ΑΡΙΘΜΟΣ 183/2013 ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ ΣΤ' ΠΟΙΝΙΚΟ ΤΜΗΜΑ Συγκροτήθηκε από τους Δικαστές: Νικόλαο Ζαΐρη, Αντιπρόεδρο του Αρείου Πάγου, Κωνσταντίνο Φράγκο, Γεώργιο Αδαμόπουλο, Ειρήνη Κιουρκτσόγλου-Πετρουλάκη, Εισηγήτρια και Μαρία Βασιλάκη, Αρεοπαγίτες. Συνήλθε σε δημόσια συνεδρίαση στο Κατάστημά του στις 8 Ιανουαρίου 2013, με την παρουσία του Αντεισαγγελέα του Αρείου Πάγου Δημητρίου Δασούλα (γιατί κωλύεται ο Εισαγγελέας) και του Γραμματέα Χαράλαμπου Αθανασίου, για να δικάσει την αίτηση του Εισαγγελέα του Αρείου Πάγου, περί αναιρέσεως της 93/2012 αποφάσεως του Τριμελούς Εφετείου Κέρκυρας. Με κατηγορούμενο: Ν. Μ. του Μ., κάτοικο ..., που παρέστη με τον πληρεξούσιο δικηγόρο του Δημήτριο Γιώτσα. Με πολιτικώς ενάγοντες: 1. Κ. Μ. του Μ., κάτοικο ... και 2. Π. Κ. του Σ., κάτοικο ..., που αμφότεροι παρέστησαν με τον πληρεξούσιο δικηγόρο τους Αλέξιο Κούγια. Το Τριμελές Εφετείο Κέρκυρας, με την ως άνω απόφασή του διέταξε όσα λεπτομερώς αναφέρονται σ' αυτή, και ο αναιρεσείων Εισαγγελέας του Αρείου Πάγου ζητά τώρα την αναίρεση αυτής, για τους λόγους που αναφέρονται στην με αριθμό 22 και ημερομηνία 9 Απριλίου 2012 έκθεση αναιρέσεως, η οποία συντάχθηκε ενώπιον της Γραμματέως του Ποινικού Τμήματος του Αρείου Πάγου Ελπινίκης Τσιφτσή και καταχωρίστηκε στο οικείο πινάκιο με τον αριθμό 503/12. Αφού άκουσε Τον Αντεισαγγελέα, που πρότεινε να γίνει δεκτή η έκθεση αναίρεσης και τους πληρεξουσίους δικηγόρους των διαδίκων, που ζήτησαν όσα αναφέρονται στα σχετικά πρακτικά. ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ Κατά το άρθρο 505 παρ. 2 του ΚΠΔ, ο Εισαγγελέας του Αρείου Πάγου μπορεί να ζητήσει την αναίρεση οποιασδήποτε αποφάσεως μέσα στην προθεσμία του άρθρου 479 παρ. 2, δηλαδή μέσα σε ένα μήνα από την καταχώρησή της αποφάσεως καθαρογραμμένης στο ειδικό βιβλίο του άρθρου 473 παρ. 3 του ΚΠΔ. Από τη διάταξη αυτή προκύπτει, ότι ο Εισαγγελέας του Αρείου Πάγου δικαιούται να ασκεί αναίρεση κατά πάσης αποφάσεως, αθωωτικής ή καταδικαστικής, οποιουδήποτε Ποινικού Δικαστηρίου και για όλους τους λόγους του άρθρου 510 παρ. 1 ΚΠΔ, μεταξύ των οποίων και η έλλειψη της, από τα άρθρα 93 παρ. 3 του Συντ. και 139 του ΚΠΔ, απαιτούμενης ειδικής και εμπεριστατωμένης αιτιολογίας. Έλλειψη της απαιτούμενης από τις παραπάνω διατάξεις, ειδικής και εμπεριστατωμένης αιτιολογίας, που ιδρύει λόγο αναιρέσεως της αποφάσεως κατά το άρθρο 510 παρ.1 στοιχ. Δ' του Κ.Π.Δ., υπάρχει, σε σχέση με τα αποδεικτικά μέσα, όταν δεν προκύπτει από αυτήν, ότι το δικαστήριο έλαβε υπόψη του και συνεκτίμησε όλα τα αποδεικτικά μέσα και όχι μόνο μερικά από αυτά, προκειμένου να διαμορφώσει την κρίση του. Ειδικότερα, ως προς την έκθεση των αποδείξεων αρκεί η γενική, κατά το είδος τους, αναφορά τους, χωρίς να είναι απαραίτητο να διευκρινίζεται από ποίο ή ποία αποδεικτικά μέσα αποδείχθηκε κάθε παραδοχή. Πρέπει, όμως, να προκύπτει με βεβαιότητα από την απόφαση, ότι έχουν ληφθεί υπόψη στο σύνολό τους τα αποδεικτικά μέσα και όχι ορισμένα μόνο από αυτά. Η κατά το άρθρο 178 ΚΠΔ απαρίθμηση των αποδεικτικών μέσων στην ποινική διαδικασία είναι ενδεικτική και αφορά στα κυριότερα από αυτά, χωρίς να αποκλείει άλλα. Μεταξύ των αποδεικτικών μέσων περιλαμβάνεται και η πραγματογνωμοσύνη, η οποία διατάσσεται, κατά το άρθρο 183 ΚΠΔ, υπό προϋποθέσεις, από ανακριτικό υπάλληλο, το δικαστικό συμβούλιο η από το δικαστήριο, αυτεπαγγέλτως ή μετά από αίτηση των διαδίκων ή του εισαγγελέα. Ως ιδιαίτερο δε είδος αποδεικτικού μέσου η πραγματογνωμοσύνη, διακρινόμενο των εγγράφων, πρέπει να μνημονεύεται ειδικώς στην αιτιολογία της αποφάσεως μεταξύ των αποδεικτικών μέσων, προκειμένου να υπάρχει βεβαιότητα ότι λήφθηκε υπόψη. Διαφορετικά, αν δηλαδή δεν αναφέρεται μεταξύ των αποδεικτικών μέσων, δεν προκύπτει βεβαιότητα, ότι το δικαστήριο έλαβε υπόψη του και το ιδιαίτερο αυτό αποδεικτικό μέσο, εκτός αν αυτό προκύπτει από το όλο περιεχόμενο της αποφάσεως. Από την προαναφερθείσα διάταξη του άρθρου 183 Κ.Π.Δ, συνάγεται ότι η πραγματογνωμοσύνη, ως αποδεικτικό μέσο αποσκοπεί στην ενίσχυση της κρίσεως του δικαστή, όταν ανακύπτει ζήτημα που απαιτεί εξειδικευμένες γνώσεις και εκτιμάται ελευθέρως από το δικαστήριο κατ' εφαρμογή του άρθρου 177 του ιδίου Κώδικα, με την έννοια ότι δε δεσμεύεται το δικαστήριο από τις γνωμοδοτήσεις των πραγματογνωμόνων. Οφείλει, όμως, το δικαστήριο όταν δεν αποδέχεται τα προκύπτοντα από αυτήν συμπεράσματα να αιτιολογεί την αντίθετη δικαστική του πεποίθηση, παραθέτοντας τα αποδεικνυόμενα πραγματικά περιστατικά τα οποία αποκλείουν όσα οι πραγματογνώμονες θέτουν ως βάση της γνώμης τους (Α.Π. 740/2012). Στην προκειμένη περίπτωση, με την υπ' αριθ. 493/2009, απόφασή του, το Τριμελές Πλημ/κείο Θεσπρωτίας, που δίκασε σε πρώτο βαθμό, κήρυξε αθώο, κατά πλειοψηφία, τον κατηγορούμενο, ήδη αναιρεσίβλητο της αποδιδόμενης σ' αυτόν αξιόποινης πράξεως της ανθρωποκτονίας από αμέλεια. Κατά της απόφασης αυτής ασκήθηκε έφεση, από την Αντεισαγγελέα Πρωτοδικών Θεσπρωτίας, επί της εφέσεως δε αυτής, εκδόθηκε η προσβαλλόμενη υπ' αριθ. 93/2012 απόφασή του Τριμελούς Εφετείου Κέρκυρας, με την οποία κηρύχθηκε ομόφωνα αθώος ο κατηγορούμενος, ήδη αναιρεσίβλητος της ως άνω αξιόποινης πράξεως της ανθρωποκτονίας από αμέλεια. Από την απόφαση αυτή προκύπτει ότι το παραπάνω Δικαστήριο δέχθηκε, αφού εκτίμησε τα αναφερόμενα σ' αυτή, κατ' είδος, αποδεικτικά μέσα, ήτοι τις καταθέσεις των μαρτύρων της κατηγορίας που εξετάσθηκαν στο δικαστήριο, την ανάγνωση των πρακτικών της πρωτοβάθμιας δίκης καθώς και των εγγράφων που αναφέρονται στα πρακτικά και την απολογία του κατηγορουμένου, κατά την ανέλεγκτη περί τα πράγματα κρίση του, τα εξής: Στις 2.1.2007 και περί ώρα 23.00 ο Μ. Μ., ηλικίας 21 ετών, οδηγώντας το ... ΙΧΕ αυτοκίνητο, εργοστασίου κατασκευής ΤΟΥΟΤΑ, ιδιοκτησίας του πατέρα του Κωνσταντίνου, παρέλαβε από την οικία του επί της οδού Κ. στην ... τον φίλο του Α. Κ., με σκοπό την νυκτερινή διασκέδαση. Έτσι, αρχικά μετέβησαν στους Φιλιάτες, όπου παρέμειναν δύο ώρες περίπου και μετά επέστρεψαν στην Ηγουμενίτσα, όπου επισκέφθηκαν το κλάμπ H... . Εκεί τους συνάντησε, κατόπιν προηγηθείσες τηλεφωνικής επικοινωνίας, ο κοινός τους φίλος Ν. Μ., οδηγώντας το ... ΙΧΕ αυτοκίνητο, ιδιοκτησίας της αδελφής του. Ο τελευταίος, παρέμεινε εκεί για λίγο και αφού κατανάλωσαν και οι τρεις μερικά ποτά έφυγε για την κρεπερί ΤΡΑΜ, αναμένοντας τους δύο φίλους του για φαγητό. Πράγματι, οι δύο πρώτοι μετέβησαν αργότερα στην κρεπερί αυτή, όπου και έφαγαν όλοι. Ακολούθως, αποφάσισαν να κάνουν βόλτα προς το λιμάνι της Ηγουμενίτσας. Όταν έφθασαν στον Παραπόταμο, έστρεψαν τα οχήματα τους προς Ηγουμενίτσα με προπορευόμενο πάντα το όχημα του Μ. Μ.. Η ώρα ήταν πλέον 5.00 με 5.30 το πρωί, το οδόστρωμα ήταν ολισθηρό, λόγω συνεχιζόμενης βροχόπτωσης και η ταχύτητα που είχαν αναπτύξει και τα δύο οχήματα ήταν 80-100 χλμ. ανά ώρα. Όταν το προπορευόμενο αυτοκίνητο που οδηγούσε ο Μ. Μ., έφθασε στο 90ο χλμ. της άνω Ε.Ο. Ηγουμενίτσας- Ιωαννίνων, προς Ηγουμενίτσα, όπου υπήρχε αριστερή στροφή, ο ανωτέρω επιχείρησε να την διέλθει πλάγια κλειστά με την πιο πάνω ταχύτητα των 80-100 χλμ. ανά ώρα, χωρίς να την μειώσει, ενόψει του γεγονότος ότι επρόκειτο περί κλειστής αριστερής στροφής και χωρίς να λάβει υπόψη του την ολισθηρότητα του οδοστρώματος, λόγω της έντονης πλέον βροχοπτώσεως, με αποτέλεσμα το όχημα του να γλιστρήσει και να εκτραπεί της πορείας του, να περιστραφεί περί τον άξονα του και να στραφεί λοξά προς τα πίσω, οπότε τα φώτα του επέπεσαν στο όπισθεν αυτού κινούμενο αυτοκίνητο του κατηγορουμένου, ο οποίος αιφνιδιάστηκε και χωρίς πλέον επαρκή ορατότητα, προσπαθώντας να το αποφύγει, γιατί ερχόταν προς το μέρος του, έστρεψε το τιμόνι του δεξιά, με αποτέλεσμα να χάσει τον έλεγχο του οχήματος του, να διανύσει πορεία 70 περίπου μέτρων και να καταπέσει τελικά εκτός του οδοστρώματος σε παρακείμενες πινακίδες σημάνσεως προς τα δεξιά της οδού αυτής, ενώ το όχημα του Μ. Μ., κατόπιν της περιστροφής αυτής, επανήλθε στην πορεία του προς Ηγουμενίτσα και κινούμενο πλέον ανέλεγκτα κατέπεσε εκτός του οδοστρώματος στην τσιμεντένια βάση κολώνας ηλεκτροφωτισμού πάλι στα δεξιά της οδού αυτής. Από την βίαιη αυτή πρόσκρουση του αυτοκινήτου του Μ. Μ. στην τσιμεντένια βάση της κολώνας ηλεκτροφωτισμού, στο οποίο προκλήθηκαν μεγάλες και εκτεταμένες ζημιές στο εμπρόσθιο και κεντρικό αριστερό τμήμα του, αυτός υπέστη βαριές κακώσεις κεφαλής, συνεπεία των οποίων επήλθε ο θάνατος του, ο δε συνοδηγός Α. Κ. υπέστη κάταγμα αριστερής κλείδας. Από τον διενεργηθέντα έλεγχο προς ανίχνευση οινοπνεύματος σε ληφθέν δείγμα αίματος του κατηγορουμένου προέκυψε κατά την πρώτη εξέταση ποσοστό 0,61 ο/οο ανά λίτρο αίματος και κατά την επανεξέταση ποσοστό 0.56 ο/οο ανά λίτρο αίματος, ενώ του θανόντος κατά την πρώτη εξέταση ποσοστό 1,12 ο/οο ανά λίτρο αίματος και κατά την επανεξέταση ποσοστό 0,98 ο/οο ανά λίτρο αίματος. Ενόψει όλων ανωτέρω, αποκλειστικός υπαίτιος του τροχαίου αυτού ατυχήματος και του εξ αυτού θανάσιμου τραυματισμού του και της σωματικής βλάβης του Α. Κ. είναι ο ίδιος ο θανών Μ. Μ., οδηγός του ... ΙΧΕ αυτοκινήτου, ο οποίος προπορευόμενος του ... ΙΧΕ αυτοκινήτου, το οποίο οδηγούσε ο κατηγορούμενος Ν. Μ., με υπερβολική για τις περιστάσεις ταχύτητα των 80-100 χλμ. ανά ώρα, ενόψει της ολισθηρότητας του οδοστρώματος της οδού Ηγουμενίτσας-Ιωαννίνων, με κατεύθυνση προς Ηγουμενίτσα, όταν έφθασε στο 90ο χιλιόμετρο αυτής και σε κλειστή αριστερή στροφή, δε μείωσε την ταχύτητα του οχήματος του, αλλά εισήλθε πλάγια κλειστά σ' αυτήν, με αποτέλεσμα, λόγω της ολισθηρότητας του οδοστρώματος, να γλιστρήσει το όχημα του και να περιστραφεί λοξά προς το αντίθετο ρεύμα πορείας, να επανέλθει στην αρχική πορεία του προς Ηγουμενίτσα και να συνεχίσει ανέλεγκτα την πορεία του προς τα δεξιά της οδού αυτής, ώσπου προσέκρουσε με το αριστερό τμήμα του οχήματος του στην τσιμεντένια βάση κολώνας ηλεκτροφωτισμού και να επισυμβεί ο θανάσιμος τραυματισμός του και η σωματική βλάβη του συνεπιβαίνοντος σ' αυτό Α. Κ.. Από τα ίδια ως άνω αποδεικτικά μέσα, δεν προέκυψε ευθύνη του όπισθεν αυτού κινουμένου οχήματος του κατηγορουμένου, και συγκεκριμένα δεν αποδείχθηκε ότι αυτός ευρισκόμενος υπό την ισχυρή επήρεια οινοπνευματωδών ποτών, επιχείρησε επικίνδυνο προσπέρασμα του προπορευόμενου αυτού αυτοκινήτου, με αποτέλεσμα, λόγω της υπερβολικής ταχύτητας και των καιρικών συνθηκών, να χάσει τον έλεγχο του οχήματος του και να βρεθεί αυτό ακυβέρνητο αιφνίδια μπροστά από το προπορευόμενο αυτοκίνητο, με αποτέλεσμα ο οδηγός του στην προσπάθεια του να τον αποφύγει, να χάσει τον έλεγχο του αυτοκινήτου του, να εκτραπεί δεξιά και να επιπέσει σε στύλο φωτισμού. Κατά συνέπεια, πρέπει να κηρυχθεί αθώος ο κατηγορούμενος των αποδιδόμενων σ' αυτόν αξιόποινων πράξεων της ανθρωποκτονίας από αμέλεια και της σωματικής βλάβης από αμέλεια. Βέβαια, δεν αναφέρεται στο προοίμιον του αιτιολογικού της προσβαλλόμενης αποφάσεως, με ειδική μνημόνευσή της, ότι το Δικαστήριο έλαβε υπόψη του και συνεκτίμησε την από 12-9-2007έκθεση Πραγματογνωμοσύνης Τροχαίου Ατυχήματος, του Δ. Κ., Διευθυντή του ειδικού γραφείου "Ανάλυσης Τροχαίων Ατυχημάτων - Τεχνικών Συμβούλων - Δικ. Πραγματογνωμόνων", η οποία διατάχθηκε με την υπ' αριθμό 2514/16/65β, από 21-8-2007, έγγραφη παραγγελία του Τμήματος Τροχαίας Καισαριανής, κατόπιν της ΑΒΜ 670/2007 από 1-6-2007 παραγγελίας του Εισαγγελέα Πλημ/κών Θεσπρωτίας, και, όπως προκύπτει από την επισκόπηση των εγγράφων της δικογραφίας, είναι το έγγραφο που αναφέρεται στα πρακτικά ότι αναγνώσθηκε στο ακροατήριο, υπό τον α/α 6 και η οποία αποτελεί ως πραγματογνωμοσύνη, ιδιαίτερο αποδεικτικό μέσο, κατά τα άρθρα 178, 183 και 184 παρ. 1 ΚΠΔ, πλην όμως επί του θέματος αυτού πρέπει να σημειωθούν τα παρακάτω: Στο σκεπτικό της προσβαλλομένης αποφάσεως, διευκρινίζεται η διαφοροποίηση της κρίσεως του δικαστηρίου που την εξέδωσε από την προαναφερθείσα, από 12-9-2007, έκθεση Πραγματογνωμοσύνης Τροχαίου Ατυχήματος, που περιλαμβάνεται στα αναφερόμενα στα πρακτικά ως αναγνωσθέντα έγγραφα, και στην οποία, ο συντάξας αυτήν πραγματογνώμων, συμπεραίνει ότι ο θάνατος του θύματος οφείλεται σε αμέλεια του κατηγορουμένου, οδηγού του Β' επιβατηγού αυτοκινήτου, ο οποίος ακολουθώντας το θύμα που οδηγούσε το Α' επιβατηγό αυτοκίνητο, εξετράπη της πορείας του, εισήλθε στην πορεία του θύματος και ο τελευταίος, στην προσπάθειά του να τον αποφύγει, έκανε ελιγμό προς τα δεξιά και επέπεσε με τον εμπρόσθιο τροχό του στην προεξέχουσα πακτωμένη τσιμεντένια βάση του σιδηροϊστού, γεγονός που επέφερε το θάνατό του. Παρατίθενται στο σκεπτικό, τα πραγματικά περιστατικά, που γίνεται δεκτό από το δικαστήριο, ότι προκύπτουν από τα άλλα αποδεικτικά μέσα, που έλαβε υπόψη του σε σχέση με την υπαιτιότητα, αφού κατά τις παραδοχές της προσβαλλομένης απόφασης, όπως αυτές αναφέρονται στο ως άνω σκεπτικό, αποκλειστικός υπαίτιος του ατυχήματος και του εξ αυτού θανάσιμου τραυματισμού του, είναι ο ίδιος ο θανών. Επομένως, δε στέρησε το δικαστήριο την προσβαλλόμενη απόφασή του από την ειδική και εμπεριστατωμένη αιτιολογία όσον αφορά τη μνεία στο σκεπτικό της, ως ιδιαιτέρου αποδεικτικού μέσου της ως άνω, από 12-9-2007, έκθεσης πραγματογνωμοσύνης, από το γεγονός ότι αυτή δεν αναφέρεται στο προοίμιον του σκεπτικού της προσβαλλομένης αποφάσεως, ως ιδιαίτερο αποδεικτικό μέσο, αφού το Δικαστήριο την έλαβε υπόψη του όπως και το συμπέρασμά της, το οποίο απέκρουσε και δεν υιοθέτησε, όπως σαφώς προκύπτει από τα όσα περαιτέρω διαλαμβάνονται στο σκεπτικό της αποφάσεως. Επιπρόσθετα, σημειώνεται ότι το πόρισμα της από 12-9-2007 ως άνω έκθεσης πραγματογνωμοσύνης λήφθηκε υπόψη από την προσβαλλομένη απόφαση και εκτιμήθηκε δεόντως, όπως τούτο προκύπτει και από το ότι έγινε μνεία αυτής (εκθέσεως πραγματογνωμοσύνης), στην υπ' αρ. 493/20.5.2009 απόφαση του πρωτοβάθμιου δικαστηρίου, το περιεχόμενον της οποίας αναγνώσθηκε υπ' αύξοντα αριθμό 9 της προσβαλλομένης αποφάσεως. Ενόψει των παραπάνω, ο από το άρθρο 510 παρ. 1 Δ' του ΚΠΔ μοναδικός λόγος αναιρέσεως της κρινόμενης αιτήσεως, περί έλλειψης αιτιολογίας, ως προς την έκθεση των αποδεικτικών μέσων, με τον οποίο προβάλλονται τα αντίθετα, είναι αβάσιμος και πρέπει να απορριφθεί. Μετά από αυτά πρέπει να απορριφθεί στο σύνολό της η κρινόμενη αίτηση αναιρέσεως. ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ Απορρίπτει την από 9 Απριλίου 2012 (υπ' αριθμό εκθέσεως 22/2012) αίτηση του Εισαγγελέα του Αρείου Πάγου για αναίρεση της υπ' αριθ. 93/2012 αποφάσεως του Τριμελούς Εφετείου (Πλημ/των) Κέρκυρας. Κρίθηκε και αποφασίσθηκε στην Αθήνα στις 15 Ιανουαρίου 2013. Και Δημοσιεύθηκε στην Αθήνα σε δημόσια συνεδρίαση στο ακροατήριό του στις 5 Φεβρουαρίου 2013. Ο ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ Ο ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ