Αριθμός 1660/2013 ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ Δ' Πολιτικό Τμήμα ΣΥΓΚΡΟΤΗΘΗΚΕ από τους Δικαστές: Γεώργιο Γιαννούλη, Αντιπρόεδρο του Αρείου Πάγου, Γρηγόριο Κουτσόπουλο, Παναγιώτη Ρουμπή, Δημητρούλα Υφαντή και Βασίλειο Λαμπρόπουλο, Αρεοπαγίτες. ΣΥΝΗΛΘΕ σε δημόσια συνεδρίαση στο Κατάστημά του, στις 19 Απριλίου 2013 με την παρουσία και της Γραμματέως Ελένης Τσιουρή για να δικάσει μεταξύ: Της αναιρεσείουσας: Ανώνυμης Εταιρίας Γενικών Ασφαλίσεων με την επωνυμία "ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΠΙΣΤΗ Α.Ε.Γ.Α" που εδρεύει στην Αθήνα και εκπροσωπείται νόμιμα, η οποία εκπροσωπήθηκε δια του πληρεξουσίου δικηγόρου της Ιωάννη Δαρούδη, βάσει δηλώσεως κατ' άρθρο 242 παρ.2 ΚΠολΔ και κατέθεσε προτάσεις. Των αναιρεσιβλήτων: 1. Κ. Ζ. του Α., κατοίκου ..., ο οποίος εκπροσωπήθηκε δια της πληρεξουσίας δικηγόρου του Μπερναντέτ Σρεκενμπέργκ - Παπαβασιλείου και κατέθεσε προτάσεις και 2. Της Ανώνυμης Εταιρίας με την επωνυμία "ΔΗΜΟΣΙΑ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΗ ΗΛΕΚΤΡΙΣΜΟΥ Α.Ε" και τον διακριτικό τίτλο "Δ.Ε.Η. Α.Ε." που εδρεύει στην Αθήνα και εκπροσωπείται νόμιμα, η οποία εκπροσωπήθηκε δια του πληρεξουσίου δικηγόρου της Δημήτριο Νικολάου, βάσει δηλώσεως κατ' άρθρο 242 παρ.2 ΚΠολΔ και κατέθεσε προτάσεις. Η ένδικη διαφορά άρχισε με την 98/1-3-2007 αγωγή του ήδη 1ου αναιρεσίβλητου, την 244/15-7-2008 αγωγή και την 362/16-10-2007 προσεπίκληση σε αναγκαστική παρέμβαση με παρεμπίπτουσα αγωγή των άλλων διαδίκων, που κατατέθηκαν στο Μονομελές Πρωτοδικείο Κοζάνης. Εκδόθηκαν οι αποφάσεις: 66/2010 οριστική του ίδιου Δικαστηρίου και 90/2012 του Εφετείου Δ.Μακεδονίας. Την αναίρεση της τελευταίας απόφασης ζητεί η αναιρεσείουσα με την από 31-10-2012 αίτησή της. Κατά τη συζήτηση της αίτησης αυτής, που εκφωνήθηκε από το πινάκιο, οι διάδικοι παραστάθηκαν, όπως σημειώνεται πιο πάνω. Ο Εισηγητής Αρεοπαγίτης Βασίλειος Λαμπρόπουλος, ανέγνωσε την από 5-4-2013 έκθεσή του, με την οποία εισηγήθηκε την απόρριψη της αιτήσεως αναιρέσεως. Ο πληρεξούσιος του 1ου αναιρεσιβλήτου ζήτησε την απόρριψή της αίτησης και την καταδίκη του αντιδίκου μέρους στη δικαστική δαπάνη. ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ Από τις διατάξεις των άρθρων 335 και 338 έως 341 ΚΠολΔ συνάγεται, ότι το δικαστήριο, για να σχηματίσει τη δικανική του πεποίθηση ως προς τη βασιμότητα ή μη των προβαλλόμενων από τους διαδίκους πραγματικών γεγονότων, που ασκούν ουσιώδη επίδραση στην έκβαση της δίκης, υποχρεούται να λαμβάνει υπόψη όλα τα νόμιμα αποδεικτικά μέσα, που επικαλούνται και προσκομίζουν οι διάδικοι για άμεση και έμμεση απόδειξη, χωρίς να είναι ανάγκη να γίνεται ειδική μνεία και χωριστή αξιολόγηση του καθενός από αυτά, κατ' αντιδιαστολή προς τα λοιπά έγγραφα και εν γένει προς τα άλλα αποδεικτικά μέσα, τα οποία φέρονται, ότι ελήφθησαν υπόψη προς σχηματισμό της κρίσης του. Βέβαια, δεν αποκλείεται το δικαστήριο της ουσίας να μνημονεύει και να εξαίρει μερικά από τα αποδεικτικά μέσα, λόγω της, κατά την ελεύθερη κρίση του, μεγαλύτερης σημασίας τους, αρκεί να γίνεται αναμφίβολα βέβαιο από το όλο περιεχόμενο της απόφασης, ότι συνεκτιμήθηκαν όλα τα αποδεικτικά μέσα, που επικαλέσθηκαν και προσκόμισαν νόμιμα οι διάδικοι. Η παράβαση της υποχρέωσης αυτής ιδρύει το λόγο της αναίρεσης του άρθρου 559 αριθ.11 περ. γ' του Κ.Πολ.Δ. υπό την αποκλειστική προϋπόθεση, ότι το πραγματικό γεγονός που επικαλείται ο διάδικος ασκεί ουσιώδη επίδραση στην έκβαση της δίκης, αφού μόνο ένα τέτοιο (ουσιώδες) γεγονός καθίσταται αντικείμενο απόδειξης (ΟλΑΠ 14/2005, 2/2008, ΑΠ 600/2010, ΑΠ 266/2011, ΑΠ 424/2011). Στην προκειμένη περίπτωση με τον δεύτερο λόγο αναιρέσεως από τον αριθ. 11 περ.γ' του άρθρου 559 ΚΠολΔ η αναιρεσείουσα ασφαλιστική εταιρεία προβάλλει την αιτίαση ότι το Εφετείο δεν έλαβε υπόψη του την υπό ημερομηνία 12-1-2009 τεχνική έκθεση-πραγματογνωμοσύνη του μηχανολόγου Γ. Τ., την οποία είχε προσκομίσει και επικαλεστεί, τόσον ενώπιον του πρωτοβαθμίου δικαστηρίου στο οποίο ούτος κατέθεσε ως μάρτυρας και επί πλέον επιβεβαίωσε το περιεχόμενό της, όσον κι' ενώπιον του Εφετείου, από την οποία προκύπτει ότι αποκλειστικός υπαίτιος, άλλως συνυπαίτιος, κατά ποσοστό 95% του ενδίκου τροχαίου ατυχήματος τυγχάνει ο οδηγός του άνευ αριθμού κυκλοφορίας οχήματος, τύπου DUMBER και πρώτος αναιρεσίβλητος, το οποίο οδηγούσε σε χωμάτινη οδό του Ορυχείου Νοτίου Πεδίου του Λιγνιτικού Κέντρου Δυτικής Μακεδονίας της "ΔΕΗ ΑΕ". Όμως, το Εφετείο στην προσβαλλόμενη απόφαση του βεβαιώνει, ότι κατέληξε στο αποδεικτικό του πόρισμα, περί της αποκλειστικής υπαιτιότητας του Λ. Δ., οδηγού του υπ' αριθ. κυκλ. ... ΙΧΦ αυτοκινήτου, το οποίο ήταν ασφαλισμένο για τις προς τρίτους ζημίες στην αναιρεσείουσα ασφαλιστική εταιρεία, αφού έλαβε υπόψη, μεταξύ των άλλων, τις ένορκες καταθέσεις των εξετασθέντων μαρτύρων ενώπιον του πρωτοβαθμίου δικαστηρίου και όλα τα επικαλούμενα και προσκομιζόμενα έγγραφα. Από τη βεβαίωση αυτή του Εφετείου και το όλο περιεχόμενο της προσβαλλόμενης απόφασης καθίσταται αδιστάκτως βέβαιο ότι έλαβε υπόψη και συνεκτίμησε και το ως άνω έγγραφο (αρθρ. 390 ΚΠολΔ, ΑΠ (Ολ) 111/1981, ΑΠ 8/2005, ΑΠ 609/2007). Επομένως, ο ως άνω λόγος αναιρέσεως με τον οποίο η αναιρεσείουσα ασφαλιστική εταιρεία προβάλλει την αιτίαση, ότι το Εφετείο υπέπεσε στην πλημμέλεια του αριθ. 11 περ. γ' του άρθρου 559 ΚΠολΔ είναι αβάσιμος και απορριπτέος. Κατά τη διάταξη του άρθρου 559 αριθ.19 του ΚΠολΔ, αναίρεση επιτρέπεται αν η απόφαση δεν έχει νόμιμη βάση και ιδίως αν δεν έχει καθόλου αιτιολογίες, ή έχει αιτιολογίες αντιφατικές ή ανεπαρκείς σε ζητήματα που ασκούν ουσιώδη επίδραση στην έκβαση της δίκης. Από την υπόψη διάταξη, που αποτελεί κύρωση της παράβασης του άρθρου 93 παράγραφος 3 του Συντάγματος προκύπτει ότι ο προβλεπόμενος απ' αυτή λόγος αναιρέσεως ιδρύεται όταν στην ελάσσονα πρόταση του νομικού συλλογισμού δεν εκτίθενται καθόλου πραγματικά περιστατικά (έλλειψη αιτιολογίας), ή όταν τα εκτιθέμενα δεν καλύπτουν όλα τα στοιχεία που απαιτούνται βάσει του πραγματικού του εφαρμοστέου κανόνα δικαίου για την επέλευση της έννομης συνέπειας που απαγγέλθηκε ή την άρνησή του (ανεπαρκής αιτιολογία), ή όταν αντιφάσκουν μεταξύ τους (αντιφατική αιτιολογία) (ΟλΑΠ 1/1999). Ο προβλεπόμενος από το άρθρο 559, αριθ.19 λόγος αναίρεσης για έλλειψη νόμιμης βάσης με την έννοια της ανεπαρκούς αιτιολογίας αφορά ελλείψεις αναγόμενες αποκλειστικά στη διατύπωση του αιτιολογικού πορίσματος αναφορικά με τη συνδρομή ή μη γεγονότων, που στη συγκεκριμένη περίπτωση συγκροτούν το πραγματικό του εφαρμοστέου κανόνα ουσιαστικού δικαίου, έτσι ώστε, από την ανεπαρκή ή αντιφατική έκθεσή τους, να μην μπορεί να κριθεί αν η απόφαση στηρίζεται ή όχι νομικώς (ΟλΑΠ 13/1995). Η ύπαρξη νόμιμης βάσης και η αντίστοιχη έλλειψή της πρέπει να προκύπτουν αμέσως από την προσβαλλόμενη απόφαση, ο δε Άρειος Πάγος διαπιστώνει την ύπαρξη ή την ανυπαρξία του προκειμένου λόγου αναιρέσεως ελέγχοντας μόνο την προσβαλλόμενη απόφαση και το αιτιολογικό της και όχι το περιεχόμενο άλλων εγγράφων ή αποφάσεων σε εφαρμογή της διάταξης του άρθρου 561 παρ.2 του ΚΠολΔ. Αντίθετα, δεν υπάρχει έλλειψη νόμιμης βάσης, όταν πρόκειται για ελλείψεις αναγόμενες στην εκτίμηση των αποδείξεων και μάλιστα στην ανάλυση, στάθμιση και αιτιολόγηση του εξαγόμενου από αυτές πορίσματος, γιατί στην κρίση του αυτή το δικαστήριο προβαίνει ανέλεγκτο, κατά το άρθρο 561 παρ.1 ΚΠολΔ, εκτός αν δεν είναι σαφές το πόρισμα και για το λόγο αυτό γίνεται αδύνατος ο αναιρετικός έλεγχος. Περαιτέρω, από τις διατάξεις των άρθρων 297, 298, 300, 330 και 914 ΑΚ συνάγεται ότι προϋπόθεση της ευθύνης για αποζημίωση από αδικοπραξία είναι η υπαιτιότητα του υπόχρεου, η οποία υπάρχει και στην περίπτωση της αμέλειας, δηλαδή όταν δεν καταβάλλεται η επιμέλεια που απαιτείται στις συναλλαγές, η παράνομη συμπεριφορά του υπόχρεου σε αποζημίωση έναντι εκείνου που ζημιώθηκε και η ύπαρξη αιτιώδους συνάφειας μεταξύ της παράνομης συμπεριφοράς και της ζημίας. Η παράνομη συμπεριφορά ως όρος της αδικοπραξίας μπορεί να συνίσταται όχι μόνο σε θετική πράξη, αλλά και σε παράλειψη, εφόσον στην τελευταία αυτή περίπτωση εκείνος που υπέπεσε στην παράλειψη ήταν υποχρεωμένος σε πράξη από το νόμο ή τη δικαιοπραξία, είτε από την καλή πίστη, κατά την κρατούσα κοινωνική αντίληψη. Αιτιώδης δε συνάφεια υπάρχει, όταν η πράξη ή η παράλειψη του ευθυνόμενου προσώπου, που μπορεί να είναι και ο ζημιωθείς στην περίπτωση που συνετέλεσε και ο ίδιος την πρόκληση ή την επαύξηση της ζημιάς, ήταν κατά τα διδάγματα της κοινής πείρας ικανή και μπορούσε να επιφέρει, κατά τη συνηθισμένη πορεία των πραγμάτων, το επιζήμιο αποτέλεσμα. Η κρίση του δικαστηρίου της ουσίας, ότι τα πραγματικά περιστατικά που δέχθηκε ως αποδειχθέντα επιτρέπουν το συμπέρασμα να θεωρηθεί κατά τα διδάγματα της κοινής πείρας ορισμένο γεγονός ως πρόσφορη αιτία της ζημίας υπόκειται στον έλεγχο του Αρείου Πάγου κατά τη διάταξη του άρθρου 559 αριθ.1 και 19 ΚΠολΔ γιατί είναι κρίση νομική, αναγόμενη στην ορθή ή μη υπαγωγή από το δικαστήριο της ουσίας των διδαγμάτων της κοινής πείρας στην αόριστη νομική έννοια της αιτιώδους συνάφειας. Αντίθετα, η κρίση του δικαστηρίου της ουσίας, περί του ότι, στη συγκεκριμένη (ένδικη) περίπτωση η πράξη ή η παράλειψη εκείνη αποτέλεσε ή δεν αποτέλεσε την αιτία του επιζήμιου αποτελέσματος, περί του ότι δηλαδή το ζημιογόνο γεγονός σε σχέση με τη ζημία βρίσκεται ή δεν βρίσκεται σε σχέση αιτίου και αποτελέσματος, ως αναγόμενη σε εκτίμηση πραγματικών γεγονότων (αρθρ.561 παρ.1 ΚΠολΔ), δεν υπόκειται σε αναιρετικό έλεγχο. Τέλος, η παράβαση διατάξεων του ΚΟΚ δεν θεμελιώνει αυτή καθεαυτή υπαιτιότητα στην επέλευση του αυτοκινητικού ατυχήματος, αποτελεί όμως στοιχείο, η στάθμιση του οποίου από το δικαστήριο της ουσίας θα κριθεί σε σχέση με την ύπαρξη αιτιώδους συνδέσμου μεταξύ της συγκεκριμένης πράξης και του επελθόντος αποτελέσματος (ΑΠ 468/2003, ΑΠ 177/2008). Στην προκειμένη περίπτωση, με την προσβαλλόμενη απόφαση του Εφετείου έγιναν δεκτά τα ακόλουθα κατά την ανέλεγκτη επί της ουσίας εκτίμηση των αποδείξεων. ".........Την 21-7-2006 και ώρα 09:50 ημέρα της εβδομάδας Παρασκευή, ο ενάγων της δεύτερης ως άνω αγωγής, Κ. Ζ., οδηγούσε μηχάνημα τύπου DUMPER, ιδιοκτησίας της εργοδότιδός του ΔΕΗ, στο Ορυχείο Νοτίου Πεδίου του λιγνιτικού Κέντρου Δ. Μακεδονίας, που διατηρεί η ΔΕΗ στην περιοχή της Πτολεμαΐδας, σε οδό που εκτείνετο αρχικά κατά μήκος του Τ/Δ2α και στην συνέχεια κατά μήκος του Τ/Ι2α, με κατεύθυνση τον χώρο απόθεσης. Η διαμόρφωση του χώρου του Ορυχείου Νοτίου Πεδίου μεταβάλλεται συνεχώς λόγω των εργασιών που γίνονται καθημερινά. Στο σημείο του ατυχήματος η οδός είχε πλάτος 20 περίπου μέτρων και ήταν ελαφρά ανηφορική ως προς την πορεία του οχήματος τύπου DUMPER, το οποίο είχε μήκος 10 μέτρων, πλάτος 4 μέτρων, ύψος 4 μέτρων, μεικτό βάρος 100 τόνων (βλ φωτογραφίες) και την ώρα του ατυχήματος ήταν έμφορτο. Η ταχύτητα του βραδυπορούντος αυτού οχήματος ήταν 20 περίπου χιλιόμετρα την ώρα, ενώ το ανώτατο επιτρεπόμενο όριο ταχύτητας στο σημείο εκείνο ήταν 30 χιλιόμετρα ώρα με ευθύνη της ιδιοκτήτριας του Ορυχείου Νοτίου Πεδίου ΔΕΗ. Ο οδηγός του DUMPER Κ. Ζ., όταν εισήλθε στο τμήμα της οδού που εκτείνετο παράλληλα με το Τ/12α, κατέλαβε το αριστερό της οδού, που προοριζόταν για τα αντιθέτως κινούμενα οχήματα, επειδή στο δεξιό τμήμα της οδού υπήρχε ανάχωμα, το οποίο περιόριζε την ορατότητα. Κατά τον ως άνω τόπο και χρόνο ο ενάγων της πρώτης αγωγής Λ. Δ. οδηγούσε το υπ' αριθμό κυκλοφορίας ... IX φορτηγό αυτοκίνητο, εργοστασίου κατασκευής ΜΑΝ, σε οδό κάτω από τις κεφαλές των Τ/Δ1α και Ιβ (βλ. φωτογραφίες τόπου ατυχήματος), ήτοι σε οδό που συμβάλλεται καθέτως με την οδό όπου κινείτο το DUMPER, από την δεξιά πλευρά, σε σχέση με την πορεία του τελευταίου. Το φορτηγό αυτοκίνητο ήταν ιδιοκτησία της ανώνυμης εταιρίας με την επωνυμία "..." , η οποία είχε αναλάβει εργολαβικά από τη ΔΕΗ το έργο διακίνησης σκληρών και ημίσκληρων σχηματισμών του Ορυχείου Νοτίου Πεδίου. Ο οδηγός Λ. Δ. έβαινε ανεπιτρέπτως με ταχύτητα περίπου 50 χιλιόμετρα την ώρα (ο οδηγός ομολόγησε ότι έβαινε με ταχύτητα 40 χιλιόμετρα την ώρα) σε οδό κατηφορική και ολισθηρή, λόγω της κατάβρεξης του εδάφους με νερό, που είχε γίνει από την εταιρία "...", σύμφωνα με τους όρους της συμβάσεως έργου που είχε συνάψει με την ΔΕΗ. Όταν ο ως άνω οδηγός έφθασε στην διασταύρωση των αναφερόμενων δύο οδών, δεν διέκοψε την πορεία του φορτηγού αυτοκινήτου, αν και η ορατότητά του περιοριζόταν από το ανάχωμα, που υπήρχε αριστερά, σε σχέση με την πορεία του, αλλά αντιθέτως εισήλθε ανεξέλεγκτα, με μεγάλη ταχύτητα, στην οδό που κινείτο το DUMPER με αποτέλεσμα, το φορτηγό να επιπέσει με το εμπρόσθιο δεξιό τμήμα του στο εμπρόσθιο δεξιό τμήμα του DUMPER. Το ατύχημα έλαβε χώρα σε απόσταση τουλάχιστον 40 μέτρων από την διασταύρωση, εντός του ρεύματος πορείας του φορτηγού αυτοκινήτου όπου όμως κινείτο αναγκαστικά το DUMPER, αφού το δικό του ρεύμα πορείας ήταν κατειλημμένο και δεν είχε ληφθεί κανένα άλλο μέτρο ρύθμισης της κυκλοφορίας των οχημάτων από τους υπεύθυνους του έργου. Η κίνηση των οχημάτων στο ορυχείο ήταν δύσκολη, λόγω της συνεχούς αλλαγής των λωρίδων κυκλοφορίας, του ανώμαλου εδάφους και της μεγάλης κίνησης βαρέων οχημάτων και έπρεπε οι οδηγοί να καταβάλλουν ιδιαίτερη προσοχή κατά την οδήγηση......" ".................Το Δικαστήριο εκτιμώντας τα ανωτέρω αποδειχθέντα πραγματικά περιστατικά έκρίνε τον οδηγό Λ. Δ. αποκλειστικά υπαίτιο της πρόκλησης του ατυχήματος, διότι οδηγούσε με μεγάλη ταχύτητα, δίχως να καταβάλει την δέουσα σύνεση και προσοχή, την οποία θα κατέβαλε ο μέσος συνετός οδηγός υπό παρόμοιες συνθήκες (παραβίαση όρθρων 12 παρ 1 και 20 παρ 1 ΚΟΚ), μολονότι γνώριζε την επικινδυνότητα του σημείου συγκρούσεως και την αναγκαστική είσοδο των οχημάτων, που κινούντο κατά μήκος του Τ/12α, με κατεύθυνση τον χώρο απόθεσης, στο αντίθετο ρεύμα κυκλοφορίας λόγω του υπάρχοντος αναχώματος. Περαιτέρω, αποδείχθηκε ότι από την σφοδρή σύγκρουση λειτούργησαν οι αυτόματοι τέσσερις πυροσβεστήρες του DUMPER, που ρίχνουν σκόνη για τον κίνδυνο πρόκλησης πυρκαγιάς, με αποτέλεσμα να δημιουργηθεί νέφος γύρω από το όχημα, που εισήλθε και στην καμπίνα του οδηγού. Ο τελευταίος έντρομος, από την σφοδρή σύγκρουση, την δημιουργία νέφους σκόνης, που του απέκλεισε την ορατότητα, πήδηξε αμέσως στο έδαφος από ύψος δύο μέτρων περίπου (από το τρίτο σκαλοπάτι) σύμφωνα με την κατάθεση του μάρτυρος Β. Κ., με αποτέλεσμα να τραυματισθεί στο δεξιό γόνατο όπως κατωτέρω θα εκτεθεί. Ο τραυματισμός του ενάγοντος Κ. Ζ. τελεί σε αιτιώδη συνάφεια με το ατύχημα κατά την κρίση του Δικαστηρίου, αφού προήλθε εξαιτίας αυτού. Το Δικαστήριο δεν πείσθηκε από την ένορκη κατάθεση του μάρτυρος Σ. Φ., ότι ο Κ. Ζ. δεν πήδηξε από το DUMPER, αλλά, ότι κατέβηκε από την σκάλα κανονικά, αφού ο μάρτυρας δεν γνώριζε ότι είχε λειτουργήσει το σύστημα ασφαλείας του μηχανήματος το οποίο και δημιούργησε νέφος.............." "..................Περαιτέρω αποδείχθηκε, ότι μετά το ατύχημα ο Κ. Ζ. μεταφέρθηκε με την βοήθεια συναδέλφου του σε γραφείο και αποχώρησε για την οικία του. Τη Δευτέρα 24-7-2006 ο 39 ετών τότε ενάγων προσήλθε για εξέταση στο γιατρό της ΔΕΗ, ο οποίος του χορήγησε παυσίπονα, του συνέστησε ξεκούραση και τον παρέπεμψε σε ορθοπεδικό λόγω κάκωσης του δεξιού γόνατος (βλ. Φωτογραφικό απόσπασμα βιβλιαρίου υγείας του ενάγοντος). Ο τελευταίος, αν και είχε έντονους πόνους συνέχισε να προσέρχεται στην εργασία του, ελπίζοντας ότι θα σταματούσαν οι πόνοι, έως ότου έλαβε την άδεια του (2-9-2006). Αν και λάμβανε συνεχώς παυσίπονα, οι πόνοι στο δεξιό του γόνατο ήταν αφόρητοι, με αποτέλεσμα, ο ενάγων να προσέλθει στο γιατρό της ΔΕΗ κατά τις ημερομηνίες, 2-9-2006, 3-1-2007, 11-1-2007, 16-1-2007 με γνωμάτευση πιθανή χονδροπάθεια και κατά τις ημερομηνίες 21-1-2007, 31-1-2007, 8-2-2007, 13-2-2007, 1-3-2007 με γνωμάτευση χονδροπάθεια επιγονατίδος. Συνεπώς μέχρι τον Ιανουάριο 2007 δεν υπήρχε σαφής ιατρική γνωμάτευση σχετικά με την κατάσταση του δεξιού γόνατος του ενάγοντος και της σοβαρότητός της. Τελικά, ο ενάγων την 17-4-2007 εξετάσθηκε από τον χειρούργο ορθοπεδικό Ιωαννίνων Α. Μ., ο οποίος του συνέστησε εισαγωγή στο ΓΝ Ιωαννίνων. Πράγματι ο ενάγων εισήχθη στην 17-4-2007 στο Νοσοκομείο, όπου διεγνώσθει ότι πάσχει από ρήξη έσω μηνίσκου, χόνδρινες βλάβες II, III σταδίου έξω plateau - έσω μηριαίου κονδύλου (ΔΕ) γόνατος. Νοσηλεύθηκε μέχρι 20-4-2007 και υποβλήθηκε σε χειρουργική επέμβαση με γενική αναισθησία, του έγινε αρθροσκόπηση, μερική μηνιστεκτομή, χονδροπλαστική και λήψη ιστού για καλλιέργεια χονδροκυττάρων (βλ ιατρική έκθεση ΓΝ Ιωαννίνων). Μετά την έξοδό του από το Νοσοκομείο ο ενάγων παρακολουθείτο τακτικά από τους ιατρούς της Α Ορθοπεδικής Κλινικής του Νοσοκομείου και την 27-11-2007 εισήχθη και πάλι στο Νοσοκομείο, όπου νοσηλεύτηκε μέχρι 4-12-2007 και υποβλήθηκε σε χειρουργική επέμβαση μεταμόσχευσης αυτόλογων χονδροκυττάρων, που καλλιεργήθηκαν σε ειδικό κέντρο της Αμερικής. Περαιτέρω αποδείχθηκε ότι μετά την χειρουργική επέμβαση ο ενάγων λάμβανε αναρρωτικές άδειες, διότι έπρεπε προοδευτικά να κινητοποιεί το πόδι του και υποβαλλόταν σε φυσιοθεραπείες. Την 8-9-2009 εξετάσθηκε στο Νοσοκομείο Ιωαννίνων και διεγνώσθη, ότι παρουσίαζε ατροφία και αδυναμία τετρακέφαλου και οίδημα γόνατος, του συνεστήθηκε δε αποχή από την εργασία του. Τον Οκτώβριο του 2009 υπεβλήθη σε ορθοσκοπικό καθαρισμό εξαιτίας ενοχλημάτων στο δεξιό γόνατο και σε ορθοσκοπική απόξεση. Την 8-11-2011 εξετάσθηκε και πάλι στην ορθοπεδική Κλινική του Νοσοκομείου Ιωαννίνων και διεγνώσθη ότι ο ασθενής βρισκόταν σε στάδιο αποφόρτισης και ενδυνάμωσης του κάτω άκρου, του συνεστήθη δε η αποχή από βαριά εργασία και αθλητικές δραστηριότητες (βλ προσκομιζόμενες ιατρικές γνωματεύσεις). Εξάλλου με την 402/31-8-2011 γνωμάτευση της Δευτεροβάθμιας Υγειονομικής Επιτροπής Ηπείρου - Δυτικής Μακεδονίας κρίθηκε ότι ο ενάγων Κ. Ζ. παρουσιάζει ποσοστό αναπηρίας 51%, διότι πάσχει από παλαιά ρήξη έσω μηνίσκου και χόνδρινες βλάβες δεξιού γόνατος, χειρουργηθέν το 2007 - μεταμόσχευση αυτολόγων..........". "....Από 2-9-2006 δεν δυνατό να παρέχει πραγματικά την εργασία του στην ΔΕΗ ως μηχανοδηγός, χειριστής και συνεπώς δεν δικαιούτο να λαμβάνει σχετική αποζημίωση βάρδιας, ύψους 380 ευρώ μηνιαίως, την οποία θα λάμβανε μετά βεβαιότητος κατά την συνήθη πορεία των πραγμάτων, εάν δεν τραυματιζόταν. Συνεπώς, κατά το χρονικό διάστημα από 2-9-2006 έως 2-8-2008 (23 μήνες χ 380 ευρώ) ο ενάγων απώλεσε από την αιτία αυτή, το συνολικό ποσό των 8.740 ευρώ. Επίσης και το μετέπειτα χρονικό διάστημα, από 2-8-2008 έως 31-5-2011, λόγω των αναρρωτικών αδειών, ο ενάγων δεν δικαιούτο να λαμβάνει την ως άνω αποζημίωση βάρδιας, γεγονός το οποίο δεν αμφισβήτησε η ΔΕΗ. Ήδη με την από 31-5-2011 απόφαση της ΔΕΗ, από 1-6-2011 ο εργαζόμενος Κ. Ζ., ειδικότητας Τ5 οδηγός, μηχανοδηγός, χειριστής θα απασχοληθεί από ωράριο εργασίας πρωί - απόγευμα σε ωράριο βάρδιας Δ Ομάδας του Υποτομέα Υπερκειμένων. Με την ως άνω απόφαση ο ενάγων μετακινήθηκε σε άλλη θέση και δεν δικαιούται καθόλου την αποζημίωση βάρδιας, γεγονός που δεν αμφισβήτησε η ΔΕΗ. Η αλλαγή θέσεως εργασίας θα διαρκέσει μετά βεβαιότητας κατά την κρίση του Δικαστηρίου μέχρι 2-8-2013, με αποτέλεσμα ο ενάγων να απωλέσει κατά το χρονικό διάστημα από 2-8-2008 έως 2-8-2013 το ποσό της αποζημίωσης βάρδιας, το οποίο θα λάμβανε, εάν δεν τραυματιζόταν, και παρείχε πραγματικό την εργασία του ως μηχανοδηγός - χειριστής, ήτοι θα απωλέσει το ποσό των (60 μήνες χ 380 ευρώ) 22.800 ευρώ. Το Δικαστήριο λοιπόν πρέπει να αναγνωρίσει ότι οι εναγόμενοι πρέπει να καταβάλλουν στον ενάγοντα στο τέλος κάθε μήνα από 2-9-2006 έως 2-8-2013 το ποσό των 380 ευρώ, τα μεν ποσά που αφορούν χρονικό διάστημα πριν από την άσκηση της αγωγής νομιμοτόκως από την επίδοση της αγωγής τα δε υπόλοιπα ποσά, νομιμοτόκως από το τέλος του μηνός στον οποίο αφορούν....". Κρίνοντας έτσι το Εφετείο διέλαβε στην απόφασή του ανεπαρκείς αιτιολογίες, αλλά μόνο για τα κρίσιμα ζητήματα της κατάστασης της υγείας του παθόντος πρό και μετά το τροχαίο ατύχημα, καθώς και για τη δυνατότητα αυτού να εργάζεται στην προ του ατυχήματος εργασία του και να λαμβάνει την αποζημίωση βάρδιας, που καθιστούν ανέφικτο τον αναιρετικό έλεγχο για την ορθή ή μη εφαρμογή των διατάξεων του ουσιαστικού δικαίου που εφαρμόστηκαν. Ειδικότερα η προσβαλλόμενη απόφαση α)Δεν προσδιορίζει την κατάσταση της υγείας του παθόντος πρό του ατυχήματος, την επελθούσα άμεση σωματική βλάβη συνεπεία αυτού και ποία, επακριβώς, η εξελικτική κατάσταση αμέσως μετά το ατύχημα, β)Δεν διευκρινίζει εάν η πάθηση "χονδροπάθεια επιγονατίδος" υπήρχε πρό του ατυχήματος (21-7-2006) ή εμφανίσθηκε το πρώτον αμέσως μετά το ατύχημα και συνεπεία αυτού, γ)Εάν η πάθηση που εμφάνιζε στις 17-4-2007, ήτοι εννέα (9) μήνες μετά το ατύχημα, "ρήξη έσω μηνίσκου, χονδρινές βλάβες", "σταδίου έξω peateau - έσω μηριαίου κονδύλου (ΔΕ) γόνατος" οφείλεται αποκλειστικά στη βλάβη που υπέστη την ημέρα του ατυχήματος (21-7-2006) ή οφείλεται σε μεταγενέστερη δυσμενή εξέλιξη η οποία μπορούσε να προβλεφθεί, δ)Δεν διευκρινίζει σε τι συνίσταται η αποζημίωση βάρδιας ποίοι ή πόσοι εργαζόμενοι την δικαιούντο, υπο ποίες προϋποθέσεις και κάτω υπό ποίες συνθήκες εργασίας, ε)Δεν διευκρινίζει για ποίο ακριβώς λόγο απομακρύνθηκε από τον τομέα εργασίας του κατά το χρόνο του ατυχήματος και γιατί η απασχόληση του σε άλλο τομέα εργασίας δεν δικαιολογούσε τη λήψη της αποζημίωσης βάρδιας...,στ)Δεν δικαιολογεί για ποίο λόγο ο παθών, συνεπεία της λήψης αναρρωτικών αδειών δεν δικαιούντο να λαμβάνει την αποζημίωση βάρδιας και ζ)Δεν διευκρινίζει εάν μόνο η αλλαγή του ωραρίου απασχόλησης δικαιολογεί τη διακοπή ή μη της λήψης της αποζημίωσης βάρδιας. Κατ' ακολουθίαν όλων των ανωτέρω πρέπει να γίνει δεκτός, ως βάσιμος, ο πρώτος λόγος αναιρέσεως, από τον αριθ.19 του άρθρου 559 ΚΠολΔ, και κατά τα οικεία μέρη που προβάλλεται η αιτίαση για ανεπαρκείς αιτιολογίες και σε σχέση με τα ως άνω ζητήματα (κατάσταση της υγείας του παθόντος, σωματικές βλάβες, αποζημίωση βάρδιας). Κατόπιν τούτου πρέπει να αναιρεθεί η προσβαλλόμενη απόφαση, μόνο ως προς τα ανωτέρω ζητήματα, να παραπεμφθεί η υπόθεση για περαιτέρω εκδίκαση στο ίδιο Εφετείο, εφόσον είναι δυνατή η σύνθεση του δικαστηρίου από άλλους δικαστές (άρθρο 580 ΚΠολΔ), να διαταχθεί η επιστροφή του παραβόλου στην αναιρεσείουσα ασφαλιστική εταιρεία (άρθρο 495 παρ.4 περ.β ΚΠολΔ, όπως η παρ.4 προστέθηκε με το άρθρο 12 παρ.2 του Ν.4055/2012) και τέλος να καταδικαστούν οι αναιρεσίβλητοι, λόγω της ήττας τους, στα δικαστικά έξοδα της αναιρεσείουσας (αρθρ.176, 180 ΚΠολΔ), σύμφωνα με το διατακτικό. ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ Αναιρεί την υπ'αριθ.90/2012 απόφαση του Εφετείου Δυτικής Μακεδονίας. Παραπέμπει την υπόθεση, κατά τα ως άνω αναιρούμενα μέρη, για περαιτέρω εκδίκαση στο ίδιο Εφετείο συγκροτούμενο από άλλους δικαστές. Διατάσσει την επιστροφή του παραβόλου στην αναιρεσείουσα. Και Καταδικάζει τους αναιρεσιβλήτους στα δικαστικά έξοδα της αναιρεσείουσας τα οποία ορίζει στο χρηματικό ποσό των δύο χιλιάδων επτακοσίων (2700) ευρώ. Κρίθηκε και αποφασίσθηκε στην Αθήνα στις 21 Μαΐου 2013. Δημοσιεύθηκε στην Αθήνα σε δημόσια συνεδρίαση στο ακροατήριό του στις 5 Αυγούστου 2013. Ο ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ Η ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ