ΑΡΙΘΜΟΣ 1595/2013 ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ Ε' ΠΟΙΝΙΚΟ ΤΜΗΜΑ Συγκροτήθηκε από τους Δικαστές: Δήμητρα Παπαντωνοπούλου, Αντιπρόεδρο του Αρείου Πάγου, Βιολέττα Κυτέα, Αικατερίνη Βασιλακοπούλου-Κατσαβριά, Δήμητρα Μπουρνάκα-Εισηγήτρια και Αγγελική Αλειφεροπούλου, Αρεοπαγίτες. Συνήλθε σε δημόσια συνεδρίαση στο Κατάστημά του στις 6 Δεκεμβρίου 2013, με την παρουσία του Αντεισαγγελέα του Αρείου Πάγου Χαράλαμπου Βουρλιώτη (γιατί κωλύεται η Εισαγγελέας) και του Γραμματέα Χαράλαμπου Αθανασίου, για να δικάσει την αίτηση του αναιρεσείοντος - κατηγορουμένου Σ. Β. του Α., κάτοικο ..., που εκπροσωπήθηκε από τον πληρεξούσιο δικηγόρο του Αθανάσιο Ζαχαριάδη, περί αναιρέσεως της 440/2013 αποφάσεως του Τριμελούς Εφετείου Θεσσαλονίκης. Με πολιτικώς ενάγοντα τον Δ. Τ., κάτοικο ..., που δεν παρέστη. Το Τριμελές Εφετείο Θεσσαλονίκης, με την ως άνω απόφασή του διέταξε όσα λεπτομερώς αναφέρονται σ' αυτή, και ο αναιρεσείων -κατηγορούμενος ζητεί την αναίρεση αυτής, για τους λόγους που αναφέρονται στην από 25 Φεβρουαρίου 2013 αίτησή του αναιρέσεως, η οποία καταχωρίστηκε στο οικείο πινάκιο με τον αριθμό 355/13. Αφού άκουσε Τον πληρεξούσιο δικηγόρο του αναιρεσείοντος, που ζήτησε όσα αναφέρονται στα σχετικά πρακτικά και τον Αντεισαγγελέα, που πρότεινε να γίνει δεκτή η προκείμενη αίτηση αναίρεσης. ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ Κατά τα άρθρα 111, 112 και 113 του ΠΚ, το αξιόποινο εξαλείφεται με την παραγραφή, η οποία για τα πλημμελήματα είναι πενταετής και αρχίζει από την ημέρα που τελέστηκε η αξιόποινη πράξη, αναστέλλεται δε για όσο χρόνο διαρκεί η κυρία διαδικασία και μέχρι να καταστεί αμετάκλητη η καταδικαστική απόφαση, όχι όμως περισσότερο από τρία έτη. Περαιτέρω, από τις διατάξεις των άρθρων 320, 321, 339, 340 και 343 του ΚΠοινΔ, προκύπτει ότι η κύρια διαδικασία στο ακροατήριο αρχίζει είτε με την έναρξη της προπαρασκευαστικής διαδικασίας, δηλαδή με την επίδοση στον κατηγορούμενο της κλήσης ή του κλητηρίου θεσπίσματος, είτε με τη χωρίς εναντίωση εμφάνιση του κατηγορουμένου στο ακροατήριο κατά τη συζήτηση της κατ'αυτού υπόθεσης. Αν η επίδοση της κλήσης ή του κλητηρίου θεσπίσματος είναι άκυρη, δεν αρχίζει η κύρια διαδικασία και δεν επέρχεται αναστολή της παραγραφής. Εξάλλου, κατά το άρθρο 174 παρ.2 ΚΠοινΔ, η ακυρότητα της κλήσης στο ακροατήριο ή του κλητηρίου θεσπίσματος του κατηγορουμένου, καθώς και η ακυρότητα της επίδοσης ή της κοινοποίησής τους στον κατηγορούμενο, καλύπτεται αν αυτός που κλητεύθηκε στη δίκη εμφανιστεί και δεν προβάλλει αντιρρήσεις για την πρόοδό της. Από την τελευταία αυτή διάταξη προκύπτει ότι, σε περίπτωση ακυρότητας της επίδοσης του κλητηρίου θεσπίσματος, αρχίζει η κύρια διαδικασία και επέρχεται αναστολή της παραγραφής από την ημέρα της επίδοσης, μόνον εφόσον ο κατηγορούμενος εμφανιστεί στο ακροατήριο και δεν προτείνει, κατά την έναρξη της πρωτοβάθμιας δίκης, την ακυρότητα αυτή, εναντιούμενος στην πρόοδο της δίκης, γιατί άλλως, στην περίπτωση αυτή, καλύπτεται η ακυρότητα, η κλήση θεωρείται έγκυρη και από την επίδοση αυτού (κλητηρίου θεσπίσματος) αρχίζει η κύρια διαδικασία. Αν ο κατηγορούμενος δεν εμφανιστεί στην πρωτοβάθμια δίκη και δικαστεί ερήμην, η ακυρότητα του κλητηρίου θεσπίσματος ως διαδικαστικής πράξεως ή η ακυρότητα της επίδοσης, που κατ' ανάγκη επιδρά στο κύρος της διαδικασίας στο ακροατήριο και στην καταδικαστική απόφαση που θα εκδοθεί, δεν καλύπτεται και μπορεί να προταθεί στο δευτεροβάθμιο δικαστήριο με λόγο έφεσης κατά της εκκαλούμενης απόφασης, οπότε το δευτεροβάθμιο δικαστήριο, ως εκ του μεταβιβαστικού αποτελέσματος της παραδεκτώς ασκηθείσης εφέσεως έχει υποχρέωση να αποφανθεί και επί του λόγου αυτού. Μετά δε την κήρυξη της ακυρότητας της επίδοσης και της μη αναστολής της διαδικασίας, το Εφετείο, και χωρίς να υποβληθεί ειδικό αίτημα παύσης της ποινικής δίωξης, λόγω παραγραφής, οφείλει να ερευνήσει αυτεπάγγελτα την τυχόν επελθούσα παραγραφή. Διαφορετικά, αν παραλείψει να ασκήσει τη δικαιοδοσία του, καίτοι συντρέχει νόμιμη προς τούτο περίπτωση, υποπίπτει σε αρνητική υπέρβαση εξουσίας που ιδρύει τον προβλεπόμενο από το άρθρο 510 παρ.1 στοιχείο Η Κ.Ποιν.Δ. λόγο αναιρέσεως. Στην προκειμένη περίπτωση, από τα έγγραφα του φακέλου της δικογραφίας, τα οποία παραδεκτώς επισκοπούνται για τις ανάγκες του αναιρετικού ελέγχου, προκύπτουν τα ακόλουθα: Το Τριμελές Πλημμελειοδικείο Θεσσαλονίκης, με την υπ'αριθμ. 7968/2011 απόφασή του κήρυξε ένοχο τον απόντα κατά τη συζήτηση και κλητευθέντα ως αγνώστου διαμονής αναιρεσείοντα-κατηγορούμενο για την αξιόποινη πράξη της απάτης ιδιαίτερα μεγάλης ζημίας και του επέβαλε την ποινή της φυλακίσεως των 30 μηνών. Κατά της αποφάσεως αυτής, η οποία του επιδόθηκε ως αγνώστου διαμονής, ο αναιρεσείων άσκησε την από 16-10-2012 εκπρόθεσμη έφεσή του, στην οποία διέλαβε ότι η επίδοση τόσο του κλητηρίου θεσπίσματος όσο και της ανωτέρω πρωτόδικης καταδικαστικής αποφάσεως του επιδόθηκαν ως αγνώστου διαμονής, ενώ αυτός ήταν γνωστής διαμονής και διέμενε στην επί της οδού …οικία στην καλαμαριά, με αποτέλεσμα να μη λάβει έγκαιρα γνώση ούτε της ημερομηνίας της δικασίμου ούτε της εκδοθείσης ως άνω αποφάσεως. Το δευτεροβάθμιο Δικαστήριο με την προσβαλλομένη απόφασή του έκρινε τυπικά δεκτή την ασκηθείσα έφεση δεχόμενο ότι ο αναιρεσείων δεν ήταν άγνωστης αλλά γνωστής διαμονής, στην οποία, μάλιστα, κατά το ίδιο χρονικό διάστημα, μετά από παραγγελία του Εισαγγελέα Πλημμελειοδικών Θεσσαλονίκης, του είχε επιδοθεί κλήση για άλλη αξιόποινη πράξη και συγκεκριμένα εκείνη της μη καταβολής ασφαλιστικών εισφορών. Ο αναιρεσείων, επικαλούμενος με την έφεσή του και ακυρότητα της επιδόσεως του κλητηρίου θεσπίσματος στο πρωτόδικο δικαστήριο για την αυτήν νομική και πραγματική αιτία για την οποία το δικαστήριο δικαιολόγησε το εκπρόθεσμο της ασκηθείσας εφέσεως, κατά τη συζήτηση της εφέσεως, κατά την οποίαν εκδόθηκε η προσβαλλόμενη απόφαση, πρόβαλε την ένσταση περί παραγραφής, πλην όμως, το δικαστήριο, χωρίς προηγουμένως να ερευνήσει την εγκυρότητα ή μη της επιδόσεως του κλητηρίου θεσπίσματος, απέρριψε τον ισχυρισμό περί παραγραφής διαλαμβάνοντας κατά λέξη, ότι "πρέπει να απορριφθεί και ο ισχυρισμός περί παραγραφής, καθόσον στον κατηγορούμενο επιδόθηκε το κλητήριο θέσπισμα στις 27-1-2011, ήτοι πριν την παρέλευση 5ετίας από την τέλεση της πράξης, από την οποία δεν παρήλθε οκταετία πάντως". 'Ετσι, όμως, που έκρινε το δικάσαν δικαστήριο, το οποίο απέρριψε την περί παραγραφής ένσταση, χωρίς προηγουμένως να αποφανθεί για την, με ειδικό λόγο έφεσης, προβληθείσα ακυρότητα της επίδοσης του κλητηρίου θεσπίσματος προς εμφάνιση ενώπιον του πρωτοβαθμίου δικαστηρίου ως άγνωστης διαμονής, ενώ αυτός ήταν γνωστής διαμονής, παραβίασε το από το άρθρο 502 παρ.2 του ΚΠοινΔ καθιερούμενο μεταβιβαστικό αποτέλεσμα της εφέσεως και υπέπεσε σε αρνητική υπέρβαση εξουσίας. Επομένως, πρέπει να γίνει δεκτός ο από το άρθρο 510 παρ.1 στοιχ. Η ΚΠοινΔ λόγος της αιτήσεως αναιρέσεως ως βάσιμος, και να αναιρεθεί η προσβαλλόμενη απόφαση, οπότε παρέλκει πλέον η έρευνα των λοιπών λόγων της. Ακολούθως, πρέπει να παραπεμφθεί η υπόθεση σύμφωνα με τη διάταξη του άρθρου 519 ΚΠοινΔ για νέα συζήτηση στο ίδιο δικαστήριο, του οποίου η σύνθεση είναι δυνατή από άλλους δικαστές, εκτός από εκείνους που είχαν δικάσει προηγουμένως. ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ Αναιρεί την υπ'αριθμ. 440/2013 απόφαση του Τριμελούς Εφετείου Θεσσαλονίκης. Παραπέμπει την υπόθεση για νέα συζήτηση στο ίδιο Δικαστήριο, συγκροτούμενο από άλλους δικαστές, εκτός από εκείνους που είχαν δικάσει προηγουμένως. Κρίθηκε και αποφασίσθηκε στην Αθήνα στις 30 Δεκεμβρίου 2013. Η ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ Ο ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ Δημοσιεύθηκε στην Αθήνα, σε δημόσια συνεδρίαση στο ακροατήριό του, στις 31 Δεκεμβρίου 2013. Η ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ Ο ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ