Αριθμός 1766 /2013 ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ A2' Πολιτικό Τμήμα ΣΥΓΚΡΟΤΗΘΗΚΕ από τους Δικαστές: Αθανάσιο Κουτρομάνο, Αντιπρόεδρο Δήμητρα Παπαντωνοπούλου, Χρυσόστομο Ευαγγέλου, Ευφημία Λαμπροπούλου και Γεράσιμο Φουρλάνο, Αρεοπαγίτες. ΣΥΝΗΛΘΕ σε δημόσια συνεδρίαση στο Κατάστημά του, στις 28 Μαΐου 2012, με την παρουσία και της γραμματέως Αικατερίνης Σιταρά, για να δικάσει την υπόθεση μεταξύ: Των αναιρεσειόντων: 1.Μ. Κ. του Ι., κατοίκου ... , 2. Δ. Κ. του Γ., κατοίκου ... και 3. Ζ. θυγ. Γ. Κ. , κατοίκου ... , οι οποίοι εκπροσωπήθηκαν από τον πληρεξούσιο δικηγόρο τους Κωνσταντίνο Καλαβρό. Της αναιρεσίβλητης: Ανώνυμης εταιρίας με την επωνυμία "…", που εδρεύει στην … και εκπροσωπείται νόμιμα, η οποία εκπροσωπήθηκε από τον πληρεξούσιο δικηγόρο της Γεώργιο Παραμυθιώτη. Η ένδικη διαφορά άρχισε με την από 2-1-001 αγωγή της ήδη αναιρεσίβλητης, που κατατέθηκε στο Πολυμελές Πρωτοδικείο Αθηνών. Εκδόθηκαν οι αποφάσεις: 4228/2003 του ίδιου Δικαστηρίου και 6503/2005 του Εφετείου Αθηνών. Την αναίρεση της τελευταίας απόφασης ζήτησε η αναιρεσίβλητη και εκδόθηκε η 845/2008 απόφαση του Αρείου Πάγου, η οποία αναίρεσε την εφετειακή απόφαση και παρέπεμψε την υπόθεση στο ίδιο Εφετείο. Το Εφετείο Αθηνών εξέδωσε την 3806/2010 απόφαση του την αναίρεση της οποία ζητούν οι αναιρεσείουσες με την από 28-7-2010 αίτησή τους. Κατά τη συζήτηση της αίτησης αυτής, που εκφωνήθηκε από το πινάκιο, οι διάδικοι παραστάθηκαν, όπως σημειώνεται πιο πάνω. Ο εισηγητής Αρεοπαγίτης Γεράσιμος Φουρλάνος ανέγνωσε την από 19-4-2012 έκθεσή του, με την οποία εισηγήθηκε την απόρριψη της κρινόμενης αίτησης αναίρεσης. Ο πληρεξούσιος των αναιρεσειόντων ζήτησε την παραδοχή της αίτησης, ο πληρεξούσιος της αναιρεσιβλήτου την απόρριψη της, καθένας δε την καταδίκη του αντιδίκου μέρους στη δικαστική δαπάνη. ΣΚΕΦΤΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ Ι. Εισάγεται προς κρίση αναίρεση κατά απόφασης δευτεροβάθμιου δικαστηρίου, για υπόθεση σύμβασης έργου (ανέγερση οικοδομής με το σύστημα της αντιπαροχής), και τις από αυτή απορρέουσες υποχρεώσεις και δικαιώματα των διαδίκων μερών. ΙΙ. Κατά τη διάταξη του άρθρου 559 αρ 9 ΚΠολΔ αναίρεση επιτρέπεται, πλην άλλων και αν το δικαστήριο εκδίκασε πλέον του αιτηθέντος. Ο περιορισμός του αιτήματος της αγωγής κατ' άρθρο 223 ΚΠολΔ, ισοδυναμεί με μερική παραίτηση από το δικόγραφο της αγωγής, έτσι ώστε να θεωρείται ότι η αγωγή, ως προς το μέρος αυτό, δεν ασκήθηκε (αρθρ 295 παρ 1 ΚΠολΔ) (ΑΕΔ 4/1999, ΑΠ 652/2003). Άρα, είναι επιτρεπτή η μεταβολή, νόμιμα, της καταψηφιστικής αγωγής σε αναγνωριστική, η οποία θεωρείται, κατά τα προεκτεθέντα , μερική παραίτηση από το δικόγραφο της αγωγής (ΟλΑΠ 5/1997, ΑΠ 488/2002). Στην προκειμένη περίπτωση καίτοι, στην προσβαλλόμενη απόφαση, γίνεται λόγος για παραδεκτό περιορισμό του καταψηφιστικού αιτήματος της αγωγής σε αναγνωριστικό, παρά ταύτα, διέλαβε στο διατακτικό της διάταξη, με την οποία υποχρέωσε τους ήδη αναιρεσείοντες σε καταβολή συγκεκριμένων χρηματικών ποσών, δηλονότι επιδίκασε περισσότερα από όσα ζητήθηκαν. Εδώ, όμως, πρέπει να σημειωθούν τα ακόλουθα :Με βάση τις πιο πάνω παραδοχές της η προσβαλλόμενη απόφαση, υπέπεσε κατ' αρχήν, σύμφωνα με τα αναφερόμενα σ' αυτήν, στην από το άρθρο 559 αρ 9 ΚΠολΔ πλημμέλεια . Τούτο δεν είναι ακριβές, εφ' όσον :α)όπως προκύπτει, από συναφή αίτηση αναίρεσης η οποία έχει τεθεί , ήδη, υπ' όψιν του δικαστηρίου η προσβαλλόμενη απόφαση, στο συγκεκριμένο σημείο, έχει διορθωθεί με την με αριθμό 528/2011 απόφαση του ίδιου Δικαστηρίου β) εφ' όσον δε η ερμηνευτική και η ερμηνευόμενη απόφαση αποτελούν ενιαίο σύνολο σε τρόπο ώστε να υπάρχει μόνο μία απόφαση με χρόνο δημοσίευσης εκείνο της ερμηνευόμενης απόφασης (Κ. Μπέης: Πολιτική Δικονομία τ.6 σελ 1291 Κ. Μακρίδου σε Κ. Κεραμέα /Δ. Κονδύλη/Ν. Νίκα :Eρμηνεία του ΚΠολΔ τ.Ι σελ 630 Ν. Νίκας : Πολιτική Δικονομία τ. ΙΙ σελ 649), δεν ανακύπτει, ήδη, θέμα επιδίκασης πλειόνων από όσα αιτήθηκαν. Κατά ταύτα αλυσιτελώς, ήδη, προβάλλεται η πιο πάνω πλημμέλεια. (από το άρθρο 559 αρ 9 ΚΠολΔ) και ο πρώτος λόγος αναίρεσης προτείνεται αβασίμως. ΙΙΙ. Κατά τη διάταξη του άρθρου 559 αρ 1 ΚΠολ, αναίρεση επιτρέπεται, αν παραβιάστηκε κανόνας ουσιαστικού δικαίου. Τέτοια παραβίαση υπάρχει, όταν λάβει χώρα ψευδής ερμηνεία ή μη εφαρμογή ή εσφαλμένη εφαρμογή κανόνα ουσιαστικού δικαίου. Περαιτέρω, κατά τη διάταξη του άρθρου 298 ΑΚ η αποζημίωση περιλαμβάνει τη μείωση της υπάρχουσας περιουσίας του δανειστή (θετική ζημία), καθώς και το διαφυγόν κέρδος. Τέτοιο κέρδος λογίζεται εκείνο που προσδοκά κανείς με πιθανότητα, σύμφωνα με τη συνηθισμένη πορεία των πραγμάτων ή τις ειδικές περιστάσεις και ιδίως τα προπαρασκευαστικά μέτρα που έχουν ληφθεί. Διαφυγόν κέρδος είναι εκείνο που θα επερχόταν, κατά τη συνήθη πορεία των πραγμάτων, δηλαδή το βάσιμα προσδοκώμενο (ΑΠ 576/2008), αλλά και το τελούν σε αιτιώδη σύνδεσμο προς το ζημιογόνο γεγονός (ΑΠ 698/1992). Η πιο πάνω διάταξη του άρθρου 298 εδ β' ΚΠολΔ έχει διφυή χαρακτήρα. Δηλαδή, κατά το μέρος της, που προβλέπει, ως πιθανή την απόδειξη του διαφυγόντος κέρδους, είναι διάταξη δικονομικού δικαίου και άρα, η παράβασή της με την έννοια της εσφαλμένης κρίσης του δικαστηρίου, ως προς το αν συντρέχει πιθανότητα για την ύπαρξη διαφυγόντος κέρδους δεν ιδρύει αναιρετικό λόγο για ευθεία ή εκ πλαγίου παράβαση κανόνα ουσιαστικού δικαίου κατ' άρθρο 559 αρ 1 και 19 ΚΠολΔ (ΑΠ1488/2006, ΑΠ559/2004, ΑΠ1398/2007). Κατά τα λοιπά, η ίδια διάταξη, κατά το μέρος που καθορίζει τα στοιχεία, όπως η συνήθης πορεία των πραγμάτων, οι ειδικές περιστάσεις τα ληφθέντα προπαρασκευαστικά μέτρα, από τα οποία προκύπτει η συγκεκριμένη προσδοκία, για το διαφυγόν κέρδος, είναι διάταξη ουσιαστικού δικαίου. (ΑΠ 1933/2007). Περαιτέρω, η έλλειψη νόμιμης βάσης, η οποία ιδρύει τον λόγο αναίρεσης του αριθμού 19 του πιο πάνω άρθρου, υπάρχει, όταν στην ελάσσονα πρόταση του νομικού συλλογισμού, δεν εκτίθενται καθόλου πραγματικά περιστατικά ή τα εκτιθέμενα δεν καλύπτουν όλα τα στοιχεία που απαιτούνται, με βάση το πραγματικό του κανόνα δικαίου, για την επέλευση της απαγγελθείσας έννομης συνέπειας, ή την άρνηση της ή αντιφάσκουν μεταξύ τους (ΑΠ96/2009). Στην κρινόμενη υπόθεση τη προσβαλλόμενη απόφαση δέχτηκε, τα ακόλουθα: "Με το …/1979 προσύμφωνο μεταβίβασης ποσοστών ακινήτου και εργολαβικό συμβόλαιο... οι δυο πρώτοι εναγόμενοι (δηλαδή οι Μ. Κ. και Δ. Κ. ) και ο Γ. Κ., συγκύριοι τότε ενός ακινήτου στην …στη θέση " …"... αποτελούμενου από οικόπεδο, εκτάσεως 240 τμ. και την επ 'αυτού παλαιά ημιτριώροφη οικοδομή... ανέθεσαν στην ενάγουσα εταιρεία, που ασχολείται κατά σύνηθες επάγγελμα με την ανέγερση πολυόροφων κτιρίων, ιδίως εμπορικών κέντρων, σε ιδιόκτητα οικόπεδα ή οικόπεδα τρίτων με το σύστημα της αντιπαροχής και εκείνη ανέλαβε, ως εργολήπτρια, να προβεί στην κατεδάφιση της ως άνω παλαιάς οικίας και επί του οικοπέδου ν' ανεγείρει νέα οικοδομή, με εξάντληση του μέγιστου δυνατού επιτρεπόμενου ποσοστού κάλυψης και συντελεστή δόμησης, κατά το σύστημα της αντιπαροχής και με τους ειδικότερους όρους και συμφωνίες που περιέχονται στο συμβόλαιο αυτό. Σε εκτέλεση της σύμβασης αυτής η ενάγουσα ζήτησε και έλαβε την 2459/81 άδεια κατεδάφισης, πέτυχε την απομάκρυνση των μισθωτών της κατοικίας και άρχισε τις εργασίες κατεδάφισης των εσωτερικών τοίχων του παλαιού κτιρίου, δεδομένου ότι οι όψεις του είχαν χαρακτηρισθεί διατηρητέες με το Π.Δ της 19.5.81(ΦΕΚ 33Δ), ενώ παραλλήλως ζήτησε και έλαβε την 436/82 πολεοδομική άδεια ανακατασκευής του κτιρίου. Στη συνέχεια, όμως με τα προεδρικά διατάγματα της 30.9.82 (ΦΕΚ 561 Δ), της 18.2.84(ΦΕΚ 178Δ), της 29.12.84 (ΦΕΚ 4Δ) και της 25.10.84 (ΦΕΚ 24Δ), περιορίσθηκαν οι χρήσεις της γης για όλη την περιοχή της Πλάκας και έτσι κατέστη αδύνατη η εκτέλεση του ως άνω έργου, όπως τουλάχιστον προβλεπόταν από την προαναφερόμενη εργολαβική σύμβαση. Για το λόγο αυτό και αφού ήδη η ενάγουσα είχε ήδη υποβάλει νέα μελέτη στην αρμόδια πολεοδομική Αρχή για αναθεώρηση της οικοδομικής αδείας με προσαρμογή της στα νέα δεδομένα, συμφώνησε με τους οικοπεδούχους ν' αναμορφώσει την αρχική σύμβαση και να την προσαρμόσει στις νέες συνθήκες. Ενόψει αυτού, υπογράφτηκε μεταξύ αυτής και των οικοπεδούχων η …/1988 πράξη αναθεώρησης και τροποποίησης εργολαβικού του ίδιου ... συμβολαιογράφου, με την οποία οι οικοπεδούχοι ανέλαβαν την υποχρέωση να μεταβιβάσουν στην ενάγουσα εταιρεία ή σε τρίτους με υπόδειξη της, λόγω εργολαβικού ανταλλάγματος, τα 600 χιλιοστά εξ αδιαιρέτου του οικοπέδου και να παρακρατήσουν για τον εαυτό τους τα υπόλοιπα 400 χιλιοστά εξ αδιαιρέτου, που θ' αντιστοιχούσαν στις οριζόντιες ιδιοκτησίες, οι οποίες θα περιέρχονταν σ' αυτούς. Ειδικότερα, με την τροποποιητική αυτή πράξη η ενάγουσα εταιρεία ανέλαβε, έναντι του προαναφερόμενου εργολαβικού ανταλλάγματος, την υποχρέωση να κατασκευάσει και να παραδώσει στους οικοπεδούχους τις αντιστοιχούσες στα παρακρατηθέντα απ' αυτούς 400 χιλιοστά εξ αδιαίρετου του οικοπέδου οριζόντιες ιδιοκτησίες... 'Όλες οι υπόλοιπες οριζόντιες ιδιοκτησίες, που θ' αντιστοιχούσαν στα μεταβιβαστέα στην ενάγουσα εταιρεία 600/1000 εξ αδιαιρέτου του οικοπέδου, όπως περιγράφονται παρακάτω, θα περιέρχονταν, λόγω εργολαβικού ανταλλάγματος, στην ενάγουσα ή τρίτα πρόσωπα με υπόδειξη της. Περαιτέρω με την ίδια πράξη ορίσθηκε προθεσμία για την αποπεράτωση και παράδοση του έργου στους οικοπεδούχους 24 μηνών από τότε που θα αναθεωρούνταν η οικοδομική άδεια και θα καθίστατο δυνατή η έναρξη των οικοδομικών εργασιών, ενώ παρασχέθηκε στην ενάγουσα εταιρεία η ευχέρεια να συνεχίσει τις εργασίες αποπεράτωσης των περιελευσόμενων σ' αυτήν οριζοντίων ιδιοκτησιών επί έξι (6) το πολύ ακόμη μήνες από την λήξη της παραπάνω 24μηνης προθεσμίας παράδοσης των οριζόντιων ιδιοκτησιών των οικοπεδούχων, καθώς και των κοινοκτήτων και κοινοχρήστων της όλης οικοδομής. Εξάλλου, η μεταβίβαση των 600/1000 του οικοπέδου στην ενάγουσας εταιρεία συμφωνήθηκε να γίνει σταδιακά ανάλογα με την πρόοδο των εργασιών...Επακολούθησε η εκ μέρους των οικοπεδούχων, με την σύμπραξη της ενάγουσας, υπαγωγή του κτιρίου στις περί οριζόντιας ιδιοκτησίας διατάξεις και η κατάρτιση του κανονισμού των σχέσεων των συνιδιοκτητών με την …/88 πράξη του ιδίου ως άνω συμβολαιογράφου, που μεταγράφηκε νόμιμα. Σημειώνεται ότι η περιγραφή του οικοπέδου και οι οριζόντιες ιδιοκτησίες που θα περιέρχονταν στην ενάγουσα εταιρεία ή τρίτους με υπόδειξη της, λόγω εργολαβικού ανταλλάγματος, οριζόντιων ιδιοκτησιών, όπως περιλήφθηκε στην πράξη σύστασης της οροφοκτησίας, έχουν ως ακολούθως... Όμως, η εκτέλεση της ως άνω εργολαβικής σύμβασης κατέστη αδύνατη από αποκλειστική υπαιτιότητα των οικοπεδούχων και έτσι κατέστη αδύνατη η εκπλήρωση της παροχής τους, που συνίστατο στη μεταβίβαση προς την εταιρεία ... ή τρίτους με υπόδειξη της, λόγω εργολαβικού ανταλλάγματος, των 600/1000 εξ αδιαιρέτου του οικοπέδου Ειδικότερα, οι οικοπεδούχοι, με πρόσχημα την δικαιολογημένη και αναμενόμενη καθυστέρηση έγκρισης από το αρμόδιο πολεοδομικό γραφείο της μελέτης αναθεώρησης της χορηγηθείσας οικοδομικής άδειας, εξαιτίας των ιδιαιτεροτήτων του υπό ανοικοδόμηση ακινήτου, λόγω του χαρακτηρισμού της επ' αυτού παλαιάς κατοικίας ως διατηρητέας και των επιβληθέντων περιορισμών στη χρήση γης για τα ακίνητα της περιοχής Πλάκας, εκδήλωσαν την πρόθεση να αποστούν από τις υποχρεώσεις τους, που απέρρεαν από το εργολαβικό συμβόλαιο, με σκοπό να προχωρήσουν σε άλλη αξιοποίηση του ακινήτου τους με την μορφή της άμεσης ρευστοποίησης του είτε με την εκχώρηση και μεταβίβαση όλων των δικαιωμάτων και υποχρεώσεων τους από το εργολαβικό σε άλλον ενδιαφερόμενο να υποκατασταθεί στη θέση τους ως οικοπεδούχων, είτε με την αυτούσια πώληση του, μετά την απελευθέρωση του από το βάρος του εργολαβικού. Για το σκοπό αυτό ήλθαν σε επαφή με το νόμιμο εκπρόσωπο της τέταρτης εναγομένης ανώνυμης εταιρείας Β. Σ. , ο οποίος, ενδιαφερόμενος ζωηρά για την απόκτηση του ακινήτου από την εκπροσωπούμενη απ' αυτόν εταιρεία, υπέβαλε και καλλιέργησε σ' αυτούς την ιδέα της αποδέσμευσης τους από την εργολαβική σύμβαση και προώθησε συστηματικά και μεθοδευμένα την υλοποίηση της ιδέας αυτής, υποσχόμενος ότι, όταν καταστεί δυνατή η παραπάνω αποδέσμευση των οικοπεδούχων θα προχωρούσε στην αγορά του ακινήτου για λογαριασμό της τέταρτης εναγομένης ανώνυμης εταιρείας, με όρους και ανταλλάγματα, που θα κρίνονταν ικανοποιητικά από τους οικοπεδούχους. Οι διαπραγματεύσεις μεταξύ του Β Σ. και των οικοπεδούχων κατέληξαν σε συμφωνία, που προέβλεπε την άμεση λύση της εργολαβικής σύμβασης με υπαναχώρηση των οικοπεδούχων και ταυτόχρονη πώληση και μεταβίβαση του ακινήτου στην τετάρτη εναγόμενη Α.Ε. Ενόψει αυτών, οι οικοπεδούχοι με την από 10.11.1992 έγγραφη δήλωσή τους, που επιδόθηκε στην ενάγουσα εταιρεία την ίδια ημέρα, υπαναχώρησαν από την εργολαβική σύμβαση, επικαλούμενοι μη έγκαιρη έναρξη εκτέλεση των οικοδομικών εργασιών. Κατόπιν αυτού, οι οικοπεδούχοι, θεωρώντας ότι είχαν αποδεσμευθεί από την σύμβαση έργου, προχώρησαν από κοινού με τον Β.Σ. στην ολοκλήρωση της υλοποίησης του σχεδίου τους και την επόμενη ημέρα αφενός μεν κατάργησαν την ως άνω πράξη σύστασης οριζόντιας ιδιοκτησίας με την …/92 πράξη... συμβολαιογράφου ...αφετέρου δε, με το …/92 συμβόλαιο της ίδιας συμβολαιογράφου , πώλησαν και μεταβίβασαν το ακίνητο στην τέταρτη εναγόμενη ανώνυμη εταιρεία. Όμως, οι συμβαλλόμενοι στο συμβόλαιο της πώλησης του ακινήτου αντιλαμβανόμενοι ότι η υπαναχώρηση των οικοπεδούχων από την εργολαβική σύμβαση ήταν άκυρη και ότι με πώληση και μεταβίβαση του ακινήτου θα καθίστατο αδύνατη η εκτέλεση της σύμβασης έργου, φρόντισαν να ρυθμίσουν τις σχέσεις τους αναφορικά με τις συνέπειες από την αναγνώριση της ακυρότητας της δήλωσης υπαναχώρησης και την αθέτηση της συμβάσεως έργου. Έτσι με το πωλητήριο συμβόλαιο η αγοράστρια εταιρεία, δηλαδή η τέταρτη εναγόμενη - ανέλαβε έναντι των πωλητών-οικοπεδούχων " κάθε ευθύνη για αποζημίωση, στην οποία ήθελαν τυχόν καταδικαστούν οι πωλητές να καταβάλουν προς την εταιρεία "…." συνεπεία της προαναφερθείσας υπαναχώρησης των πωλητών από την εργολαβική σύμβαση με την εν λόγω εταιρεία", στη συνέχεια δε ρητά δηλώθηκε ότι "η αγοράστρια υποχρεούται να καταβάλει στους πωλητές κάθε ποσό, στο οποίο θα ήθελαν τυχόν καταδικασθεί οι τελευταίοι να καταβάλουν στην εταιρεία "….", συνεπεία της προαναφερθείσας υπαναχώρησης, αμελλητί. Κατόπιν αυτού, η ενάγουσα προσέφυγε στην προβλεπόμενη από την τροποποιητική του εργολαβικού ως άνω …/88 πράξη του συμβολαιογράφου Αθηνών Τριαντάφυλλου Παπαδόπουλου, διαιτησία με την από 1.12.92 προσφυγή της κατά των οικοπεδούχων ζήτησε ν' αναγνωρισθεί ότι η υπαναχώρηση των τελευταίων από την εργολαβική σύμβαση είναι άκυρη. Επί της προσφυγής αυτής εκδόθηκε η από 15.9.1993 οριστική απόφαση του διαιτητικού δικαστηρίου, που καταχωρήθηκε στα οικεία βιβλία του Πρωτοδικείου Αθηνών με αριθμό 31/1993, με την οποία πράγματι αναγνωρίσθηκε ότι η ως άνω υπαναχώρηση των οικοπεδούχων είναι άκυρη και ανίσχυρη, μη δυνάμενη να παραγάγει έννομα αποτελέσματα, ενώ απορρίφθηκε αντίθετη προσφυγή των οικοπεδούχων με αίτημα την επιδίκαση αποζημίωσης για μη εκτέλεση της σύμβασης έργου. Η διαιτητική αυτή απόφαση έγινε αμετάκλητη, αφού η ασκηθείσα κατ' αυτής αγωγή ακύρωσης των οικοπεδούχων απορρίφθηκε με την 1352/95 απόφαση του Εφετείου Αθηνών, ενώ ασκηθείσα από τους ίδιους αίτηση για την αναίρεση της απόφασης αυτής απορρίφθηκε με την 1616/95 απόφαση του Αρείου Πάγου. Κατά την 29.11.1995 πέθανε ο οικοπεδούχος Γ. Κ. και κληρονομήθηκε εξ αδιαθέτου κατ' ισομοιρία από τα τέκνα του Δ. Κ. (αρχικό συνοικοπεδούχο και διάδικο - ήδη δεύτερο εναγόμενο) και Ζ. Κ. ( δηλαδή την τρίτη εναγόμενη), οι οποίοι αποδέχτηκαν την κληρονομιά του και υποκαταστάθηκαν στη θέση του ως συνοικοπεδούχου του αρχικού διαδίκου και έλαβαν μέρος σε όλες τις επόμενες διαδικαστικές πράξεις...Οι οικοπεδούχοι με την ως άνω άκυρη υπαναχώρηση από τη σύμβαση έργου με την πώληση και την μεταβίβαση του υπό ανοικοδόμηση ακινήτου στην τέταρτη εναγομένη κατέστησαν υπαιτίως αδύνατη την εκτέλεση της εργολαβικής σύμβασης και κατ' ακολουθία ευθύνονται σε αποζημίωση της ενάγουσας. Λόγω της υπαίτιας μη εκτέλεσης της σύμβασης, η ενάγουσα υπέστη ζημία, το ύψος της οποίας ανέρχεται στην αξία των οριζοντίων ιδιοκτησιών που θα είχαν περιέλθει σ' αυτήν ως εργολαβικό αντάλλαγμα, μετ' αφαίρεση των δαπανών εκτέλεσης του έργου. Σχετικά με την αξία των οριζοντίων ιδιοκτησιών που θα ελάμβανε η ενάγουσα σημειώνονται τα ακόλουθα: Η ενάγουσα ισχυρίζεται ότι η αξία αυτή των οριζόντιων ιδιοκτησιών είναι η ακόλουθη...Οι εναγόμενοι αμφισβητούν την αξία των παραπάνω αναφερομένων, όπως ο υπολογισμός αυτής γίνεται από την ενάγουσα. Από τα παραπάνω αποδεικτικά μέσα αποδεικνύεται ότι κατά τον κρίσιμο χρόνο ασκήσεως της αγωγής κατά την κρίση του Δικαστηρίου αυτού, η αξία αυτή των ως άνω αναφερόμενων οριζόντιων ιδιοκτησιών είναι η ακόλουθη: α) για την οριζόντια ιδιοκτησία ΙΣ-1, επιφανείας 39,78 τ.μ. και ΥΠ-1 επιφανείας τ.μ. προς 2.000.000 δραχμές το τ.μ. 79.560.000 δραχμές, β) για την οριζόντια ιδιοκτησία ΙΣ-2, επιφανείας 31,63 τ.μ και ΥΠ-2' επιφανείας 31,63 ι.μ . προς 2.000.000 δραχμές το τ.μ. 63.26Ο.ΟΟΟ δραχμές , γ). για την οριζόντια ιδιοκτησία ΙΣ-3, επιφανείας 46,55 τ.μ και ΥΠ3 /Επιφανείας 46,55 τ.μ προς 2.000.000 δραχμές το τ.μ. 93.100.000δραχμές, δ) για την οριζόντια ιδιοκτησία ΙΣ-4 και ΥΠ4 επιφανείας 28,86 τ.μ προς 2.000.000 δραχμές το τ.μ 57.720.000 δραχμές, ε) για την οριζόντια ιδιοκτησία Α-1 πρώτου ορόφου, επιφανείας 189,52 τ.μ. προς 700.000 δρχ το τ.μ 132.664.000 δραχμές και στ) για οριζόντια ιδιοκτησία Τ-1 του τρίτου ορόφου, επιφανείας 78,60 τ.μ. προς 900.000 δρχ το τ.μ 70.740.000 δραχμές. Κατά συνέπεια, η συνολική η αξία των οριζόντιων αυτών ιδιοκτησιών ανέρχεται κατά το χρόνο άσκησης της αγωγής σε 497.044.000 δραχμές. Από το ποσό αυτό πρέπει να αφαιρεθεί τo κόστος κατασκευής της οικοδομής, καθώς και ο ΦΠΑ ποσοστού 18% που αναλύεται ως ακολούθως, υπολογιζόμενο κατά τον χρόνο της υπαναχώρησης των οικοπεδούχων από την σύμβασης... Επομένως, το κόστος της οικοδομής θα ανέρχονταν κατά σε 74.238.700 δραχμές πλέον ΦΠΑ 13.362.966 δρχ, δηλαδή συνολικά σε 87.60.1.666 δραχμές. Επομένως, το διαφέρον εκπληρώσεως, που συνίσταται στην κατά το χρόνο ασκήσεως της αγωγής αξία των οριζοντίων ιδιοκτησιών του εργολαβικού ανταλλάγματος αν εκπληρωνόταν η σύμβαση, μετ' αφαίρεση του κόστους δαπάνης για την ανέγερση της οικοδομής ανέρχεται σε (497.044.000 - 87.601.666 =) 409.442.334 δραχμές που αντιστοιχεί σε 1.201.591,59 ευρώ. Το ποσό είναι υποχρεωμένοι να καταβάλουν οι πρώτος, δεύτερη και τρίτη εναγόμενοι κατά τον λόγο της ιδανικής μερίδας καθενός στο ακίνητο και ειδικότερα η Μ. Κ. . ( 409.442,334 Χ 50% = ) 204.721.167 δραχμές, που αντιστοιχεί σε 600.795,795 ευρώ, ο Δ. Κ. ( 409.442.334 Χ 42% = ) 171.965.780,28 δραχμές, που αντιστοιχεί σε 504668,467 ευρώ και η Ζ. Κ. ( 409.442.334 Χ 8% - ) 32.755.386,7 δραχμές, που αντιστοιχεί σε 96127,32 ευρώ, με το νόμιμο τόκο από την επίδοση της αγωγής μέχρι την εξόφληση. Σημειώνεται, τέλος ότι το υπάρχον αποδεικτικό υλικό που έχει προσκομισθεί με την επιμέλεια των διαδίκων είναι επαρκές για τον σχηματισμό πλήρους δικανικής πεποίθησης επί της ένδικης διαφοράς και γι' αυτό το σχετικό αίτημα για την διεξαγωγή πραγματογνωμοσύνης που προβάλλουν οι εναγόμενοι κρίνεται απορριπτέο ως βάσιμο".Σύμφωνα με τις πιο πάνω παραδοχές, η προσβαλλόμενη απόφαση διέλαβε επαρκείς, σαφείς και ουδόλως αντιφατικές αιτιολογίες, οι οποίες στηρίζουν πλήρως το διατακτικό τους. Ειδικότερα : α) αναφέρονται λεπτομερώς οι συνθήκες, υπό τις οποίες προήλθε η υποχρέωση των ήδη αναιρεσειουσών για την καταβολή (αναγνώριση καταβολής), των αναφερομένων στην απόφαση ποσών. β) είναι πρόδηλο, πως, αφού διαπιστώθηκε η πιο πάνω υποχρέωση, διατυπώθηκε, ανέλεγκτα (αρθρ 561 παρ 1 ΚΠολΔ), κατά λογική ακολουθία και η πραγματική δυνατότητα της ήδη αναιρεσίβλητης, για πορισμό του διαφυγόντος κέρδους, αν δεν μεσολαβούσε η παραβίαση της σύμβασης. γ)γίνει σαφώς λόγος, για την ζημία της αναιρεσίβλητης από την υπαίτια μη εκτέλεση της σύμβασης. δ)το αν δεν χρησιμοποιούνται πανηγυρικές εκφράσεις και , ειδικότερα, δεν γίνεται ειδική αιτιολογία στην δυνατότητα έκδοσης οικοδομικής άδειας, δεν αποτελεί έλλειψη της ειδικής και εμπεριστατωμένη αιτιολογίας, εφ' όσον η απόφαση ποιείται σαφώς μνεία για "...δικαιολογημένη και αναμενόμενη καθυστέρηση έγκρισης...της μελέτης της αναθεώρησης της χορηγηθείσας οικοδομικής άδειας ..." λόγω των ιδιαιτεροτήτων της περιοχής της Πλάκας και σ' αυτό εμμένει. Τούτο δε, ουδόλως έχει την έννοια πως απεκλείετο η έκδοσή της, ως υπολαμβάνουν οι αναιρεσείοντες στηριζόμενοι σε ανακριβή προϋπόθεση. ε)η καθυστέρηση της έκδοσης, της πιο πάνω άδειας, εν όψει της αλλαγής των συνθηκών στη συγκεκριμένη περιοχή, όπως αυτές προπαρατέθηκαν, δεν είναι δυνατόν να οδηγήσουν στο συμπέρασμα πως αφού κατά το χρόνο της υπαναχώρησης (1992)δεν είχε εκδοθεί σχετική άδεια, αυτή ουδόλως θα εξεδίδετο. Άλλωστε :α) μόνη η εσφαλμένη κρίση του δικαστηρίου, ως προς την πιθανότητα ύπαρξης διαφυγόντος κέρδους, δεν ελέγχεται αναιρετικά, κατά τα νομικά δεδομένα που προαναφέρθηκαν β)οι ειδικές περιστάσεις, τα προπαρασκευαστικά μέτρα που λήφθηκαν, η συνήθη πορεία των πραγμάτων, αναφέρονται, κατά τα προπαρατεθέντα στην ελεγχόμενη απόφαση. Άρα, το Εφετείο ορθά, ερμήνευσε και εφήρμοσε τις διατάξεις των άρθρων 335, 382,292,298 παρ 2 ΑΚ. Συνακόλουθα δε, ο δεύτερος λόγος της αναίρεσης, ο οποίος προσδίδει στην τελευταία τις από το άρθρο 559 αρ 1 και 19 ΚΠολΔ πλημμέλειες, είναι αβάσιμος. ΙV. Κατά τη διάταξη του άρθρου 559 αρ 11γ ΚΠολΔ, αναίρεση επιτρέπεται, αν το δικαστήριο έλαβε υπόψη αποδεικτικά μέσα, τα οποία ο νόμος δεν επιτρέπει ή, πλην άλλων, δεν έλαβε υπ' όψιν αποδεικτικά μέσα που οι διάδικοι επικαλέστηκαν και προσκόμισαν. Πάντως δεν επιβάλλεται η ειδική αναφορά και η ιδιαίτερη αξιολόγηση του καθενός απ' αυτά (ΑΠ131/2005, ΑΠ482/2005, ΑΠ427/2004, ΑΠ 1167/2002). Για την ίδρυση του πιο πάνω λόγου αρκεί και μόνο η ύπαρξη αμφιβολιών, αν το δικαστήριο της ουσίας έλαβε υπόψη αποδεικτικά μέσα που οι διάδικοι προσκόμισαν με επίκληση (ΑΠ 106/2005, ΑΠ1590/2003 βλ και ΑΠ131/2005, ΑΠ 482/2005). Στην προκειμένη περίπτωση, η προσβαλλόμενη απόφαση, σχημάτισε την ουσιαστική της κρίση "από τις ένορκες καταθέσεις των μαρτύρων ενώπιον του πρωτοβαθμίου δικαστηρίου , από όλα ανεξαιρέτως τα νόμιμα προσκομιζόμενα και επικαλούμενα από τους διαδίκους έγγραφα, τα οποία λαμβάνονται υπόψη είτε για άμεση απόδειξη είτε για τη συναγωγή δικαστικών τεκμηρίων, καθώς και από την... βεβαίωση ...". Εκ τούτου, σε συνδυασμό προς το όλο περιεχόμενο της απόφασης, ουδεμία καταλείπεται αμφιβολία πως λήφθηκε υπ' όψη και το από 8-10-1992 έγγραφο της αρμόδιας Πολεοδομικής Υπηρεσίας, σύμφωνα με το οποίο, ο σχετικός φάκελλος άδειας ανακατασκευής τέθηκε στο αρχείο, αλλά μπορεί να επανυποβληθεί στο γραφείο έκδοσης αδειών του Δήμου Αθηναίων. Και τούτο διότι :α)σαφώς γίνεται στην απόφαση του Εφετείου λόγος για απλή καθυστέρηση έγκρισης της μελέτης αναθεώρησης της χορηγηθείσας οικοδομικής άδειας β)κατά λογική ακολουθία, δεν απεκλείσθη η δυνατότητα έκδοσης της πιο πάνω άδειας. γ) από το κείμενο του εγγράφου, όπως παρατίθεται στο αναιρετήριο, δεν αποκλείεται η έκδοση αναθεωρημένης άδειας. Συνακόλουθα, και ο τρίτος λόγος της αναίρεσης, ο οποίος προβάλλει την από το άρθρο 559 αρ 11γ ΚΠολΔ πλημμέλεια είναι ωσαύτως, αβάσιμος. Κατά συνέπεια, η κρινόμενη αίτηση πρέπει να απορριφθεί. Η δικαστική δαπάνη της αναιρεσίβλητης (η οποία κατέθεσε προτάσεις ) πρέπει να επιβληθεί σε βάρος των αναιρεσειόντων (αρθρ 176, 180,193 ΚΠολΔ)ως ηττωμένων. ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ Απορρίπτει την από 28-7-2010 αίτηση των Μ. Κ. , Δ. Κ. και Ζ. θυγ. Γ. Κ. προς αναίρεση της με αριθμό 3806/2010 απόφαση του Εφετείου Αθηνών. Επιβάλλει σε βάρος των αναιρεσειόντων τη δικαστική δαπάνη της αναιρεσίβλητης από δύο χιλιάδες επτακόσια (2.700)ευρώ. Κρίθηκε και αποφασίσθηκε στην Αθήνα στις 25 Ιουλίου 2013 Δημοσιεύθηκε στην Αθήνα, σε δημόσια συνεδρίαση, στο ακροατήριό του στις 6 Σεπτεμβρίου 2013 Ο ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ Η ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ