Αριθμός 441/2013 ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ Β2' Πολιτικό Τμήμα ΣΥΓΚΡΟΤΗΘΗΚΕ από τους Δικαστές: Δημήτριο Πατινίδη, Αντιπρόεδρο του Αρείου Πάγου, Αντώνιο Αθηναίο, Δημήτριο Μουστάκα, Νικόλαο Τρούσα και Ασπασία Καρέλλου, Αρεοπαγίτες. ΣΥΝΗΛΘΕ σε δημόσια συνεδρίαση στο Κατάστημά του στις 12 Φεβρουαρίου 2013, με την παρουσία και του Γραμματέα Γεωργίου Φιστούρη, για να δικάσει μεταξύ: Α. Του αναιρεσείοντος: Οργανισμού Τοπικής Αυτοδιοίκησης με την επωνυμία "ΔΗΜΟΣ ΡΟΔΟΥ" ως καθολικού διαδόχου του αρχικά αναιρεσίβλητου Νομικού Προσώπου Δημοσίου Δικαίου με την επωνυμία "ΔΗΜΟΣ ΡΟΔΙΩΝ" που εδρεύει στην Ρόδο και εκπροσωπείται νόμιμα, το οποίο εκπροσωπήθηκε από τον πληρεξούσιο δικηγόρο του Θεόδωρο Φραράκη που ανακάλεσε την από 4/2/2013 δήλωση για παράσταση κατ' άρθρο 242 παρ. 2 ΚΠολΔ, παραστάθηκε στο ακροατήριο και κατέθεσε προτάσεις. Των αναιρεσιβλήτων: 1) Α. συζύγου Α. Π., το γένος Φ. Η., κατοίκου ..., η οποία εκπροσωπήθηκε από τον πληρεξούσιο δικηγόρο της Πολυχρόνη Μπίρη και κατέθεσε προτάσεις, 2) Νομικού Προσώπου Δημοσίου Δικαίου με την επωνυμία "ΤΑΜΕΙΟ ΝΟΜΙΚΩΝ" ήδη "ΕΝΙΑΙΟ ΤΑΜΕΙΟ ΑΝΕΞΑΡΤΗΤΑ ΑΠΑΣΧΟΛΟΥΜΕΝΩΝ (Ε.Τ.Α.Α.) - ΤΟΜΕΑΣ ΑΣΦΑΛΙΣΗΣ ΝΟΜΙΚΩΝ (Τ.Α.Ν.)" που εδρεύει στην Αθήνα και εκπροσωπείται νόμιμα, το οποίο εκπροσωπήθηκε από τον πληρεξούσιο δικηγόρο του Ηλία Γεωγιάδη με δήλωση κατ' άρθρο 242 παρ. 2 ΚΠολΔ και δεν κατέθεσε προτάσεις, 3) Νομικού Προσώπου Δημοσίου Δικαίου με την επωνυμία "ΣΥΜΒΟΛΑΙΟΓΡΑΦΙΚΟΣ ΣΥΛΛΟΓΟΣ ΕΦΕΤΕΙΩΝ ΑΘΗΝΩΝ - ΠΕΙΡΑΙΩΣ - ΑΙΓΑΙΟΥ ΚΑΙ ΔΩΔΕΚΑΝΗΣΟΥ" που εδρεύει στην Αθήνα και εκπροσωπείται νόμιμα, το οποίο δεν εκπροσωπήθηκε στο ακροατήριο. Β. Του αναιρεσείοντος: Ελληνικού Δημοσίου, που εκπροσωπείται νόμιμα από τον Υπουργό Οικονομικών, κατοικοεδρεύοντα στην Αθήνα, το οποίο δεν εκπροσωπήθηκε στο ακροατήριο. Της αναιρεσίβλητης: Α. συζύγου Α. Π., το γένος Φ. Η., κατοίκου ..., η οποία εκπροσωπήθηκε από τον πληρεξούσιο δικηγόρο της Πολυχρόνη Μπίρη και κατέθεσε προτάσεις. Του προσθέτως παρεμβαίνοντος: Νομικού Προσώπου Δημοσίου Δικαίου με την επωνυμία "ΣΥΜΒΟΛΑΙΟΓΡΑΦΙΚΟΣ ΣΥΛΛΟΓΟΣ ΕΦΕΤΕΙΩΝ ΑΘΗΝΩΝ - ΠΕΙΡΑΙΩΣ - ΑΙΓΑΙΟΥ ΚΑΙ ΔΩΔΕΚΑΝΗΣΟΥ" που εδρεύει στην Αθήνα και εκπροσωπείται νόμιμα, το οποίο εκπροσωπήθηκε από τον πληρεξούσιο δικηγόρο του Ηλία Μπεσκένη με δήλωση κατ' άρθρο 242 παρ. 2 ΚΠολΔ και δεν κατέθεσε προτάσεις. Γ. Της αναιρεσείουσας: Α. συζύγου Α. Π., το γένος Φ. Η., κατοίκου ..., η οποία εκπροσωπήθηκε από τον πληρεξούσιο δικηγόρο της Πολυχρόνη Μπίρη και κατέθεσε προτάσεις. Των αναιρεσιβλήτων: 1) Ελληνικού Δημοσίου, που εκπροσωπείται νόμιμα από τον Υπουργό Οικονομικών, κατοικοεδρεύοντα στην Αθήνα, το οποίο εκπροσωπήθηκε από τον Βασίλειο Καραγεώργο, Πάρεδρο του Νομικού Συμβουλίου του Κράτους, με δήλωση κατ' άρθρο 242 παρ. 2 ΚΠολΔ και κατέθεσε προτάσεις, 2) Οργανισμού Τοπικής Αυτοδιοίκησης με την επωνυμία "ΔΗΜΟΣ ΡΟΔΟΥ" ως καθολικού διαδόχου του αρχικά αναιρεσίβλητου Νομικού Προσώπου Δημοσίου Δικαίου με την επωνυμία "ΔΗΜΟΣ ΡΟΔΙΩΝ" που εδρεύει στην Ρόδο και εκπροσωπείται νόμιμα, το οποίο εκπροσωπήθηκε από τον πληρεξούσιο δικηγόρο του Θεόδωρο Φραράκη και δεν κατέθεσε προτάσεις. Η ένδικη διαφορά άρχισε με την από 31/1/2005 αγωγή της υπό στοιχείο Α πρώτης αναιρεσίβλητης, υπό στοιχείο Β αναιρεσίβλητης και υπό στοιχείο Γ αναιρεσείουσας που κατατέθηκε στο Μονομελές Πρωτοδικείο Ρόδου και συνεκδικάσθηκε με τις από 16/7/2005 και 15/9/2005 πρόσθετες παρεμβάσεις, του Ταμείου Νομικών και του Συμβολαιογραφικού Συλλόγου Εφετείων Αθηνών-Πειραιώς-Αιγαίου και Δωδεκανήσου, αντίστοιχα. Εκδόθηκαν οι αποφάσεις: 97/2006 του ίδιου Δικαστηρίου και 248/2007 του Εφετείου Δωδεκανήσου. Την αναίρεση της τελευταίας απόφασης ζήτησε το υπό στοιχείο Α αναιρεσείον, με την από 23/1/2008 αίτησή του, το υπό στοιχείο Β αναιρεσείον με την από 15/2/2008 αίτησή του και τους από 30/4/2009 πρόσθετους λόγους αυτής και η υπό στοιχείο Γ αναιρεσείουσα με την από 30/6/2008 αίτησή της επί των οποίων εκδόθηκε η 92/2010 απόφαση του Β2 Πολιτικού Τμήματος του Αρείου Πάγου που συνεκδικάζοντας τις ως άνω αιτήσεις, τις παρέπεμψε στην Τακτική Ολομέλεια του Αρείου Πάγου. Εκδόθηκε η 8/2012 απόφαση της Τακτικής Ολομέλειας του Αρείου Πάγου, που απέρριψε τους παραπεμφθέντες σε αυτήν λόγους και ανέπεμψε την υπόθεση για περαιτέρω έρευνα στο Β2 Πολιτικό Τμήμα του Αρείου Πάγου. Την υπόθεση επανέφερε προς συζήτηση η υπό στοιχείο Α πρώτη αναιρεσίβλητη, υπό στοιχείο Β αναιρεσίβλητη και υπό στοιχείο Γ αναιρεσείουσα με την από 31/7/2012 κλήση της. Κατά τη συζήτηση των αιτήσεων αυτών, που εκφωνήθηκαν από το πινάκιο, οι διάδικοι παραστάθηκαν, όπως σημειώνεται πιο πάνω. Ο Εισηγητής Αρεοπαγίτης Αντώνιος Αθηναίος ανέγνωσε τις από 2/10/2009 τρεις εκθέσεις του κωλυομένου να μετάσχει στην σύνθεση του παρόντος δικαστηρίου Αντιπροέδρου του Αρείου Πάγου Βασίλειου Λυκούδη, με τις οποίες εισηγήθηκε αντίστοιχα να απορριφθούν οι λόγοι των από 23/1/2008 και 15/2/2008 αιτήσεων αναιρέσεως και οι από 30/4/2009 πρόσθετοι λόγοι της δευτέρας εξ αυτών και να γίνει δεκτή η από 30/6/2008 αίτηση αναιρέσεως. Ο πληρεξούσιος του υπό στοιχείο Α αναιρεσείοντος ζήτησε την παραδοχή της από 23/1/2008 αιτήσεως, ο πληρεξούσιος της παραστάσας αναιρεσιβλήτου την απόρριψή της και καθένας την καταδίκη του αντίδικου μέρους στη δικαστική δαπάνη, ο πληρεξούσιος της υπό στοιχείο Β παραστάσας αναιρεσιβλήτου ζήτησε την απόρριψη της από 15/2/2008 αιτήσεως και των από 30/4/2009 προσθέτων λόγων αυτής και την καταδίκη του αντίδικου μέρους στη δικαστική δαπάνη και ο πληρεξούσιος της υπό στοιχείο Γ αναιρεσείουσας ζήτησε την παραδοχή της από 30/6/2008 αιτήσεως, ο πληρεξούσιος του υπό στοιχείο Γ δευτέρου αναιρεσιβλήτου την απόρριψή της και καθένας την καταδίκη του αντίδικου μέρους στη δικαστική δαπάνη. ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ Επειδή, κατά τη διάταξη του άρθρου 103 παρ. 2 εδάφιο στ' του Ν. 3463/2006 "Κύρωση του Κώδικα Δήμων και Κοινοτήτων", η οποία τυγχάνει εφαρμογής στη προκείμενη περίπτωση, ως ισχύουσα, σύμφωνα με το άρθρο τέταρτο αυτού, κατά το χρόνο άσκησης της ένδικης αίτησης αναίρεσης (29-1-2008), η δημαρχιακή επιτροπή αποφασίζει για την άσκηση όλων των ενδίκων βοηθημάτων και των ενδίκων μέσων. Τέλος, κατά τη διάταξη του άρθρου 86 παρ.1 εδαφ. α' του ως άνω Ν. 3463/2006, ο δήμαρχος εκπροσωπεί το δήμο στα δικαστήρια και σε κάθε δημόσια αρχή, κατά δε την παρ.2 του ίδιου άρθρου, όταν δημιουργείται άμεσος και προφανής κίνδυνος ή απειλείται ζημία των δημοτικών συμφερόντων από την αναβολή, ο δήμαρχος μπορεί να λάβει μέτρα για θέματα που ανήκουν στην αρμοδιότητα της δημαρχιακής επιτροπής, οφείλει όμως στην περίπτωση αυτή, να υποβάλει τη σχετική απόφασή του προς έγκριση κατά την πρώτη συνεδρίαση της δημαρχιακής επιτροπής. Από τις διατάξεις αυτές σαφώς προκύπτει, ότι, για το τυπικά παραδεκτό της άσκησης, εκτός άλλων, και του ένδικου μέσου της αίτησης αναίρεσης από το δήμαρχο, ως νόμιμο εκπρόσωπο του Δήμου, απαιτείται απαραιτήτως η ύπαρξη άδειας της δημαρχιακής επιτροπής, η οποία λαμβάνεται με απόφαση αυτής, επί της άδειας δε αυτής θεμελιώνεται και η αντιπροσωπευτική εξουσία του δημάρχου για διεξαγωγή της δίκης ως αντιπροσώπου του δήμου. Στην περίπτωση δηλαδή αυτή ειδικά για τους δήμους η απόφαση της δημαρχιακής επιτροπής αποτελεί προϋπόθεση της ολοκληρώσεως της παροχής της δικαστικής πληρεξουσιότητας, χωρίς να αρκεί ο διορισμός δικηγόρου με δήλωση του δημάρχου με έναν από τους τρόπους που ορίζεται στο άρθρο 96 παρ.1 και 2 ΚΠολΔ. Περαιτέρω, κατά το άρθρο 19 παρ.5 του Ν. 2386/1996 "Ρυθμίσεις θεμάτων εθνικών κληροδοτημάτων, δημοσίων και ανταλλαξίμων τμημάτων και άλλες διατάξεις", όπου σε διατάξεις της κειμένης νομοθεσίας προβλέπεται εντολή ή έγκριση ή ειδική πληρεξουσιότητα του εκπροσωπούντος το Δημόσιο κατά περίπτωση οργάνου ή του οργάνου που διοικεί ή εκπροσωπεί νομικό πρόσωπο δημοσίου δικαίου, για την άσκηση αντίστοιχα αγωγής προσφυγής, έγκλησης, ένδικου μέσου ή βοηθήματος και γενικά οποιαδήποτε διαδικαστικής ενέργειας, η έλλειψη της παρέχουσας την εντολή ή την έγκριση ή την πληρεξουσιότητα σχετικής απόφασης, δεν επηρεάζει το κύρος οποίων πράξεων από τις παραπάνω γίνονται χωρίς αυτή ή έγιναν πριν από την έναρξη ισχύος του παρόντος νόμου και δεν έχει εκδοθεί επ' αυτών αμετάκλητη δικαστική απόφαση. Από τη διάταξη αυτή, η οποία, δεν αναφέρεται μεν στη νομοθεσία που αφορά τους Οργανισμούς Τοπικής Αυτοδιοίκησης, εφαρμογής όμως τυγχάνει, για την ταυτότητα του νομικού λόγου, και επί των οργανισμών αυτών (Ο.Τ.Α.), λόγω της μορφής αυτών ως νομικών προσώπων δημοσίου δικαίου, για τον εκπρόσωπο των οποίων απαιτείται η ύπαρξη άδειας της δημαρχιακής επιτροπής προς άσκηση ένδικου μέσου, συνάγεται ότι μετά τη δημοσίευση του Ν. 2386/1996(7-3-1996)δεν απορρίπτεται ως απαράδεκτο το ένδικο μέσο που ασκήθηκε από Δήμο λόγω μη προσκόμισης της προβλεπομένης από το άρθρο 103 παρ.2 εδάφ. στ' Ν. 3463/2006 απόφασης της οικείας δημαρχιακής επιτροπής για την άσκηση ή την έγκριση άσκησης ενδίκου μέσου. Τέλος, κατά τη διάταξη του άρθρου 67 παρ.1 εδ. α' ΚΠολΔ, η οποία εφαρμόζεται και στη διαδικασία της δίκης για την αναίρεση, παρόλο που δεν γίνεται ρητή παραπομπή σ' αυτή με το άρθρο 573 παρ.1 ΚΠολΔ, διότι αυτή δεν προσήκει μόνο στη διαδικασία των δικαστηρίων της ουσίας, αν υπάρχουν ελλείψεις σχετικά με την άδεια που απαιτείται για τη διεξαγωγή της δίκης, εφόσον μπορούν να συμπληρωθούν, το δικαστήριο αναβάλλει την πρόοδο της δίκης και ορίζει προθεσμία για τη συμπλήρωση των ελλείψεων. Στη προκειμένη περίπτωση, όπως προκύπτει από όλο το περιεχόμενο του φακέλου της δικογραφίας, αφενός δεν γίνεται επίκληση, ούτε προσκομίζεται για το παραδεκτό της άσκησης της υπό κρίση αίτηση αίτησης αναίρεσης εκ μέρους του Δήμου Ροδίων, στη θέση του οποίου υπεισήλθε ως καθολικός διάδοχος ο Δήμος Ρόδου, κατά της 248/2007 απόφασης του Εφετείου Δωδεκανήσου, η απαιτούμενη κατά νόμο άδεια της Δημαρχιακής Επιτροπής του ως άνω αναιρεσείοντος Δήμου. Ενόψει επομένως της έλλειψης αυτής σχετικά με την προλεχθείσα άδεια, η οποία μπορεί να συμπληρωθεί, πρέπει να αναβληθεί η πρόοδος της δίκης ως προς αυτόν ως καθολικό διάδοχο του αναιρεσείοντος στην από 23-1-2008 αίτηση αναίρεσης και να ταχθεί προθεσμία προς συμπλήρωσή της. Επίσης πρέπει να αναβληθεί η συζήτηση της υπόθεσης και ως προς όλους τους άλλους διαδίκους των λοιπών δικογράφων (από 15-2-2008 αίτησης αναίρεσης και 30-4-2009 δικογράφου προσθέτων λόγων αυτής καθώς και από 30-6-2008 αίτησης αναίρεσης), για αναίρεση της ίδιας ως άνω απόφασης του Εφετείου Δωδεκανήσου, τα οποία συνεκδικάσθηκαν με την 92/2010 απόφαση του Αρείου Πάγου, δεδομένου ότι η χωριστή εκδίκαση αυτών θα αντέβαινε στη ανωτέρω διάταξη της εκτεθείσας απόφασης του Αρείου Πάγου, που διέταξε τη συνεκδίκαση των ως άνω δικογράφων. ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ Αναβάλλει την πρόοδο της δίκης ως προς το Δήμο Ρόδου ως καθολικό διάδοχο του αναιρεσείοντος με την από 23-1-2008 αίτηση Δήμου Ροδίων, για αναίρεση της 248/2007 απόφασης του Εφετείου Δωδεκανήσου, και τη συζήτηση των ανωτέρω αναφερθέντων δικογράφων (αιτήσεων αναίρεσης και δικογράφου προσθέτων λόγων), για αναίρεση της ίδιας ως άνω απόφασης, ως προς όλους τους άλλους διαδίκους. Τάσσει στον Δήμο Ρόδου, ως καθολικό διάδοχο του ανωτέρω αναιρεσείοντος, προθεσμία σαράντα (40) ημερών, από της προς αυτόν επίδοσης της παρούσας απόφασης, προς συμπλήρωση της διαλαμβανομένης στο αιτιολογικό έλλειψης. Κρίθηκε και αποφασίσθηκε στην Αθήνα στις 26 Φεβρουαρίου 2013. Και Δημοσιεύθηκε στην Αθήνα σε δημόσια συνεδρίαση στο ακροατήριό του στις 12 Μαρτίου 2013. Ο ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ Ο ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ