Αριθμός 985/2013 ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ Z' ΠΟΙΝΙΚΟ ΤΜΗΜΑ - ΣΕ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ Συγκροτήθηκε από τους Δικαστές: Δήμητρα Παπαντωνοπούλου, Προεδρεύουσα Αρεοπαγίτη, ως αρχαιότερο μέλος της συνθέσεως (κωλυομένης της Αντιπροέδρου Θεοδώρας Γκοΐνη), Ιωάννη Γιαννακόπουλο, Ανδρέα Ξένο, Βασίλειο Καπελούζο -Εισηγητή και Πάνο Πετρόπουλο, Αρεοπαγίτες. Με την παρουσία και του Αντεισαγγελέα του Αρείου Πάγου Δημητρίου Δασούλα (γιατί κωλύεται ο Εισαγγελέας του Αρείου Πάγου) και του Γραμματέως Χρήστου Πήτα. Συνήλθε σε Συμβούλιο στο Κατάστημά του στις 15 Μαΐου 2013, προκειμένου να αποφανθεί για την αίτηση του αναιρεσείοντος-κατηγορουμένου A. V. του K., κρατούμενου στο Κατάστημα Κράτησης Γρεβενών, που δεν παρέστη στο Συμβούλιο, περί αναιρέσεως της υπ' αριθμ. 10/2012 αποφάσεως του Πενταμελούς Εφετείου Αθηνών. Με συγκατηγορούμενο τον F. K. του N.. Το Πενταμελές Εφετείο Αθηνών, με την ως άνω απόφασή του διέταξε όσα λεπτομερώς αναφέρονται σ' αυτή, και ο αναιρεσείων-κατηγορούμενος ζητεί την αναίρεση αυτής, για τους λόγους που αναφέρονται στην από 28 Σεπτεμβρίου 2012 αίτησή του αναιρέσεως, η οποία καταχωρίστηκε στο οικείο πινάκιο με τον αριθμό 1157/2012. Έπειτα ο Αντεισαγγελέας του Αρείου Πάγου Δημήτριος Δασούλας, εισήγαγε για κρίση στο Συμβούλιο τη σχετική δικογραφία με την πρόταση του Αντεισαγγελέα του Αρείου Πάγου Γεωργίου Κολιοκώστα με αριθμό 88/1.4.2013, στην οποία αναφέρονται τα ακόλουθα: "Εισάγουμε, σύμφωνα με τις διατάξεις των άρθρων 476 παρ.1 και 513 παρ.1 του ΚΠΔ, την με αριθμό 41/28.9.2012 αίτηση (δήλωση) του (ον) A. (επ) V. του K., κρατούμενου στο Κατάστημα Κρατήσεως Γρεβενών, για αναίρεση της 10/2012 αποφάσεως του Πενταμελούς Εφετείου Αθηνών, και εκθέτουμε τα ακόλουθα: Από τις διατάξεις των άρθρων 462, 473 παρ.1 έως 3, 474 παρ.1 και 507 παρ. 1 εδ. α' του ΚΠΔ συνάγεται ότι, εφόσον με ειδική διάταξη νόμου δεν ορίζεται διαφορετικά η προθεσμία για την άσκηση του ενδίκου μέσου της αναιρέσεως εναντίον καταδικαστικής αποφάσεως από εκείνον που καταδικάστηκε, αν είναι παρών κατά την απαγγελία της αποφάσεως, είναι δέκα (10) ημερών, η οποία αρχίζει από τότε που η απόφαση θα καταχωρηθεί καθαρογραμμένη στο ειδικό βιβλίο που τηρείται από τη γραμματεία του ποινικού δικαστηρίου και ασκείται με δήλωση ενώπιον του γραμματέα του δικαστηρίου που εξέδωσε την απόφαση αυτή ή ενώπιον εκείνου που διευθύνει τη φυλακή στην περίπτωση που ο αναιρεσείων κρατείται (ΑΠ 884/2012, 968/2011). Για τη δήλωση αυτή συντάσσεται έκθεση που υπογράφεται από εκείνον που την υποβάλλει ή τον αντιπρόσωπο του (αρθρ. 465 παρ.1) και από εκείνον που τη δέχεται, στην οποία πρέπει να διατυπώνονται και οι λόγοι για τους οποίους ασκείται το ένδικο μέσο. Επίσης, κατά το άρθρο 153 του ΚΠΔ, η έκθεση του άρθρου 148, όπως είναι και η παραπάνω έκθεση, είναι άκυρη αν δεν έχει την υπογραφή του υπαλλήλου που την έχει συντάξει. Εξάλλου, κατά το άρθρο 6 παρ.1 εδ. α' της ΕΣΔΑ, που κυρώθηκε με το ν.δ. 53/1974 και έχει, σύμφωνα με το άρθρο 28 παρ. 1 του Συντάγματος, υπερνομοθετική ισχύ, "παν πρόσωπον έχει δικαίωμα όπως η υπόθεσίς του δικασθεί δικαίως, δημοσία και εντός λογικής προθεσμίας υπό ανεξαρτήτου και αμερόληπτου δικαστηρίου, νομίμως λειτουργούντος, το οποίον θα αποφασίσει, είτε επί των αμφισβητήσεων επί των δικαιωμάτων και υποχρεώσεων του αστικής φύσεως, είτε επί του βάσιμου πάσης εναντίον του κατηγορίας". Η διάταξη αυτή εγγυάται "το δικαίωμα στο δικαστήριο", έκφανση του οποίου αποτελεί το δικαίωμα προσβάσεως στο δικαστήριο. Το δικαίωμα τούτο δεν είναι απόλυτο, αλλά μπορεί να υπόκειται σε νομοθετικούς περιορισμούς, ιδίως όσον αφορά τις προϋποθέσεις του παραδεκτού ενός ενδίκου μέσου, αρκεί οι περιορισμοί αυτοί να μην περιορίζουν ουσιωδώς το δικαίωμα προσφυγής στο δικαστήριο, ώστε να προσβάλλεται η ίδια η ουσία του δικαιώματος αυτού. Αντιθέτως, οι περιορισμοί αυτοί είναι σύμφωνοι προς την ανωτέρω διάταξη του άρθρου 6 της ΕΣΔΑ, εφόσον δικαιολογούνται από την εύλογη σχέση αναλογικότητας, που πρέπει να υπάρχει μεταξύ των χρησιμοποιουμένων μέσων και των επιδιωκομένων σκοπών. Εντεύθεν παρέπεται ότι το Κράτος, όταν θεσπίζει το ένδικο μέσο της αναιρέσεως, έχει την υποχρέωση να διαμορφώνει τις σχετικές διαδικασίες, που αφορούν τους τύπους και τις προθεσμίες του ενδίκου τούτου μέσου, κατά τρόπο σύμφωνο προς τις απορρέουσες από το εν λόγω άρθρο 6 εγγυήσεις. Έτσι, αν το εθνικό δίκαιο προβλέπει ότι ο υπάλληλος ενώπιον του οποίου ασκείται η αίτηση αναιρέσεως πρέπει να υπογράφει τη συντασσόμενη έκθεση, που περιλαμβάνει τους λόγους αυτής, η ευθύνη και οι κυρώσεις για τη μη τήρηση του τύπου τούτου αφορούν τον υπάλληλο και όχι τον αναιρεσείοντα, ο οποίος, άλλως, υφίσταται δυσανάλογο περιορισμό του δικαιώματος του να προσφύγει στο ανώτατο δικαστήριο. Κατ' ακολουθία, εφόσον η ΕΣΔΑ κατισχύει των εθνικών διατάξεων, βάσει της ως άνω συνταγματικής επιταγής, πρέπει οι προαναφερθείσες διατάξεις του ΚΠΔ να ερμηνευθούν σύμφωνα με τη Σύμβαση αυτή και έτσι να γίνει δεκτό ότι, εάν η έκθεση του ενδίκου μέσου, μεταξύ των οποίων και της αναιρέσεως, ή το επισυναπτόμενο σε αυτήν έγγραφο του αναιρεσείοντος, που περιέχει τους λόγους αυτής, φέρει μεν την υπογραφή αυτού ή του πληρεξουσίου του δικηγόρου, αλλά από παραδρομή δεν υπογράφηκε και από τον οικείο γραμματέα ή διευθυντή της φυλακής που κρατείται, ο αναιρεσείων δεν είναι δυνατόν να θεωρηθεί υπεύθυνος για την παράλειψη του τελευταίου. Διαφορετικά, υποβάλλεται σε ένα δυσανάλογο εμπόδιο στο δικαίωμα της προσβάσεως στον Άρειο Πάγο και υπάρχει παραβίαση του άρθρου 6 παρ. 1 της ΕΣΔΑ (ΑΠ 1341/2009). Περαιτέρω, σύμφωνα με τη γενική αρχή το δικαίου, που πηγάζει από το άρθρο 255 ΑΚ, κατά την οποία ουδείς υποχρεούται στα αδύνατα, είναι επιτρεπτή η εκπρόθεσμη άσκηση του ενδίκου μέσου, συνεπώς και της αναιρέσεως, όταν συντρέχει λόγος ανωτέρας βίας ή ανυπερβλήτου κωλύματος, μέσα όμως στη νόμιμη προθεσμία, που αρχίζει για την περίπτωση αυτή από τότε που θα παύσει ο λόγος της ανωτέρας βίας ή θα εξαλειφθεί το ανυπέρβλητο κώλυμα. Στην εξαιρετική, αυτή περίπτωση, όπως συνάγεται από τα άρθρα 473 παρ. 2 και 474 παρ. 2 του ΚΠΔ, εκείνος που "ασκεί το ένδικο μέσο, οφείλει να αναφέρει στη δήλωση ασκήσεως του το λόγο που δικαιολογεί την εκπρόθεσμη άσκηση του, δηλαδή, τα περιστατικά της ανωτέρας βίας ή του ανυπερβλήτου κωλύματος από τα οποία παρεμποδίστηκε στην εμπρόθεσμη άσκησή του, καθώς και τα αποδεικτικά μέσα που αποδεικνύουν τη βασιμότητά τους. Ως ανωτέρα βία νοείται κάθε απρόβλεπτο και εξαιρετικό γεγονός, είτε αντικειμενικό είτε σχετικό με το πρόσωπο του δικαιούχου, το οποίο δεν μπορεί να αποτραπεί με μέτρα εξαιρετικής επιμέλειας και συνέσεως, ανυπέρβλητο δε κώλυμα θεωρείται εκείνο το οποίο δεν οφείλεται οπωσδήποτε σε υπαιτιότητα του ασκούντος το ένδικο μέσο και δεν μπορούσε να υπερνικηθεί απ' αυτόν με κανένα τρόπο (ΑΠ 959/2012, 985/2011). Τέλος, κατά το άρθρο 476 παρ.1 του ΚΠΔ, όπως ισχύει μετά την αντικατάσταση του από το άρθρο 2 παρ.18 του Ν. 2408/1996, όταν το ένδικο μέσο ασκήθηκε, εκτός των άλλων περιπτώσεων, εκπροθέσμως, το δικαστικό συμβούλιο ή το δικαστήριο (σε συμβούλιο), που είναι αρμόδιο να κρίνει σχετικά, ύστερα από πρόταση του Εισαγγελέα και αφού ακούσει τους διαδίκους που εμφανισθούν, κηρύσσει απαράδεκτο το ένδικο μέσο και διατάσσει την εκτέλεση του βουλεύματος ή της αποφάσεως που έχει προσβληθεί και την καταδίκη στα έξοδα εκείνου που άσκησε το ένδικο μέσο. Στην προκειμένη περίπτωση, όπως προκύπτει από τα έγγραφα της δικογραφίας που παραδεκτά επισκοπούνται, για την έρευνα του παραδεκτού της κρινόμενης αιτήσεως αναιρέσεως, με την προσβαλλόμενη 10/2012 τελεσίδικη απόφαση του Πενταμελούς Εφετείου Αθηνών καταδικάστηκε ο αναιρεσείων, κατ' έφεση, σε κάθειρξη είκοσι (20) ετών και χρηματική ποινή 15.000 ευρώ για αγορά, κατοχή και πώληση ναρκωτικών ουσιών από κοινού κατ' εξακολούθηση κατ' επάγγελμα και κατά συνήθεια. Η απόφαση αυτή, η οποία εκδόθηκε παρόντος του ανωτέρω κατηγορουμένου, καταχωρήθηκε καθαρογραμμένη στο ειδικό βιβλίο του άρθρου 473 παρ. 3 του ΚΠΔ στις 15.2.2012, όπως προκύπτει από την συνημμένη από 19.10.2012 υπηρεσιακή βεβαίωση της αρμόδιας Γραμματέως του Εφετείου Αθηνών Βασιλικής Κονδύλη. Ο αναιρεσείων άσκησε κατά της παραπάνω καταδικαστικής αποφάσεως την κρινόμενη αίτηση (δήλωση) αναιρέσεως, ενώπιον του αρμοδίου Διευθυντή του Καταστήματος Κρατήσεως Γρεβενών, όπου κρατείτο, στις 28.9.2012, ήτοι εκπροθέσμως μετά την πάροδο της οριζόμενης στο άνω άρθρο 473 παρ. 1 του ΚΠΔ δεκαήμερης προθεσμίας, που έληγε στις 27.2.2012, ήτοι μετά πάροδο χρόνου πλέον των επτά μηνών, συντάχθηκε δε η με αριθμό 41/28.9.2012 έκθεση αναιρέσεως, στην οποία σημειώνεται ότι την αναίρεση ασκεί "για τους λόγους που αναφέρει στο επισυναπτόμενο έγγραφο" και επισυνάπτει αυτοτελές εκ δύο σελίδων έγγραφο του με τίτλο "ΑΙΤΗΣΗ ΑΝΑΙΡΕΣΗΣ V. A. του K. ... ΠΡΟΣ ΠΟΙΝΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ", το οποίο έλαβε αριθμό πρωτοκόλλου 8833/ 28.9.2012, στο άνω Κατάστημα Κρατήσεως. Την άνω έκθεση (δήλωση) αναιρέσεως, όπως και το επισυναπτόμενο σε αυτήν έγγραφο, που αποτελούσαν ουσιαστικά ένα σώμα, υπέγραψε μόνο ο αναιρεσείων, ενώ ο συντάξας την έκθεση και παραλαβών το έγγραφο αυτό Διευθυντής του Καταστήματος Κρατήσεως Γρεβενών Δημήτριος Αλεξίου, παρέλειψε να θέσει σ' αυτά την υπογραφή του και τα στοιχεία του στο τελευταίο, στο οποίο αναφέρονταν οι λόγοι που δικαιολογούσαν, κατά τον αναιρεσείοντα, το εκπρόθεσμο αυτής, καθώς και οι λόγοι της αναιρέσεως. Τα έγγραφα αυτά, τα οποία φέρουν την υπογραφή του αναιρεσείοντος, αλλά από πρόδηλη παραδρομή δεν φέρουν την υπογραφή του διευθυντή του καταστήματος, όπου αυτός κρατείτο, παρά την υφισταμένη ως άνω ατέλεια, πρέπει, σύμφωνα με τα εκτιθέμενα στη νομική σκέψη της παρούσας, να θεωρηθούν ότι έχουν συνταχθεί νομίμως, διότι, ο αναιρεσείων δεν είναι δυνατόν να θεωρηθεί υπεύθυνος για την παράλειψη αυτή. Διαφορετικά, υποβάλλεται σε ένα δυσανάλογο εμπόδιο στο δικαίωμα της προσβάσεως στον Άρειο Πάγο και υπάρχει παραβίαση του άρθρου 6 παρ.1 της ΕΣΔΑ (ΑΠ 8/2008). Περαιτέρω, όπως προκύπτει από το περιεχόμενο του επισυναπτόμενου στη δήλωση αναιρέσεως εγγράφου του ο αναιρεσείων, προκειμένου να δικαιολογήσει την εκπρόθεσμη άσκηση της αναιρέσεώς του επικαλείται ότι "η μη τήρηση των προθεσμιών οφειλόταν σε λόγους υγείας του συνηγόρου του και ουδόλως σε δική του δυστροπία", χωρίς να αναφέρει καν τα στοιχεία του συνηγόρου του. Η αιτίαση όμως αυτή, όπως προβάλλεται, εκτός του ότι είναι απαράδεκτη ως αόριστη, δε συνιστά κατά τα προεκτεθέντα, ανωτέρα βία ή ανυπέρβλητο κώλυμα, αφού μπορούσε ο αναιρεσείων επιδεικνύοντας τη δέουσα επιμέλεια και σύνεση, είτε να ασκήσει αυτοπροσώπως το ένδικο μέσο της αναιρέσεως εντός της νόμιμης προθεσμίας, είτε να το ασκήσει μέσω άλλου αντιπροσώπου του έχοντος εντολή και πληρεξουσιότητα κατά τους όρους των άρθρων 96 και 42 παρ.2 του ΚΠΔ, αποτρέποντας έτσι την εκπρόθεσμη άσκηση του. Τέλος και εξ άλλου λόγου η κρινόμενη αίτηση αναιρέσεως είναι απορριπτέα ως απαράδεκτη, αφού ο προβαλλόμενος λόγος αναιρέσεως για εσφαλμένη εφαρμογή των ουσιαστικών διατάξεων των άρθρων 20 παρ.1 και 23 του ν.3459/2006, χωρίς καμία αναφορά σε τι συνίσταται η συγκεκριμένη πλημμέλεια της πληττόμενης αποφάσεως είναι αόριστος. Κατ' ακολουθία των προεκτεθέντων, πρέπει, σύμφωνα με τα άρθρα 513 παρ.1 εδ.α' και 476 παρ.1 του ΚΠΔ να απορριφθεί ως απαράδεκτη, λόγω εκπρόθεσμης ασκήσεώς της, η κρινόμενη αίτηση αναιρέσεως και να καταδικασθεί ο αναιρεσείων στα δικαστικά έξοδα (άρθρο 583 παρ. 1 του ΚΠΔ). ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ Να απορριφθεί η με αριθμό 41/28.9.2012 αίτηση (δήλωση) του (ον) A. (επ) V. του K., κρατούμενου στο Κατάστημα Κρατήσεως Γρεβενών, για αναίρεση της 10/2012 αποφάσεως του Πενταμελούς Εφετείου Αθηνών. Να καταδικασθεί ο αναιρεσείων στα δικαστικά έξοδα που ανέρχονται σε διακόσια πενήντα (250) ευρώ. Αθήνα, 22 Μαρτίου 2013 Ο Αντεισαγγελεύς του Αρείου Πάγου Γεώργιος Ν. Κολιοκώστας". Αφού άκουσε τον Αντεισαγγελέα του Αρείου Πάγου, που αναφέρθηκε στην παραπάνω εισαγγελική πρόταση και έπειτα αποχώρησε, και αφού διαπιστώθηκε από την επί του φακέλου της δικογραφίας σημείωση του Γραμματέα της Εισαγγελίας του Αρείου Πάγου, ότι ειδοποιήθηκε, νομίμως και εμπροθέσμως, σύμφωνα με τη διάταξη του άρθρου 476 παρ. 1 ΚΠΔ, ο Πρόεδρος του Δικηγορικού Συλλόγου Αθηνών, ως αντίκλητος του αναιρεσείοντος, ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ Από το συνδυασμό των διατάξεων των άρθρων 507 παρ.1α,473 παρ 1 του ΚΠοινΔ προκύπτει ότι η προθεσμία για την άσκηση αναιρέσεως, με δήλωση ενώπιον των αναφερόμενων στο άρθρο 474 παρ.1 του ιδίου Κώδικα προσώπων, κατά αποφάσεως που εκδόθηκε με παρόντα το κατηγορούμενο, είναι δέκα ημέρες και αρχίζει από τη καταχώρηση της αποφάσεως καθαρογραμμένης στο ειδικό βιβλίο που τηρείται από τη γραμματεία του ποινικού δικαστηρίου. Εξ άλλου, η εκπρόθεσμη αίτηση αναιρέσεως απορρίπτεται ως απαράδεκτη, σύμφωνα με τα άρθρα 476 παρ.1 και 513 παρ.1α Κ.Ποιν.Δ. να καταδικαστεί ο αναιρεσείων στα δικαστικά έξοδα. Στη προκείμενη περίπτωση, όπως προκύπτει από τη προσβαλλόμενη με αριθμό 10/2012 απόφαση του Πενταμελούς Εφετείου Αθηνών και τα πρακτικά της, ο ήδη αναιρεσείων κατηγορούμενος ήταν παρών κατά την απαγγελία της αποφάσεως αυτής, η οποία, όπως περαιτέρω προκύπτει από την από 19-10-2012 βεβαίωση της αρμόδιας γραμματέως του Εφετείου Αθηνών Βασιλικής Κονδύλη, καταχωρήθηκε καθαρογραμμένη στο ειδικό βιβλίο, στις 15-2-2012. Η υπό κρίση αίτηση αναιρέσεως κατά της ως άνω αποφάσεως ασκήθηκε στις 28-9-2012, ενώπιον του αρμόδιου Διευθυντού του Καταστήματος Κράτησης Γρεβενών [έκθεση αναιρέσεως 41/2012]. Επομένως, ασκήθηκε εκπρόθεσμα, μετά τη παρέλευση της ανωτέρω δεκαήμερης προθεσμίας και συγκεκριμένα μετά παρέλευση χρονικού διαστήματος μεγαλύτερου των επτά μηνών από την προεκτεθείσα καταχώρηση, δεν εκτίθενται δε στη προαναφερθείσα έκθεση λόγοι ανωτέρας βίας ή ανυπέρβλητου κωλύματος που να δικαιολογούν την εκπρόθεσμη άσκησή της, χωρίς να αρκεί η αόριστη επίκληση ότι μη τήρηση των προθεσμιών οφειλόταν σε λόγους υγείας του συνηγόρου μου", τα στοιχεία του οποίου άλλωστε ουδόλως επικαλείται ο αναιρεσείων. Συνεπώς, πρέπει, μετά και την ειδοποίηση του αντικλήτου του αναιρεσείοντος Προέδρου του Δικηγορικού Συλλόγου Αθηνών, κατά την επί του φακέλου σημείωση του αρμόδιου γραμματέα, να απορριφθεί ως απαράδεκτη η ένδικη αίτηση, ανεξαρτήτως του απαραδέκτου αυτής λόγω της αοριστίας του μοναδικού, κατ' εκτίμηση από το άρθρο 510§1 Ε' ΚΠοινΔ, λόγου αναιρέσεως για εσφαλμένη εφαρμογή των ουσιαστικών ποινικών διατάξεων των άρθρων 20§1 και 23 του ν. 3459/2006, χωρίς αναφορά σε τι συνίσταται η ως άνω αναιρετική πλημμέλεια. Τέλος πρέπει να καταδικαστεί ο αναιρεσείων στα δικαστικά έξοδα (άρθρο 476 ΚΠοινΔ). ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ Απορρίπτει την από 28-9-2012 αίτηση του V. A. του K. περί αναιρέσεως της με αριθμό 10/2012 αποφάσεως του Πενταμελούς Εφετείου Αθηνών. Καταδικάζει τον αναιρεσείοντα στα δικαστικά έξοδα, εκ διακοσίων πενήντα (€ 250) Ευρώ. Κρίθηκε και αποφασίσθηκε στην Αθήνα στις 23 Μαΐου 2013. Εκδόθηκε στην Αθήνα στις 3 Ιουλίου 2013. Η ΠΡΟΕΔΡΕΥΟΥΣΑ Ο ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ