Αριθμός 939/2013 ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ Ε' ΠΟΙΝΙΚΟ ΤΜΗΜΑ Συγκροτήθηκε από τους Δικαστές: Χαράλαμπο Δημάδη Αντιπρόεδρο του Αρείου Πάγου, Βιολέττα Κυτέα, Νικόλαο Κωνσταντόπουλο - Εισηγητή, Αικατερίνη Βασιλακοπούλου - Κατσαβριά και Δήμητρα Λεοντάρη - Μπουρνάκα, Αρεοπαγίτες. Συνήλθε σε δημόσια συνεδρίαση στο Κατάστημά του στις 8 Φεβρουαρίου 2013, με την παρουσία του Αντεισαγγελέα του Αρείου Πάγου Σταύρου Μαντακιοζίδη (γιατί κωλύεται ο Εισαγγελέας) και του Γραμματέως Γεράσιμου Βάλσαμου, για να δικάσει την αίτηση του αναιρεσείοντος - κατηγορουμένου Μ. Ε. του Ι., κατοίκου ... που παραστάθηκε με τον πληρεξούσιο δικηγόρο του Βασίλειο Παπαστεργίου, για αναίρεση της υπ'αριθ.4789/2012 αποφάσεως του Τριμελούς Εφετείου Αθηνών. Με πολιτικώς ενάγουσα την εταιρεία περιορισμένης ευθύνης με την επωνυμία "ΠΟΣΕΙΔΩΝ ΠΕΤΡΟΚΛΑΜΠ ΕΠΕ", η οποία εκπροσωπείται νόμιμα στο ακροατήριο από τον Α. Κ. και η οποία παρέστη με τον πληρεξούσιο δικηγόρο της Δημήτριο Παπαγγελόπουλο. Το Τριμελές Εφετείο Αθηνών με την ως άνω απόφασή του διέταξε όσα λεπτομερώς αναφέρονται σ' αυτή, και ο αναιρεσείων-κατηγορούμενος ζητεί την αναίρεση αυτής, για τους λόγους που αναφέρονται στην από 27 Σεπτεμβρίου 2012 αίτησή του αναιρέσεως, η οποία καταχωρίστηκε στο οικείο πινάκιο με τον αριθμό 1110/2012. Αφού άκουσε Τους πληρεξούσιους δικηγόρους των διαδίκων, που ζήτησαν όσα αναφέρονται στα σχετικά πρακτικά και τον Αντεισαγγελέα, που πρότεινε να γίνει δεκτή εν μέρει η προκείμενη αίτηση αναίρεσης. ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ Κατά τη διάταξη του άρθρου 171 παρ.2 του ΚΠΔ απόλυτη ακυρότητα η οποία δημιουργεί τον από το άρθρο 510 παρ.1 στοιχ.Α'του ίδιου κώδικα προβλεπόμενο λόγο αναιρέσεως, συνεπάγεται και η παράνομη παράσταση του πολιτικώς ενάγοντος στη διαδικασία του ακροατηρίου. Η παράσταση αυτή είναι παράνομη, όταν στο πρόσωπο εκείνου που δήλωσε ότι παρίσταται ως πολιτικώς ενάγων δεν συντρέχουν οι όροι της ενεργητικής νομιμοποιήσεώς του για την άσκηση πολιτικής αγωγής, σύμφωνα με τις διατάξεις των άρθρων 63 και 64 του Κ.Π.Δ. ή όταν δεν τηρήθηκε η διαδικασία του άρθρου 68 του ίδιου κώδικα, ως προς τον τρόπο και το χρόνο ασκήσεως της πολιτικής αγωγής. Εξάλλου όπως προκύπτει από τα άρθρα 63, 64 και 68 του Κ.Π.Δ., σε συνδυασμό προς τα άρθρα 914 και 932 του Α.Κ. στην άσκηση της πολιτικής αγωγής για την επιδίκαση αποζημιώσεως ή χρηματικής ικανοποιήσεως, λόγω ηθικής βλάβης, νομιμοποιούνται μόνο όσοι έχουν ζημιωθεί αμέσως από το διωκόμενο έγκλημα. Από τα ανωτέρω παρέπεται, ότι επέρχεται απόλυτη ακυρότητα και όταν η πολιτική αγωγή ασκηθεί, χωρίς να αποβληθεί, για πρώτη φορά ενώπιον του Εφετείου ή από το ίδιο πρόσωπο (φυσικό ή νομικό) υπό ιδιότητα όμως διαφορετική από εκείνη που είχε παρασταθεί πρωτοδίκως. Εξάλλου, με τις διατάξεις του άρθρου 63 του ΚΠΔ, που φέρει τον τίτλο "ενεργητική νομιμοποίηση" ορίζεται ότι "η πολιτική αγωγή για την αποζημίωση και την αποκατάσταση από το έγκλημα και για τη χρηματική ικανοποίηση λόγω ηθικής βλάβης ή ψυχικής οδύνης μπορεί να ασκηθεί στο ποινικό δικαστήριο από τους δικαιουμένους σύμφωνα με τον αστικό κώδικα", κατά δε τις διατάξεις του άρθρου 64 του αυτού Κώδικα, που φέρει τον τίτλο "παθητική νομιμοποίηση", "η πολιτική αγωγή ασκείται εναντίον του κατηγορουμένου και, αν υπάρχει περίπτωση, εναντίον και του αστικώς υπευθύνου ή εναντίον των νόμιμων αντιπροσώπων τους" (παρ.1), ενώ με τις διατάξεις της ΚΠΔ 64, που φέρει τον τίτλο "άσκηση και διατυπώσεις της πολιτικής αγωγής", ορίζονται τα διαδικαστικά στοιχεία της πολιτικής αγωγής, ως προς τον τρόπο και το χρόνο άσκησης αυτής. Στην προκειμένη περίπτωση, όπως προκύπτει από τα πρακτικά της με αριθμό 10.234/2011 αποφάσεως (πρωτόδικης) του Τριμελούς Πλημμελειοδικείου Αθηνών, με την οποία ο αναιρεσείων καταδικάστηκε (ερήμην) για κλοπή, ενώπιον του παραπάνω Δικαστηρίου εμφανίστηκε ο Σ. Γ. και δήλωσε ότι παρίσταται ως πολιτικώς ενάγων κατά του κατηγορουμένου (Μ. Ε. του Π.) και ζήτησε να υποχρεωθεί αυτός να του καταβάλλει 44 ευρώ με επιφύλαξη, ως χρηματική του ικανοποίηση για την ηθική βλάβη που έχει υποστεί λόγω του αδικήματος. Η εν λόγω δήλωση του παραπάνω, ατομικά για τον εαυτό του, έγινε δεκτή με την πιο πάνω απόφαση του Πρωτοβαθμίου Δικαστηρίου και του επιδικάστηκε ατομικά, όπως είχε παραστεί, ως χρηματική ικανοποίηση λόγω ηθικής βλάβης το πιο πάνω ποσό που είχε ζητήσει, στη συνέχεια δε, εξετάσθηκε αυτός ως πολιτικώς ενάγων, χωρίς να ορκισθεί. Κατά την ενώπιον όμως του δευτεροβάθμιου δικαστηρίου εκδίκαση της εφέσεως του κατηγορουμένου και ήδη αναιρεσείοντος κατά της παραπάνω απόφασης, εμφανίστηκε και πάλι ο προαναφερόμενος Σ. Γ. και δήλωσε ότι "παρίσταται ως πολιτικώς ενάγων για χρηματική ικανοποίηση 44 ευρώ με επιφύλαξη, που επιδικάστηκαν πρωτόδικα, από την ηθική βλάβη που του προκάλεσε η κρινόμενη πράξη", ζήτησε δε να υποχρεωθεί ο κατηγορούμενος να του πληρώσει "για λογαριασμό της εταιρίας με την επωνυμία ΠΟΣΕΙΔΩΝ ΠΕΤΡΟΚΛΑΜΠ Ε.Π.Ε., το ποσό των 44 ευρώ, ως χρηματική ικανοποίηση για ηθική βλάβη" και στην οποία (εταιρία) επιδικάστηκε το αιτηθέν ποσό των 44 ευρώ, ως "χρηματική ικανοποίηση λόγω ηθικής βλάβης", παρά την υποβληθείσα από τον αναιρεσείοντα ένσταση αποβολής της πολιτικής αγωγής, η οποία απορρίφθηκε. Από τα παραπάνω, γίνεται φανερό ότι παράσταση ως πολιτικώς ενάγουσας ενώπιον του δευτεροβάθμιου δικαστηρίου δήλωσε μόνο η εν λόγω εταιρία. Όμως, η δήλωση και η παράσταση της εταιρίας αυτής ως πολιτικώς ενάγουσας, έγινε το πρώτον ενώπιον του Δευτεροβάθμιου Δικαστηρίου και, εφόσον δεν αποβλήθηκε, επήλθε απόλυτη ακυρότητα κατά τη διαδικασία στο ακροατήριο του Δικαστηρίου αυτού, κατά την οποία εκδόθηκε η προσβαλλόμενη απόφαση. Κατά παραδοχή έτσι ως και κατ' ουσίαν βασίμων των από το άρθρο 510 παρ.1 στοιχ.Α'ΚΠΔ σχετικών, πρώτου έως και τετάρτου, λόγω της αιτήσεως, που αναφέρονται στην απόλυτη ακυρότητα από την παράνομη παράσταση της πολιτικής αγωγής, πρέπει να αναιρεθεί η προσβαλλόμενη απόφαση και να παραπεμφθεί η υπόθεση για νέα συζήτηση στο ίδιο Δικαστήριο, που θα συγκροτηθεί όμως από άλλους δικαστές, εκτός από εκείνους που δίκασαν προηγουμένως, παρελκούσης έτσι της έρευνας των λοιπών λόγων της αιτήσεως. ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ Αναιρεί την προσβαλλόμενη απόφαση. Και Παραπέμπει την υπόθεση για νέα εκδίκαση στο ίδιο Δικαστήριο, συγκροτηθησόμενο από άλλους δικαστές εκτός από εκείνους που δίκασαν προηγουμένως. Κρίθηκε και αποφασίσθηκε στην Αθήνα στις 23 Μαΐου 2013. Δημοσιεύθηκε στην Αθήνα σε δημόσια συνεδρίαση στο ακροατήριό του στις 21 Ιουνίου 2013. Ο ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ Ο ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ