ΑΡΙΘΜΟΣ 338/2013 
ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ
Ε' ΠΟΙΝΙΚΟ ΤΜΗΜΑ 
Συγκροτήθηκε από τους Δικαστές: Χαράλαμπο Δημάδη, Αντιπρόεδρο του Αρείου Πάγου, Βιολέττα Κυτέα, Νικόλαο Κωνσταντόπουλο, Αικατερίνη Βασιλακοπούλου - Κατσαβριά και Δήμητρα Λεοντάρη - Μπουρνάκα - Εισηγήτρια, Αρεοπαγίτες.
Συνήλθε σε δημόσια συνεδρίαση στο Κατάστημά του στις 11 Ιανουαρίου 2013, με την παρουσία του Αντεισαγγελέως του Αρείου Πάγου Νικολάου Παντελή (γιατί κωλύεται ο Εισαγγελέας) και του Γραμματέως Γεράσιμου Βάλσαμου, για να δικάσει την αίτηση του αναιρεσείοντος - κατηγορουμένου Η. Δ. του Σ., κατοίκου ..., που παραστάθηκε με τον πληρεξούσιο δικηγόρο του Χριστόφορο Σαράκη, περί αναιρέσεως της με αριθμό 136/2012 αποφάσεως του Τριμελούς Εφετείου Δυτικής Στερεάς Ελλάδος. Με πολιτικώς ενάγοντα τον Β. Μ. του Σ., κάτοικο ..., που δεν παρέστη. 
Το Τριμελές Εφετείο Δυτικής Στερεάς Ελλάδος, με την ως άνω απόφασή του διέταξε όσα λεπτομερώς αναφέρονται σ' αυτή, και ο αναιρεσείων - κατηγορούμενος ζητεί την αναίρεση αυτής, για τους λόγους που αναφέρονται στην από 6 Σεπτεμβρίου 2012 αίτησή του η οποία καταχωρίστηκε στο οικείο πινάκιο με τον αριθμό 989/12.
Αφού άκουσε 
Τον πληρεξούσιο δικηγόρο του αναιρεσείοντος, που ζήτησε όσα αναφέρονται στα σχετικά πρακτικά και τον Αντεισαγγελέα, που πρότεινε να γίνει δεκτή η προκείμενη αίτηση αναίρεσης.
ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ
Κατά τη διάταξη του άρθρου 386 παρ.1 ΠΚ, όποιος με σκοπό να αποκομίσει ο ίδιος ή άλλος παράνομο περιουσιακό όφελος βλάπτει ξένη περιουσία, πείθοντας κάποιον σε πράξη, παράλειψη ή ανοχή, με την εν γνώσει παράσταση ψευδών γεγονότων ως αληθινών ή την αθέμιτη απόκρυψη ή παρασιώπηση αληθινών γεγονότων τιμωρείται με φυλάκιση τουλάχιστον τριών μηνών και αν η ζημιά που προξενήθηκε είναι ιδιαίτερα μεγάλη με φυλάκιση τουλάχιστον δύο ετών. Από τη διάταξη αυτή συνάγεται ότι στοιχεία του εγκλήματος της απάτης είναι: α) σκοπός του δράστη να περιποιήσει στον εαυτό του ή σε άλλον παράνομο περιουσιακό όφελος χωρίς να είναι αναγκαία η πραγμάτωση του οφέλους αυτού β) η εν γνώσει παράσταση ψευδών γεγονότων ως αληθινών ή η αθέμιτη απόκρυψη ή η παρασιώπηση αληθινών γεγονότων από την οποία παραπλανήθηκε κάποιος σε πράξη, παράλειψη ή ανοχή γ) βλάβη ξένης περιουσίας, η οποία να τελεί σε αιτιώδη σύνδεσμο με την απατηλή συμπεριφορά (παραπλανητική ενέργεια ή παράλειψη του δράστη) και την συνεπεία αυτής πλάνη εκείνου που προέβη στην περιουσιακή διάθεση. Ως γεγονότα κατά την έννοια του άνω άρθρου νοούνται τα πραγματικά περιστατικά που ανάγονται στο παρελθόν ή στο παρόν και όχι εκείνα που πρόκειται να συμβούν στο μέλλον, όπως είναι οι απλές υποσχέσεις ή οι συμβατικές υποχρεώσεις. Εάν όμως, οι υποσχέσεις συνοδεύονται από άλλες παραστάσεις ψευδών γεγονότων κατά τρόπο που να δημιουργείται η εντύπωση μελλοντικής εκπλήρωσής τους με βάση την εμφανιζόμενη ψευδή παράσταση τότε οι υποσχέσεις αυτές αποτελούν απατηλή συμπεριφορά. Περαιτέρω, η περιουσιακή βλάβη που υπάρχει σε περίπτωση μειώσεως ή χειροτερεύσεως της περιουσίας του παθόντος, θα πρέπει, ως στοιχείο της αντικειμενικής υπόστασης του εγκλήματος της απάτης να είναι άμεσο, αναγκαίο και αποκλειστικό αποτέλεσμα της περιουσιακής διαθέσεως, ήτοι της πράξεως, της παραλείψεως ή ανοχής στην οποία προέβη εκείνος που πλανήθηκε από την απατηλή συμπεριφορά του δράστη. Θα πρέπει να υπάρχει δηλαδή αιτιώδης σύνδεσμος μεταξύ της απατηλής συμπεριφοράς και της πλάνης που προκλήθηκε από αυτή ως και μεταξύ της πλάνης αυτής και της περιουσιακής βλάβης, η οποία πρέπει να είναι το άμεσο, αναγκαίο και αποκλειστικό αποτέλεσμα της πλάνης και της εξ αυτής πράξεως, παραλείψεως ή ανοχής του πλανηθέντος. Εξάλλου, η, κατά τα άρθρα 93 παρ.3 του Συντάγματος και 139 του Κ.Ποιν.Δ. απαιτούμενη ειδική και εμπεριστατωμένη αιτιολογία, η έλλειψη της οποίας ιδρύει τον κατ' άρθρο 510 παρ.1 στοιχ.Δ' του ίδιου Κώδικα λόγο αναίρεσης, υπάρχει, όταν, προκειμένου για καταδικαστική απόφαση, εκτίθενται σε αυτή με πληρότητα, σαφήνεια και χωρίς αντιφάσεις τα πραγματικά περιστατικά που προέκυψαν από την ακροαματική διαδικασία, στα οποία στηρίχθηκε η κρίση του δικαστηρίου για τη συνδρομή των αντικειμενικών και υποκειμενικών στοιχείων του εγκλήματος, για το οποίο καταδικάστηκε ο κατηγορούμενος, τα αποδεικτικά μέσα από τα οποία αποδείχθηκαν τα περιστατικά αυτά και οι νομικοί συλλογισμοί, με βάση τους οποίους έγινε η υπαγωγή των δεκτών γενόμενων πραγματικών περιστατικών στην ουσιαστική ποινική διάταξη που εφαρμόσθηκε στη συγκεκριμένη περίπτωση. Ως προς τις αποδείξεις αρκεί αυτές να αναφέρονται στην απόφαση κατ' είδος, χωρίς να είναι απαραίτητο να διευκρινίζεται από ποιο αποδεικτικό μέσο αποδείχθηκε η κάθε παραδοχή. Για την ύπαρξη δε τέτοιας αιτιολογίας είναι παραδεκτή η αλληλοσυμπλήρωση του αιτιολογικού με το διατακτικό, τα οποία αποτελούν ενιαίο σύνολο. 
Στην προκειμένη περίπτωση, όπως προκύπτει από το σκεπτικό σε συνδυασμό με το διατακτικό της προσβαλλόμενης υπ' αριθμ. 136/2012 αποφάσεώς του, το Τριμελές Εφετείο Δυτικής Στερεάς Ελλάδος, που δίκασε σε δεύτερο βαθμό την υπόθεση με κατηγορούμενο τον αναιρεσείοντα Η. Δ. για την πράξη της απάτης, δέχθηκε, κατά την ανέλεγκτη περί τα πράγματα κρίση του, από την εκτίμηση και την αξιολόγηση των κατ' είδος αναφερομένων στην αρχή του σκεπτικού της αποφάσεώς του αποδεικτικών μέσων, ότι αποδείχθηκαν τα εξής: "ότι ο κατηγορούμενος υποβάλλοντας στο Ι.Κ.Α. Αγρινίου έγγραφο - παρουσιολόγιο, στο οποίο εν γνώσει του και αναληθώς ανέγραφε περισσότερες ώρες εργασίας από τις δεδουλευμένες έβλαψε την περιουσία της εγκαλούσας εταιρείας, καθόσον αναγκάστηκε η τελευταία να καταβάλει στο Ι.Κ.Α. ασφαλιστικές - εργοδοτικές εισφορές για τον κατ/νο, περισσότερες από αυτές που δικαιούνταν - (είχε εργαστεί) ο κατ/νος. 
Κατά συνέπεια, πρέπει αυτός να κηρυχθεί ένοχος της αξιόποινης πράξης της απάτης, που του αποδίδεται με το κατηγορητήριο (ανεξαρτήτως του μεγέθους βλάβης της εγκαλούσας - είναι μικρότερη η βλάβη από την αναγραφόμενη στο κατηγορητήριο), όπως διευκρινίζεται παρακάτω στο διατακτικό της απόφασης, με την ελαφρυντική περίσταση του πρότερου εντίμου βίου (άρθρ.84 παρ.2α' Π.Κ.)". 
Εν συνεχεία, με βάση τα προαναφερθέντα, το ως άνω Τριμελές Εφετείο κήρυξε ένοχο τον ήδη αναιρεσείοντα κατηγορούμενο για το ότι "Στο Αγρίνιο την 27-10-2005, με σκοπό να αποκομίσει ο ίδιος παράνομο περιουσιακό όφελος έβλαψε ξένη περιουσία, πείθοντας κάποιον σε πράξη με την εν γνώσει παράσταση ψευδών γεγονότων ως αληθινών και την αθέμιτη απόκρυψη και παρασιώπηση αληθινών γεγονότων και συγκεκριμένα, με σκοπό να προσκομίσει στον εαυτό του παράνομο περιουσιακό όφελος, υπέβαλε στους αρμοδίους υπαλλήλους του ΙΚΑ Αγρινίου, το από τον ίδιο συνταχθέν έγγραφο - παρουσιολόγιο, στο οποίο αναγράφονταν ψευδείς και δη περισσότερες από τις δεδουλευμένες ώρες εργασίας, με συνέπεια να πείσει τους αρμοδίους υπαλλήλους να επιβάλουν στην εταιρεία "MASTER KEK AE" πρόστιμο (9.286.827) δραχμών για το χρονικό διάστημα από τον Οκτώβριο 1999 έως τον Δεκέμβριο 2001 και (16.994,91) ευρώ για το χρονικό διάστημα από τον Ιανουάριο 2002 έως τον Ιούνιο 2003, με αποτέλεσμα να βλάψει την περιουσία της εταιρείας, με αντίστοιχη παράνομη ωφέλεια της δικής του περιουσίας, αφού η αλήθεια είναι ότι οι ώρες που παρείχε αυτός τις υπηρεσίες του στην εταιρεία ήταν κατά πολύ λιγότερες και αν το γνώριζαν αυτό οι αρμόδιοι υπάλληλοι του ΙΚΑ Αγρινίου θα είχαν επιβάλει σ' αυτήν μικρότερο πρόστιμο (λιγότερες ασφαλιστικές - εργοδοτικές εισφορές).
Με αυτά που δέχθηκε το Τριμελές Εφετείο Δυτικής Στερεάς Ελλάδος δεν διέλαβε στην προσβαλλόμενη απόφασή του την απαιτούμενη από τα άρθρα 93 παρ.3 του Συντάγματος και 139 του Κ.Ποιν.Δ. ειδική και εμπεριστατωμένη αιτιολογία, καθόσον: 1) υπάρχει αντίφαση μεταξύ σκεπτικού και διατακτικού: α) ως προς το είδος της ζημίας, την οποία υπέστη η εγκαλούσα εταιρεία, αφού κατά μεν το σκεπτικό η βλάβη της ως άνω εταιρείας συνίσταται στο επιπλέον ποσό των ασφαλιστικών εισφορών, το οποίο ήταν υποχρεωμένη η εγκαλούσα εταιρεία να καταβάλει με βάση το υποβληθέν από τον κατηγορούμενο στο ΙΚΑ Αγρινίου βιβλίο παρουσιών, κατά δε το διατακτικό στο επιβληθέν στην εγκαλούσα από το ΙΚΑ πρόστιμο, λόγω μη καταβολής των ασφαλιστικών εργοδοτικών εισφορών, που αντιστοιχούσαν στις δεδουλευμένες ώρες εργασίας που αναγράφονταν στο υποβληθέν από τον κατηγορούμενο έγγραφο - παρουσιολόγιο και β) ως προς το ύψος της ζημίας, διότι, αν και στο σκεπτικό της απόφασης αναφέρεται, ότι η ζημία που υπέστη η εγκαλούσα είναι μικρότερη από την αναγραφομένη στο κατηγορητήριο αναφέροντας ότι το ύψος της "διευκρινίζεται παρακάτω στο διατακτικό", εν τούτοις, στο διατακτικό κηρύσσεται ο κατηγορούμενος ένοχος για όλο το ποσό που αναγράφεται στο κατηγορητήριο. 2) Από την επιτρεπτή παραπομπή στο διατακτικό, ενόψει του ότι στο σκεπτικό δεν υπάρχει σχετική ανάλυση, δεν προκύπτει επακριβώς, ποιές ήταν οι ψευδείς παραστάσεις του κατηγορουμένου και συγκεκριμένα δεν προσδιορίζεται πόσες ακριβώς ώρες επιπλέον των πράγματι δεδουλευμένων παρέστησε ψευδώς στους υπαλλήλους του ΙΚΑ με το υποβληθέν σ' αυτούς βιβλίο παρουσιών, ότι είχε απασχοληθεί στην επιχείρηση της εγκαλούσας, ζητώντας να επιβληθούν εις βάρος της οι αναλογούσες σ' αυτές εργοδοτικές ασφαλιστικές εισφορές αλλά αρκείται στην αόριστη αναφορά ότι παρέστησε ψευδώς στην ΤΔΕ του ΙΚΑ Αγρινίου, ότι είχε εργασθεί περισσότερες από τις δεδουλευμένες ώρες εργασίας και 3) δεν προσδιορίζεται ποιό το ύψος των ασφαλιστικών εργοδοτικών εισφορών, που αντιστοιχούσαν στις επιπλέον των πράγματι δεδουλευμένων ωρών εργασίας του κατηγορουμένου. 
Επομένως, ο από το άρθρο 510 παρ.1 στοιχ. Δ' σχετικός λόγος της αιτήσεως αναιρέσεως με τον οποίον πλήττεται η προσβαλλόμενη απόφαση για έλλειψη ειδικής και εμπεριστατωμένης αιτιολογίας πρέπει να γίνει δεκτός ως βάσιμος. 
Κατ' ακολουθίαν πρέπει να αναιρεθεί η προσβαλλόμενη υπ' αριθμ. 136/2012 απόφαση του Εφετείου Δυτικής Στερεάς Ελλάδος και παραπεμφθεί η υπόθεση για νέα συζήτηση στο ίδιο Δικαστήριο, που θα συγκροτηθεί από άλλους δικαστές, εκτός εκείνων που δίκασαν προηγουμένως (αρθρ. 519 ΚΠΔ), ενώ παρέλκει η έρευνα των λοιπών λόγων αναιρέσεως. 
ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ 
Αναιρεί την υπ' αριθμ. 136/2012 απόφαση του Τριμελούς Εφετείου Δυτικής Στερεάς Ελλάδος. Και 
Παραπέμπει την υπόθεση για νέα συζήτηση στο ίδιο Δικαστήριο που θα συγκροτηθεί από άλλους Δικαστές. 
Κρίθηκε και αποφασίσθηκε στην Αθήνα την 1 Φεβρουαρίου 2013. Και 
Δημοσιεύθηκε στην Αθήνα σε δημόσια συνεδρίαση στο ακροατήριό του την 1 Μαρτίου 2013.
Ο ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ Ο ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ