί κανόνες των δικαιοπραξιών". Ο κανόνας δικαίου παραβιάζεται, αν δεν εφαρμοστεί ενώ συντρέχουν οι πραγματικές προϋποθέσεις για την εφαρμογή του, ή αν εφαρμοστεί ενώ δεν συντρέχουν οι προϋποθέσεις αυτές, καθώς και αν εφαρμοστεί εσφαλμένα, η δε παραβίαση εκδηλώνεται είτε με ψευδή ερμηνεία, είτε με κακή εφαρμογή, δηλαδή με εσφαλμένη υπαγωγή. Με το λόγο αυτό αναιρέσεως ελέγχονται τα σφάλματα του δικαστηρίου κατά την εκτίμηση του νόμω βασίμου της αγωγής ή των ισχυρισμών των διαδίκων, καθώς και τα νομικά σφάλματα κατά την έρευνα της ουσίας της διαφοράς. Ελέγχεται, δηλαδή, αν η αγωγή, ένσταση κλπ. ορθώς απερρίφθη ως μη νόμιμη ή αν κατά παράβαση ουσιαστικού κανόνος δικαίου, έγινε δεκτή ως νόμιμη ή απερρίφθη ή έγινε δεκτή κατ' ουσίαν (ΟλΑΠ 27 και 28/1998, ΑΠ282/2010, ΑΠ 1756/2011). Στην περίπτωση δε που το δικαστήριο έκρινε κατ' ουσίαν την υπόθεση, η παραβίαση κανόνος ουσιαστικού δικαίου κρίνεται ενόψει των πραγματικών περιστατικών, τα οποία ανελέγκτως εδέχθη ως αποδειχθέντα το δικαστήριο της ουσίας και της υπαγωγής αυτών στο νόμο, ιδρύεται δε ο λόγος αυτός αναιρέσεως, αν οι πραγματικές παραδοχές της αποφάσεως καθιστούν προφανή την παραβίαση (ΑΠ 43/2013, ΑΠ 335/2012). Από την επισκόπηση της προσβαλλομένης αποφάσεως, προκύπτει ότι αυτή διέλαβε, κατά το ενδιαφέρον την αναιρετική διαδικασία μέρος της, τα ακόλουθα: "Η πρώτη των εκκαλούντων είναι δικαιούχος της ιστοσελίδας με την επωνυμία sdna.gr, στην οποία διευθυντής σύνταξης είναι ο δεύτερος των εκκαλούντων, ενώ ο τρίτος των εκκαλούντων, έχοντας τη δημοσιογραφική ιδιότητα, αρθρογραφεί στην παραπάνω ιστοσελίδα.
Συνεπώς, σύμφωνα με τα αναφερόμενα στη μείζονα σκέψη, οι εκκαλούντες ευθύνονται ως υπόχρεοι αποζημίωσης για δημοσιεύματα στην παραπάνω ιστοσελίδα, που θίγουν την τιμή και την υπόληψη παντός ατόμου, απορριπτομένου ως αβασίμου του σχετικού λόγου έφεσης περί αντικειμενικής ευθύνης των δύο πρώτων από τους εκκαλούντες. Περαιτέρω, αποδεικνύεται ότι, στις 4-1-2015, ο τρίτος των εκκαλούντων, υπό την προαναφερόμενη ιδιότητά του, συνέταξε και δημοσίευσε στην παραπάνω ιστοσελίδα ένα κείμενο με τίτλο " Είμαι ο κυρ Σάββας και δεν είμαι καλά", όπου ανέγραφε τα εξής: " Εκπληκτικές στιγμές ζούμε στο ελληνικό πρωτάθλημα. Ο Ολυμπιακός προσπαθεί και κάνει ό,τι πιο γραφικό μπορεί για να πείσει πως δεν είναι ο ευνοημένος και πως ο ΠΑΟΚ παλεύει για να γίνει χαλίφης στη θέση του χαλίφη. Η επιστράτευση του Κυρ Σάββα σήμερα, ήταν απολαυστική. Αρχικά βέβαια υπήρξε ένα οργανωμένο σχέδιο που ξεκινούσε από την τοποθέτηση διοικητικού του Πανιωνίου που μιλούσε για σφαγή. Μια σφαγή που εμπεριέχει ανύπαρκτο πέναλτι υπέρ της ομάδας του και μία δεύτερη κίτρινη ορισμός που δεν βγήκε στον Κολοβό που πήρε την μπάλα με το χέρι στο 4Γ. Πάνω σε αυτό, πάτησαν τα έντυπα του Ολυμπιακού που πραγματικά είναι για λύπηση. Είναι τόσο μεγάλη η διάθεσή τους να συστρατευτούν με την σαπίλα της ομάδας τους, που λυπάσαι όσα ποτά έχεις πιει με τα στελέχη τους στη ζωή σου. Γιατί κάποιοι από αυτούς είναι συνάδελφοι και έτσι εγώ προσωπικά τους αντιμετώπιζα. Πλέον, απλά τους λυπάμαι. Μετά την τοποθέτηση του Πανιωνίου που υποτίθεται έχουμε καλές σχέσεις, ήρθαν τα πρωτοσέλιδα των Ολυμπιακών και ο κύκλος έκλεισε στην πιο γραφική δημόσια τοποθέτηση όλων. Αυτή του κυρ Σάββα. Πραγματικά τέτοια κίνηση πανικού δεν έχω δει από κάτοικο της Λωρίδας της Γάζας σε φάση βομβαρδισμών. Τόσες μαζεμένες ασυναρτησίες, τόσο δραματικό ύφος, τέτοια έμμεση παραδοχή της δύσκολης φάσης που βρίσκονται δεν έχω ξαναδεί. Αντί να κοιτάνε που ο Πλατανιάς ήταν μια κλάση καλύτερός τους και άμα ήταν συγκεντρωμένοι στη τελική προσπάθεια θα το είχε πάρει σβηστά το διπλό, ασχολούνται με αόρατα θέματα που οι ίδιοι δραματοποιούν. Όπως πέρυσι με τους γαύρους στον πάγκο. Που έκαναν λες και ήρθε η συντέλεια του κόσμου. Χειρότεροι από γυναίκες σε κλιμακτήριο. Και πάλι ο Κ…. στο Καραϊσκάκη δεν έκανε το έγκλημα, απλά έδωσε το στίγμα με ανύπαρκτες κάρτες σε παίκτες του Πλατανιά, αν μέτρησα καλά τρεις, ενώ είχε σίγουρα καμιά δεκαριά ανάποδα σφυρίγματα. Όμως επειδή έχουμε συνηθίσει να βλέπουμε τα χειρότερα, ο Κ…. μας φάνηκε και φυσιολογικός. Πάντως άνευ χαβαλέ, ο ΠΑΟΚ πρέπει να παρέμβει στις ασυναρτησίες του κυρ Σάββα. Υποτίθεται πως υπάρχει ένας συνεταιρισμός και εδώ βλέπουμε ανθρώπους που δεν έχουν καμία εγκεφαλική συνοχή να φανατίζουν το κοινό κυνηγώντας φαντάσματα. Από την πλευρά μας, ποτέ δεν κυνηγήσαμε φαντάσματα. Πάντοτε βασιστήκαμε στη στατιστική που μέχρι και τους Σουηδούς απασχόλησε και στις έρευνες της δικαιοσύνης. Ο κυρ Σάββας βέβαια αμφισβητεί και αυτές με τα όσα λέει. Σίγουρα δεν μπορώ να πάρω στα σοβαρά τον κυρ Σάββα, ούτε οποιοδήποτε επικοινωνιακό όπλο του Ολυμπιακού, είτε εντός ΠΑΕ, είτε εκτός όπως πχ τον Δ….. που περνάει κλίμα που βολεύει τους πειραιώτες μέσα από το σάιτ του. Η ώρα που θα κλάψουν πολλά παλικάρια, πρωτοπαλίκαρα ή απλά λαϊκά, πλησιάζει. Και αυτό είναι το μόνο που έχει σημασία". Η εφεσίβλητη με την αγωγή της ισχυρίστηκε ότι οι παραπάνω αναφορές στο δημοσίευμα είναι ψευδείς και συκοφαντικές οι συμπεριλαμβανόμενες στο ως άνω δημοσίευμα αναφορές και συγκεκριμένα ότι: α) "... Ο Ολυμπιακός προσπαθεί και κάνει άτι πιο γραφικό μπορεί για να πείσει πως δεν είναι ο ευνοημένος και πως ο ΠΑΟΚ παλεύει για να γίνει χαλίφης στη θέση του χαλίφη ..." , β) " ... Είναι τόσο μεγάλη η διάθεσή τους να συστρατευτούν με την σαπίλα της ομάδας τους ..." γ)"... ασχολούνται με αόρατα θέματα που οι ίδιοι δραματοποιούν. Όπως πέρυσι με τους γαύρους στον πάγκο. Που έκαναν λες και ήρθε η συντέλεια του κόσμου. Χειρότεροι από γυναίκες σε κλιμακτήριο .. ,", δ) ".. , Πάντως άνευ χαβαλέ, ο ΠΑΟΚ πρέπει να παρέμβει στις ασυναρτησίες του κυρ Σάββα. Υποτίθεται πως υπάρχει ένας συνεταιρισμός και εδώ βλέπουμε ανθρώπους που δεν έχουν καμία εγκεφαλική συνοχή να φανατίζουν το κοινό κυνηγώντας φαντάσματα ... Οι ανωτέρω αναφορές του τρίτου των εκκαλούντων, ο οποίος, όπως αποδείχθηκε, είναι επιφορτισμένος με το ρεπορτάζ της ομάδας του ΠΑΟΚ, αποτελούν έκφραση της πεποίθησής του αναφορικά με το περιεχόμενο οπαδικών (υπέρ της ομάδας του Ολυμπιακού) εντύπων καθώς και των δηλώσεων στον τύπο του Σ. Θ., μέλους του διοικητικού συμβουλίου της εφεσίβλητης, που αφορούν σε γενόμενο αγώνα της ποδοσφαιρικής ομάδας του ΠΑΟΚ με την ποδοσφαιρική ομάδα του Πανιωνίου, σχετίζονται άμεσα δε οι εκ των ανωτέρω και δη υπό εδώ στοιχ. β και γ αναφορές, αυτοτελώς αναγιγνωσκόμενες, με τους απασχολούμενους σε οπαδικά (υποστηρικτικά της ομάδας του Ολυμπιακού) έντυπα δημοσιογράφους, ενώ, η υπό εδώ στοιχ. δ' αναφορά, επίσης αυτοτελώς αναγιγνωσκόμενη, με τον Σ. Θ., μέλος του διοικητικού συμβουλίου της ενάγουσας. Ωστόσο, από το συνδυασμό των ανωτέρω αναφορών μεταξύ τους με την φράση ότι "... ο Ολυμπιακός προσπαθεί και κάνει ό,τι πιο γραφικό μπορεί για να πείσει πως δεν είναι ο ευνοημένος και πως ο ΠΑΟΚ παλεύει για να γίνει χαλίφης στη θέση του χαλίφη ... ", και σε συνδυασμό με την έναρξη της επόμενης (στην αμέσως προηγούμενη) πρότασης με τις λέξεις "Η επιστράτευση .. .", εμφανίζεται ότι τόσο οι εν λόγω απασχολούμενοι στα οπαδικά (υπέρ της ομάδας του Ολυμπιακού) έντυπα δημοσιογράφοι όσο και ο ανωτέρω Σ. Θ., μέλος του διοικητικού συμβουλίου της εφεσίβλητης, ενεργούν εν προκειμένω αποκλειστικά κατόπιν των υποδείξεων της τελευταίας και προκειμένου να φανατισθεί ο φίλαθλος κόσμος με θέματα που δεν έχουν σχέση με την αθλητική πραγματικότητα (" ... ασχολούνται με αόρατα θέματα που οι ίδιοι δραματοποιούν ... φανατίζουν το κοινό κυνηγώντας φαντάσματα ..."). Από τα προαναφερόμενα αποδεικνύεται ο ειδικός σκοπός προσβολής και δη απομείωσης της προσωπικότητας της εφεσίβλητης, συντιθέμενης από τη φήμη και την επαγγελματική πίστη αυτής, αφού, προκειμένου ο τρίτος των εκκαλούντων (τέταρτος εναγόμενος) να καταδείξει τον απώτερο σκοπό της τελευταίας, κάνει χρήση της υπερβαίνουσας το αναγκαίο μέτρο έκφρασης " ... στη θέση του χαλίφη ... ", καταλείποντας, συνδυαστικά με την έκφραση " ... να πείσει πως δεν είναι ευνοημένος ... ", ευθέως αμφιβολίες για την ορθότητα του καθοδηγούμενου από την αντίδικό του προσανατολισμού της εν γένει κοινής γνώμης, επιπλέον δε, ως εκ της διάνθισης των ανωτέρω, μέσω της απαξιωτικού περιεχομένου έκφρασης "... σαπίλα της ομάδας τους ... ", η οποία (έκφραση), ως εκ της ευρύτητας του σε κάθε περίπτωση αρνητικού περιεχομένου της, υπερβαίνει το αναγκαίο μέτρο, εκφράζει ευθεία αμφισβήτηση για την εν γένει δραστηριοποίηση της εφεσίβλητης με σύννομο τρόπο. Περαιτέρω, αποδεικνύεται ότι στις 8-2-2015 δημοσιεύθηκε στην ως άνω αθλητική ιστοσελίδα www.sdna.gr το συνταχθέν επίσης από τον τρίτο των εκκαλούντων κείμενο με τίτλο "Ντέρμπι προσαρμοσμένο στην ... εγκληματική οργάνωση", όπου διέλαβε, μεταξύ άλλων, τα εξής" ... Από τη μία, ο Ολυμπιακός της ... πρωτοβουλίας, ξεκινά την εβδομάδα του συγκεκριμένου αγώνα με τον κυρ Σάββα να μας κουνά το δάχτυλο, στημένα δημοσιεύματα για την κόλαση της Τούμπας, το θα έρθει δεν θα έρθει του Μαρινάκη και κλάψα στην αστυνομία να κάνει αυτό που πρέπει αλλιώς ο διευθυντής της θα πάει στο Γαϊδουρονήσι. Επίσης, δουλεύουν πάρα πολύ στους ορισμούς διαιτητών και βοηθών. Έχει να παίξει το ΠΑΟΚ -ΟΛΥΜΠΙΑΚΟΣ μη σκλαβάκι καμιά πενταετία. Γιατί οι Ολυμπιακοί θεωρούσαν τον Δ…. ... αντικειμενικό, τη στιγμή που ήταν και στα δύο διπλά του Καραϊσκάκη όταν έπαιζε και έκανε όργια. Ο Ολυμπιακός δεν ποντάρει τελευταία σε ποδοσφαιρικές αβάντες αλλά στους διαιτητές και το κλίμα που ευχάριστα περνάει προς την αθώα κοινή γνώμη ο αντικειμενικός Τύπος ... Άλλωστε οι πρακτικές του Ολυμπιακού είναι γνωστές. Ή θα γίνεις η ... κυρία του ή αν αμφισβητήσεις την κυριαρχία του θα το πληρώσεις ... Ποδοσφαιρικά τι να πεις; ΠΑΟΚ και Ολυμπιακός έχουν ένα κοινό στοιχείο. Δεν είναι ομάδα. "Στηρίζονται στις ατομικές εκλάμψεις, απλά ο δεύτερος έχει και τους διαιτητές. Σε επίπεδο ποιότητας ομάδας ουσιαστικές διαφορές δεν υπάρχουν πλέον. Ο Ολυμπιακός υπερτερεί σε τερματοφύλακα, ο ΠΑΟΚ στα ακραία μπακ, αν και τα ΜΜΕ έχουν παρουσιάσει τον Μ…….. ως Ρομπέρτο Κάρλος στο λίγο πιο μαύρο. Το επίπεδο του Ρ…. είναι υψηλότερο ... Σε επίπεδο λειτουργίας ομάδας είναι και οι δύο αστείοι. Ο Ολυμπιακός αν δεν είχε τους επόπτες θα είχε δεχτεί τουλάχιστον άλλα δεκαπέντε γκολ, ενώ ο ΠΑΟΚ δεν έχει καταφέρει να βρει ισορροπία ποτέ μετά την κούραση που βγήκε στην ομάδα ένα γύρο πριν ... ΥΓ Αντιλαμβάνομαι το μίσος που υπάρχει για αυτή την παρωδία που αντιμετωπίζουμε. Νομίζω πάντως πως αν οι αντιδράσεις είναι ακραίες θα έχουμε εσωτερικά θέματα με τον Σ……. Ήδη δηλώνει εκνευρισμένος με διάφορες ακραίες συμπεριφορές που έλαβαν χώρα στο παρελθόν, ήδη δεν πρέπει να ξεχνάμε πως στη πρώτη του επίσημη εμφάνιση ως μεγαλομέτοχος του ΠΑΟΚ έγινε η μπούκα με την Ραπίντ. Ο στόχος του Ολυμπιακού είναι να φθείρει τον Σαββίδη όσο ελέγχει τα κόζια. Αν ξεφύγουμε, ουσιαστικά βοηθάμε τις πρακτικές Μαρινάκη. Απλά είναι τα πράγματα και δεν χρειάζεται να τα αναλύουμε παραπάνω. Έχουμε και τον στόχο της 2ης θέσης. Δεν παίζουμε κάθε χρόνο προκριματικά Τσάμπιονς Λιγκ". Η εφεσίβλητη με την αγωγή της ισχυρίστηκε ότι είναι ψευδείς και συκοφαντικές οι συμπεριλαμβανόμενες στο ως άνω δημοσίευμα αναφορές και συγκεκριμένα οι αναφορές στις φράσεις ότι: α) "Ντέρμπι προσαρμοσμένο στην ... εγκληματική οργάνωση ... ", β) " ... Από τη μία, ο Ολυμπιακός της ... πρωτοβουλίας, ξεκινά την εβδομάδα του συγκεκριμένου αγώνα με τον κυρ Σάββα να μας κουνά το δάχτυλο, στημένα δημοσιεύματα για την κόλαση της Τούμπας ... ", γ) " ... Επίσης, δουλεύουν πάρα πολύ στους ορισμούς διαιτητών και βοηθών. Έχει να παίξει το ΠΑΟΚ- ΟΛΥΜΠΙΑΚΟΣ μη σκλαβάκι καμιά πενταετία ... ", δ) " ... Ο Ολυμπιακός δεν ποντάρει τελευταία σε ποδοσφαιρικές αβάντες αλλά στους διαιτητές και το κλίμα που ευχάριστα περνάει προς την αθώα κοινή γνώμη ο αντικειμενικός Τύπος ... Άλλωστε οι πρακτικές του Ολυμπιακού είναι γνωστές. Ή θα γίνεις η ... κυρία του ή αν αμφισβητήσεις την κυριαρχία του θα το πληρώσεις ... Ποδοσφαιρικά τι να πεις; ΠΑΟΚ και Ολυμπιακός έχουν ένα κοινό στοιχείο. Δεν είναι ομάδα. Στηρίζονται στις ατομικές εκλάμψεις, απλά ο δεύτερος έχει και τους διαιτητές ... ", ε) "... Σε επίπεδο λειτουργίας ομάδας είναι και οι δύο αστείοι. Ο Ολυμπιακός αν δεν είχε τους επόπτες θα είχε δεχτεί τουλάχιστον άλλα δεκαπέντε γκολ ... ", στ) " ... Αν ξεφύγουμε, ουσιαστικά βοηθάμε τις πρακτικές Μαρινάκη ... ". Οι ανωτέρω αναφορές του τρίτου των εκκαλούντων, ο οποίος, σύμφωνα με τα προαναφερόμενα, είναι επιφορτισμένος με το ρεπορτάζ της ομάδας του ΠΑΟΚ, αποτελούν, έκφραση της πεποίθησής του αναφορικά με τον τρόπο ορισμού διαιτητών και βοηθών στους αγώνες μεταξύ των ποδοσφαιρικών ομάδων ΠΑΟΚ - Ολυμπιακού ωστόσο, συνδυαζόμενες όλες οι ανωτέρω εκφράσεις μεταξύ τους, κάνουν άμεση αναφορά, κατά το γενικό πλαίσιο, σε ήδη και συγκεκριμένα, κατά το χρόνο σύνταξης του δημοσιεύματος, διαρρεύσαντα στη δημοσιότητα συμβάντα, που αφορούσαν σε αδιαφανείς διαδικασίες διεξαγωγής ποδοσφαιρικών αγώνων, στην Ελλάδα και συγκεκριμένα περί ορισμού διαιτητών και πάσης φύσης "στησίματος" ποδοσφαιρικών αγώνων, για τα οποία, κατά τον ίδιο ανωτέρω χρόνο δημοσίευσης του ανωτέρω άρθρου και κατόπιν ασκηθεισών ποινικών διώξεων για, μεταξύ άλλων, την αξιόποινη πράξη της σύστασης κλπ εγκληματικής οργάνωσης, που εκκρεμούσαν στο στάδιο της ποινικής προδικασίας, με κατηγορούμενο, μεταξύ άλλων, τον πρόεδρο ΔΣ της εφεσίβλητης. Περαιτέρω, ανεξαρτήτως της αλήθειας ή του ψεύδους των παραπάνω αναφορών για τις φερόμενες ως τελεσθείσες αξιόποινες πράξεις, και αν ακόμη ο τρίτος των εκκαλούντων πίστευε, ως εκ της εν γένει "διαρροής" πληροφοριών από τις σχηματισθείσες ποινικές δικογραφίες, ότι είναι αληθινές, προκύπτει ειδικός σκοπός εξύβρισης και συγκεκριμένα προσβολής της προσωπικότητας της εφεσίβλητης, όπως βάσιμα αυτή ισχυρίζεται. Ειδικότερα, με τις ως άνω αναφορές, επιχειρείται η άμεση σύνδεση της εφεσίβλητης με τον πρόεδρο του ΔΣ αυτής (Ε. Μ.), κατηγορούμενο, ως προεκτέθηκε, σε δύο ποινικές υποθέσεις, που βρίσκονταν, κατά την ημεροχρονολογία δημοσίευσης του ως άνω άρθρου, στο στάδιο της ποινικής προδικασίας, και ενόψει της μη λήψης υπόψη του τεκμηρίου αθωότητας, που διέπει την ποινική διαδικασία έως την έκδοση αμετάκλητης καταδικαστικής απόφασης, εκδηλώνεται δε περιφρόνηση για τη νομική προσωπικότητα της εφεσίβλητης και παραδίδεται η τελευταία σε δημόσια ανυποληψία αναφορικά με τον τρόπο δραστηριοποίησής της στο χώρο του ελληνικού ποδοσφαίρου καθώς εμφανίζεται ως μη συμμορφούμενη με την κείμενη νομοθεσία και με τους κανόνες περί αθλητικού ιδεώδους κατά τους διεξαγόμενους ποδοσφαιρικούς αγώνες. Ακόμη αποδεικνύεται ότι στις 20-4-2015 δημοσιεύθηκε στην ως άνω αθλητική ιστοσελίδα www.sdna.gr το κείμενο που είχε συντάξει ο τρίτος των εκκαλούντων με τίτλο "Έτσι το πήρε ο Ολυμπιακός", όπου ανέγραφε, μεταξύ άλλων, τα εξής: " Από εχθές ο Ολυμπιακός μπορεί να μετρά άλλο ένα πρωτάθλημα μετά την ήττα του Παναθηναϊκού στην Κομοτηνή και την δική του επικράτηση στο Καραϊσκάκη απέναντι στον Λεβαδειακό. Ήταν η λιγότερο ποδοσφαιρική κατάκτηση πρωταθλήματος στην ιστορία του παγκοσμίου ποδοσφαίρου, αφού ο τίτλος αυτός δεν προέκυψε μέσα από αθλητικές αναλύσεις, αλλά μέσα από παρασκηνιακές. Ήταν μια ξεκάθαρη επιτυχία της εγκληματικής οργάνωσης, κόντρα στα όσα μπορεί να προγραμματίσει ένας οργανισμός γύρω από το ποδόσφαιρο. Μία εγκληματική οργάνωση η οποία βρήκε συμμάχους στους ... ανταγωνιστές της- αντιπάλους του Ολυμπιακού. Ο Ολυμπιακός ήταν πολύ χειρότερη ομάδα ακόμη και από αυτή που το 2010 κατέληξε 5η μετά την διαδικασία των πλέι οφς. Διοικητικά, δεν ενδιαφέρθηκε κανείς να στήσει ένα συμπαγές σύνολο, εξού και το γεγονός πως οι μεγαλύτερες φετινές του επιτυχίες στην Ευρώπη, ήρθαν με παιχνίδι πίσω από τη μπάλα ... Όμως ήταν η χρονιά που στην Ελλάδα αποδείχτηκε πως αν έχεις την ΕΠΟ και αρκετά φιλαράκια στη Λίγκα, τύφλα να' χει το ποδόσφαιρο. Τα προηγούμενα χρόνια υπήρχε και μία ποδοσφαιρική υποδομή. Φέτος; Πραγματικά τίποτα. Η ΕΠΟ φρόντισε βέβαια να μην φανούνε όλα τα ποδοσφαιρικά εγκλήματα που έγιναν στον Πειραιά. Οι διαιτητές έπαιρναν τα μηνύματα μέσω ορισμών. Έπαιζες σε παιχνίδι που δεν κέρδισε ο Ολυμπιακός, εξαφανιζόσουν. Φρόντισες να συμβάλεις στο μεγαλείο του συλλόγου; Τα μεροκάματα πήγαιναν σύννεφο, Και το αντίστροφο συνέβαινε με τους αντιπάλους του. Έπαιζες σε αγώνα που κέρδισε ο ΠΑΟΚ; Έδωσες ένα σφύριγμα που μπορεί και να τον ευνόησε; Άραξε δύο μήνες να μάθεις να συμπεριφέρεσαι σαν άνθρωπος. Έκανες τα πάντα για να χάσει ο ΠΑΟΚ; Μεροκάματα ... Κάτι ανάλογο συνέβαινε που και που με τον Παναθηναϊκό, ο οποίος δεν κατάφερε ποτέ να τον καβαλήσει βέβαια ... Ο Ολυμπιακός λοιπόν μετράει έναν ακόμη τίτλο που για κάποιον υγιή οπαδό του αποτελεί ντροπή και βέβαια κίνδυνο για το μέλλον. Η αλαζονεία απέναντι στο άθλημα και με τις πλάτες της ΕΠΟ κρίνεται αποτελεσματική και αυτό είναι κακό; οδηγός για το μέλλον ... ΥΓ Επειδή οι εξελίξεις τρέχουν, να σημειώσω ότι το πρωτάθλημα δεν τελείωσε ακόμα. Θα πρέπει να επιβεβαιωθεί επίσημα πλέον ότι δεν υπήρξε δωροδοκία στο Ολυμπιακός- Ατρόμητος. Γνωρίζετε τι συμβαίνει αν αποδειχθεί δωροδοκία ε;". Η εφεσίβλητη ισχυρίζεται ότι είναι ψευδείς και συκοφαντικές οι συμπεριλαμβανόμενες στο ως άνω δημοσίευμα αναφορές ότι: και συγκεκριμένα ότι α) "...Ήταν η λιγότερο ποδοσφαιρική κατάκτηση πρωταθλήματος στην ιστορία του παγκοσμίου ποδοσφαίρου, αφού ο τίτλος αυτός δεν προέκυψε μέσα από αθλητικές αναλύσεις, αλλά μέσα από παρασκηνιακές. Ήταν μια ξεκάθαρη επιτυχία της εγκληματικής οργάνωσης, κόντρα στα όσα μπορεί να προγραμματίσει ένας οργανισμός γύρω από το ποδόσφαιρο ... ", β) " ... αν έχεις την ΕΠΟ και αρκετά φιλαράκια στη Λίγκα, τύφλα να χει το ποδόσφαιρο ... ", γ) " ... Έπαιζες σε παιχνίδι που δεν κέρδισε ο Ολυμπιακός, εξαφανιζόσουν. Φρόντισες να συμβάλεις στο μεγαλείο του συλλόγου; Τα μεροκάματα πήγαιναν σύννεφο. Και το αντίστροφο συνέβαινε με τους αντιπάλους του. Έπαιζες σε αγώνα που κέρδισε ο ΠΑΟΚ; Έδωσες ένα σφύριγμα που μπορεί και να τον ευνόησε; Άραξε δύο μήνες να μάθεις να συμπεριφέρεσαι σαν άνθρωπος. Έκανες τα πάντα για να χάσει ο ΠΑΟΚ; Μεροκάματα ... ", δ) " ... Ο Ολυμπιακός λοιπόν μετράει έναν ακόμη τίτλο που για κάποιον υγιή οπαδό του αποτελεί ντροπή και βέβαια κίνδυνο για το μέλλον ... ". Οι ανωτέρω αναφορές του τρίτου των εκκαλούντων αποτελούν, όπως βάσιμα αυτός ισχυρίζεται, έκφραση της πεποίθησής του αναφορικά με τον τρόπο κατάκτησης του ποδοσφαιρικού πρωταθλήματος από την αντρική ομάδα του Ολυμπιακού κατά την περίοδο 2014-2015, δεδομένου ότι, κατά το χρόνο σύνταξης του παραπάνω δημοσιεύματος, γινόταν αναφορά στα μέσα μαζικής ενημέρωσης για αδιαφανείς διαδικασίες διεξαγωγής ποδοσφαιρικών αγώνων στην Ελλάδα και δη περί ορισμού διαιτητών και πάσης φύσης "στησίματος" ποδοσφαιρικών αγώνων, για τα οποία, κατά τον ίδιο ανωτέρω χρόνο δημοσίευσης του ανωτέρω άρθρου και κατόπιν ασκηθεισών ποινικών διώξεων για την αξιόποινη πράξη, εκτός των άλλων, της σύστασης κλπ εγκληματικής οργάνωσης, εκκρεμούσαν στο στάδιο της ποινικής προδικασίας δύο ποινικές υποθέσεις, με κατηγορούμενο, μεταξύ άλλων, τον Πρόεδρο του ΔΣ της ενάγουσας. Ανεξάρτητα όμως, από το αν είναι αληθή ή ψευδή τα παραπάνω για τις φερόμενες ως τελεσθείσες αξιόποινες πράξεις, ακόμη και αν πίστευε την αλήθεια των αναγραφομένων ο τρίτος των εκκαλούντων, αποδεικνύεται ειδικός σκοπός εξύβρισης και δη προσβολής της προσωπικότητας της ενάγουσας, όπως βάσιμα αυτή ισχυρίζεται αντενιστάμενη, αφού, με τις ως άνω εκφράσεις, που υπερβαίνουν το αναγκαίο μέτρο, επιχειρείται η άμεση σύνδεση της ίδιας με τον πρόεδρο του ΔΣ αυτής (Ε. Μ.), κατηγορούμενο, ως προεκτέθηκε, σε δύο ποινικές υποθέσεις, που βρίσκονταν, κατά την ημεροχρονολογία δημοσίευσης του ως άνω άρθρου, στο στάδιο της ποινικής προδικασίας και εκδηλώνεται περιφρόνηση για τη νομική προσωπικότητα αυτής (ενάγουσας). Επίσης, η τελευταία παραδίδεται σε δημόσια ανυποληψία αναφορικά με τον τρόπο δραστηριοποίησής της στο χώρο του ελληνικού ποδοσφαίρου, αφού εμφανίζεται ως μη συμμορφούμενη με την κείμενη νομοθεσία καθώς και με τους κανόνες περί αθλητικού ιδεώδους κατά τη διεξαγωγή ποδοσφαιρικών αγώνων. Εξάλλου, από τα ίδια ανωτέρω αποδεικτικά μέσα, αποδείχθηκε ότι τα ανωτέρω από 4-1-2015, από 8-2-2015 και από 20-4-2015 άρθρα με τίτλο "Είμαι ο κυρ Σάββας και δεν είμαι καλά", "Ντέρμπι προσαρμοσμένο στην ... εγκληματική οργάνωση" και "Έτσι το πήρε ο Ολυμπιακός", αντίστοιχα, τα οποία συντάχθηκαν από τον τρίτο των εκκαλούντων δημοσιεύτηκαν, κατά τις οικείες ημεροχρονολογίες, στην εν λόγω ιστοσελίδα, όπου ο τελευταίος απασχολείτο ως δημοσιογράφος, ήτοι την www.sdna.gr. ιδιοκτησίας της πρώτης των εκκαλούντων, κατόπιν έγκρισης του δεύτερου των εκκαλούντων, υπό την ιδιότητά του ως διευθυντή σύνταξης στην προαναφερόμενη ιστοσελίδα και, όπως, άλλωστε, δεν αμφισβητείται ειδικότερα από αυτόν, εν γνώσει του περιεχομένου τους, περιήλθαν δε στην αντίληψη του -μη δυνάμενου να προσδιοριστεί επακριβώς αριθμητικά- αναγνωστικού κοινού της οικείας στήλης, στοιχειοθετούμενης, υπό όλες τις προεκτεθείσες περιστάσεις, παράνομης και υπαίτιας, επισημαινόμενης της κατ' άρθρο μόνο παρ. 1 Ν. 1178/1981 αντικειμενικής ευθύνης της πρώτης εναγομένης, προσβολής της νομικής προσωπικότητας της ενάγουσας και συγκεκριμένα ως προς τη φήμη της, το όνομά της καθώς και την επαγγελματική δραστηριοποίησή της στο χώρο του αθλητισμού (ποδοσφαίρου), ενώ, συνεπεία της εν λόγω προσβολής η ενάγουσα υπέστη ηθική βλάβη. Κατ' ακολουθία των ανωτέρω η εφεσίβλητη υπέστη ηθική βλάβη από τα παραπάνω δημοσιεύματα και είναι δικαιούχος χρηματικής ικανοποίησης...". Έτσι που έκρινε το Εφετείο, παραβίασε με εσφαλμένη εφαρμογή την ουσιαστικού δικαίου διάταξη του άρθρου 367 παρ. 2β ΠΚ, καθόσον δέχθηκε στην περίπτωση του τρίτου αναιρεσείοντος την υπ' αυτού τέλεση της αξιόποινης πράξης της δυσφήμησης της αναιρεσίβλητης ανώνυμης εταιρίας, και ότι προέκυψε ο υπό του άρθρου 367 παρ. 2β ΠΚ σκοπός εξύβρισης αυτής, δεχόμενο έτσι την προβληθείσα από την αναιρεσίβλητη σχετική αντένσταση για την αντίκρουση της προβληθείσης από τους αναιρεσείοντες ένστασης ότι διέλαβαν τις άνω αναφορές κινούμενοι από δικαιολογημένο ενδιαφέρον, με συνέπεια την επιδίκαση χρηματικής ικανοποίησης στην αναιρεσίβλητη λόγω ηθικής βλάβης της, ενώ, όπως προεκτέθηκε, η στηριζόμενη στο εδάφιο β` της παρ. 2 του άρθρου 367 ΠΚ αντένσταση δεν μπορεί να προταθεί κατά του δράστη, όταν παθητικό υποκείμενο του υπό του άρθρου 362 ΠΚ εγκλήματος της δυσφήμησης είναι ανώνυμη εταιρεία, όπως εν προκειμένω, γεγονός που οι αναιρεσείοντες επικαλέστηκαν ενώπιον του δευτεροβαθμίου δικαστηρίου, παραπονούμενοι για την απόρριψη της εκ μέρους τους προβληθείσας ένστασης περί άρσεως του αδίκου χαρακτήρα της αποδιδόμενης σ' αυτούς πράξεως λόγω δικαιολογημένου ενδιαφέροντος.
Συνεπώς, ο μοναδικός, από το άρθρο 559 αριθ. 1 του ΚΠολΔ, λόγος αναιρέσεως, με τον οποίο οι αναιρεσείοντες αποδίδουν στην προσβαλλόμενη απόφαση την άνω πλημμέλεια της παραβάσεως του άρθρου 367 παρ. 2β του ΠΚ, είναι βάσιμος. Κατ' ακολουθίαν των ανωτέρω, πρέπει να γίνει δεκτή η υπό κρίση αίτηση αναιρέσεως, να αναιρεθεί η προσβαλλόμενη απόφαση και να παραπεμφθεί η υπόθεση προς περαιτέρω εκδίκαση στο ίδιο δικαστήριο, που θα συγκροτηθεί από άλλους δικαστές από αυτούς που εξέδωσαν την αναιρούμενη απόφαση (άρθρο 580 § 3 ΚΠολΔ), προκειμένου να διερευνηθεί αν συντρέχουν οι προϋποθέσεις γέννησης αστικής ευθύνης των εναγομένων/αναιρεσειόντων με βάση τις γενικές διατάξεις των άρθρων 57, 59, 914, 920, 932 ΑΚ, σε συνδυασμό με εκείνη του άρθρου μόνου παρ. 1 του Ν. 1178/1981. Επίσης, πρέπει, να διαταχθεί η επιστροφή του κατατεθέντος παραβόλου στους αναιρεσείοντες (άρθρο 495 § 3 ΚΠολΔ). Τέλος, τα δικαστικά έξοδα πρέπει να συμψηφιστούν στο σύνολό τους μεταξύ των διαδίκων, λόγω του ότι, κατ' εκτίμηση των άνω περιστάσεων, υπήρχε εύλογη αμφιβολία για την έκβαση της δίκης (άρθρο 179 ΚΠολΔ, όπως ισχύει μετά την τροποποίησή του με το άρθρο 8 του Ν. 4871/1921, με ισχύ από 1.1.2022, το οποίο, σύμφωνα με τη μεταβατική διάταξη του άρθρου 116 παρ. 1β του αυτού νόμου, εφαρμόζεται και επί των εκκρεμών δικών).
ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ
Αναιρεί την υπ' αριθ. 342/2019 απόφαση του Τριμελούς Εφετείου Πειραιώς.
Παραπέμπει την υπόθεση προς εκδίκαση στο ίδιο δικαστήριο αποτελούμενο όμως από άλλους δικαστές από αυτούς που εξέδωσαν την αναιρούμενη απόφαση.
Διατάσσει την επιστροφή του κατατεθέντος, για την άσκηση της ένδικης αίτησης αναιρέσεως, παραβόλου στους αναιρεσείοντες. Και
Συμψηφίζει στο σύνολό τους τα δικαστικά έξοδα μεταξύ των διαδίκων.
ΚΡΙΘΗΚΕ, αποφασίσθηκε στην Αθήνα, στις 30 Μαΐου 2023.
ΔΗΜΟΣΙΕΥΘΗΚΕ σε δημόσια συνεδρίαση στο ακροατήριό του, στην Αθήνα, στις 20 Ιουνίου 2023.
Ο ΠΡΟΕΔΡΕΥΩΝ   Η ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ