Αριθμός 1365/2023 
ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ
B1' Πολιτικό Τμήμα 
Συγκροτήθηκε από τους δικαστές, Μαριάνθη Παγουτέλη, Αντιπρόεδρο του Αρείου Πάγου, Δήμητρα Ζώη, Ιωάννα Μαργέλλου-Μπουλταδάκη, Δημητρία Στρούζα-Ξένου-Κοκολέτση και Τριανταφυλλιά Πατρώνα, Αρεοπαγίτες.
Συνήλθε σε δημόσια συνεδρίαση στο κατάστημά του, την 21 Φεβρουαρίου 2023, με την παρουσία και της Γραμματέως Ελένης Τσιουρή, για να δικάσει την υπόθεση, μεταξύ:
Του αναιρεσείοντος: Σ. Χ. του Σ., H. S. του S., κατοίκου ..., που παραστάθηκε δια του πληρεξουσίου δικηγόρου Αλέξανδρου Στρίμπερη που ανακάλεσε την δια δηλώσεως (ΚΠολΔ 242 παρ.2) παράστασή του και κατέθεσε προτάσεις. 
Των αναιρεσίβλητων: 1) της ανώνυμη εταιρεία με την επωνυμία "T. J.&P. Α. Α. Ε. Δ. Α.-Τ.-Ε. Π. Ε." και τον διακριτικό τίτλο "T. J.&P. Α. Α.", όπως εκπροσωπείται νόμιμα, που εδρεύει στο ..., 2) Χ. Ι. του Λ., κατοίκου ..., 3) Ν. Γ. του Ε., κατοίκου ..., 4) Κ. Μ. του Α., κατοίκου ..., που παραστάθηκαν δια δηλώσεως (ΚΠολΔ 242 παρ.2) του πληρεξουσίου δικηγόρου Ελευθέριου Γκέλη, ο οποίος κατέθεσε προτάσεις και 5) της ανώνυμης εταιρείας με την επωνυμία "Δ. Α. Α.", όπως εκπροσωπείται νόμιμα, που εδρεύει στα ... και παραστάθηκε δια δηλώσεως (ΚΠολΔ 242 παρ.2) των πληρεξουσίων δικηγόρων Αργύριου Νικολακάκη και Κατερίνας Χατζηαναστασιάδου, οι οποίοι κατέθεσαν προτάσεις.
Η ένδικη διαφορά άρχισε με την από 7-8-2012 αγωγή του ήδη αναιρεσείοντος, που κατατέθηκε στο Μονομελές Πρωτοδικείο Αθηνών. Εκδόθηκαν η 1897/2018 οριστική απόφαση του πρωτοβαθμίου δικαστηρίου και, κατόπιν ασκήσεως εφέσεως, η 1987/2020 απόφαση του Μονομελούς Εφετείου Αθηνών. Την αναίρεση της τελευταίας, ζητά ο αναιρεσείων με την από 12-6-2020 αίτησή του. 
Εκδόθηκε η 1178/2022 απόφαση του Αρείου Πάγου, που κήρυξε απαράδεκτη, διέταξε τον χωρισμό της υπόθεσης και ανέβαλλε την συζήτηση της. Την υπόθεση επανέφερε για εκ νέου συζήτηση ο αναιρεσείων με την από 23-8-2022 κλήση του.
Κατά τη συζήτηση της αίτησης αυτής, που εκφωνήθηκε με τη σειρά της από το πινάκιο, οι διάδικοι παραστάθηκαν όπως σημειώνεται πιο πάνω. Εισηγήτρια ορίσθηκε η Αρεοπαγίτης Δήμητρα Ζώη.
ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ
Ι. Με την κρινόμενη από 12-6-2020 αίτηση αναίρεσης προσβάλλεται η αντιμωλία των διαδίκων κατά την ειδική διαδικασία των εργατικών διαφορών εκδοθείσα υπ' αριθ. 1987/2020 τελεσίδικη απόφαση του Μονομελούς Εφετείου Αθηνών, το οποίο δικάζοντας την έφεση του αναιρεσείοντος κατά της υπ' αριθ. 1897/2018 οριστικής απόφασης του Μονομελούς Πρωτοδικείου Αθηνών, που είχε απορρίψει την από 7-8-2012 αγωγή αυτού (αναιρεσείοντος) για αποκατάσταση της ηθικής του βλάβης από το αναφερόμενο εργατικό ατύχημα, απέρριψε αυτήν (έφεση). Η αίτηση αυτή αναίρεσης ασκήθηκε νομότυπα και εμπρόθεσμα (άρθρα 552, 553, 556, 558, 564, 566 παρ. 1 ΚΠολΔ). Επομένως, είναι παραδεκτή (άρθρ. 577 παρ.1 ΚΠολΔ) και πρέπει να ερευνηθεί περαιτέρω ως προς τους λόγους της (άρθρ. 577 παρ. 3 ΚΠολΔ). 
ΙΙ. Από τις διατάξεις των άρθρων 914 και 932 του ΑΚ και 1 και 16 του ν. 551/1915, που κωδικοποιήθηκε με το β.δ. της 24-7/25-8-1920 και διατηρήθηκε σε ισχύ και μετά την εισαγωγή του ΑΚ (άρθρο 38 παρ. 1 ΕισΝΑΚ), προκύπτει ότι χρηματική ικανοποίηση για ηθική βλάβη ή ψυχική οδύνη οφείλεται και επί εργατικού ατυχήματος όταν συντρέχουν οι όροι της αδικοπραξίας. Οι διατάξεις του άρθρου 16 παρ. 1 του ν. 551/1915, κατά τις οποίες ο παθών και τα λοιπά δικαιούμενα πρόσωπα για τις αξιώσεις τους που αφορούν εργατικό ατύχημα δικαιούνται να ασκήσουν την αγωγή του κοινού αστικού δικαίου και να ζητήσουν πλήρη αποζημίωση μόνον όταν το ατύχημα μπορεί να αποδοθεί σε δόλο του εργοδότη ή των προστηθέντων του ή όταν επήλθε σε εργασία στην οποία δεν τηρήθηκαν οι διατάξεις νόμων, διαταγμάτων ή κανονισμών για τους όρους ασφαλείας των εργαζομένων και εξαιτίας της μη τηρήσεως των διατάξεων αυτών, αναφέρονται στην επιδίκαση αποζημίωσης για περιουσιακή ζημία και όχι στη χρηματική ικανοποίηση, για την οποία δεν υπάρχει πρόβλεψη στον προαναφόμενο νόμο και εφαρμόζονται για αυτή μόνον οι γενικές διατάξεις. Επομένως, για τη θεμελίωση αξίωσης χρηματικής ικανοποίησης που αφορά εργατικό ατύχημα, αρκεί να συνετέλεσε στην επέλευση του ατυχήματος πταίσμα του εργοδότη ή των προστηθέντων από αυτόν, με την έννοια του άρθρου 914 του ΑΚ, δηλαδή αρκεί να συντρέχει οποιαδήποτε αμέλεια αυτών και όχι μόνον η ειδική αμέλεια ως προς την τήρηση των όρων ασφαλείας, που ορίζεται στις ως άνω διατάξεις του άρθρου 16 παρ. 1 του ν. 551/1915 (ΟλΑΠ 18/2008, ΑΠ 518/2021, ΑΠ 330/2017, 133/2016). Επίσης, από τις διατάξεις του άρθρου 914 του ΑΚ συνάγεται ότι η παράνομη συμπεριφορά ως όρος της αδικοπραξίας μπορεί να συνίσταται όχι μόνο σε θετική πράξη, αλλά και σε παράλειψη, εφόσον στην τελευταία αυτή περίπτωση εκείνος που υπέπεσε στην παράλειψη ήταν υποχρεωμένος σε πράξη από το νόμο ή τη δικαιοπραξία, είτε από την καλή πίστη, κατά την κρατούσα κοινωνική αντίληψη (ΑΠ 425/2018, ΑΠ 1000/2018). Ακόμη, πταίσμα του εργοδότη ή των προστηθέντων από αυτόν μπορεί να θεμελιωθεί, στην εν λόγω περίπτωση, και στο ότι δεν τηρήθηκαν από αυτούς, οι διατάξεις ισχυόντων νόμων, διαταγμάτων ή κανονισμών, που επιβάλλουν τους όρους υγιεινής και ασφαλείας για τη διαφύλαξη της υγείας, της σωματικής ακεραιότητας και της ζωής των εργαζομένων, σύμφωνα με τη γενική διάταξη του άρθρου 662 ΑΚ (ΑΠ 1000/2018, ΑΠ 80/2016, ΑΠ 981/2015). Τέτοια γενικά μέτρα ασφαλείας, που πρέπει να τηρούν όλοι οι εργοδότες καθορίζονται με το ν. 3850/2010 "Kύρωση του Κώδικα νόμων για την υγιεινή και ασφάλεια των εργαζομένων", oι διατάξεις του οποίου εφαρμόζονται σε όλες τις επιχειρήσεις, εκμεταλλεύσεις και εργασίες, εκτός των αναφερομένων στο άρθρο 2 παρ. 2, 3 και 4 εξαιρέσεων, για τις οποίες δεν πρόκειται στην εξεταζόμενη περίπτωση. Ειδικότερα, στο άρθρο 42 παρ. 1 του νόμου αυτού ορίζεται ότι ο εργοδότης υποχρεούται να εξασφαλίζει την υγεία και την ασφάλεια των εργαζομένων ως προς όλες τις πτυχές της εργασίας και να λαμβάνει μέτρα που να εξασφαλίζουν την υγεία και ασφάλεια των τρίτων, ενώ στο άρθρο 48 παρ. 1 και 2 ορίζεται, μεταξύ άλλων, ότι ο εργοδότης εξασφαλίζει σε κάθε εργαζόμενο κατάλληλη και επαρκή εκπαίδευση στον τομέα της ασφάλειας και της υγείας, ιδίως υπό τη μορφή πληροφοριών και οδηγιών επ' ευκαιρία της πρόσληψης, ή τυχόν μετάθεσης ή αλλαγής καθηκόντων, ενώ η εκπαίδευση αυτή πρέπει: α) να προσαρμόζεται στην εξέλιξη των κινδύνων και στην εμφάνιση νέων κινδύνων και β) αν χρειάζεται, να επαναλαμβάνεται σε τακτά χρονικά διαστήματα. Επίσης, μέτρα ασφαλείας που πρέπει να τηρούν οι εργοδότες καθορίζονται και στο Π.Δ. 395/1994. Ειδικότερα, στο άρθρο 3 (Υποχρεώσεις των εργοδοτών ) προβλέπεται ότι: 1. Ο εργοδότης λαμβάνει τα αναγκαία μέτρα ώστε ο εξοπλισμός εργασίας που τίθεται στη διάθεση των εργαζομένων μέσα στην επιχείρηση ή/και την εγκατάσταση να είναι κατάλληλος για την προς εκτέλεση εργασία ή κατάλληλα προσαρμοσμένος προς το σκοπό αυτό, ούτως ώστε να διασφαλίζεται η ασφάλεια και η υγεία των εργαζομένων κατά τη χρησιμοποίησή του. 2. Κατά την επιλογή του εξοπλισμού εργασίας που πρόκειται να χρησιμοποιηθεί, ο εργοδότης λαμβάνει υπ' όψη τις ειδικές συνθήκες και τα χαρακτηριστικά της εργασίας, τους κινδύνους που υπάρχουν στην επιχείρηση ή/και την εγκατάσταση, ιδίως στις θέσεις εργασίας, για την ασφάλεια και την υγεία των εργαζομένων, τους κινδύνους που ενδέχεται να προστεθούν λόγω της χρησιμοποίησης του εν λόγω εξοπλισμού εργασίας καθώς και έγγραφη γνώμη του τεχνικού ασφάλειας. 3. Όταν δεν είναι δυνατό να εξασφαλιστεί πλήρως, κατά τον τρόπο αυτό η ασφάλεια και η υγεία των εργαζομένων κατά τη χρησιμοποίηση του εξοπλισμού εργασίας, ο εργοδότης λαμβάνει τα απαραίτητα μέτρα, ώστε να περιορίσει τους κινδύνους στο ελάχιστο. Επίσης, στο άρθρο 4 (Κανόνες σχετικά με τον εξοπλισμό εργασίας) παρ. 4 αναφέρεται ότι ο εργοδότης λαμβάνει τα αναγκαία μέτρα ώστε κατά την χρήση των εξοπλισμών εργασίας, να επιτυγχάνεται βαθμός ασφάλειας αντίστοιχος προς τους στόχους που θέτουν οι διατάξεις του παραρτήματος 
ΙΙ του άρθρου 9 του παρόντος διατάγματος. Επιπλέον, στο άρθρο 9 β ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ II (Διατάξεις για τη χρησιμοποίηση των εξοπλισμών εργασίας που αναφέρονται στο άρθρο 4 παράγραφος 4 περ. 2.26) ορίζεται ότι κάθε εξοπλισμός εργασίας πρέπει να είναι κατάλληλος ώστε να προστατεύονται οι εκτιθέμενοι εργαζόμενοι από τους κινδύνους άμεσης ή έμμεσης επαφής με το ηλεκτρικό ρεύμα. Τέλος στην υπ' αριθμ. Φ4.2/23773/2032/22.12.2003 (ΦΕΚ Β' 1897/2003) απόφαση του Υπουργού Μεταφορών και Επικοινωνιών περί έγκρισης κανονισμών ηλεκτροκίνησης Ο. Σ. Ε. άρθρο 1 παρ. 1.2 Α ορίζεται ότι στην κατηγορία "προσωπικό εκμετάλλευσης" εμπίπτει το προσωπικό των υπηρεσιών εκμετάλλευσης των σταθμών, των σταθμών προετοιμασίας των επιβατικών και εμπορικών αμαξοστοιχιών, των σταθμών containers, το προσωπικό αμαξοστοιχιών και των άλλων ατόμων που υπηρετούν στην υπηρεσία εμπορικής εκμετάλλευσης καθώς και οι επισκέπτες, εάν από τη φύση της υπηρεσίας καλούνται να εργασθούν στην περιοχή ηλεκτροκινούμενων γραμμών. Ακόμη, στο άρθρο 2 παρ. 2.3 αναφέρεται ότι τα πρόσωπα της παραγράφου 1.2 Α που εργάζονται στις ηλεκτροκινούμενες γραμμές έχουν προηγουμένως εκπαιδευτεί, εξεταστεί και έχουν λάβει τη σχετική άδεια για αυτές τις συνθήκες εργασίας και για τα μέτρα προστασίας που πρέπει να τηρούνται. Το γεγονός αυτό σημειώνεται ενυπόγραφα σε ατομική κάρτα "προστασίας" του. 2.4 Απαγορεύεται ρητά σε μη εξουσιοδοτημένα άτομα να εργάζονται σε ζώνη της ηλεκτροκινούμενης σιδηροδρομικής γραμμής. Στο άρθρο 6 παρ. 6.1 προβλέπεται ότι απαγορεύεται ρητά στο προσωπικό της παραγράφου 1.2 κατά τη διάρκεια της υπηρεσίας του να πλησιάζει άμεσα ή έμμεσα σε απόσταση μικρότερη των 2 μέτρων από τη γραμμή επαφής ή και τα στοιχεία της που βρίσκονται υπό τάση. Περαιτέρω, με τη διάταξη του άρθρου 559 αριθ. 1 ΚΠολΔ ιδρύεται λόγος αναίρεσης, αν παραβιάστηκε κανόνας ουσιαστικού δικαίου. Ο κανόνας δικαίου παραβιάζεται, όταν το δικαστήριο της ουσίας, με βάση τα αναιρετικώς ανέλεγκτα γενόμενα απ' αυτό δεκτά ως αποδειχθέντα πραγματικά περιστατικά, δεν εφαρμόσει τον κανόνα δικαίου, ενώ συνέτρεχαν οι προϋποθέσεις εφαρμογής του ή, αν εφαρμόσει αυτόν, ενώ δεν έπρεπε, καθώς και αν εφαρμόσει αυτόν εσφαλμένα, η δε παραβίαση εκδηλώνεται είτε με ψευδή ερμηνεία είτε με κακή εφαρμογή, δηλαδή με εσφαλμένη ή μη υπαγωγή των πραγματικών περιστατικών στον κανόνα δικαίου. Η παραβίαση δηλαδή από τη διάταξη αυτή πρέπει να προκύπτει από την ελάσσονα πρόταση του δικανικού συλλογισμού (Ολ ΑΠ 1/2020, Ολ ΑΠ 4/2018, ΑΠ 354/2022, ΑΠ 1572/2021, ΑΠ 148/2020). Εξάλλου, κατά τη διάταξη του άρθρου 559 αριθ. 19 ΚΠολΔ, αναίρεση επιτρέπεται, αν η απόφαση δεν έχει νόμιμη βάση, και ιδίως αν δεν έχει καθόλου αιτιολογίες ή έχει αιτιολογίες αντιφατικές ή ανεπαρκείς σε ζητήματα που ασκούν ουσιώδη επίδραση στην έκβαση της δίκης. Ο αναιρετικός αυτός λόγος ιδρύεται, όταν στην ελάσσονα πρόταση του νομικού συλλογισμού δεν εκτίθενται καθόλου πραγματικά περιστατικά (έλλειψη αιτιολογίας) ή όταν τα εκτιθέμενα δεν καλύπτουν όλα τα στοιχεία που απαιτούνται, βάσει του πραγματικού του εφαρμοστέου κανόνα δικαίου, για την επέλευση της έννομης συνέπειας που απαγγέλθηκε ή την άρνησή του (ανεπαρκής αιτιολογία). Αντιθέτως, δεν υπάρχει έλλειψη νόμιμης βάσης, όταν πρόκειται για ελλείψεις αναγόμενες στην εκτίμηση των αποδείξεων, και μάλιστα στην ανάλυση, στάθμιση και αξιολόγηση του εξαγόμενου από αυτές πορίσματος, γιατί στην κρίση αυτή το δικαστήριο προβαίνει ανελέγκτως, κατ' άρθρο 561 παρ.1 ΚΠολΔ, εκτός αν δεν είναι σαφές το αποδεικτικό πόρισμα και για το λόγο αυτό καθίσταται ανέφικτος ο αναιρετικός έλεγχος (Ολ ΑΠ 2/2022, Ολ ΑΠ 2/2019, ΑΠ 66/2022, ΑΠ 1548/2021, ΑΠ 272/2020. Στην προκειμένη περίπτωση το Εφετείο με την προσβαλλόμενη απόφασή του δέχθηκε τα ακόλουθα: "Η πρώτη εναγομένη-πρώτη εφεσίβλητη, ανώνυμη εταιρία, με την επωνυμία "T. J.&P. - Α. Α. Ε. Δ. Α. - Τ. - Ε. - Π. Ε.", πρώην "3Τ Α. Ε. Τ. - Ε. - Δ. Α. Κ. Π. Ε.", της οποίας οι δεύτερος, τρίτος, τέταρτος εναγόμενοι - δεύτερος, τρίτος, τέταρτος εφεσίβλητοι, Χ. Ι., Ν. Γ. και Κ. Μ. αντίστοιχα, τυγχάνουν πρόεδρος, αντιπρόεδρος, διευθύνων σύμβουλος αντίστοιχα, έχει ως αντικείμενο εργασιών την τεχνική διαχείριση κτιρίων και κάθε είδους εγκαταστάσεων και την παροχή υπηρεσιών καθαρισμού και αποκομιδής απορριμμάτων. Η διεύθυνση και διαχείριση των εταιρικών υποθέσεων είχε ανατεθεί από τις 25.7.2008 και για μια τριετία στους ανωτέρω δεύτερο, τρίτο, τέταρτο εναγόμενους-δεύτερο, τρίτο, τέταρτο εφεσίβλητους αντίστοιχα, οι οποίοι θα ενεργούσαν είτε κατ' ιδίαν έκαστος για συναλλαγές μέχρι του ποσού των 150.000 ευρώ, είτε ανά δύο από κοινού για συναλλαγές πέραν των 150.000 ευρώ (βλ. σχετ. το υπ' αριθμ. 9120/8.8.2008 φύλλο της ΕΤΚ τεύχος ΑΕ και ΕΠΕ). Στις 27.3.2008 συνήφθη, κατόπιν σχετικής διαγωνιστικής διαδικασίας, μεταξύ της πέμπτης εναγομένης-πέμπτης εφεσίβλητης, ανώνυμης εταιρίας με την επωνυμία "Δ. Α. Α..Ε.." ως εργοδότριας και της πρώτης εναγομένης-πρώτης εφεσίβλητης με την ως άνω αρχική της επωνυμία, ως εργολάβου η από 27.3.2008 "Σύμβαση παροχής υπηρεσιών καθαρισμού μεταξύ του Δ. Α. Α. Α..Ε.. και της J.&P.-A. Α..Ε..", σύμφωνα με την οποία η παροχή υπηρεσιών καθαρισμού εντός του χώρου του αεροδρομίου. Ειδικότερα οι ως άνω αντισυμβαλλόμενοι συμφώνησαν, μεταξύ άλλων, 2.2 Απασχόληση 2.2.1. Ο Εργολάβος θα είναι αποκλειστικά και πλήρως υπεύθυνος για την απασχόληση με δική του επιβάρυνση επαρκούς αριθμού έμπειρου και ικανού προσωπικού για εργασία σε βάρδιες (συμπεριλαμβανομένων των Προϊσταμένων, οι οποίοι θα επιβλέπουν και θα εποπτεύουν την Παροχή των Υπηρεσιών), σύμφωνα με τις προδιαγραφές, τις τεχνικές απαιτήσεις και τα πρότυπα εκπαίδευσης που ορίζονται στο Παράρτημα Β της Σύμβασης, για την εκπλήρωση των υποχρεώσεών του που προκύπτουν από την παρούσα Σύμβαση και φέρει την ευθύνη σύμφωνα με το Ποινικό και Αστικό Δίκαιο για όλες τις πράξεις και/ή παραλείψεις του εν λόγω προσωπικού που σχετίζεται με την εκτέλεση της παρούσης Σύμβασης. Προς αποφυγή κάθε αμφιβολίας, το κόστος αυτό θα περιλαμβάνει, χωρίς περιορισμό, μισθούς, υπερωρίες, προσαυξήσεις νυχτερινών βαρδιών, άδειες μετ' αποδοχών, εισφορές κοινωνικής ασφάλισης, ασφαλιστικές εισφορές και οποιαδήποτε άλλη πληρωμή, και/ή εισφορά όπως προβλέπεται από την Ισχύουσα Νομοθεσία. 5. Εποπτεία. Ο Εργολάβος θα παρέχει, με δική του επιβάρυνση, ικανούς Προϊσταμένους για να εποπτεύουν για λογαριασμό του την Παροχή των Υπηρεσιών και την εκτέλεση των εργασιών που επιβάλλονται σύμφωνα με τις απαιτήσεις του Παραρτήματος Α. Εάν ο Εκπρόσωπος της Εταιρείας Α. θεωρήσει κατά την εύλογη άποψή του ότι οποιοσδήποτε Προϊστάμενος είναι ακατάλληλος ή άλλως μη αποδεκτός, ο Εργολάβος θα τον απομακρύνει άμεσα κατόπιν λήψης γνωστοποίησης προς τούτο και θα τον αντικαταστήσει με άλλο πρόσωπο. Όποιος Προϊστάμενος απομακρύνεται ή απολύεται δεν θα επαναπροσλαμβάνεται για εργασίες δυνάμει της παρούσης Σύμβασης χωρίς την πρότερη συγκατάθεση του Εκπροσώπου της Εταιρείας Α.. Οι Προϊστάμενοι του Εργολάβου θα εγκατασταθούν σε θέσεις στις εγκαταστάσεις του Α. ένα (1) μήνα πριν την Ημερομηνία Έναρξης Παροχής Υπηρεσιών προκειμένου να παρακολουθήσουν το Πρόγραμμα Εξοικείωσης σύμφωνα με το Άρθρο 7.1.5 της Σύμβασης. 6. Εγκαταστάσεις και εξοπλισμός 6.1 Ο Εργολάβος θα παρέχει όλες τις απαραίτητες εγκαταστάσεις και εξοπλισμό για την Παροχή των Υπηρεσιών. Ο Εργολάβος θα εξασφαλίζει ότι διεξάγονται όλες οι νόμιμες δοκιμές προστασίας ή επιθεωρήσεις πάνω στις εγκαταστάσεις και τον εξοπλισμό. Αντίγραφα των τρεχόντων πιστοποιητικών θα πρέπει να διατίθενται πάντοτε στον Εκπρόσωπο της Εταιρείας Α. για επιθεώρηση. 6.2 Ο Εργολάβος θα παρέχει στην Εταιρεία Α. ένα Δελτίο Δεδομένων Ασφάλειας Υλικών για όλα τα υλικά που θα χρησιμοποιούνται στο Ακίνητο του Α. τα οποία καλύπτονται από τις εν λόγω απαιτήσεις. Εγκρίσεις πρέπει να δίδονται πριν εισέλθει στο Ακίνητο του Α. κάθε υλικό, που υπάγεται σε αυτή την κατηγορία. 16. Μέτρα υγείας, προστασίας και μέριμνας 16.1 Ο Εργολάβος θα συμμορφώνεται με όλες τις απαιτήσεις Υγείας & Ασφάλειας όπως ορίζονται στο Παράρτημα Α υπό την παράγραφο 5. 16.2 Ο Εργολάβος θα παρέχει το δικό του Σύστημα Διαχείρισης Ασφαλείας για όλες τις λειτουργίες προς έγκριση από τον Εκπρόσωπο της Εταιρείας Α. τουλάχιστον δεκαπέντε (15) εργάσιμες ημέρες πριν την Ημερομηνία Έναρξης Παροχής Υπηρεσιών. Περαιτέρω στις 29.5.2008 ο ενάγων-εκκαλών, Χ. Σ., αλβανός υπήκοος, προσελήφθη από την πρώτη εναγομένη-πρώτη εφεσίβλητη με σύμβαση εργασίας αορίστου χρόνου πλήρους απασχόλησης. Βάσει του ανέλαβε την υποχρέωση να παρέχει τις υπηρεσίες του ως καθαριστής στα ..., ενώ ρητά συμφωνήθηκε ότι λόγω της φύσεως των εργασιών της εργοδότριας του (πρώτης εναγομένης-πρώτης εφεσίβλητης) υποχρεούτο να παρέχει τις υπηρεσίες του και σε κάθε άλλη θέση ή εργασία, στην οποία θα τοποθετηθεί από την ως άνω εργοδότριά του τώρα ή θα μετατεθεί μεταγενέστερα ανάλογα με τις οργανωτικές, λειτουργικές, παραγωγικές, εμπορικές ή υπηρεσιακές ανάγκες της τελευταίας. Σε εκτέλεση της ως άνω σύμβασης εργασίας ο ενάγων-εκκαλών παρείχε τις υπηρεσίες του στο χώρο του τερματικού σταθμού του Π. Σ. στα .... Στο πλαίσιο της απασχόλησής του αυτής λίγες ημέρες μετά την πρόσληψή του, και συγκεκριμένα στις 11.6.2008, παρακολούθησε και ολοκλήρωσε με επιτυχία το εκπαιδευτικό πρόγραμμα "ΥΓΙΕΙΝΗ ΚΑΙ ΑΣΦΑΛΕΙΑ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΚΑΘΑΡΙΣΤΩΝ", που οργανώθηκε από την πρώτη εναγομένη-πρώτη εφεσίβλητη στο χώρο του αεροδρομίου, ενώ είχε λάβει γνώση του εντύπου της τελευταίας με τις οδηγίες ασφαλείας για τους εργαζομένους της. Στις 3.11.2008 ο ενάγων-εκκαλών εργαζόταν στη βραδινή βάρδια 22.00-06.00. Ο τελευταίος προσήλθε την προβλεπόμενη ώρα στο χώρο εργασίας του (τερματικό σταθμό του Π. Σ. στο ...), προκειμένου να απασχοληθεί με εργασίες καθαρισμού των χώρων και του εν γένει εξοπλισμού του σταθμού. Ο επιστάτης της βραδινής βάρδιας του ανέθεσε αρχικά να καθαρίσει με το χειροκίνητο μηχάνημα (βούρτσα) το χώρο αφίξεων-αναχωρήσεων του σταθμού (check in-είσοδος 5). Μετά την πάροδο μικρού χρονικού διαστήματος ο ενάγων-εκκαλών έλαβε νέα εντολή από τον επιστάτη της βραδινής βάρδιας να κατέβει και να καθαρίσει το χώρο της πλατφόρμας του σταθμού, σε αντικατάσταση συναδέλφου του, ο οποίος δεν είχε προσέλθει στην εργασία του. Ο ενάγων-εκκαλών, συμμορφούμενος προς τη σχετική εντολή του επιστάτη, πήρε τα εργαλεία του και κατέβηκε στην πλατφόρμα του σταθμού, όπου μαζί με το συνάδελφό του Ά. Π. ξεκίνησαν τον καθαρισμό των δαπέδων με τη χρήση ειδικής ηλεκτρικής, περιστροφικής σκούπας-σφουγγαρίστρας (παρκετέζας), ενώ άφησαν να πραγματοποιήσουν την εργασία του καθαρισμού των επιφανειών των κλιμάκων ανόδου-καθόδου του κοινού μετά τη διακοπή της κυκλοφορίας των συρμών, ήτοι μετά τις 24.00, σύμφωνα με τις οδηγίες της εργοδότριας τους, πρώτης εναγομένης-πρώτης εφεσίβλητης. Περί ώρα 01.55 περίπου, και ενώ είχε ολοκληρωθεί ο καθαρισμός στους χώρους της πλατφόρμας, ο ενάγων-εκκαλών ξεκίνησε τον καθαρισμό των μεταλλικών επιφανειών των κυλιόμενων κλιμάκων, εργασία που πραγματοποιείται με την χρήση ειδικού πτυσσόμενου μεταλλικού κονταριού καθαρισμού λόγω του ύψους των πλαϊνών τμημάτων. Ο ενάγων-εκκαλών πλησίασε στο σημείο που είχαν αποθέσει με το συνάδελφό του τα εργαλεία καθαρισμού σε απόσταση ενός μέτρου περίπου από το χείλος της αποβάθρας επί των ειδικών κίτρινων πλακιδίων ασφαλούς αναμονής των επιβατών των συρμών, επέκτεινε το ειδικό πτυσσόμενο μεταλλικό από κράμα αλουμινίου κοντάρι καθαρισμού με μέγιστο μήκος ανάπτυξης περί τα τρία μέτρα και ελαστικούς συνδέσμους, ελαφρύ ώστε να μην παρασύρει τον εργαζόμενο και να του δίνει τη δυνατότητα να το χειρίζεται με ευκολία, φόρεσε σε αυτό ειδικό πανί (πετσέτα διαβροχής), το διέβρεξε σε κατάλληλο για τις συγκεκριμένες μεταλλικές επιφάνειες καθαριστικό υγρό, καθάρισε αρχικά τα πλαϊνά τμήματα της κυλιόμενης κλίμακας που βρίσκεται από την πλευρά της αποβάθρας του προαστιακού σταθμού και στη συνέχεια κατευθύνθηκε στην πλευρά της αποβάθρας στο σταθμού του Μ.. Περί ώρα 02.20, οπότε είχε ολοκληρώσει τον καθαρισμό, κατέβασε το κοντάρι στο δάπεδο της πλατφόρμας, το έκλεισε, αφαίρεσε την πετσέτα διαβροχής και τοποθέτησε το ειδικό λάστιχο απομάκρυνσης των υγρών καθαρισμού. Εν συνεχεία κατά την εργασία απομάκρυνσης των υγρών καθαρισμού ο ενάγων-εκκαλών υπέστη ηλεκτροπληξία, αισθάνθηκε να τον διαπερνά ηλεκτρικό ρεύμα και εκτινάχθηκε σε μικρή απόσταση από το σημείο που στεκόταν στο δάπεδο της πλατφόρμας. Εκείνη τη χρονική στιγμή ο προαναφερόμενος συνάδελφος του, με τον οποίο εργαζόντουσαν στην πλατφόρμα του σταθμού, καθάριζε με την παρκετέζα το δάπεδο της πλατφόρμας. Ο τελευταίος δεν είδε τον τρόπο που συνέβη το επίδικο ατύχημα γιατί είχε γυρισμένη την πλάτη του. Άκουσε θόρυβο σαν έκρηξη και τον ενάγοντα-εκκαλούντα να καλεί σε βοήθεια. Αμέσως γύρισε και τότε είδε ένα φως και το συνάδελφο του (ενάγοντα-εκκαλούντα) πεσμένο κάτω και τραυματισμένο σοβαρά. Ακολούθως κάλεσε τους επόπτες βάρδιας και το ΕΚΑΒ, το οποίο μετέφερε τον ενάγοντα-εκκαλούντα στο Τμήμα Επειγόντων Περιστατικών του Γενικού Νοσοκομείου Αθηνών "ΓΕΩΡΓΙΟΣ ΓΕΝΝΗΜΑΤΑΣ", όπου διαπιστώθηκε ότι ο ενάγων-¬εκκαλών είχε υποστεί εγκαύματα μερικού και ολικού πάχους που αφορούσαν τα άνω άκρα άμφω, τον κορμό και τα κάτω άκρα άμφω, συνολικής εγκαυματικής επιφάνειας 20% της ολικής επιφάνειας σώματος καθώς και οίδημα αριστερού οφθαλμικού κόγχου λόγω πτώσης κατά την εκτίναξη από το ηλεκτρικό ρεύμα. Ο ενάγων-εκκαλών στην αγωγή του ισχυρίζεται ότι το επίδικο ατύχημα συνέβη κατά την προσέγγιση του ειδικού πτυσσόμενου μεταλλικού κονταριού στην κατακόρυφη επιφάνεια της σκάλας, οπότε αντιλήφθηκε έντονο πράσινο φως, λάμψη και θόρυβο, κάτι σαν έκρηξη, ένιωσε να τον διαπερνά ηλεκτρικό ρεύμα και εκτινάχθηκε σε μικρή απόσταση, ενώ και στην κατάθεση του στην κατ' έφεση ποινική διαδικασία, η οποία κατέληξε στην έκδοση της προγενέστερης της εκκαλουμένης απόφασης αμετάκλητης αθωωτικής για όλους τους κατηγορουμένους υπ' αριθμ. 14879/20.42016 απόφασης του Τριμελούς Πλημμελειοδικείου Αθηνών για το αδίκημα της σωματικής βλάβης από αμέλεια από υπόχρεο σε βάρος, μεταξύ άλλων, του Ι. Γ. ως υπεύθυνου του ως άνω επίδικου έργου, μάρτυρα της πρώτης εναγομένης-πρώτης εφεσίβλητης στο πρωτοβάθμιο Δικαστήριο, που εξέδωσε την εκκαλουμένη, και του Σ. Π. ως τεχνικού ασφαλείας, ανέφερε ότι "Γύρισα δεύτερη φορά είδα το κοντάρι μπροστά μου γαλάζιο τόξο και με χτύπησε το ηλεκτρικό ρεύμα...Δεν ακουμπούσε το κοντάρι στο καλώδιο". Σύμφωνα δηλαδή με τους ισχυρισμούς του ενάγοντος-εκκαλούντος το κοντάρι δεν ακούμπησε την ηλεκτροφόρα γραμμή, αλλά δημιουργήθηκε ηλεκτρικό τόξο κατά την προσέγγιση του πρώτου (κονταριού) στη ηλεκτροφόρα γραμμή, και δη εντός του ορίου ασφαλείας των δύο μέτρων, καθώς το διερχόμενο ηλεκτρικό ρεύμα είχε τάση 25.000 volt. Πλην όμως από το αποδεικτικό υλικό προκύπτει ότι το επίδικο ατύχημα οφείλεται επαφή του ειδικού πτυσσόμενου μεταλλικού κονταριού με την ηλεκτροφόρα γραμμή. Ειδικότερα ο μάρτυρας του ενάγοντος-εκκαλούντος στην κατάθεση, που έδωσε στο ακροατήριο του πρωτοβαθμίου Δικαστηρίου, που εξέδωσε την εκκαλουμένη απόφαση και περιέχεται στα ταυτάριθμα με την τελευταία πρακτικά δημόσιας συνεδριάσεως, αναφέρει ότι το εν λόγω κοντάρι βρήκε στα καλώδια, δηλαδή ότι υπήρξε επαφή του κονταριού, που κρατούσε ο ενάγων-εκκαλών με τα καλώδια. Το ίδιο καταθέτει και ο Ά. Μ., μάρτυρας στην προαναφερόμενη ποινική διαδικασία, ο οποίος εργάσθηκε ως ηλεκτρολόγος μηχανικός στην αποκατάσταση της ηλεκτροφόρας γραμμής, που συνέβη το επίδικο ατύχημα. Πιο συγκεκριμένα ο τελευταίος, στην ένορκη κατάθεση του, που περιέχεται στην ως άνω υπ' αριθμ. 14879/20.42016 απόφασης του Τριμελούς Πλημμελειοδικείου Αθηνών, αναφέρει ότι "...μετά το συμβάν βρήκαμε ζημία και ίχνη ατυχήματος. Δεν γνωρίζω τα πραγματικά αίτια. Είδα τα ίχνη. Ακούμπησε το κοντάρι στη γραμμή. Πέρασε στο σώμα ανθρώπου και έδαφος. Αν είναι κοντά στο ρεύμα μπορεί να δημιουργηθεί τόξο και χωρίς επαφή.". Εξ άλλου σύμφωνα με την υπ' αριθμ. 634/15.7.2009 έκθεση έρευνας του Κ. Π. Ε. Κ. (ΚΕ.Π.Ε.Κ.) Ανατολικής Αττικής & Βορείου Αιγαίου, βάσει των ευρημάτων, ο παθών (ενάγων-εκκαλών) έφερε το κοντάρι καθαρισμού σε επαφή με τον ηλεκτροφόρο αγωγό της εναέριας γραμμής, εκτιμήθηκε δε ότι από λανθασμένο χειρισμό/απροσεξία του εργαζόμενου (ενάγοντος-εκκαλούντος) το κοντάρι, που χρησιμοποιούσε ο τελευταίος, ήρθε σε επαφή με τις υπερκείμενες γραμμές τροφοδοσίας με αποτέλεσμα να πληγεί από το διερχόμενο ηλεκτρικό ρεύμα. Εξ άλλου το γεγονός της επαφής του κονταριού από άστοχο χειρισμό του ενάγοντος-εκκαλούντος με ηλεκτροφόρο σημείο φαίνεται να δέχεται στο σκεπτικό της η ως άνω υπ' αριθμ. 14879/20.42016 απόφασης του Τριμελούς Πλημμελειοδικείου Αθηνών, από την οποία συνάγεται δικαστικό τεκμήριο, όπου καταλήγει ότι το εκεί και εδώ επίδικο ατύχημα οφείλεται σε υπαιτιότητα του ίδιου του παθόντος, δοθέντος ότι προφανώς το κοντάρι από άστοχο χειρισμό του, διέφυγε του ελέγχου του και ήρθε σε επαφή με ηλεκτροφόρο σημείο, με συνέπεια στη συνέχεια να κηρύξει αθώους τους προαναφερόμενους κατηγορούμενους. Περαιτέρω αποδείχθηκε ότι η πρώτη εναγομένη-πρώτη εφεσίβλητη είχε εκπαιδεύσει τον ενάγοντα-εκκαλούντα, και μάλιστα στην γλώσσα του (αλβανική), σε θέματα ασφαλείας που σχετίζονται με το αντικείμενο της εργασίας του και ο τεχνικός ασφαλείας είχε συντάξει έκθεση επαγγελματικού κινδύνου, δίνοντας πρόσθετες οδηγίες (βλ. σχετ. την από Ιούλιο 2011 έκθεση πραγματογνωμοσύνης του Γ. Π.). Ειδικότερα στο έντυπο "ΟΔΗΓΙΕΣ ΑΣΦΑΛΕΙΑΣ Για τους εργαζόμενους στην 3Τ", μεταξύ άλλων αναφερόταν ότι οι εργαζόμενοι δεν πρέπει να ακουμπούν ή να καθαρίζουν πρίζες ή καλώδια ή άλλες ηλεκτρικές εγκαταστάσεις, ενώ υπάρχει προειδοποιητική σήμανση ΠΡΟΣΟΧΗ - ΚΙΝΔΥΝΟΣ ΗΛΕΚΤΡΟΠΛΗΞΙΑΣ στη μετώπη του μηχανισμού ανάρτησης των ηλεκτροφόρων αγωγών τροφοδοσίας του συρμού (γραμμή επαφής) και στο πλατύσκαλο του κλιμακοστασίου. Ο ενάγων-εκκαλών στην έφεση του επικαλείται ότι δεν γνώριζε ότι η απόσταση ασφαλείας από τη γραμμή επαφής και τα στοιχεία που βρίσκονταν υπό τάση ήταν δύο μέτρα, ούτε είχε ενημερωθεί σχετικώς από την πρώτη εναγομένη-εφεσίβλητη, ούτε υπάρχει σχετική προειδοποίηση εντός του χώρου του Μ.. Πλην αλυσιτελώς προβάλλονται τα ανωτέρω γιατί το επίδικο ατύχημα δεν συνέβη λόγω παραβίασης της απόστασης ασφαλείας, αλλά λόγω επαφής του κονταριού με την ηλεκτροφόρα γραμμή, ως προεκτέθη. Επιπλέον για την εκτέλεση της επίδικης εργασίας δεν απαιτείτο ο ενάγων να είχε λάβει εκπαίδευση και σχετική άδεια από τον Ο., σύμφωνα με την υπ' αριθμ. Φ4.2/23773/2032/22.12.2003 (ΦΕΚ Β 1897/2003) ΥΑ του Υπουργού Μεταφορών και Επικοινωνιών περί έγκρισης κανονισμών ηλεκτροκίνησης Ο. Σ. Ε., δεδομένου ότι δεν παρείχε την εργασία του σε περιοχή ηλεκτροκινούμενων γραμμών, ήτοι στις τροχιές. Όσον αφορά στην παράλειψη της πρώτης εναγόμενης να αιτηθεί άδεια εργασιών, η οποία χορηγείται από την διεύθυνση κυκλοφορίας του Ο.Σ.Ε., που έχει κατασκευάσει τις ράγες, τις ηλεκτρομαγνητικές εγκαταστάσεις και τις γραμμές ηλεκτροδότησης των συρμών και από την διεύθυνση ρεύματος (βλ. 15η σελίδα της με αριθμό 34844/22.04.2015 απόφασης του Δ' Μονομελούς Πλημμελειοδικείου Αθηνών), επισημαίνεται ότι ανάλογα με το είδος των εργασιών που περιγράφονται στην αίτηση χορήγησης άδειας εργασιών, γίνεται κατά περίπτωση διακοπή ρεύματος και κίνησης συρμών σε συγκεκριμένο χώρο και χρόνο, σύμφωνα με το τεύχος βεβαιώσεων-εξασφαλίσεων προς εκτέλεση εργασιών πλησίον των εγκαταστάσεων ηλεκτροκίνησης. Στην προκείμενη περίπτωση, όμως, λαμβανομένων υπόψη ότι η απόσταση από το ύψος του κεφαλιού ενός μέσου ανθρώπου, που στέκεται στην άκρη της αποβάθρας, έως την γραμμή επαφής, εκτιμάται σε 4,0-4,5 περίπου, ότι η εργασία που ανατέθηκε στον ενάγοντα-εκκαλούντα ήταν στις κυλιόμενες κλίμακες ανόδου-καθόδου του επιβατικού κοινού που βρίσκονται σε απόσταση έξι μέτρων από τις ηλεκτροφόρες γραμμές, ότι η φορά και η εκτέλεση της εργασίας βρίσκονται στην αντίθετη κατεύθυνση αυτής των γραμμών επαφής των συρμών, ότι η διαδικασία καθαρισμού διακοπής της ηλεκτροδότησης και αποφόρτισης των καλωδίων τροφοδοσίας των συρμών δεν λαμβάνει καθημερινά και σε κάθε περίπτωση, αλλά ανάλογα με τις ανάγκες καθαρισμού των σταθμών, κρίνεται ότι δεν υφίστατο λόγος να υποβληθεί σχετική αίτηση από την πρώτη εναγομένη-πρώτη εφεσίβλητη, η δε επικαλούμενη σχετική από 10.6.2011 άδεια που έλαβε η πρώτη εναγομένη-πρώτη εφεσίβλητη αφορούσε εργασία που θα εκτελείτο από εργαζομένους της στις τροχιές (ράγες του σταθμού). Εξ άλλου όσον αφορά στον έλεγχο της πρόσβασης προσωπικού υπηρεσιακών μονάδων ή τρίτων στις αποβάθρες του προαστιακού σταθμού που βρίσκεται στο χώρο μεταξύ των δύο τμημάτων της κύριας οδού πρόσβασης στον Δ. Α. Α., αυτή δεν ελέγχεται από τον Ο., αλλά από την πέμπτη εναγόμενη-πέμπτη εφεσίβλητη, από κανένα δε στοιχείο δεν προέκυψε ότι το συνεργείο καθαρισμού, μέλος του οποίου ήταν και ο ενάγων-εκκαλών, είχε εισέλθει στο χώρο της αποβάθρας ανέλεγκτα. Αντιθέτως, αποδείχθηκε ότι βρίσκονταν στο χώρο αυτό στο πλαίσιο της σύμβασης που είχε συναφθεί μεταξύ της πρώτης εναγομένης-πρώτης εφεσίβλητης και της πέμπτης εναγόμενης-πέμπτης εφεσίβλητης για την παροχή υπηρεσιών καθαριότητας και διάθεσης αποβλήτων και ο ενάγων βρίσκονταν στο χώρο της αποβάθρας και εκτελούσε εργασίες καθαρισμού στο πλαίσιο της εργασιακής του σύμβασης με την πρώτη εναγόμενη και στο πλαίσιο σχετικής εντολής και οδηγιών που του είχαν δοθεί από τον επόπτη της βάρδιας για τον τόπο παροχής της εργασίας του και τη φύση της εκτελούμενης εργασίας, κατά τα προεκτεθέντα. Τέλος αναφορικά με τα μέσα ατομικής προστασίας που είχε χορηγήσει στον ενάγοντα-εκκαλούντα η πρώτη εναγομένη-πρώτη εφεσίβλητη ήταν τα ενδεικνυόμενα για τη συγκεκριμένη εργασία (βλ. σχετ. την από Ιούλιο 2011 πραγματογνωμοσύνη του Γ. Π.). Ειδικά για το ειδικό πτυσσόμενο κοντάρι δεν αποδείχθηκε ότι είχε δυνατότητα ανάπτυξης 6 μέτρων, όπως αναφέρεται στην έφεση, αλλά μόνο τρία μέτρα, ενώ λόγω κατασκευής του ήταν ελαφρύ ώστε να διευκολύνεται ο εργαζόμενος που το χρησιμοποιεί στο χειρισμό του και να μην επιβαρύνεται μυοσκελετικά και πτυσσόμενο, προκειμένου ο εργαζόμενος να μπορεί εύκολα να αυξομειώνει το μήκος του για να εκτελέσει καλύτερα και με ασφάλεια την εργασία του. Επίσης να σημειωθεί ότι αν και στην προαναφερόμενη πραγματογνωμοσύνη επισημαίνεται ότι το ατύχημα θα είχε αποφευχθεί εάν ο καθαρισμός των παράπλευρων επιφανειών των κυλιόμενων σκαλών γινόταν με άλλο μέσο, εν τούτοις περαιτέρω δεν γίνεται μνεία του συγκεκριμένου μέσου, ώστε το δικαστήριο να μπορέσει να ελέγξει τη βασιμότητα του εν λόγω ισχυρισμού. Επιπροσθέτως η τυχόν μόνωση του κονταριού κρίνεται επικίνδυνη, καθώς όταν βραχεί δεν επιτελεί τον προστατευτικό της ρόλο (βλ. σχετ. την κατάθεση του μάρτυρα στην προαναφερόμενη ποινική διαδικασία Π. Μ. και ενός εκ των συντακτών τεχνικών επιθεωρητών της υπ' αριθμ. 634/15.7.2009 έκθεσης έρευνας του Κ. Π. Ε. Κ. (ΚΕ.Π.Ε.Κ.) ΑΝΑΤΟΛΙΚΗΣ ΑΤΤΙΚΗΣ & ΒΟΡΕΙΟΥ ΑΙΓΑΙΟΥ και μπορεί να προκαλέσει σύγχυση στον εργαζόμενο, ο οποίος αν και βρεγμένη θα θεωρεί ότι τον προστατεύει, και άμβλυνση της προσοχής του στην επιτελούμενη από αυτόν εργασία. Από τα προαναφερόμενα πραγματικά περιστατικά αποδείχθηκε ότι η πρώτη εναγόμενη-πρώτη εφεσίβλητη, εργοδότρια, είχε δώσει σαφείς και ρητές οδηγίες στον ενάγοντα-εκκαλούντα σχετικά με τον ορθό και ασφαλή τρόπο εκτέλεσης της εργασίας που του είχε ανατεθεί, εκπαιδεύοντας τον για τους εργασιακούς κινδύνους της εκτελούμενης εργασίας και χορηγώντας σε αυτόν τα κατάλληλα μέσα ατομικής προστασίας για την εκτελούμενη εργασία, είχε δε λάβει τα αναγκαία προληπτικά (πριν από την εκτέλεση της εργασίας) και προστατευτικά (κατά την εκτέλεση της εργασίας) μέτρα της υγείας και σωματικής ακεραιότητας των εργαζομένων της. Παρά ταύτα, ο ενάγων-εκκαλών από αμέλεια, ήτοι από έλλειψη της προσοχής την οποία όφειλε και βάσει των προσωπικών του περιστάσεων, γνώσεων και ικανοτήτων είχε τη δυνατότητα να επιδείξει, στην προσπάθειά του να εκτελέσει την ανατεθείσα σε αυτόν εργασία δεν επέδειξε τη δέουσα προσοχή, με αποτέλεσμα αυτό να φέρει σε επαφή το κοντάρι καθαρισμού, που χρησιμοποιούσε, με τον ηλεκτροφόρο αγωγό της εναέριας γραμμής και να πληγεί από το διερχόμενο ηλεκτρικό ρεύμα υφιστάμενος ηλεκτροπληξία. Συνακόλουθα, εφόσον δεν αποδείχθηκε ότι το εργατικό ατύχημα οφείλεται σε παραλείψεις των πρώτης, δεύτερου, τρίτου, τέταρτου εναγομένων- πρώτης, δεύτερου, τρίτου, τέταρτου εφεσίβλητων, υπό τις προαναφερόμενες ιδιότητες τους, και δη σε μη τήρηση των προαναφερόμενων νομίμων υποχρεώσεων τους και των επιβαλλόμενων μέτρων ασφαλείας της εκτελούμενης εργασίας, αλλά σε αμελή συμπεριφορά του ενάγοντος-εκκαλούντος, η κρινόμενη αγωγή πρέπει να απορριφθεί στο σύνολο της ως ουσιαστικά αβάσιμη. Ειδικά όμως για την πέμπτη εναγομένη-πέμπτη εφεσίβλητη η αγωγή τυγχάνει απορριπτέα ομοίως ως κατ' ουσίαν αβάσιμος, πλην όμως προεχόντως λόγω ελλείψεως παθητικής νομιμοποιήσεώς της, σύμφωνα και με τον προαναφερθέντα, ουσιαστικά βάσιμο ισχυρισμό της, δεδομένου ότι δεν αποδείχθηκε από την προεκτεθείσα από 27.3.2008 "Σύμβαση παροχής υπηρεσιών καθαρισμού μεταξύ του Δ. Α. Α. Α.Ε. και της J&P-A. Α.Ε." ότι είχε επιφυλάξει για τον εαυτό της τη διεύθυνση και την επίβλεψη της εκτελέσεως του επίδικου έργου, με αποτέλεσμα να μην θεωρείται, κατά τα εκτιθέμενα στη μείζονα σκέψη, ότι βρίσκεται σε σχέση πρόστησης προς την εργοδότρια του ενάγοντος-εκκαλούντος, πρώτη εναγομένη-πρώτη εφεσίβλητη, ούτε η τελευταία να θεωρείται προστηθείσα της. Επομένως, το πρωτοβάθμιο Δικαστήριο, το οποίο με την εκκαλουμένη απόφασή του δέχτηκε τα ίδια, έστω και με εν μέρει διάφορη αιτιολογία, η οποία αντικαθίσταται και συμπληρώνεται ως ανωτέρω, απορρίπτοντας την αγωγή στο σύνολο της ως ουσιαστικά αβάσιμη, ορθά εκτίμησε τις αποδείξεις. Συνακόλουθα με όσα εκτέθηκαν και αφού δεν υπάρχει άλλος λόγος έφεσης προς έρευνα, πρέπει η υπό κρίση έφεση να απορριφθεί ως ουσιαστικά αβάσιμη". Έτσι που έκρινε και με αυτά που δέχθηκε το Εφετείο με την προσβαλλόμενη απόφασή του ορθά ερμήνευσε και δεν εφάρμοσε τις ως άνω ουσιαστικού δικαίου διατάξεις του ΑΚ, των ειδικών νόμων και της υπουργικής αποφάσεως, τις οποίες δεν παραβίασε ευθέως, αφού οι προαναφερόμενες ουσιαστικές παραδοχές του δεν πληρούσαν το πραγματικό τους και δεν δικαιολογούσαν την εφαρμογή τους. Ειδικότερα, το Εφετείο ορθά δέχθηκε ότι δεν συνέτρεχαν οι προϋποθέσεις για την υπαγωγή της παρούσας ατομικής περίπτωσης στο λόγο της μείζονος πρότασης του δικανικού συλλογισμού για την εφαρμογή των ως άνω διατάξεων, εφόσον κατά τις ως άνω παραδοχές αυτής ο αναιρεσείων ήταν αποκλειστικά υπαίτιος για την επέλευση του ενδίκου ατυχήματος για το οποίο δεν υφίστατο υπαιτιότητα και ως εκ τούτου ευθύνη των αναιρεσιβλήτων. Συγκεκριμένα, στην προσβαλλόμενη απόφαση εκτίθεται ότι ο αναιρεσείων, ο οποίος είχε προσληφθεί από την πρώτη των αναιρεσιβλήτων στις 29-5-2008, παρείχε τις υπηρεσίες του ως καθαριστής στο χώρο του τερματικού σταθμού του Π. Σ. στα .... Ότι 11-6-2008 παρακολούθησε και ολοκλήρωσε με επιτυχία το αναφερόμενο εκπαιδευτικό πρόγραμμα, που οργανώθηκε από την πρώτη των αναιρεσιβλήτων στο χώρο του αεροδρομίου, ενώ είχε λάβει γνώση και του εντύπου της τελευταίας με τις οδηγίες ασφαλείας για τους εργαζομένους της. Ότι κατά την ημέρα του ατυχήματος στις 3-11-2008 στη βραδινή βάρδια ο αναιρεσείων ασχολήθηκε και με τον καθαρισμό των μεταλλικών επιφανειών των κυλιόμενων κλιμάκων, εργασία που πραγματοποιείται με τη χρήση μεταλλικού πτυσσόμενου κονταριού καθαρισμού λόγω του ύψους των πλαϊνών τμημάτων. Ότι το ένδικο ατύχημα και ο σοβαρός τραυματισμός του οφείλεται σε επαφή (και όχι προσέγγιση) μετά από άστοχο χειρισμό του ειδικού πτυσσόμενου μεταλλικού κονταριού με την ηλεκτροφόρα γραμμή (ηλεκτροφόρο σημείο). Ότι η πρώτη των αναιρεσιβλήτων είχε εκπαιδεύσει τον αναιρεσείοντα και μάλιστα στη γλώσσα του (αλβανική) σε θέματα ασφαλείας, που σχετίζονται με το αντικείμενο της εργασίας του και ο τεχνικός ασφαλείας είχε συντάξει έκθεση επαγγελματικού κινδύνου δίνοντας πρόσθετες οδηγίες. Ότι για την εκτέλεση της επίδικης εργασίας δεν απαιτείτο ο αναιρεσείων να έχει λάβει εκπαίδευση και σχετική άδεια από τον Ο., σύμφωνα με τη σχετική απόφαση του Υπουργού Μεταφορών και Επικοινωνιών περί έγκρισης κανονισμών ηλεκτροκίνησης του Ο., δεδομένου ότι δεν παρείχε την εργασία του σε περιοχή ηλεκτροκινούμενων γραμμών, ήτοι σε τροχιές. Ότι στην προκειμένη περίπτωση δεν υφίστατο λόγος να υποβληθεί αίτηση από την πρώτη των αναιρεσιβλήτων για τη χορήγηση σχετικής άδειας από τη Διεύθυνση Κυκλοφορίας του Ο., λαμβανομένων υπόψη ότι η απόσταση από το ύψος του κεφαλιού ενός μέσου ανθρώπου, που στέκεται στην άκρη της αποβάθρας, έως τη γραμμή επαφής, εκτιμάται σε 4,0 έως 4,5 μ. περίπου, ότι η εργασία που ανατέθηκε σ' αυτόν ήταν στις κυλιόμενες κλίμακες ανόδου-καθόδου των επιβατών κοινού, που βρίσκονται σε απόσταση έξι μέτρων (κατά μήκος και όχι καθ' ύψος) από τις ηλεκτροφόρες γραμμές, ότι η φορά και η εκτέλεση της εργασίας βρίσκονταν στην αντίθετη κατεύθυνση αυτής των γραμμών επαφής των συρμών. Ότι η επικαλουμένη σχετική άδεια από 10-6-2011, που έλαβε η πρώτη των αναιρεσιβλήτων, αφορούσε εργασία που θα εκτελείτο από εργαζομένους στις τροχιές (ράγιες του σταθμού). Ότι τα μέσα ατομικής προστασίας που είχε χορηγήσει η πρώτη των αναιρεσιβλήτων στον αναιρεσείοντα ήταν τα ενδεικνυόμενα για τη συγκεκριμένη εργασία και μάλιστα το ειδικό πτυσσόμενο κοντάρι δεν αποδείχθηκε ότι είχε δυνατότητα ανάπτυξης 6 μέτρων, αλλά μόνο 3 μέτρων, ενώ λόγω της κατασκευής του ήταν ελαφρύ, ώστε να διευκολύνεται ο εργαζόμενος στο χειρισμό του και να μην επιβαρύνεται μυοσκελετικά και πτυσσόμενο, προκειμένου ο εργαζόμενος να μπορεί εύκολα να αυξομειώνει το μήκος του. Επιπλέον, εκτίθεται στην προσβαλλόμενη απόφαση ότι η πρώτη των αναιρεσιβλήτων είχε δώσει σαφείς και ρητές οδηγίες στον αναιρεσείοντα σχετικά με τον ορθό και ασφαλή τρόπο εκτέλεσης της εργασίας που του είχε ανατεθεί, εκπαιδεύοντάς τον για τους εργασιακούς κινδύνους της εκτελούμενης εργασίας και χορηγώντας σ' αυτόν τα κατάλληλα μέσα ατομικής προστασίας για την εκτελούμενη εργασία, είχε δε λάβει τα αναγκαία προληπτικά και προστατευτικά μέτρα της υγείας και σωματικής ακεραιότητας των εργαζομένων της. Εξάλλου, το Εφετείο ούτε και εκ πλαγίου παραβίασε τις ως άνω ουσιαστικού δικαίου διατάξεις, ούτε στέρησε την απόφασή του νόμιμης βάσης, καθόσον περιέλαβε σ' αυτήν σαφείς, επαρκείς και χωρίς αντιφάσεις αιτιολογίες, που καθιστούν εφικτό τον αναιρετικό έλεγχο ως προς την εφαρμογή των ανωτέρω διατάξεων. Ειδικότερα, στην προσβαλλόμενη απόφαση με πληρότητα και σαφήνεια εκτίθενται όλα τα πραγματικά περιστατικά που είναι αναγκαία στη συγκεκριμένη περίπτωση για την κρίση του Δικαστηρίου περί της μη συνδρομής των ως άνω νόμιμων όρων και προϋποθέσεων των διατάξεων που δεν εφαρμόστηκαν ως προς την ύπαρξη υπαιτιότητας στους αναιρεσιβλήτους για το ένδικο ατύχημα, ενώ δεν υφίσταται ανεπάρκεια, ασάφεια ή ενδοιασμός στις αιτιολογίες αυτής ως προς την παραδοχή ότι δεν υφίσταται οποιαδήποτε αμέλεια αυτών οφειλόμενη σε παραλείψεις ως προς την τήρηση των προαναφερομένων νομίμων υποχρεώσεών τους. Επομένως, είναι αβάσιμος ο πρώτος λόγος αναίρεσης από τους αριθμούς 1 και 19 του άρθρου 559 ΚΠολΔ, με τον οποίο προβάλλονται σχετικές αιτιάσεις. 
ΙΙΙ. Κατά τη διάταξη του άρθρου 559 αριθ. 8 του ΚΠολΔ, λόγος αναίρεσης ιδρύεται και όταν το δικαστήριο παρά το νόμο έλαβε υπόψη πράγματα που δεν προτάθηκαν ή δεν έλαβε υπόψη πράγματα που προτάθηκαν και έχουν ουσιώδη επίδραση στην έκβαση της δίκης. Κατά την έννοια της διάταξης αυτής ως "πράγματα" θεωρούνται οι πραγματικοί ισχυρισμοί, οι οποίοι έχουν αυτοτελή ύπαρξη και τείνουν στη θεμελίωση, κατάλυση ή παρακώλυση ουσιαστικού ή δικονομικού δικαιώματος που ασκήθηκε είτε ως επιθετικό είτε ως αμυντικό μέσο και άρα στηρίζουν το αίτημα αγωγής, ανταγωγής, ένστασης η αντένστασης, καθώς και οι λόγοι έφεσης. Δεν συνιστούν "πράγματα" οι αιτιολογημένες αρνήσεις των ισχυρισμών του αντιδίκου του αναιρεσείοντος, ούτε οι ισχυρισμοί αυτού που αποτελούν επιχειρήματα ή συμπεράσματα των διαδίκων ή του δικαστηρίου, τα οποία συνάγονται από την εκτίμηση των αποδείξεων ή από το νόμο, ακόμη και αν προτείνονται ως λόγοι έφεσης, αποτελούν όμως "πράγματα" τα προς θεμελίωση της βάσης της αγωγής και των διαφόρων αιτημάτων της περιστατικά. (Ολ ΑΠ 25/2003, ΑΠ 1402/2021, ΑΠ 1381/2021, ΑΠ 268/2020). Στην προκειμένη περίπτωση ο αναιρεσείων με τον δεύτερο λόγο αναίρεσης από τον αριθ. 8 του άρθρου 559 ΚΠολΔ προσάπτει στην προσβαλλόμενη απόφαση την πλημμέλεια ότι το Εφετείο παρά το νόμο έλαβε υπόψη πράγματα χωρίς να προταθούν και συγκεκριμένα, ενώ το πρωτοβάθμιο δικαστήριο είχε δεχθεί ότι αυτός (αναιρεσείων) είναι αποκλειστικά υπαίτιος του ενδίκου ατυχήματος και του τραυματισμού του, αποδίδοντας την προσέγγιση του κονταριού στις ηλεκτροφόρες γραμμές σε αδέξιο χειρισμό εκ μέρους του, το πιο πάνω Δικαστήριο (Εφετείο) έκρινε ότι το ατύχημα επήλθε όχι από την προσέγγιση του κονταριού σε απόσταση μικρότερη των δύο μέτρων από τις ηλεκτροφόρες γραμμές, αλλά από την επαφή αυτού από αδέξιο χειρισμό στις εν λόγω γραμμές, απορρίπτοντας μάλιστα ως αλυσιτελή τον αγωγικό ισχυρισμό του ότι αγνοούσε ότι οι ηλεκτροφόρες γραμμές είχαν τάση 25.000 volt και ότι υπήρχε κίνδυνος ηλεκτροπληξίας από την προσέγγιση του κονταριού σε απόσταση μικρότερη των δύο μέτρων από τις εν λόγω γραμμές. Με το περιεχόμενο αυτό ο ως άνω λόγος αναίρεσης είναι απαράδεκτος, καθόσον δεν ιδρύεται, δεδομένου ότι τα ανωτέρω περιστατικά, που επικαλείται ο αναιρεσείων για τη θεμελίωσή της, δεν αποτελούν "πράγματα" υπό την αναφερόμενη στην προηγούμενη νομική σκέψη της παρούσας έννοια, αλλά (αποτελούν) συμπεράσματα του δικαστηρίου που δεν έχουν αυτοτελή ύπαρξη, αντλούνται δε από την εκτίμηση των αποδείξεων ως προς τις συνθήκες υπό τις οποίες έλαβε χώρα το ένδικο ατύχημα και ως εκ τούτου δεν τίθεται ζήτημα παρά το νόμο λήψης υπόψη πραγμάτων μη προταθέντων. Κατόπιν αυτών και αφού δεν υπάρχει άλλος λόγος αναίρεσης προς έρευνα, η κρινόμενη αίτηση αναίρεσης πρέπει να απορριφθεί. Τα δικαστικά έξοδα μεταξύ των διαδίκων πρέπει να συμψηφιστούν, καθόσον η ερμηνεία των ως άνω κανόνων δικαίου ήταν ιδιαίτερα δυσχερής (άρθρ. 179 ΚΠολΔ). 
ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ 
ΑΠΟΡΡΙΠΤΕΙ την από 12-6-2020 αίτηση του Χ. Σ. του Σ. (H. S. του S.) για αναίρεση της υπ' αριθ. 1987/2020 απόφασης του Μονομελούς Εφετείου Αθηνών. Και ΣΥΜΨΗΦΙΖΕΙ τα δικαστικά έξοδα μεταξύ των διαδίκων.
ΚΡΙΘΗΚΕ, αποφασίσθηκε στην Αθήνα, στις 19 Ιουνίου 2023.
Η ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ
Η ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ 
ΔΗΜΟΣΙΕΥΘΗΚΕ σε δημόσια συνεδρίαση στο ακροατήριό του, στην Αθήνα, στις 6 Σεπτεμβρίου 2023.
Η ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ
Η ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ