ΑΡΙΘΜΟΣ 640/2013 ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ E' ΠΟΙΝΙΚΟ ΤΜΗΜΑ Συγκροτήθηκε από τους Δικαστές: Χαράλαμπο Δημάδη, Αντιπρόεδρο του Αρείου Πάγου, Βιολέττα Κυτέα, Αικατερίνη Βασιλακοπούλου-Κατσαβριά - Εισηγήτρια, Δήμητρα Λεοντάρη-Μπουρνάκα και Χρυσούλα Παρασκευά, Αρεοπαγίτες. Συνήλθε σε δημόσια συνεδρίαση στο Κατάστημά του στις 8 Φεβρουαρίου 2013, με την παρουσία του Αντεισαγγελέως του Αρείου Πάγου Σταύρου Μαντακιοζίδη (γιατί κωλύεται ο Εισαγγελέας) και του Γραμματέως Γεράσιμου Βάλσαμου, για να δικάσει την αίτηση της αναιρεσείουσας - κατηγορουμένης Ε. Γ. του Θ., κατοίκου ..., που εκπροσωπήθηκε από την πληρεξούσια δικηγόρο της Δέσποινα Ζάρα, περί αναιρέσεως της με αριθμό 196/2012 αποφάσεως του Τριμελούς Εφετείου Λαμίας. Με πολιτικώς ενάγουσα την Β. Α. του Ν., κάτοικο ..., που δεν παρέστη. Το Τριμελές Εφετείο Λαμίας, με την ως άνω απόφασή του διέταξε όσα λεπτομερώς αναφέρονται σ' αυτή, και η αναιρεσείουσα - κατηγορουμένη ζητεί την αναίρεση αυτής, για τους λόγους που αναφέρονται στην από 2 Οκτωβρίου 2012 αίτησή της η οποία καταχωρίστηκε στο οικείο πινάκιο με τον αριθμό 1126/2012. Αφού άκουσε Την πληρεξούσια δικηγόρο της αναιρεσείουσας, που ζήτησε όσα αναφέρονται στα σχετικά πρακτικά και τον Αντεισαγγελέα, που πρότεινε να γίνει δεκτή η προκείμενη αίτηση αναίρεσης. ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ Το άρθρο 310 του ΠΚ στην παράγραφο 1 ορίζει ότι "αν η πράξη του άρθρου 308 είχε επακόλουθο τη βαριά σωματική ή διανοητική πάθηση του παθόντος, επιβάλλεται φυλάκιση τουλάχιστον δύο ετών", στην παράγραφο 2 ότι "βαριά σωματική ή διανοητική πάθηση υπάρχει ιδίως αν η πράξη προξένησε στον παθόντα κίνδυνο ζωής ή βαριά και μακροχρόνια αρρώστια ή σοβαρό ακρωτηριασμό ή αν τον εμπόδισε σημαντικά και για πολύ χρόνο να χρησιμοποιεί το σώμα ή τη διάνοιά του", και στην παράγραφο 3 ότι "αν ο υπαίτιος επιδίωκε το αποτέλεσμα που προξένησε, τιμωρείται με κάθειρξη μέχρι δέκα ετών". Από τη διάταξη αυτή σε συνδυασμό προς εκείνη του άρθρου 308 του ΠΚ προκύπτει ότι το έγκλημα της βαριάς σωματικής βλάβης, αποτελεί βαρύτερη περίπτωση της απλής σωματικής βλάβης (άρθρο 308 του ΠΚ), αλλά και της επικίνδυνης (άρθρο 309 του ΠΚ), και το βαρύτερο αυτό αποτέλεσμα μπορεί να επέλθει είτε από αμέλεια (άρθρο 29 παρ. 1 του ΠΚ), οπότε έχουμε την βαριά μη σκοπούμενη σωματική βλάβη της παραγράφου 1 του άρθρου 310 του ΠΚ, είτε με σκοπό επελεύσεως αυτού (άρθρο 310 παρ. 3 του ΠΚ), οπότε έχουμε την βαριά σκοπούμενη σωματική βλάβη, όπου το επελθόν βαρύτερο αποτέλεσμα οφείλεται σε άμεσο δόλο του δράστη. Έτσι για τη στοιχειοθέτησή του απαιτείται, εκτός από τη συνδρομή των αντικειμενικών και υποκειμενικών στοιχείων της αξιόποινης πράξης της απλής σωματικής βλάβης (άρθρο 308 του ΠΚ), να επέλθει, κατά τον υπό του ως άνω άρθρου 310 παρ. 2 καθοριζόμενο ενδεικτικό προσδιορισμό των όρων του, βαριά σωματική κάκωση ή βλάβη της υγείας του παθόντος, η οποία όμως να δύναται να αποδοθεί σε αμέλεια του δράστη κατά το άρθρο 29 του ΠΚ. Κατά το άρθρο αυτό "στις περιπτώσεις όπου ο νόμος ορίζει ότι κάποια πράξη τιμωρείται με βαρύτερη ποινή όταν έχει ορισμένο αποτέλεσμα, η ποινή αυτή επιβάλλεται μόνο αν το αποτέλεσμα αυτό μπορεί να αποδοθεί σε αμέλεια του δράστη". Κατά δε το άρθρο 28 του ίδιου Κώδικα "από αμέλεια πράττει όποιος από έλλειψη της προσοχής την οποία όφειλε κατά τις περιστάσεις και μπορούσε να καταβάλει είτε δεν προέβλεψε το αξιόποινο αποτέλεσμα που προκάλεσε η πράξη του, είτε το προέβλεψε ως δυνατό, πίστεψε όμως ότι δεν θα επερχόταν". Η τελευταία αυτή διάταξη, όπως προκύπτει από τη διατύπωση της, θεσπίζει, ως μορφή υπαιτιότητας, δύο είδη αμέλειας: Ήτοι την ασυνείδητη, κατά την οποία ο δράστης δεν προβλέπει το εγκληματικό αποτέλεσμα, ενώ θα μπορούσε να το προβλέψει και να το αποφύγει, αν έδινε την οριζόμενη από το νόμο προσοχή, και την ενσυνείδητη, κατά την οποία ο δράστης προβλέπει ότι από τη συμπεριφορά του δύναται να προέλθει το εγκληματικό αποτέλεσμα, αλλά το αποκρούει και ενεργεί όπως ενεργεί, γιατί πιστεύει ότι δεν θα επέλθει. Από τις διατάξεις αυτές, σε συνδυασμό και προς εκείνη του άρθρου 308 του ΠΚ, προκύπτει ότι το έγκλημα της βαριάς σωματικής βλάβης, εφόσον το επελθόν αποτέλεσμα δεν οφείλεται σε άμεσο δόλο του δράστη, είναι έγκλημα ευθύνης ως απορρέον εκ του αποτελέσματος. Έτσι για τη στοιχειοθέτησή του απαιτείται, εκτός από τη συνδρομή των αντικειμενικών και υποκειμενικών στοιχείων της αξιόποινης πράξης της απλής σωματικής βλάβης (άρθρο 308 του ΠΚ) να επέλθει, κατά τον υπό του ως άνω άρθρου 310 παρ. 2 του ΠΚ, καθοριζόμενο ενδεικτικό προσδιορισμό των όρων του, βαριά σωματική κάκωση ή βλάβη της υγείας του παθόντος, η οποία όμως να δύναται να αποδοθεί σε αμέλεια του δράστη κατά το άρθρο 29 του ίδιου Κώδικα (ΑΠ 892/2012, ΑΠ 226/2010, ΑΠ 132/2009, ΑΠ 721/2009, ΑΠ 1651/2006, ΑΠ 62/2007). Στην προκειμένη περίπτωση, το Τριμελές Εφετείο Λαμίας, όπως προκύπτει από το σκεπτικό της προσβαλλόμενης απόφασης, δέχθηκε, κατά την ανέλεγκτη περί τα πράγματα κρίση του, ότι αποδείχθηκαν τα εξής: "Η κατηγορουμένη στη Λαμία και στις 26/7/2005, ευρισκόμενη στο δεύτερο όροφο πολυώροφης οικοδομής, κειμένης επί της οδού ..., στην οποία διαμένουν τόσο η ίδια όσο και η πολιτικώς ενάγουσα Β. Α., επιτέθηκε στην τελευταία και την χτύπησε δυνατά με τα χέρια της στο σώμα. Ακολούθως την απώθησε βίαια με τα χέρια της. Εξ αιτίας της επίθεσης αυτής η πολιτικώς ενάγουσα προσέκρουσε με δύναμη στη ξύλινη δοκό της εξώθυρας του διαμερίσματός της και έχασε την ισορροπία της, με αποτέλεσμα να καταπέσει στο δάπεδο του διαδρόμου. Αποτέλεσμα της πτώσης ήταν να υποστεί υποκεφαλικό κάταγμα αριστερού ισχίου, για την αντιμετώπιση του οποίου διακομίστηκε στο Γενικό Νοσοκομείο Λαμίας, όπου και υποβλήθηκε την 1.8.2005 σε χειρουργική επέμβαση ολικής αρθροπλαστικής. Ωστόσο, μετεγχειρητικά παρουσίασε παρατεταμένη υποτασική κρίση και νοσηλεύτηκε εκ νέου στην Μονάδα Εντατικής Θεραπείας (ΜΕΘ) του ίδιου Νοσοκομείου από 1/8/2005 έως 3/8/2005. Ακολούθως νοσηλεύτηκε στην ορθοπεδική κλινική του ως άνω Νοσοκομείου μέχρι και την 16/8/2005, οπότε εξήλθε του Νοσοκομείου. Μάλιστα ο ελάχιστος χρόνος της αποθεραπείας της προσδιορίστηκε από τους θεράποντες ιατρούς σε έξι μήνες. Κατά το διάστημα αυτό η παθούσα δεν μπορούσε να χρησιμοποιήσει το σώμα της και ήταν εξαρτώμενη από τη βοήθεια άλλου ατόμου. Η κατηγορουμένη προέβη στην προπεριγραφείσα βίαιη επίθεση εναντίον της πολιτικώς ενάγουσας διότι η τελευταία, όπως είχε αναλάβει, πότιζε τις γλάστρες του διαμερίσματος της συνοίκου Μ. Μ. που απουσίαζε. Ωστόσο, η κατηγορουμένη είχε διαφορές με την τελευταία και δεν ήθελε τον ποτισμό των γλαστρών. Γι' αυτό και αφού λογομάχησε με την παθούσα, εν τέλει της επιτέθηκε βίαια με τα ανωτέρω αποτελέσματα. Ο τραυματισμός της παθούσας που σαφώς έχει, λόγω των προεκτεθέντων, χαρακτήρα βιαίας σωματικής βλάβης και όχι απλής, όπως αβάσιμα υποστηρίζει η κατηγορουμένη, υπήρξε αποτέλεσμα ηθελημένης ενέργειας της τελευταίας και όχι αποτέλεσμα αμελούς ενέργειας. Τούτο συνάγεται με βεβαιότητα από τις καταθέσεις όχι μόνο της παθούσας, αλλά και της μάρτυρος κατηγορίας Α. Σ. που άκουσε την απειλή "θα σε σκοτώσω" που εξέφρασε. Πρέπει επομένως η κατηγορουμένη να κηρυχθεί ένοχη, όπως στο διατακτικό και να της αναγνωριστεί, όπως πρωτόδικα, το ελαφρυντικό ότι έζησε έως το χρόνο που έγινε το έγκλημα, έντιμη, ατομική, οικογενειακή, επαγγελματική και γενικά κοινωνική ζωή". Με βάση τις παραδοχές αυτές κήρυξε ένοχη την κατηγορουμένη - αναιρεσείουσα βαριάς σωματικής βλάβης και της επέβαλε ποινή φυλάκισης οκτώ (8) μηνών, την εκτέλεση της οποίας ανέστειλε για τρία έτη. Όμως το Τριμελές Εφετείο Λαμίας, με τα υπ' αυτού γενόμενα αποδεκτά ως άνω πραγματικά περιστατικά, δεν διαλαμβάνει ούτε στο σκεπτικό ούτε στο διατακτικό της προσβαλλόμενης απόφασής του αν το βαρύτερο, σε σχέση με την απλή σωματική βλάβη της εγκαλούσας, επελθόν αποτέλεσμα της βαριάς σωματικής βλάβης, οφείλεται σε αμέλεια της αναιρεσείουσας, ούτε και προσδιόρισε, με αναφορά συγκεκριμένων πραγματικών περιστατικών, το είδος της αμέλειας. Συνεπώς, η προσβαλλόμενη απόφαση πάσχει από έλλειψη της υπό των άρθρων 93 παρ. 3 του Συντάγματος και 139 του ΚΠΔ απαιτούμενης ειδικής και εμπεριστατωμένης αιτιολογίας και θα πρέπει να γίνει δεκτός ως βάσιμος ο σχετικός λόγος της αίτησης αναίρεσης εκ του άρθρου 510 παρ. 1 στοιχ. Δ του ΚΠΔ, να αναιρεθεί η προσβαλλόμενη απόφαση και να παραπεμφθεί η υπόθεση προς νέα συζήτηση στο ίδιο δικαστήριο, που θα συγκροτηθεί από άλλους δικαστές, εκτός από εκείνους που δίκασαν προηγουμένως (άρθρο 519 του ΚΠΔ). ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ Αναιρεί την 196/2012 απόφαση του Τριμελούς Εφετείου Λαμίας. Παραπέμπει την υπόθεση προς νέα συζήτηση στο ίδιο δικαστήριο, που θα συγκροτηθεί από άλλους δικαστές, εκτός από εκείνους που δίκασαν προηγουμένως. Κρίθηκε και αποφασίσθηκε στην Αθήνα στις 21 Φεβρουαρίου 2013. Και Δημοσιεύθηκε στην Αθήνα, σε δημόσια συνεδρίαση στο ακροατήριό του, στις 19 Απριλίου 2013. Ο ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ Ο ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ