Αριθμός 1636/2013 ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ Α2' Πολιτικό Τμήμα ΣΥΓΚΡΟΤΗΘΗΚΕ από τους Δικαστές: Αθανάσιο Κουτρομάνο, Αντιπρόεδρο του Αρείου Πάγου, Κωνσταντίνο Τσόλα, Ευφημία Λαμπροπούλου, Γεράσιμο Φουρλάνο και Στυλιανή Γιαννούκου Αρεοπαγίτες. ΣΥΝΗΛΘΕ σε δημόσια συνεδρίαση στο Κατάστημά του, στις 8 Απριλίου 2013, με την παρουσία και της γραμματέως Αικατερίνης Σιταρά, για να δικάσει την υπόθεση μεταξύ: Της αναιρεσείουσας: Β. Ν. του Ι. κατοίκου ..., η οποία εκπροσωπήθηκε από τον πληρεξούσιο δικηγόρο της Ιωάννη Μαυροματίδη. Του αναιρεσιβλήτου: Σ. Μ. του Ι., κατοίκου ..., ο οποίος εκπροσωπήθηκε από τον πληρεξούσιο δικηγόρο του Μάριο Ξανθόπουλο. Η ένδικη διαφορά άρχισε με την από 23-6-2006 αγωγή της ήδη αναιρεσείουσας, που κατατέθηκε στο Πολυμελές Πρωτοδικείο Θεσσαλονίκης. Εκδόθηκαν οι αποφάσεις: 28718/2010 του ίδιου Δικαστηρίου και 2041/2011 του Εφετείου Θεσσαλονίκης. Την αναίρεση της τελευταίας απόφασης ζητά η αναιρεσείουσα με την από 27-12-2011 αίτησή της. Κατά τη συζήτηση της αίτησης αυτής, που εκφωνήθηκε από το πινάκιο, οι διάδικοι παραστάθηκαν, όπως σημειώνεται πιο πάνω. Η εισηγήτρια Αρεοπαγίτης Στυλιανή Γιαννούκου, ανέγνωσε την από 28-3-2013 έκθεσή της, με την οποία εισηγήθηκε την παραδοχή του πρώτου λόγου, εκ του άρθρου 559 αρ.11β'ΚΠολΔ και την απόρριψη όλων των άλλων λόγων της κρινόμενης αίτησης. Ο πληρεξούσιος της αναιρεσείουσας ζήτησε την παραδοχή της αίτησης, ο πληρεξούσιος του αναιρεσιβλήτου την απόρριψή της, καθένας δε την καταδίκη του αντιδίκου μέρους στη δικαστική δαπάνη. ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ Από τις διατάξεις των άρθρων 106, 335,338 έως 340 και 346 ΚΠολΔ προκύπτει ότι το δικαστήριο, προκειμένου να σχηματίσει τη δικανική του πεποίθηση περί της βασιμότητας ή μη των πραγματικών ισχυρισμών των διαδίκων που ασκούν ουσιώδη επίδραση στην έκβαση της δίκης, οφείλει να λάβει υπόψη του όλα τα αποδεικτικά μέσα (αλλά και μόνον εκείνα) τα οποία νόμιμα επικαλούνται και προσκομίζουν οι διάδικοι. Εξ άλλου, κατά τη διάταξη του άρθρου 559 αρ. 11 περ.β` ΚΠολΔ αναίρεση επιτρέπεται αν το δικαστήριο, παρά τον νόμο έλαβε υπόψη αποδείξεις που δεν προσκομίσθηκαν. Κατά την έννοια της διάταξης αυτής, που προκύπτει από τον συνδυασμό της με τις διατάξεις των άρθρων 106, 237 εδ. 1 στοιχ.β`,346 και 453 παρ.1 ΚΠολΔ, η πρώτη από τις οποίες εισάγει το συζητητικό σύστημα στη διαγνωστική δίκη, δηλαδή της ενέργειας του δικαστηρίου κατόπιν πρωτοβουλίας των διαδίκων, ως αποδείξεις που δεν προσκομίσθηκαν νοούνται και εκείνες των οποίων δεν έγινε σαφής και ορισμένη επίκληση με τις προτάσεις του διαδίκου που τις προσκόμισε. Σαφής και ορισμένη είναι η επίκληση εγγράφου όταν είναι ειδική και από αυτή προκύπτει η ταυτότητα του. Μπορεί δε η επίκληση να γίνει είτε με τις προτάσεις της συζήτησης μετά την οποία εκδόθηκε η απόφαση είτε με αναφορά δια των προτάσεων αυτών σε συγκεκριμένο μέρος των προσκομιζόμενων προτάσεων προηγούμενης συζήτησης, όπου γίνεται σαφής και ορισμένη επίκληση του εγγράφου, κατ`ανάλογη εφαρμογή του άρθρου 240 ΚΠολΔ, το οποίο, μολονότι αναφέρεται στον τρόπο επαναφοράς "ισχυρισμών", έχει ανάλογη εφαρμογή και στην επίκληση αποδεικτικών μέσων, λόγω της ταυτότητας του νομικού λόγου. (Ολ ΑΠ 23/2008). Στην προκειμένη υπόθεση, όπως προκύπτει από την προσβαλλόμενη απόφαση, το Εφετείο δέχθηκε, τα ακόλουθα: "Οι διάδικοι τέλεσαν νόμιμο θρησκευτικό γάμο στις 20-5-1984...απέκτησαν δύο τέκνα... που γεννήθηκαν στις 22-1-1988 και 27-8-91. Κατά το χρόνο τέλεσης του γάμου τους ο εναγόμενος διατηρούσε βιοτεχνία κατασκευής υποδημάτων... Η ενάγουσα όντας ανήλικη ...δεν είχε καμμία περιουσία... διέκοψε τη φοίτηση της στο Λύκειο και άρχισε να απασχολείται περιστασιακά με βοηθητικές εργασίες στην...επιχείρηση του εναγομένου, μέσα στα πλαίσια της υποχρέωσής της να συνεισφέρει στις ανάγκες της οικογένειας ανάλογα με τις δυνάμεις της, χωρίς, η άνω συμβολή της, να υπερβαίνει το μέτρο της εκπλήρωσης της...υποχρέωσης της. Μετά τη γέννηση του πρώτου τέκνου τους ...έπαυσε να προσφέρει τις ως άνω υπηρεσίες της προς τον εναγόμενο, ο οποίος απασχολούνταν καθημερινά ακόμη και τα Σαββατοκύριακα στην...επιχείρηση του από τις 7.00 π.μ έως τις 11.00 μ.μ., ενώ αντίθετα η ενάγουσα δεν ασχολούνταν επαρκώς ούτε και με τις οικιακές εργασίες...παραμελώντας ακόμα και την ανατροφή των ανηλίκων τέκνων της, στα οποία δεν προσέφερε επαρκώς τις προσωπικές περιποιήσεις και φροντίδες, όπως επίσης και στο σύζυγο της. Αντίθετα, πραγματοποιούσε συχνά εξόδους με προσωπικούς της φίλους και φίλες, χωρίς τη συνοδεία του συζύγου της, ο οποίος ανάλωνε το χρόνο του αποκλειστικά στην εργασία του...Το Σεπτέμβριο του έτους 2001 διασπάστηκε η έγγαμη συμβίωση των και ανατέθηκε αποκλειστικά στον εναγόμενο η άσκηση της επιμελείας ..των δύο ανηλίκων τέκνων των... Κατά το χρόνο συμπλήρωσης τριετίας από τη διάσπαση...αλλά και κατά το χρόνο άσκησης της αγωγής η περιουσία του εναγομένου αυξήθηκε με τα παρακάτω περιουσιακά στοιχεία..1)...2...3)...4)...5)... Στην ως άνω επαύξηση της περιουσίας του... η ενάγουσα δεν συνέβαλε με οποιοδήποτε τρόπο, ασχολούμενη με τη διακόσμηση της πολυτελούς κατοικίας τους...τις εξόδους της με προσωπικούς της φίλους, την πολύμηνη παραθέριση της σε θέρετρα της Χαλκιδικής ...και σε ταξίδια που πραγματοποιούσε με τον εναγόμενο ...αρνούμενη να ασχοληθεί ακόμα και με στοιχειώδεις οικιακές εργασίες ...αλλά και τη φροντίδα και ανατροφή των δύο ανήλικων τέκνων της. Κατά το έτος 1994 ο εναγόμενος αγόρασε ισόγειο κατάστημα ...όπου δημιούργησε κατάστημα πώλησης υποδημάτων. Το εν λόγω κατάστημα λειτούργησε με την παροχή υπηρεσιών της αδελφής του...και κατά την περίοδο ασθενείας αυτής της ανηψιάς του... ενώ η ενάγουσα επισκεπτόνταν αυτό κατά τις μεσημβρινές ώρες και ανάλωνε το χρόνο της με τη δημιουργία φιλικών σχέσεων με τους ιδιοκτήτες παρακειμένων καταστημάτων. Από κανένα αποδεικτικό στοιχείο δεν αποδείχθηκε ότι η ενάγουσα παρείχε την εργασία της στο εν λόγω κατάστημα...Από τα παραπάνω...προέκυψε ότι η ενάγουσα δεν είχε καμμία συμβολή στην αύξηση της περιουσίας του εναγομένου ...ούτε παρέχοντας την προσωπική εργασία της στις άνω επιχειρήσεις αυτού...ούτε με την προσφορά των προσωπικών της περιποιήσεων και φροντίδων προς τον ίδιο, τα ανήλικα τέκνα τους, αλλά και την...φροντίδα και καθαριότητα του συζυγικού οίκου και μάλιστα πέραν της υποχρέωσης συνεισφοράς της στις οικογενειακές ανάγκες...Το πρωτοβάθμιο Δικαστήριο, που δέχθηκε όλα τα παραπάνω, με αποτέλεσμα να απορρίψει ως αβάσιμη την αγωγή, δεχόμενο ως βάσιμη κατ' ουσία την ένσταση του εναγομένου ορθά εκτίμησε τις αποδείξεις και εφάρμοσε το νόμο..." Η αναιρεσείουσα με τον πρώτο λόγο της αιτήσεώς της προσάπτει στην προσβαλλόμενη απόφαση την εκ του άρθρου 559 αρ. 11 περ. β` ΚΠολΔ, πλημμέλεια, με την αιτίαση ότι το Εφετείο, προκειμένου να καταλήξει στην απορριπτική της αγωγής κρίση του και να δεχθεί μηδενική συμβολή της ενάγουσας στην επαύξηση της περιουσίας του εναγομένου, έλαβε υπόψη του τις υπ' αριθμ. ..., ... και .../2008 ένορκες βεβαιώσεις των Φ., Κ. Γ. και Α. Τ., αντίστοιχα, που εξετάσθηκαν με επιμέλεια του αναιρεσιβλήτου ενώπιον της συμβολαιογράφου Θεσσαλονίκης Μαρίας Γκουρίτσα, το περιεχόμενο των οποίων παραθέτει στο αναιρετήριο, τις οποίες όμως δεν είχε νομίμως προσκομίσει και επικαλεσθεί ο αναιρεσίβλητος, ενώπιον του δευτεροβάθμιου Δικαστηρίου. Από την επισκόπηση της προσβαλλόμενης απόφασης, προκύπτει, ότι το Εφετείο για το σχηματισμό της κρίσεως του περί της ουσιαστικής αβασιμότητας της αγωγής και της ουσιαστικής βασιμότητας της προβληθείσας από τον εναγόμενο ενστάσεως περί μηδενικής συμβολής της ενάγουσας στην επαύξηση της περιουσίας του, κατά τη διάρκεια του γάμου των, που ασκεί ουσιώδη επίδραση στην έκβαση της δίκης, συναξιολόγησε με τα λοιπά απόδεικτικά μέσα, όπως σαφώς αναφέρεται σ' αυτήν "και τις υπ' αριθμ. ..., ..., .../08 ένορκες βεβαιώσεις που δόθηκαν ενώπιον της Συμ/φου...με επιμέλεια του εναγομένου μετά από νόμιμη κλήτευση της ενάγουσας...", το οποίο προσεπιβεβαιώνει και ο ήδη αναιρεσίβλητος, με τις έγγραφες ενώπιον του δικαστηρίου αυτού προτάσεις του, στις οποίες αναφέρει ότι "Το Εφετείο...είχε υπόψη του τις εν λόγω ένορκες βεβαιώσεις και τις αξιολόγησε ...Διέλαβε στην αιτιολογία του χωρία των παραπάνω ενόρκων βεβαιώσεων...". Όμως, από τις ενώπιον του δευτεροβάθμιου Δικαστηρίου έγγραφες προτάσεις του αναιρεσιβλήτου, ουδόλως προκύπτει επίκληση και μνεία περί νομότυπης προσαγωγής των εν λόγω ενόρκων βεβαιώσεων, ούτε άλλωστε αναφορά με αυτές σε συγκεκριμένο μέρος προτάσεων προηγούμενης συζήτησης, όπου να έγινε επίκληση αυτών, σε τρόπο ώστε να μην υφίσταται νόμιμη επίκληση των εν λόγω ενόρκων βεβαιώσεων, κατά τα αναφερθέντα στην προηγηθείσα μείζονα σκέψη. Συνεπώς, το Εφετείο, με το να λάβει υπόψη του τις πιο πάνω ένορκες βεβαιώσεις, για το σχηματισμό της δικαστικής κρίσης του, υπέπεσε στην πλημμέλεια του άρθρου 559 αριθ. 11 περ. β` του ΚΠολΔ, της παρά το νόμο λήψεως υπόψη αποδείξεων που δεν προσκομίσθηκαν νόμιμα. Ενόψει τούτων, πρέπει να γίνει δεκτός ο σχετικός πρώτος αναιρετικός λόγος, να αναιρεθεί η προσβαλλόμενη απόφαση και να παραπεμφθεί η υπόθεση για περαιτέρω εκδίκαση στο ίδιο Εφετείο, που θα συγκροτηθεί από άλλους δικαστές (άρθρο 580 παρ. 3 ΚΠολΔ), ενώ παρέλκει, κατόπιν αυτών, η έρευνα των λοιπών λόγων της αιτήσεως. Τα δικαστικά έξοδα της αναιρεσείουσας που κατέθεσε προτάσεις, πρέπει να επιβληθούν σε βάρος του αναιρεσίβλητου, λόγω της ήττας του (άρθρ. 176, 183 του ΚΠολΔ). ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ Αναιρεί την υπ` αριθ. 2041/2011 απόφαση του Εφετείου Θεσσαλονίκης. Παραπέμπει την υπόθεση για περαιτέρω εκδίκαση στο ίδιο Εφετείο, το οποίο θα συγκροτηθεί από άλλους δικαστές. Καταδικάζει τον αναιρεσίβλητο στα δικαστικά έξοδα της αναιρεσείουσας, τα οποία ορίζει στο ποσό των τριών χιλιάδων (3.000) ευρώ. Κρίθηκε και αποφασίσθηκε στην Αθήνα στις 22 Μαΐου 2013. Δημοσιεύθηκε στην Αθήνα σε δημόσια συνεδρίαση στο ακροατήριό του στις 29 Ιουλίου 2013. Ο ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ Η ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ