ΑΡΙΘΜΟΣ 1172/2013 ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ E' ΠΟΙΝΙΚΟ ΤΜΗΜΑ Συγκροτήθηκε από τους Δικαστές: Χαράλαμπο Δημάδη, Αντιπρόεδρο του Αρείου Πάγου, Βιολέττα Κυτέα,- Εισηγήτρια, Αικατερίνη Βασιλακοπούλου-Κατσαβριά, Δήμητρα Λεοντάρη-Μπουρνάκα και Χρυσούλα Παρασκευά, Αρεοπαγίτες. Συνήλθε σε δημόσια συνεδρίαση στο Κατάστημά του στις 1 Μαρτίου 2013, με την παρουσία του Αντεισαγγελέως του Αρείου Πάγου Αθανασίου Κονταξή (γιατί κωλύεται ο Εισαγγελεύς) και του Γραμματέως Γεράσιμου Βάλσαμου, για να δικάσει την αίτηση του αναιρεσείοντος - κατηγορουμένου Ν. Α. του Χ., κατοίκου ... που εκπροσωπήθηκε από τον πληρεξούσιο δικηγόρο του Ιωάννη Λάγγα, περί αναιρέσεως της 5859/2012 αποφάσεως του Τριμελούς Εφετείου Αθηνών. Με πολιτικώς ενάγουσα την Ανώνυμη Τραπεζική Εταιρεία με την επωνυμία "ΕΘΝΙΚΗ ΤΡΑΠΕΖΑ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΟΣ Α.Ε." που εδρεύει στην Αθήνα και εκπροσωπείται νόμιμα και η οποία εκπροσωπήθηκε στο ακροατήριο από την πληρεξουσία δικηγόρο της Νεκταρία Μυγιάκη. Το Τριμελές Εφετείο Αθηνών, με την ως άνω απόφασή του διέταξε όσα λεπτομερώς αναφέρονται σ' αυτή, και ο αναιρεσείων -κατηγορούμενος ζητεί την αναίρεση αυτής, για τους λόγους που αναφέρονται στην από 27 Σεπτεμβρίου 2012 αίτησή του αναιρέσεως, η οποία καταχωρίστηκε στο οικείο πινάκιο με τον αριθμό 1088/12. Αφού άκουσε Τον πληρεξούσιο δικηγόρο του αναιρεσείοντος, που ζήτησε όσα αναφέρονται στα σχετικά πρακτικά και τον Αντεισαγγελέα, που πρότεινε να γίνει δεκτός ο 1ος λόγος αναίρεσης και να απορριφθεί κατά τα λοιπά η προκείμενη αίτηση αναιρέσεως. ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ Κατά τη διάταξη του άρθρου 397 παρ.1 ΠΚ " Ο οφειλέτης που με πρόθεση ματαιώνει ολικά ή εν μέρει την ικανοποίηση του δανειστή του, βλάπτοντας καταστρέφοντας ή καθιστώντας χωρίς αξία, αποκρύπτοντας ή απαλλοτριώνοντας χωρίς ισότιμο και αξιόχρεο αντάλλαγμα οποιοδήποτε περιουσιακό του στοιχείο, κατασκευάζοντας ψεύτικα χρέη ή ψεύτικες δικαιοπραξίες, τιμωρείται με φυλάκιση μέχρι δύο ετών ή με χρηματική ποινή, αν η πράξη δεν υπόκειται σε βαρύτερη ποινή σύμφωνα με άλλη διάταξη" και παρ.3 " Η ποινική δίωξη ασκείται μόνο ύστερα από έγκληση". Από την διάταξη της παρ.1 προκύπτει ότι για τον απαρτισμό της εννοίας του εγκλήματος της καταδολιεύσεως δανειστών, απαιτείται αντικειμενικώς ή ολικώς ή μερικώς, ματαίωση της ικανοποιήσεως του δανειστού με έναν από τους προαναφερομένους τρόπους, καθοριζομένους υπαλλακτικώς, μεταξύ των οποίων συγκαταλέγεται και εκείνος της απαλλοτριώσεως, χωρίς ισότιμο αντάλλαγμα ως και της δημιουργίας ψευδών δικαιοπραξιών (εικονικών), υποκειμενικώς δε δόλος, ο οποίος περιλαμβάνει τη γνώση έστω και με την έννοια του ενδεχομένου δόλου (της αμφιβολίας), της υπάρξεως απαιτήσεως εναντίον του από συγκεκριμένη νομική αιτία επομένως απαιτήσεως, η οποία δεν απαιτείται να είναι εκκαθαρισμένη και δικαστικώς αναγνωρισμένη ως και τη θέληση ή την αποδοχή της ματαιώσεως της ικανοποιήσεως του δανειστού, με την γενομένη χωρίς ισότιμο και αξιόχρεο αντάλλαγμα, απαλλοτρίωση, ή με τη δημιουργία ψευδών (εικονικών) δικαιοπραξιών κατά την έννοια του άρθρου 138 ΑΚ, δηλαδή εκείνων οι οποίες δεν έγιναν σπουδαίως, αλλά κατά το φαινόμενο μόνο, πράγμα όπερ συμβαίνει οσάκις το κατά τον άνω τρόπον απαλλοτριούμενο ή το αφορών την εικονική δικαιοπραξία αποτελεί το μοναδικό περιουσιακό στοιχείο ή οσάκις τα εναπομένοντα μετά την γενομένη απαλλοτρίωση ή την σύναψη της εικονικής δικαιοπραξίας περιουσιακά στοιχεία, εν όψει της αξίας τους, δεν επαρκούν για την ολοσχερή ικανοποίηση της απαιτήσεως του δανειστού. Περαιτέρω κατά την ουσιαστικού αλλά και δικονομικού δικαίου διάταξη του άρθρου 117 παρ.1 του αυτού Π.Κ. όταν ο νόμος απαιτεί έγκληση για την ποινική δίωξη κάποιας αξιοποίνου πράξεως, το αξιόποινο εξαλείφεται εάν ο δικαιούχος δεν υπέβαλε την έγκληση μέσα σε τρεις μήνες από την ημέρα που έλαβε γνώση για την πράξη που ετελέσθη και για το πρόσωπο που την ετέλεσε ή για έναν από τους συμμετόχους της. Η καταδικαστική απόφαση έχει την απαιτουμένη από τις διατάξεις των άρθρων 93 παρ.3 του Συντάγματος και 139 Κ.Π.Δ. ειδική και εμπεριστατωμένη αιτιολογία, η έλλειψη της οποίας ιδρύει τον εκ του άρθρου 510 παρ.1 στοιχ. Δ' ιδίου Κώδικος λόγον αναιρέσεως, όταν αναφέρονται σ'αυτήν με σαφήνεια, πληρότητα και χωρίς αντιφάσεις ή λογικά κενά τα προκύψαντα από την ακροαματική διαδικασία πραγματικά περιστατικά, στα οποία εστηρίχθη η κρίση του δικαστηρίου για την συνδρομή των αντικειμενικών και υποκειμενικών στοιχείων του εγκλήματος, οι αποδείξεις που τα θεμελιώνουν και οι νομικές σκέψεις υπαγωγής των περιστατικών αυτών στην ουσιαστική ποινική διάταξη που εφηρμόσθη. Για την ύπαρξη τοιαύτης αιτιολογίας είναι παραδεκτή ή αλληλοσυμπλήρωση του αιτιολογικού με το διατακτικό που αποτελούν ενιαίο σύνολο και ειδικότερα ως προς την έκθεση των αποδείξεων αρκεί η κατά το είδος τους αναφορά γενικώς χωρίς να είναι ανάγκη να εκτίθεται τι προέκυψεν εξ ενός εκάστου αυτών. Εξ αυτών προκύπτει ότι η καταδικαστική απόφαση επί εγκλήματος κατ'έγκληση διωκομένου όπως είναι η καταδολίευση δανειστών εάν η έγκληση υπεβλήθη μετά την παρέλευση τριμήνου από της τελέσεώς του, πρέπει να διαλαμβάνει ειδική και εμπεριστατωμένη αιτιολογία ως προς τον χρόνο κατά τον οποίον ο δικαιούμενος εις έγκληση έλαβε γνώση για την πράξη που ετελέσθη και για το πρόσωπο που την ετέλεσε ή για έναν από τους συμμετόχους της. Αν ελλείπει τοιαύτη αιτιολογία, δημιουργείται ο εκ του άρθρου 510 παρ.1 στοιχ. Δ' Κ.Π.Δ. λόγος αναιρέσεως. Στην προκειμένη περίπτωση το Τριμελές Εφετείο Αθηνών, δικάσαν κατ'έφεση, με την προσβαλλομένη υπ'αριθμ. 5859/2012 απόφασή του, με αναφορά όλων των αποδεικτικών μέσων, τα οποία έλαβεν υπ'όψη, εδέχθη, κατά την αναιρετική ανέλεγκτη κρίση του, (ότι απεδείχθησαν) τα εξής περιστατικά: " Ο κατηγορούμενος είχε συμβληθεί ως (συν) εγγυητής σε συμβάσεις πιστώσεως αλληλοχρέου λογαριασμού που είχαν καταρτισθεί μεταξύ της εγκαλούσας Ε.Τ.Ε. και της εταιρείας με την επωνυμία "ΟΛ ΛΑΙΝ ΑΒΕΕ". Η τελευταία, τον Ιούνιο του 2004 ζήτησε, με την από 16.6.2004 επιστολή της προς την Τράπεζα να γίνει συμφωνία για να υπαχθεί στη διαδικασία του άρθρου 44 Ν.1892/1990, λόγω του ότι αντιμετώπιζε πρόβλημα ταμειακής δυσχέρειας. Εν συνεχεία, ο κατηγορούμενος με το υπ'αριθμόν .../25.6.2004 συμβόλαιο παραιτήσεως από ισόβια επικαρπία οριζοντίων ιδιοκτησιών λόγω γονικών παροχών της Συμβολαιογράφου Αθηνών Διονυσίας Χαϊκάλη μετεβίβασε στις θυγατέρες του Α. και Ε. Α. την ισόβια επικαρπία στα κάτωθι ακίνητα: α) τα Θ-3 και Θ-4 γκαράζ του υπογείου ορόφου, επιφανείας 12 και 12 τ.μ. αντίστοιχα, β) το 1/3 της ΙΣ-1 αποθήκης του ισογείου επιφανείας 19,62 τ.μ., γ) το Α-1 διαμέρισμα Α' ορόφου επιφανείας 262,787 τ.μ., δ) το Δ-2 διαμέρισμα Δ' ορόφου επιφανείας 42,09 τ.μ., ε) τα 16/1000 εξ αδιαιρέτου του οικοπέδου από τα 40/1000 εξ αδιαιρέτου συνολικά που αντιστοιχούν στην οριζόντια ιδιοκτησία "το δικαίωμα υψούν της πολυκατοικίας", αντικειμενικής αξίας της επικαρπίας 99.893,12 ευρώ. Εν συνεχεία ο κατηγορούμενος με το υπ'αριθμ. .../7.7.2009 συμβόλαιο γονικών παροχών ακινήτων της ιδίας Συμβολαιογράφου, μετεβίβασε με γονική παροχή στις άνω θυγατέρες του τα κάτωθι ακίνητα: α) αγρό εκτάσεως 14 περίπου στρεμμάτων στη θέση ... στο ..., β) αγροτεμάχιο-γήπεδο εκτάσεως 4.009,40 τ.μ. με ισόγεια κατοικία 104,04 στο ... αντικειμενικής αξίας 58.413,32 ευρώ. Ο προαναφερθείς αλληλόχρεος λογαριασμός έκλεισε με καταγγελία της Τράπεζας στις 1.2.2005, και εκδόθηκε σχετικά η υπ'αριθμόν 5664/2005 διαταγή πληρωμή του Δικαστή του Μονομελούς Πρωτοδικείου Αθηνών σε βάρος του κατηγορουμένου για το ποσό των 909.269,71 ευρώ. Οι μεταβιβάσεις που έγιναν με τα προαναφερθέντα συμβόλαια ήσαν εικονικές και έγιναν από τον κατηγορούμενο που γνώριζε την κακή οικονομική κατάσταση της οφειλέτριας εταιρίας, με πρόθεση να ματαιώσει την ικανοποίηση της Τράπεζας σε βάρος του, ως εγγυητή, ο δε ισχυρισμός του ότι οι μεταβιβάσεις έγιναν για την οικονομική ενίσχυση των θυγατέρων του, ηλικίας κατά τον χρόνο καταρτίσεως των συμβολαίων 23 και 20 ετών αντίστοιχα, δεν κρίνεται πειστικός, εφ'όσον αυτές ήδη είχαν αποκτήσει την ψιλή κυριότητα των ακινήτων που περιλαμβάνονται στο υπ'αριθμ. .../25.6.2004 συμβόλαιο. Περαιτέρω, τα λοιπά περιουσιακά στοιχεία τόσον του ιδίου όσο και της εταιρίας ήσαν βεβαρημένα με χρέη και εγγραφές προσημειώσεων και υποθηκών και δεν αρκούσαν για την ικανοποίηση της απαίτησης της Τράπεζας, η οποία ματαιώθηκε κατά την προαναφερθείσα αξία των περιουσιακών στοιχείων που μεταβιβάσθηκαν με τα άνω συμβόλαια. Η εγκαλούσα Τράπεζα έλαβε γνώση των άνω μεταβιβάσεων στις 12.10.1997, η δε έγκλησή της υποβλήθηκε στις 11.1.2008, ήτοι εντός του τριμήνου που ορίζει το άρθρο 117 παρ.1 Π.Κ. Κατά συνέπεια, ο κατηγορούμενος πρέπει να κηρυχθεί ένοχος της πράξης της καταδολίευσης δανειστών, αναγνωριζομένου σ'αυτόν ότι συμπεριφέρθηκε καλά για σχετικά μεγάλο διάστημα μετά την πράξη του (άρθρο 84 παρ.2ε Π.Κ.).". Μετά ταύτα εκήρυξεν ένοχο τον κατηγορούμενο με την άνω ελαφρυντική περίσταση του ότι: " Στην Αθήνα στις 25/06/2004 & 7/7/04 : Α) Ως οφειλέτης με πρόθεση ματαίωσε ολικά την ικανοποίηση του δανειστή του, κατασκευάζοντας ψευδή δικαιοπραξία και ειδικότερα κατά τον ανωτέρω τόπο και χρόνο ο κατ/νος, ως οφειλέτης της εγκαλούσας εταιρείας ποσού 909.269,71€ δυνάμει της υπ' αριθμ. 5664/2005 Διαταγής Πληρωμής του Μον/λούς Πρωτ. Αθηνών που εκδόθηκε σε βάρος του, μεταβιβάστηκαν με το υπ' αριθμ. .../04 συμβόλαιο της συμβολαιογράφου Αθηνών Δ. Χαϊκάλη, στις 25/6/04 με γονική παροχή στις κόρες του Α. Ε. Α. την ισόβια επικαρπία των κάτωθι ακινήτων : - Τα Θ-3 & Θ-4 γκαράζ του υπογείου ορόφου, επιφανείας 12 & 12 τ.μ. αντίστοιχα - Το 1/3 της 1Σ-1 αποθήκης του ισογείου επιφανείας 19,62 τ.μ. - Το Α-1 διαμέρισμα Α ορόφου επιφανείας 262,78 τ.μ. - Το Δ-2 διαμέρισμα Δ ορόφου επιφανείας 42,09 τ.μ. - Τα 16/000 εξ αδιαιρέτου του οικοπέδου από τα 40/1000 εξ αδιαιρέτου συνολικά που αντιστοιχούν στην οριζόντια ιδιοκτησία " το δικαίωμα υψούν" πολυκατοικίας. Β) Στις 7/7/04 με το υπ'αριθμ. .../7-7-04 συμβόλαιο της ίδιας συμβολαιογράφου μεταβίβασε με γονική παροχή στις ως άνω κόρες του τα κάτωθι ακίνητα: -Αγρόν εκτάσεως 14 περίπου στρεμμάτων στη θέση ... στο ... -Αγροτεμάχιο-γήπεδο εκτάσεως 4.009,40 τ.μ. με ισόγεια κατοικία 104,04 στο ... ματαιώνοντας κατά τον τρόπο αυτό ολικά την ικανοποίηση της δανείστριας- εγκαλούσας εταιρείας με την επωνυμία "ΕΘΝΙΚΗ ΤΡΑΠΕΖΑ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΟΣ ΕΤΕ" To Δικαστήριο δέχεται ότι ο κατηγορούμενος συμπεριφέρθηκε καλά για σχετικά μεγάλο διάστημα μετά την πράξη του." Με τις παραδοχές αυτές το δικαστήριο της ουσίας διέλαβε στην προσβαλλομένη απόφασή του την κατά τα ανωτέρω απαιτουμένη ειδική και εμπεριστατωμένη αιτιολογία, αφού εκθέτει σ'αυτή, με πληρότητα και σαφήνεια και χωρίς λογικά κενά και αντιφάσεις τα πραγματικά περιστατικά τα οποία απεδείχθησαν από την ακροαματική διαδικασία και συγκροτούν την αντικειμενική και υποκειμενική υπόσταση της αξιοποίνου πράξεως, για την οποία και κατεδικάσθη ο αναιρεσείων, τις αποδείξεις από τις οποίες συνήγαγε τα περιστατικά αυτά, καθώς επίσης και τους συλλογισμούς με βάση τους οποίους έκανε την υπαγωγή του στην ουσιαστική ποινική διάταξη του άρθρου 397 Π.Κ. την οποία ορθώς ερμήνευσε. Ειδικότερα αναφέρει η απόφαση τα αποδεικτικά μέσα, τα οποία έλαβεν υπόψη της, τα περιστατικά που συνιστούν την αντικειμενική υπόσταση του εγκλήματος της καταδολιεύσεως δανειστών με την κατασκευή ψευδών και δη εικονικών δικαιοπραξιών, τα στοιχεία από τα οποία συνήγαγε την κρίση ότι αυτές ήσαν εικονικές, ότι τα περιουσιακά του στοιχεία, μετά την κατάρτιση αυτών, δεν εξήρκουν για την ικανοποίηση της απαιτήσεως της εγκαλούσης και, επομένως, τα περιστατικά που θεμελιώνουν την δυνατότητα ματαιώσεως και εντέλει την ματαίωση της ικανοποιήσεως αυτής ως και την πρόθεση του κατηγορουμένου γι'αυτή, με ακρίβεια και πληρότητα, δεχθείσα ότι τα μεν συμβόλαια εγένοντο την 25/6/2004 και την 7/7/2004, ο κατηγορούμενος δε εγνώριζε την απαίτηση της δανειστρίας Ε.Τ.Ε. κατά της πρωτοφειλέτιδος εταιρείας "ONLINE" η οποία αντιμετώπιζε ταμειακή δυσχέρεια από τον Ιούνιο 2004 λόγω της ως συνεγγυητού ιδιότητός του, σε συμβάσεις μεταξύ της τελευταίας και της πρώτης εγκαλούσης Ε.Τ.Ε.), αβασίμου ούσης, εντεύθεν της περί του αντιθέτου, ήτοι της μη αιτιολογίας του δόλου, αιτιάσεως του αναιρεσείοντος. Επίσης η απόφαση αναφέρει τον χρόνο γνώσεως υπό της εγκαλούσης της πράξεως και του δράστου της, ήδη αναιρεσείοντος, και δη την 12/10/2007, έκτοτε δε και μέχρι της υποβολής της εγκλήσεως, κατά τις παραδοχές της, και την παραδεκτώς επισκοπουμένη έγκληση την 11/1/2008, δεν παρήλθε τρίμηνο και η αιτίαση ότι από των άνω ημεροχρονολογιών των συμβολαίων μέχρι της 11/1/2008 παρήλθε τρίμηνο, είναι αβάσιμη, ερειδομένη επί αναληθούς προϋποθέσεως. Κατ' ακολουθίαν ο σχετικός μόνος λόγος της αιτήσεως αναιρέσεως, περί ελλείψεως αιτιολογίας από την απόφαση κατ'αμφότερα σκέλη του καθ'όσον αφορά τον δόλο ως και την μη υποβολή της εγκλήσεως εντός τριμήνου ως άνω είναι αβάσιμος, και, εντεύθεν, μη υπάρχοντος ετέρου λόγου προς έρευνα, πρέπει να απορριφθεί στο σύνολό της η κρινομένη αίτηση. Ο αναιρεσείων πρέπει να καταδικαστεί στα δικαστικά έξοδα (άρθρο 583 παρ.1 Κ.Π.Δ.) και την δαπάνη της πολιτικώς εναγούσης (άρθρ. 176, 183 Κ.Πολ.Δ.). ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ Απορρίπτει την από 27/9/2012 αίτηση-δήλωση του Ν. Α. του Χ., για αναίρεση της υπ'αριθμ. 5859/2012 αποφάσεως του Τριμελούς Εφετείου Αθηνών. Και Καταδικάζει τον αναιρεσείοντα στα δικαστικά έξοδα εξ ευρώ διακοσίων πενήντα (250) και στην δαπάνη της πολιτικώς εναγούσης εξ ευρώ πεντακοσίων (500). Κρίθηκε και αποφασίσθηκε στην Αθήνα στις 23 Μαΐου 2013. Ο ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ Ο ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ Δημοσιεύθηκε στην Αθήνα, σε δημόσια συνεδρίαση στο ακροατήριό του, στις 20 Σεπτεμβρίου 2013. Η ΠΡΟΕΔΡΕΟΥΣΑ ΑΡΕΟΠΑΓΙΤΗΣ Ο ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ