Αριθμός 1224/2007 
ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ
 Ε΄ ΠΟΙΝΙΚΟ ΤΜΗΜΑ   
Συγκροτήθηκε από τους Δικαστές: Πολύκαρπο Βούλγαρη, Αντιπρόεδρο, Δημήτριο Κιτρίδη, Ηρακλή Κωνσταντινίδη-Εισηγητή, Κωνσταντίνο Κούκλη, και Αναστάσιο Λιανό, Αρεοπαγίτες.
 
Συνήλθε σε δημόσια συνεδρίαση στο Κατάστημά του στις 16 Μαρτίου 2007, με την παρουσία του Αντεισαγγελέα του Αρείου Πάγου Εμμανουήλ-Ρούσσου Παπαδάκη (γιατί κωλύεται ο Εισαγγελέας) και της Γραμματέως Ευδοκίας Φραγκίδη, για να δικάσει την αίτηση του αναιρεσείοντος-κατηγορουμένου ..., που εκπροσωπήθηκε από τον πληρεξούσιο δικηγόρο του Ζήση Κωνσταντίνου, για αναίρεση της 8555/2005 αποφάσεως του Τριμελούς Εφετείου Αθηνών. Με συγκατηγορούμενο τον....
 Το Τριμελές Εφετείο Αθηνών, με την ως άνω απόφασή του διέταξε όσα λεπτομερώς αναφέρονται σ΄ αυτή, και ο αναιρεσείων-κατηγορούμενος, ζητεί την αναίρεση αυτής, για τους λόγους που αναφέρονται στην από 28 Φεβρουαρίου 2006 αίτησή του αναιρέσεως, ως και στο από 28 Φεβρουαρίου 2007 δικόγραφο των προσθέτων λόγων, που καταχωρίστηκαν στο οικείο πινάκιο με τον αριθμό 614/2006.
 
Αφού άκουσε Τον πληρεξούσιο δικηγόρο του αναιρεσείοντος, που ζήτησε όσα αναφέρονται στα σχετικά πρακτικά και τον Αντεισαγγελέα, που πρότεινε να γίνει δεκτή εν μέρει η προκείμενη αίτηση αναίρεσης.
  
ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ
 Κατά τη διάταξη του άρθρου 302 παρ. 1 του Π.Κ., "όποιος επιφέρει από αμέλεια το θάνατο άλλου, τιμωρείται με φυλάκιση τουλάχιστον τριών μηνών" και κατά τη διάταξη του άρθρου 28 του Π.Κ., "από αμέλεια πράττει όποιος, από έλλειψη της προσοχής, την οποία όφειλε κατά τις περιστάσεις και μπορούσε να καταβάλλει, είτε δεν πρόβλεψε το αξιόποινο αποτέλεσμα, που προκάλεσε η πράξη του, είτε το προέβλεψε ως δυνατό, πίστεψε όμως ότι δεν θα επερχόταν". Από το συνδυασμό των διατάξεων αυτών προκύπτει, ότι για τη θεμελίωση της αξιόποινης πράξεως της ανθρωποκτονίας από αμέλεια, απαιτείται η διαπίστωση, αφενός μεν ότι ο δράστης δεν κατέβαλε την απαιτούμενη κατά αντικειμενική κρίση προσοχή, την οποία οφείλει να καταβάλει κάθε μετρίως συνετός και ευσυνείδητος άνθρωπος, κάτω από τις ίδιες πραγματικές καταστάσεις, με βάσει τους νομικούς κανόνες, τις συνήθειες που επικρατούν στις συναλλαγές, την κοινή πείρα, τη λογική και τη συνηθισμένη πορεία των πραγμάτων και αφετέρου, ότι είχε τη δυνατότητα να προβλέψει και αποφύγει το αξιόποινο αποτέλεσμα, το οποίο πρέπει να τελεί σε αντικειμενικό αιτιώδη σύνδεσμο με την πράξη ή την παράλειψη. Η παράλειψη ως έννοια, ενυπάρχει σε κάθε είδος αμέλειας, εφόσον το ένα σκέλος της ευθύνης συνίσταται, στην μη καταβολή της προσοχής, δηλαδή σε παράλειψη. Όταν όμως η αμέλεια συνίσταται σε σύνολο συμπεριφοράς που προηγήθηκε του αποτελέσματος, για τη θεμελίωση της ανθρωποκτονίας από αμέλεια, ως εγκλήματος που τελείται με παράλειψη, απαιτείται η συνδρομή και των όρων του άρθρου 15 του Π.Κ. Κατά τη διάταξη αυτή, όπου ο νόμος για την ύπαρξη αξιόποινης πράξης, απαιτεί να έχει επέλθει ορισμένο αποτέλεσμα, η μη αποτροπή του, τιμωρείται όπως η πρόκλησή του με ενέργεια, αν ο υπαίτιος της παράλειψης, είχε ιδιαίτερη (δηλαδή ειδική και όχι γενική) νομική υποχρέωση να παρεμποδίσει την επέλευση του αποτελέσματος. Η ιδιαίτερη αυτή νομική υποχρέωση (προς ενέργεια τείνουσα στην παρεμπόδιση του αποτελέσματος), μπορεί να πηγάζει από ρητή διάταξη νόμου ή από σύμπλεγμα νομικών καθηκόντων, που συνδέονται με ορισμένη έννομη σχέση του υπόχρεου ή από σύμβαση ή από ορισμένη προηγούμενη συμπεριφορά του, από την οποία δημιουργήθηκε ο κίνδυνος επέλευσης του εγκληματικού αποτελέσματος. Εξάλλου, η καταδικαστική απόφαση, έχει την απαιτούμενη κατά το άρθρο 93 παρ. 3 του Συντάγματος και 139 του Κ.Π.Δ., όπως το τελευταίο τροποποιήθηκε με το άρθρο 2 παρ. 5 του ν. 2408/1996, ειδική και εμπεριστατωμένη αιτιολογία, η έλλειψη της οποίας ιδρύει τον εκ του άρθρου 510 παρ. 1 περ. Δ΄ του Κ.Π.Δ. λόγο αναιρέσεως, όταν σ΄ αυτή περιέχονται με σαφήνεια, πληρότητα και χωρίς αντιφάσεις, τα πραγματικά περιστατικά που προέκυψαν από την διαδικασία στο ακροατήριο, σχετικά με τα υποκειμενικά και τα αντικειμενικά στοιχεία του εγκλήματος, οι αποδείξεις (αποδεικτικά μέσα) επί των οποίων θεμελιώνονται τα περιστατικά αυτά, καθώς και οι σκέψεις με τις οποίες το δικαστήριο υπήγαγε τα αποδειχθέντα περιστατικά, στην ουσιαστική ποινική διάταξη που εφαρμόσθηκε. Ειδικά δε επί εγκλήματος εξ αμελείας που συνίσταται σε παράλειψη πρέπει να προσδιορίζεται στην αιτιολογία της απόφασης και από πού πηγάζει η ιδιαίτερη υποχρέωση του υπαίτιου προς ενέργεια (αποτρεπτική του αποτελέσματος) και αν πρόκειται για επιτακτικό κανόνα δικαίου και ο κανόνας αυτός.  Στην προκειμένη περίπτωση, όπως προκύπτει από την προσβαλλομένη απόφαση, το Εφετείο που την εξέδωσε δέχθηκε, κατά την ανέλεγκτη περί πραγμάτων κρίση του, ότι από τα αποδεικτικά στοιχεία που λεπτομερώς κατ΄ είδος αναφέρει, αποδείχθηκαν τα ακόλουθα πραγματικά περιστατικά: "στη .,.. στις 22-2-2002 στο εργοτάξιο "Μουταλάσκη", όπου ενεργούσε έργα κατασκευής η εργολήπτρια εταιρία "ΑΝΑΣΤΗΛΩΤΙΚΗ Ανώνυμη Τεχνική Ναυτιλιακή Εταιρία", ο πρώτος κατηγορούμενος ... ως επιβλέπων πολιτικός μηχανικός στο ως άνω εργοτάξιο και ο δεύτερος ... ως νόμιμος εκπρόσωπος της εταιρίας "ΤΑΤΣΗΣ ΑΕ", που είχε αναλάβει την εργολαβία των σιδηρουργικών εργασιών, κατασκευής και τοποθέτησης σιδερένιων συρόμενων θυρών, από έλλειψη της προσοχής που όφειλαν από τις περιστάσεις και μπορούσαν να καταβάλουν με τις ικανότητες που διέθεταν, δεν φρόντισαν για την τοποθέτηση κατάλληλης διάταξης διακοπής της κύλισης των θυροφύλλων του μανδρότοιχου τα οποία είχε κατασκευάσει η ως άνω εταιρία της οποίας νόμιμος εκπρόσωπος ήταν ο δεύτερος κατηγορούμενος, δεν είχαν όμως τεθεί σε λειτουργία διότι δεν είχε τοποθετηθεί ο ηλεκτρονικός μηχανισμός της κύλισης. Ειδικότερα δεν φρόντισαν για την τοποθέτηση κατάλληλου ασφαλιστικού "stop" στο σημείο συνάντησης των θυροφύλλων, όπως ήταν υποχρεωμένοι από τις ανωτέρω ιδιότητες που είχαν, για να μην υπάρξει οποιοσδήποτε κίνδυνος από την πτώση των θυροφύλλων η οποία ήταν πολύ πιθανή λόγω των μεγάλων βαρών που υπήρχαν και στο χώρο του εργοταξίου εκινούντο αρκετοί εργαζόμενοι που δεν εγνώριζαν τους εν λόγω κινδύνους, είχαν δε τη δυνατότητα αυτής της πρόβλεψης αφού ο μεν πρώτος κατηγορούμενος ήταν έμπειρος μηχανικός και είχε στη διάθεσή του και άλλους εργαζόμενους, ούτως ώστε να έχει τον έλεγχο των εκτελουμένων έργων, ο δε δεύτερος, έμπειρος σιδηροκατασκευαστής, ο οποίος μπορούσε να προβλέψει την άσκηση επεμβάσεων στα θυρρόφυλλα ακόμη και από άλλους εργαζόμενους, αφού κάτι τέτοιο δεν είναι ασύνηθες. Αποτέλεσμα της αμελούς αυτής συμπεριφοράς τους ήταν, όταν ο ..., ο οποίος εργάζονταν στο ίδιο εργοτάξιο σε άλλο συνεργείο, έσυρε το θυρόφυλλο για να καθαριστεί η σιδηροτροχιά του από υλικό του σκυροδέματος που είχε διαρρεύσει προς αυτήν, να σπάσει η ασφαλιστική διάταξη που είχε τοποθετηθεί, αλλά ήταν ανεπαρκής, να ελευθερωθεί το θυρόφυλλο από τους οδηγούς και τον ορθοστάτη, να ανατραπεί και να καταπλακώσει τον ανωτέρω εργαζόμενο, επάνω σε γειτνιάζουσα διαμόρφωση ξυλοτύπου, από την καταπλάκωση δε αυτή να προκληθούν στον καταπλακωθέντα, διασχίσεις άνω χείλους του στόματος, αριστεράς ζυγωματικής χώρας, αριστεράς κροταφικής χώρας, πώγωνος αριστερά, κάταγμα γνάθων, προσωπικού κρανίου, αιμορραγική διήθηση μαλακών μορίων της κεφαλής, κατασύντριψη .του μέσου και οπισθίου κρανιακού βόθρου, πολτοποίηση του εγκεφάλου, εξάρθημα ατλαντοϊνιακής άρθρωσης μετά διατομής των νωτιαίου μυελού και αθηρωμάτωση των στεφανιαίων αρτηριών και από τα τραύματα αυτά να επέλθει ο θάνατός του. Πρέπει επομένως να κηρυχθούν ένοχοι".
 Με τις παραδοχές του αυτές το δευτεροβάθμιο δικαστήριο ως προς τον πρώτο κατηγορούμενο και ήδη αναιρεσείοντα..., δεν διέλαβε στην προσβαλλόμενη απόφασή του, την απαιτούμενη κατά το Σύνταγμα και τον ΚΠΔ ειδική και εμπεριστατωμένη αιτιολογία, ως προς την στοιχειοθέτηση του εγκλήματος της ανθρωποκτονίας από αμέλεια παρά υποχρέου για την οποία, ενώ συνίσταται σε σύνολο συμπεριφοράς του υπαιτίου, που προηγήθηκε του αποτελέσματος, δηλαδή σε παράλειψη προσώπου, που λόγω του επαγγέλματος του ήταν υπόχρεος σε ιδιαίτερη επιμέλεια και προσοχή, σε σχέση, με την εκτέλεση των αναφερομένων εργασιών, την οποία δεν κατέβαλε και συνέπεια της οποίας (παράλειψης) ήταν η επέλευση του αναφερομένου αξιόποίνου αποτελέσματος, δεν προσδιορίζεται ο επιτακτικός κανόνας δικαίου από τον οποίο πηγάζει η ιδιαίτερη υποχρέωση του αναιρεσείοντος πολιτικού μηχανικού προς ενέργεια , που τείνει στην παρεμπόδιση αποτελέσματος, για την επέλευση του οποίου ο νόμος απειλεί ορισμένη ποινή. Επομένως είναι βάσιμος ο σχετικός από το άρθρο 510 παρ. 1 στοιχ. Δ΄ πρώτος λόγος αναιρέσεως, κατ΄ ορθή εκτίμηση αυτού, και πρέπει να αναιρεθεί η προσβαλλόμενη απόφαση και να παραπεμφθεί η υπόθεση για νέα συζήτηση στο ίδιο δικαστήριο που θα συγκροτηθεί από άλλους δικαστές εκτός εκείνων που δίκασαν προηγουμένως (άρθρ. 519 ΚΠΔ).   
Για τους λόγους αυτούς  
Αναιρεί την υπ΄ αρ. 8555/2005 απόφαση του Τριμελούς Εφετείου Αθηνών. Και  
Παραπέμπει την υπόθεση για νέα συζήτηση στο ανωτέρω δικαστήριο, συντιθέμενο από άλλους δικαστές εκτός εκείνων που είχαν δικάσει προηγουμένως.
 
Κρίθηκε και αποφασίσθηκε στην Αθήνα στις 15 Μαΐου 2007.  
Δημοσιεύθηκε στην Αθήνα σε δημόσια συνεδρίαση στο ακροατήριό του στις 31 Μαΐου 2007.
 
Ο ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ Η ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ