Αριθμός 891/2023 
ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ
A1' Πολιτικό Τμήμα 
Συγκροτήθηκε από τους Δικαστές: Χρήστο Κατσιάνη, Προεδρεύοντα Αρεοπαγίτη, Ασημίνα Υφαντή, Στέφανο - Σπυρίδωνα Πανταζόπουλο, Γεώργιο Παπαγεωργίου και Αικατερίνη Χονδρορίζου - Εισηγήτρια, Αρεοπαγίτες.
Συνεδρίασε δημόσια στο ακροατήριό του, στις 6 Μαρτίου 2023, με την παρουσία και του Γραμματέα Γεωργίου Φιστούρη, για να δικάσει την υπόθεση μεταξύ:
Των αναιρεσειόντων: 1) Δ. Κ. του Γ., 2) Γ. Κ. του Δ., κατοίκου ... οι οποίοι δεν παραστάθηκαν στο ακροατήριο. 
Της αναιρεσιβλήτου: Ανώνυμης Εταιρείας με την επωνυμία "..." και τον διακριτικό τίτλο "...", που εδρεύει στο ... και εκπροσωπείται νόμιμα, η οποία εκπροσωπήθηκε από τον πληρεξούσιο δικηγόρο της Ιωάννη Αναστασιάδη.
Στο σημείο αυτό, εμφανίστηκε ο δικηγόρος Εμμανουήλ Καρπαθάκης, ο οποίος, αφού έλαβε το λόγο από τον Πρόεδρο, δήλωσε ότι ο πρώτος αναιρεσείων Δ. Κ. του Γ. απεβίωσε στις 17/9/2021, όπως προκύπτει από την προσκομισθείσα υπ' αριθ. 56/2/2021 ληξιαρχική πράξη θανάτου της Ληξιάρχου του Δήμου Βάρης - Βούλας - Βουλιαγμένης.
Η ένδικη διαφορά άρχισε με την από 19/3/2012 αγωγή της ήδη αναιρεσιβλήτου, που κατατέθηκε στο Πολυμελές Πρωτοδικείο Αθηνών. Εκδόθηκαν οι αποφάσεις: 2701/2015 οριστική του ίδιου Δικαστηρίου και 332/2020 του Τριμελούς Εφετείου Αθηνών. Την αναίρεση της τελευταίας απόφασης ζητούν οι αναιρεσείοντες με την από 25/5/2020 αίτησή τους.
Κατά τη συζήτηση της αίτησης αυτής, που εκφωνήθηκε από το πινάκιο, οι διάδικοι παραστάθηκαν, όπως σημειώνεται πιο πάνω. 
Ο πληρεξούσιος της αναιρεσιβλήτου ζήτησε την απόρριψη της αιτήσεως και την καταδίκη του αντίδικου μέρους στη δικαστική δαπάνη.
ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ
Από το συνδυασμό των διατάξεων των άρθρων 286, 287, 288, 289, 290, 291 και 292 του ΚΠολΔ, οι οποίες εφαρμόζονται και στην αναιρετική διαδικασία (άρθρο 573 παρ. 1 ΚΠολΔ), προκύπτει ότι η πολιτική δίκη διακόπτεται και με το θάνατο ενός των διαδίκων, με αποτέλεσμα την ακυρότητα κάθε διαδικαστικής πράξεως που ενεργείται μετ' αυτήν και πριν την επανάληψή της, εκτός αν την ενεργήσει ο διάδικος υπέρ του οποίου επήλθε η διακοπή. Επέρχεται δε η διακοπή από τη γνωστοποίηση του λόγου της διακοπής προς τον αντίδικο με επίδοση δικογράφου ή με τις προτάσεις ή με προφορική δήλωση στο ακροατήριο ή εκτός του ακροατηρίου κατά την επιχείρηση της διαδικαστικής πράξης, από εκείνον που έχει το δικαίωμα να επαναλάβει τη δίκη ή και από εκείνον που μέχρι την επέλευση του θανάτου ήταν πληρεξούσιος του θανόντος. Ως διάδικος, υπέρ του οποίου επήλθε η διακοπή της δίκης, στην περίπτωση θανάτου του αρχικού διαδίκου, νοείται ο καθολικός του διάδοχος (κληρονόμος του), ο οποίος υπεισέρχεται αυτοδικαίως στην έννομη σχέση της δίκης (ΑΠ 1281/2021, ΑΠ 1181/2021, ΑΠ 1251/2021). Τη γνωστοποίηση προς τον αντίδικο της διακοπής της δίκης, λόγω θανάτου άλλου διαδίκου, με τους προβλεπόμενους στο άρθρο 287 παρ. 1 τρόπους, μπορεί να την κάνει και ο αναγκαίος ομόδικος του θανόντος, όχι όμως και ο απλός ομόδικος αυτού (Α.Π.1667/2022). Η σχέση της αναγκαστικής ομοδικίας υπάρχει μόνο στις περιπτώσεις που αναφέρονται περιοριστικά στο άρθρο 76 του ΚΠολΔ, μεταξύ των οποίων περιλαμβάνεται και εκείνη, κατά την οποία ο δανειστής, ασκών την αγωγή του άρθρου 939 του ΑΚ προς διάρρηξη της απαλλοτριώσεως, η οποία έγινε προς βλάβη του από τον οφειλέτη του, ενάγει τον τελευταίο και τον τρίτο, στον οποίον διατέθηκε το συγκεκριμένο περιουσιακό στοιχείο του, οπότε μεταξύ τούτων υπάρχει δεσμός αναγκαστικής ομοδικίας, διότι στην περίπτωση αυτή δεν είναι νοητή η έκδοση αντιθέτων αποφάσεων έναντι των ομοδίκων αυτών (Α.Π.244/2019, Α.Π.1887/2017). Η επανάληψη της δίκης μπορεί να είναι είτε εκούσια, με ρητή ή σιωπηρή δήλωση του διαδίκου υπέρ του οποίου επήλθε η διακοπή όχι όμως και του ομοδίκου του, έστω και αναγκαίου (Α.Π.1259/2013), είτε και αναγκαστική με πρόσκληση του αντιδίκου ή του ομοδίκου που πρέπει να γίνει με κοινοποίηση δικογράφου, μπορούν δε οι διάδικοι αυτοί να προκαλέσουν την επανάληψη και χωρίς να έχει προηγηθεί γνωστοποίηση του λόγου της διακοπής, μη επικαλούμενοι την έλλειψη της γνωστοποιήσεως και θεωρώντας πως η διακοπή έχει επέλθει, η πρόσκληση όμως αυτή δεν μπορεί να επιδοθεί στον κληρονόμο του αποβιώσαντος διαδίκου πριν από την παρέλευση της προθεσμίας για την αποποίηση της κληρονομιάς, η οποία κατ' άρθρο 1847 εδ. α' του ΑΚ είναι τετράμηνη και αρχίζει από την επαγωγή της κληρονομιάς (Α.Π.1507/2012). Στην προκείμενη περίπτωση, όπως προκύπτει από την παραδεκτή επισκόπηση των εγγράφων της δικογραφίας, οι εναγόμενοι-εκκαλούντες άσκησαν την από 25-5-2020 αίτηση αναιρέσεως κατά της υπ' αριθμ.332/2020 αποφάσεως του Τριμελούς Εφετείου Αθηνών, με την οποία απορρίφθηκε η έφεσή τους κατά της 2701/2015 οριστικής απόφασης του Πολυμελούς Πρωτοδικείου Αθηνών με την οποία είχε γίνει δεκτή ως βάσιμη η από 19-3-2012 αγωγή της αναιρεσίβλητης για διάρρηξη ως καταδολιευτικής της χαριστικής δικαιοπραξίας γονικής παροχής του πρώτου αναιρεσείοντος- οφειλέτη της προς τον δεύτερο αναιρεσείοντα υιό του.
Κατά τη συζήτηση της από 25-5-2020 ένδικης αιτήσεως αναιρέσεως κατά την αρχικώς ορισθείσα δικάσιμο της 10-1-2022 ο πρώτος αναιρεσείων, Δ. Κ., δεν εμφανίσθηκε ούτε εκπροσωπήθηκε με δήλωση του άρθρου 242 παρ.2 ΚΠολΔ. Εμφανίσθηκε, όμως, ο πληρεξούσιος δικηγόρος του δευτέρου αναιρεσείοντος, ο οποίος δήλωσε και καταχωρήθηκε στα υπ' αριθμ.1/10-1-2022 πρακτικά, ότι ο πρώτος αναιρεσείων Δ. Κ. απεβίωσε στις 17-9-2021 και ως εκ τούτου επήλθε βιαία διακοπή της δίκης, προσκόμισε δε τη σχετική ληξιαρχική πράξη θανάτου, η οποία και αναγνώσθηκε και υπάρχει στη δικογραφία (ληξ. πράξη θανάτου υπ'αριθ.56/2/2021 του Ληξίαρχου Δήμου Βάρης-Βούλας-Βουλιαγμένης Ν. Αττικής). Μετά ταύτα εκδόθηκε η ταυτάριθμη με το ως άνω πρακτικό απόφαση του Δικαστηρίου τούτου με την οποία διατάχθηκε η βιαία διακοπή της δίκης ως προς τον πρώτο αναιρεσείοντα και αναβλήθηκε η εκδίκαση της ένδικης από 25-5-2022 αιτήσεως αναιρέσεως για την αναφερόμενη στην αρχή της παρούσας δικάσιμο. Κατά την παρούσα μετ'αναβολή συζήτηση ο δεύτερος αναιρεσείων δεν εμφανίσθηκε ούτε εκπροσωπήθηκε από πληρεξούσιο δικηγόρο με δήλωση του άρθρου 242 παρ.2 ΚΠολΔ. Ο τελευταίος όμως είχε εκπροσωπηθεί από πληρεξούσιο δικηγόρο κατά την αρχική δικάσιμο της 10-1-2022, όπως προεκτέθηκε, και δεδομένου ότι η αναβολή της υπόθεσης από το πινάκιο ισχύει ως κλήτευση όλων των διαδίκων, θα πρέπει το δικαστήριο να προχωρήσει στη συζήτηση της υπόθεσης, παρά την απουσία του, δικάζοντας σαν να ήταν παρών και αυτός (άρθρο 576 παρ. 1 και 226 παρ. 4 ΚΠολΔ). Ωστόσο, ο δεύτερος αναιρεσείων είναι αναγκαίος ομόδικος του πρώτου αναιρεσείοντος, αφού αμφότεροι είναι συνεναγόμενοι στην αγωγή του άρθρου 939 Α.Κ. προς διάρρηξη καταδολιευτικής δικαιοπραξίας, που άσκησε εναντίον τους η αναιρεσίβλητη, ως οφειλέτης ο πρώτος και τρίτος, στον οποίο διατέθηκε το συγκεκριμένο περιουσιακό στοιχείο, ο δεύτερος, οπότε μεταξύ τούτων υπάρχει δεσμός αναγκαστικής ομοδικίας, διότι στην περίπτωση αυτή δεν είναι νοητή η έκδοση αντιθέτων αποφάσεων έναντι των ομοδίκων αυτών, σύμφωνα και με όσα προεκτέθηκαν.
Συνεπώς η συζήτηση επί της επίδικης διαφοράς πρέπει να γίνει ενιαίως και από κοινού από τους αναγκαίους ομοδίκους, αναιρεσείοντες. Η γνωστοποίηση προς την αναιρεσίβλητη της διακοπής της δίκης, λόγω θανάτου του πρώτου αναιρεσείοντος, με τον προαναφερόμενο προβλεπόμενο στο άρθρο 287 παρ. 1 τρόπο (προφορική δήλωση στο ακροατήριο), νομίμως έγινε από τον δεύτερο αναιρεσείοντα ως αναγκαίο ομόδικο του θανόντος και εκ της ιδιότητάς του αυτής δικαιούμενο στην ενέργεια αυτή πρόσωπο, με συνέπεια, μετά τον δηλωθέντα θάνατο του πρώτου αναιρεσείοντος, να επέλθει βιαία διακοπή της δίκης και ως προς αυτόν δεύτερο αναιρεσείοντα, σύμφωνα με όσα προεκτέθηκαν. Επειδή όμως η βιαία διακοπή της δίκης έχει διαταχθεί κατά τα ανωτέρω μόνο ως προς τον πρώτο των αναιρεσειόντων, πρέπει να διαταχθεί η βιαία διακοπή της και ως προς τον δεύτερο τούτων, αναγκαίο ομόδικό του. Περαιτέρω, η επανάληψη της προκείμενης δίκης μπορούσε να είναι είτε εκούσια, με ρητή ή σιωπηρή δήλωση του κληρονόμου του θανόντος πρώτου αναιρεσείοντος υπέρ του οποίου επήλθε η διακοπή, όχι όμως και του ομοδίκου του, έστω και αναγκαίου (όπως εν προκειμένω ο δεύτερος αναιρεσείων), είτε και αναγκαστική, με πρόσκληση της αντιδίκου του αναιρεσίβλητης ή του ομοδίκου του, δεύτερου αναιρεσείοντος, που πρέπει να γίνει με κοινοποίηση δικογράφου. Η προκείμενη όμως συζήτηση δεν έλαβε χώρα νομίμως, κατόπιν τέτοιας ενέργειας, όπως ορίζεται στις προεκτεθείσες διατάξεις. Ειδικότερα κατά το παρόν στάδιο δεν συντρέχει περίπτωση εκουσίας ή αναγκαστικής επανάληψης της δίκης μετά το θάνατο του ως άνω πρώτου αναιρεσείοντος, με συνέπεια την ακυρότητα της επ'ακροατηρίου συζητήσεως κατά την προκειμένη δικάσιμο, και για το λόγο αυτό πρέπει να κηρυχθεί απαράδεκτη η συζήτηση της αναιρέσεως ως προς όλους τους διαδίκους, ώστε να επαναληφθεί η δίκη, είτε εκουσίως, είτε αναγκαστικά, μετά τήρηση της διαγραφομένης από τα άρθρα 290 επ. Κ.Πολ.Δικ. διαδικασίας.
ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ 
Διατάσσει τη βιαία διακοπή της δίκης (και) ως προς τον δεύτερο αναιρεσείοντα. 
Κηρύσσει απαράδεκτη τη συζήτηση της από 25-5-2020 αιτήσεως των Δ. Κ. και Γ. Κ. περί αναιρέσεως της 332/2020 αποφάσεως του Τριμελούς Εφετείου Αθηνών.
ΚΡΙΘΗΚΕ, αποφασίσθηκε στην Αθήνα, την 1η Ιουνίου 2023.
ΔΗΜΟΣΙΕΥΘΗΚΕ σε δημόσια συνεδρίαση στο ακροατήριό του, στην Αθήνα, στις 13 Ιουνίου 2023.
Ο ΠΡΟΕΔΡΕΥΩΝ Ο ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ