Αριθμός 803/2013 ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ Α1' Πολιτικό Τμήμα Συγκροτήθηκε από τους Δικαστές: Βασίλειο Λυκούδη, Αντιπρόεδρο Αρείου Πάγου, Ιωάννη Σίδερη, Νικόλαο Λεοντή, Γεώργιο Γεωργέλλη και Δημήτριο Κράνη, Αρεοπαγίτες. Συνεδρίασε δημόσια στο ακροατήριό του στις 3 Δεκεμβρίου 2012, με την παρουσία και της Γραμματέως Χριστίνας Σταυροπούλου, για να δικάσει την υπόθεση μεταξύ: Των αναιρεσειόντων: 1. Γ. Κ. του Δ., δι' εαυτόν και υπό την ιδιότητα του εξ αδιαθέτου κληρονόμου του αποβιώσαντος υιού του Δ. Κ., 2. Ε. Κ. συζ. Γ., το γένος Κ. Σ. και Σ. Σ. - Π., δι' εαυτήν και υπό την ιδιότητα της ως νομίμου εξ αδιαθέτου κληρονόμου του αποβιώσαντος υιού της Δ. Κ., 3. Δ. Κ. του Γ., 3. Κ. Κ. συζ. Δ. Κ., 5. Κ. Σ. του Ι. και 6. Σ. Σ. συζ. Κ. Σ., το γένος Σ. Π., απάντων κατοίκων .... Οι πρώτος, δεύτερη, τέταρτη, πέμπτος και έκτη εκπροσωπήθηκαν από τον πληρεξούσιο δικηγόρο τους Θεόδωρο Λύτρα, με δήλωση κατ' άρθρο 242 παρ. 2 ΚΠολΔικ., ενώ ο τρίτος δεν παραστάθηκε. Των αναιρεσιβλήτων: 1. Ι. Γ. του Α., 2. Α. Δ. του Μ., κατοίκων ..., οι οποίοι εκπροσωπήθηκαν από την πληρεξουσία δικηγόρο τους Θεώνη Σγουράκη - Παπασπυροπούλου, η οποία προηγουμένως ανακάλεσε την από 6-11-2012 δήλωσή της για παράσταση κατ' άρθρο 242 παρ. 2 ΚΠολΔικ. και 3. Ανώνυμης Ασφαλιστικής Εταιρίας με την επωνυμία "ΕΘΝΙΚΗ ΑΕΓΑ", που εδρεύει στην ... και εκπροσωπείται νόμιμα, η οποία εκπροσωπήθηκε από τον πληρεξούσιο δικηγόρο της Ιωάννη Αρνέλλο. Η ένδικη διαφορά άρχισε με την από 20.11.2006 κύρια αγωγή των αναιρεσειόντων κατά των δύο πρώτων αναιρεσιβλήτων, την από 16.4.2007 παρεμπίπτουσα αγωγή (αναγωγή) αποζημίωσης των δύο πρώτων των αναιρεσιβλήτων κατά της ασφαλιστικής εταιρείας ΦΟΙΝΙΞ ΑΕ, την από 8.10.2007 αγωγή των δύο πρώτων αναιρεσιβλήτων κατά των δύο πρώτων αναιρεσειόντων και κατά της τρίτης αναιρεσίβλητης και την από 8.1.2008 προσεπίκληση με παρεμπίπτουσα αγωγή των δύο πρώτων αναιρεσειόντων κατά της τρίτης αναιρεσίβλητης, που κατατέθηκαν όλες στο Μονομελές Πρωτοδικείο Θεσσαλονίκης και συνεκδικάσθηκαν. Εκδόθηκαν οι αποφάσεις:23904/2008 οριστική του ιδίου Δικαστηρίου και 333/2011 του Εφετείου Θεσσαλονίκης. Την αναίρεση της τελευταίας αποφάσεως ζητούν οι αναιρεσείοντες με την από 15 Ιουνίου 2011 αίτησή τους. Κατά τη συζήτηση της υπόθεσης αυτής, που εκφωνήθηκε από το πινάκιο, οι διάδικοι παραστάθηκαν, όπως σημειώνεται πιο πάνω. Ο Εισηγητής Αρεοπαγίτης Δημήτριος Κράνης ανέγνωσε την από 25 Νοεμβρίου 2012 έκθεσή του, με την οποία εισηγήθηκε να γίνει δεκτός κατά το πρώτο μέρος του ο πρώτος λόγος της αίτησης αναίρεσης κατά της υπ' αριθ. 333/2011 απόφασης του Εφετείου Θεσσαλονίκης, να απορριφθεί κατά τα λοιπά ο λόγος αυτός, καθώς και ο δεύτερος λόγος της αίτησης αναίρεσης στο σύνολό του και να αναιρεθεί η προσβαλλόμενη απόφαση κατά το μέρος που δέχθηκε την αγωγή του δεύτερου αναιρεσιβλήτου και απέρριψε την αντίθετη αγωγή των αναιρεσειόντων κατά των δυο πρώτων των αναιρεσιβλήτων. Οι πληρεξούσιοι των αναιρεσιβλήτων ζήτησαν την απόρριψη της αιτήσεως και την καταδίκη των αντιδίκων τους στη δικαστική δαπάνη τους. ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ Από τις διατάξεις των άρθρ. 108, 110§2, 498§1, 568§§1,2&4, 576§§1-3 ΚΠολΔ προκύπτει ότι αν κατά τη συζήτηση της αίτησης αναίρεσης δεν εμφανισθεί και δεν μετάσχει με τον προσήκοντα τρόπο σ' αυτή κάποιος διάδικος, το δικαστήριο ερευνά αυτεπαγγέλτως ποιος από τους διαδίκους επέσπευσε τη συζήτηση της αίτησης αναίρεσης και αν μεν τη συζήτησή της επέσπευσε εγκύρως ο απολειπόμενος διάδικος κλητεύοντας νόμιμα και εμπρόθεσμα τους λοιπούς ή κλητεύθηκε ο ίδιος νόμιμα και εμπρόθεσμα από τον επισπεύδοντα τη συζήτηση άλλο διάδικο, η υπόθεση συζητείται σαν να ήταν παρόντες όλοι οι διάδικοι, διαφορετικά, αν δηλαδή δεν προκύπτει έγκυρη επίσπευση της συζήτησής της ή δεν μπορεί να διαπιστωθεί ποιος διάδικος επέσπευσε τη συζήτησή της, αυτή κηρύσσεται απαράδεκτη ως προς όλους τους διαδίκους και η υπόθεση επαναφέρεται για συζήτηση με νέα κλήση (ΑΠ 407/2004, 1061/2010), εκτός αν πρόκειται για απλή ομοδικία, οπότε κατά το άρθρ. 62 του ν. 4139/2013, που προσέθεσε δεύτερο εδάφιο στην παρ. 3 του άρθρ. 576 ΚΠολΔ και εφαρμόζεται κατά το άρθρ. 98 του ίδιου νόμου και στις εκκρεμείς υποθέσεις, εφόσον βέβαια αυτές δεν είχαν ήδη συζητηθεί κατά την έναρξη ισχύος του νέου νόμου (20.3.2013), η υπόθεση χωρίζεται και η συζήτηση της αίτησης αναίρεσης χωρεί παραδεκτά ως προς όσους από τους διαδίκους εκπροσωπούνται από πληρεξούσιο δικηγόρο ή έχουν νόμιμα κλητευθεί, ενώ κηρύσσεται απαράδεκτη ως προς τους λοιπούς. Εξ άλλου κατά το άρθρ. 62 εδ.α' ΚΠολΔ, όποιος έχει την ικανότητα να είναι υποκείμενο δικαιωμάτων και υποχρεώσεων έχει και την ικανότητα να είναι διάδικος. Η ικανότητα αυτή, η οποία ως διαδικαστική προϋπόθεση εξετάζεται κατά το άρθρ. 73 ΚΠολΔ αυτεπαγγέλτως από το δικαστήριο σε κάθε στάση της δίκης, παύει να υπάρχει για το φυσικό πρόσωπο με το θάνατό του (άρθρ. 35 ΑΚ). Περαιτέρω κατά το άρθρ. 313§1 εδ.δ' ΚΠολΔ η απόφαση που εκδόθηκε σε δίκη διεξαχθείσα στο όνομα ανύπαρκτου φυσικού προσώπου, όπως είναι και αυτό που αποβίωσε, δεν έχει υπόσταση και ρητά χαρακτηρίζεται και αυτή ως ανύπαρκτη. Από τις διατάξεις αυτές συνάγεται ότι διαδικαστική πράξη, που ασκήθηκε στο όνομα προαποβιώσαντος προσώπου, είναι απαράδεκτη και πρέπει αυτή να ασκηθεί από τους κληρονόμους του, όπως για την αναίρεση ειδικότερα ορίζει το άρθρ. 556 ΚΠολΔ. Συνεπώς η αίτηση αναίρεσης, που ασκήθηκε στο όνομα διαδίκου ήδη αποβιώσαντος κατά την άσκησή της, είναι απορριπτέα ως απαράδεκτη για έλλειψη αναγκαίας διαδικαστικής προϋπόθεσης, δηλαδή του ίδιου του υποκειμένου της διαδικαστικής πράξης (ΑΠ 1641/2006, 1611/2011). Στη συγκεκριμένη περίπτωση προκύπτει από τα ταυτάριθμα με την παρούσα απόφαση πρακτικά συνεδρίασης του Δικαστηρίου ότι κατά την αναφερόμενη στην αρχή της απόφασης αυτής δικάσιμο της 3.12.2012, κατά την οποία συζητήθηκε η από 15.6.2011 αίτηση για αναίρεση της υπ' αριθ. 333/2011 τελεσίδικης απόφασης του Εφετείου Θεσσαλονίκης, δεν παρέστη στη συζήτηση της υπόθεσης ο τρίτος των αναιρεσειόντων Δ. Κ. του Γ., ενώ παρέστησαν οι λοιποί αναιρεσείοντες, καθώς και οι αναιρεσίβλητοι, εκπροσωπούμενοι από τους πληρεξούσιους δικηγόρους τους. Από τις προσκομιζόμενες από τους αναιρεσείοντες εκθέσεις επίδοσης με αριθμούς 3139Β'/5.12.2011, 2653Ε'/13.12.2011 και 2307Ζ'/2.12.2011 των δικαστικών επιμελητών ... στο Πρωτοδικείο Θεσσαλονίκης, ... στο Πρωτοδικείο Βέροιας και ... στο Πρωτοδικείο Αθηνών, αντίστοιχα, προκύπτει ότι η συζήτηση της αίτησης αναίρεσης επισπεύστηκε για την ως άνω δικάσιμο με εντολή της δικηγόρου Αλεξανδρούπολης Ζωής Σιδηροπούλου, ως πληρεξούσιας όλων των αναιρεσειόντων. Ωστόσο ύπαρξη πληρεξουσιότητας στο πρόσωπο της δικηγόρου αυτής κατά τον τύπο του άρθρ. 96 ΚΠολΔ δεν προκύπτει, ενώ και η πληρεξουσιότητα που χορηγήθηκε στο δικηγόρο Αθηνών Θεόδωρο Λύτρα με το υπ' αριθ. .../27.6.2011 ειδικό πληρεξούσιο της συμβολαιογράφου Σουφλίου Αναστασίας Καβαζίδου, δεν δόθηκε από μέρους και του τρίτου των αναιρεσειόντων, αλλά μόνον από τους λοιπούς, τους οποίους και εκπροσώπησε ο δικηγόρος αυτός στο ακροατήριο του Αρείου Πάγου. Αντίθετα εμφανίζεται στο ως άνω ειδικό πληρεξούσιο ως χήρα η τέταρτη των αναιρεσειόντων και σύζυγος του τρίτου αυτών. Έτσι όμως είναι τελικώς αμφίβολο, αν ο τρίτος των αναιρεσειόντων έχει αποβιώσει και μάλιστα πριν ή μετά την άσκηση της αίτησης αναίρεσης, οπότε, αναλόγως, αυτή θα είναι είτε απαράδεκτη κατά τα προεκτεθέντα και απορριπτέα ως προς αυτόν είτε θα ανακύπτει ζήτημα βίαιης ως προς αυτόν διακοπής της δίκης και επανάληψής της από μέρους των κληρονόμων του κατά τα άρθρ. 286-292 ΚΠολΔ. Συνεπώς για να διευκρινισθεί το κρίσιμο αυτό για την έκβαση της δίκης ζήτημα πρέπει να διαταχθεί κατά τις διατάξεις του άρθρ. 254 ΚΠολΔ, στις οποίες παραπέμπει το άρθρ. 573§1 του ίδιου Κώδικα, η επανάληψη της συζήτησης ως προς όλους τους διαδίκους. ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ Διατάσσει την επανάληψη της συζήτησης της αίτησης αναίρεσης προκειμένου κατά την επαναληπτική συζήτηση, που θα ορισθεί με επιμέλεια των διαδίκων, να διευκρινισθεί το αναφερόμενο στο σκεπτικό κρίσιμο για την έκβαση της δίκης ζήτημα, δηλαδή του θανάτου ή όχι του τρίτου των αναιρεσειόντων Δ. Κ. του Γ. και Ε. και σε καταφατική περίπτωση ο χρόνος του θανάτου του. Κρίθηκε και αποφασίσθηκε στην Αθήνα στις 15 Απριλίου 2013. Δημοσιεύθηκε στην Αθήνα σε δημόσια συνεδρίαση στο ακροατήριό του στις 23 Απριλίου 2013. Ο ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ Η ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ