ΑΡΙΘΜΟΣ 750/2013 ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ E' ΠΟΙΝΙΚΟ ΤΜΗΜΑ Συγκροτήθηκε από τους Δικαστές: Χαράλαμπο Δημάδη, Αντιπρόεδρο του Αρείου Πάγου, Βιολέττα Κυτέα, Νικόλαο Κωνσταντόπουλο, Αικατερίνη Βασιλακοπούλου-Κατσαβριά και Δήμητρα Λεοντάρη-Μπουρνάκα- Εισηγήτρια, Αρεοπαγίτες. Συνήλθε σε δημόσια συνεδρίαση στο Κατάστημά του στις 8 Φεβρουαρίου 2013, με την παρουσία του Αντεισαγγελέα του Αρείου Πάγου Σταύρου Μαντακιοζίδη (γιατί κωλύεται ο Εισαγγελέας) και του Γραμματέα Γερασίμου Βάλσαμου, για να δικάσει την αίτηση των αναιρεσειόντων - κατηγορουμένων 1. Μ. Ρ. του Κ., κατοίκου ... και 2. Χ. Γ. του Κ., κατοίκου ... που εκπροσωπήθηκαν από τον πληρεξούσιο δικηγόρο τους Βασίλειο Αλεξανδρή, περί αναιρέσεως της 1426/2012 αποφάσεως του Τριμελούς Εφετείου Αθηνών. Με πολιτικώς ενάγοντα Γ. Π. του Δ., κάτοικο ... που παρέστη με τον πληρεξούσιο δικηγόρο του Αλέξανδρο Δημάκη. Το Τριμελές Εφετείο Αθηνών, με την ως άνω απόφασή του διέταξε όσα λεπτομερώς αναφέρονται σ' αυτή, και οι αναιρεσείοντες -κατηγορούμενοι ζητούν την αναίρεση αυτής, για τους λόγους που αναφέρονται στην από 14 Σεπτεμβρίου 2012 κοινή αίτησή τους αναιρέσεως, η οποία καταχωρίστηκε στο οικείο πινάκιο με τον αριθμό 1082/12. Αφού άκουσε Τους πληρεξουσίους δικηγόρους των διαδίκων, που ζήτησαν όσα αναφέρονται στα σχετικά πρακτικά και τον Αντεισαγγελέα, που πρότεινε να γίνει δεκτή εν μέρει η προκείμενη αίτηση αναίρεσης και να παύσει οριστικά η ποινική δίωξη κατά του κατηγορουμένου Χαρίλαου Γεωργίου για την β' πράξη και να παραπεμφθεί η υπόθεση κατά τα λοιπά. ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ Η από 14 Σεπτεμβρίου 2012, με δήλωση προς τον Εισαγγελέα του Αρείου Πάγου, αίτηση αναιρέσεως των κατηγορουμένων Χ. Γ. και Μ. Ρ. κατά της υπ'αριθμ.1426/2012 καταδικαστικής αποφάσεως του Τριμελούς Εφετείου Αθηνών, έχει ασκηθεί νομότυπα και εμπρόθεσμα και πρέπει να ερευνηθεί ως προς το βάσιμο των λόγων της αλλά μόνον ως προς την πράξη της σωματικής βλάβης από αμέλεια (άρθρ. 314 παρ.1α και 315 παρ.1β ΠΚ), για την οποία έχει επιβληθεί ποινή φυλακίσεως 10 μηνών στον καθένα, καθόσον για την πράξη της παραβάσεως των άρθρων 7 παρ.1,2,3 ,13 παρ.1, 16 παρ.2 ΠΔ 17/1996 σε συνδ. με άρθρο 25 Ν.2224/1994, για την οποία ο πρώτος αναιρεσείων έχει ωσαύτως καταδικαστεί και του έχει επιβληθεί ποινή φυλακίσεως τριών μηνών δεν εισάγεται για συζήτηση, διότι αυτή έχει τεθεί στο αρχείο με πράξη του αρμόδιου εισαγγελέα κατ'άρθρο 2 του ν.4043/2012. Επειδή, κατά το άρθρο 510 παρ.1 στοιχ.Β του ΚΠΔ, ως λόγος αναιρέσεως της αποφάσεως μπορεί να προταθεί η σχετική ακυρότητα που επήλθε κατά τη διαδικασία στο ακροατήριο (άρθρο 170 παρ.1 ΚΠΔ) εφόσον δεν καλύφθηκε σύμφωνα με τα άρθρα 173 και 174 του ίδιου κώδικα. Εξάλλου, κατά τη διάταξη του άρθρου 321 παρ.1 στοιχ.δ του ΚΠΔ, το κλητήριο θέσπισμα πρέπει, εκτός των άλλων, να περιέχει ακριβή καθορισμό της πράξης, για την οποία κατηγορείται ο κατηγορούμενος και μνεία του άρθρου του ποινικού νόμου, που προβλέπει την απειλούμενη ποινή. 'Ετσι, στην περίπτωση, κατά την οποία ο κατηγορούμενος κατηγορείται για σωματική βλάβη από αμέλεια, που τελέστηκε με πράξη ή παράλειψη του υπαιτίου, το κλητήριο θέσπισμα πρέπει να περιέχει ακριβή περιγραφή της αποδιδόμενης στον κατηγορούμενο πράξης κατά τα αντικειμενικά και υποκειμενικά στοιχεία και τη διάταξη του ποινικού νόμου που την προβλέπει και την τιμωρεί (άρθρ. 28, 314αΠΚ). Όμως, όταν η αποδιδόμενη σε αυτόν αμέλεια δεν συνίσταται απλώς σε ορισμένη παράλειψη αλλά σε σύνολο συμπεριφοράς που προηγήθηκε του αποτελέσματος, οπότε για τη θεμελίωση της σωματικής βλάβης από αμέλεια, ως εγκλήματος που τελείται με παράλειψη, απαιτείται η συνδρομή και των όρων του άρθρου 15 του ΠΚ, συνάγεται, ότι αναγκαία προϋπόθεση της εφαρμογής της διατάξεως αυτής είναι η ύπαρξη ιδιαίτερης (δηλαδή ειδικής και όχι γενικής) νομικής (και όχι ηθικής) υποχρέωσης του υπαιτίου προς ενέργεια, που τείνει στην παρεμπόδιση του αποτελέσματος, για την επέλευση του οποίου ο νόμος απειλεί ορισμένη ποινή. Η υποχρέωση αυτή, η οποία δημιουργείται μόνο για τον εμφανιζόμενο ενώπιον της έννομης τάξης ως έχοντα θέση εγγυητή της ασφάλειας του έννομου αγαθού, που προσβάλλεται με την επέλευση του αποτελέσματος που πρέπει να αποτραπεί και συνιστά πρόσθετο στοιχείο του εγκλήματος που τελείται με παράλειψη, μπορεί να πηγάζει από ρητή διάταξη νόμου ή από σύμπλεγμα νομικών καθηκόντων, που συνδέονται με ορισμένη έννομη σχέση του υπόχρεου ή από σύμβαση ή από ορισμένη συμπεριφορά του υπαιτίου, από την οποία δημιουργήθηκε ο κίνδυνος επέλευσης του εγκληματικού αποτελέσματος. Στην περίπτωση αυτή, για την εγκυρότητα του κλητηρίου θεσπίσματος, με το οποίο αποδίδεται στον κατηγορούμενο το έγκλημα της σωματικής βλάβης από αμέλεια που τελέστηκε με παράλειψη σύμφωνα με τα άρθρα 15, 28 και 314 εδαφ. α του ΠΚ, εκτός των προβλεπόμενων στο αρθρ. 321 § 1 του ΚΠΔ άλλων στοιχείων, πρέπει επί πλέον να αναφέρονται τα πραγματικά περιστατικά από τα οποία προσδιορίζεται η ιδιαίτερη νομική υποχρέωση του υπαίτιου να ενεργήσει, και σε περίπτωση που αυτή πηγάζει από επιτακτικό κανόνα δικαίου να προσδιορίζεται και ο κανόνας δικαίου αυτός. Τα ίδια, σε σχέση με το κλητήριο θέσπισμα, προβλέπονται και από το άρθρο 6 § 3 εδαφ. α και β της ΕΣΔΑ, που κυρώθηκε με το ν.δ. 53/1974 και αποτελεί εγχώριο δίκαιο, το οποίο ορίζει ότι κάθε κατηγορούμενος έχει δικαίωμα α) να πληροφορείται στη βραχύτερη προθεσμία, στη γλώσσα την οποία εννοεί και με κάθε λεπτομέρεια, τη φύση και το λόγο της εναντίον του κατηγορίας, και β) να διαθέτει το χρόνο και τις αναγκαίες ευκολίες για την προετοιμασία της υπεράσπισης του. Αν δεν περιέχονται στο κλητήριο θέσπισμα και τα πρόσθετα στοιχεία, που απαιτούνται για τη θεμελίωση του εγκλήματος της σωματικής βλάβης από αμέλεια που τελέστηκε με παράλειψη, μολονότι αυτός είχε ιδιαίτερη νομική υποχρέωση να ενεργήσει, τότε αυτό και μαζί του η κλήτευση του κατηγορουμένου στο ακροατήριο, είναι άκυρα, σύμφωνα με το άρθρο 321 § 4 του ΚΠΔ. Την ακυρότητα αυτή του κλητηρίου θεσπίσματος, που είναι σχετική και αφορά σε πράξη προπαρασκευαστική της διαδικασίας στο ακροατήριο, αν δεν καλυφθεί, δηλαδή αν ο κατηγορούμενος εμφανιστεί στη δίκη και προβάλλει εγκαίρως αντίρρηση για την πρόοδο της, μπορεί, εφόσον η σχετική ένσταση του απορρίφθηκε, να την προτείνει, επαναφέροντας την με λόγο εφέσεως και στη δευτεροβάθμια δίκη (173 § 1 ΚΠΔ). Στην προκειμένη περίπτωση, από τα έγγραφα της δικογραφίας, τα οποία παραδεκτώς επισκοπεί ο 'Αρειος Πάγος για την έρευνα της βασιμότητας των λόγων αναιρέσεως, προκύπτουν τα ακόλουθα. Με το από 5-6-2006 κλητήριο θέσπισμα του Εισαγγελέα Πλημμελειοδικών Αθηνών οι αναιρεσείοντες κατηγορούμενοι παραπέμφθηκαν στο ακροατήριο του Τριμελούς Πλημμελειοδικείου Αθηνών κατά τη δικάσιμο τούτου στις 4 Μαΐου 2011 προκειμένου να δικασθούν, εκτός των άλλων, για σωματική βλάβη από αμέλεια παρά υποχρέου. Κατά την ανωτέρω δικάσιμο οι αναιρεσείοντες κατηγορούμενοι εμφανίσθηκαν στο ακροατήριο του πιο πάνω Δικαστηρίου και προ της ενάρξεως της αποδεικτικής διαδικασίας πρόβαλαν δια του συνηγόρου ένσταση ακυρότητας του επιδοθέντος σ'αυτούς από 5-6-2006 κλητηρίου θεσπίσματος σύμφωνα με το άρθρο 321 παρ.1 και 4 του ΚΠΔ για τους λόγους ότι: α) δεν εξειδικεύεται η αμελής συμπεριφορά ενός εκάστου των τριών πρώτων κατηγορουμένων (πρέπει να σημειωθεί ότι οι άλλοι δύο κατηγορούμενοι αθωώθηκαν με την προσβαλλόμενη απόφαση) και 2) δεν μνημονεύεται η διάταξη του άρθρου 15 ΠΚ, ούτε οι επιτακτικοί κανόνες δικαίου που θεμελιώνουν την ιδιαίτερη νομική υποχρέωση ενός εκάστου των κατηγορουμένων να προβούν στις περιγραφόμενες στο κλητήριο θέσπισμα φερόμενες ως οφειλόμενες ενέργειες προς αποτροπή επελεύσεως της σωματικής βλάβης στον παθόντα. Η ένσταση αυτή απορρίφθηκε με την υπ'αριθ. 39838/2011 απόφαση του πρωτοβαθμίου Δικαστηρίου, το οποίο ακολούθως δίκασε την υπόθεση κατ'ουσίαν και κήρυξε τους αναιρεσείοντες κατηγορουμένους ενόχους της αποδοθείσης σ'αυτούς αξιόποινης πράξης της σωματικής βλάβης από αμέλεια. Κατά της αποφάσεως αυτής οι αναιρεσείοντες άσκησαν έφεση, με λόγο της οποίας παραπονέθηκαν, εκτός των άλλων, και για απόρριψη της νομοτύπως προβληθείσης στο πρωτόδικο Δικαστήριο ενστάσεώς τους για ακυρότητα του κλητηρίου θεσπίσματος κατά το άρθρο 321 πα.1 και 4 του ΚΠΔ. Την ένσταση αυτή περί ακυρότητας του κλητηρίου θεσπίσματος ανέπτυξε ο πληρεξούσιος δικηγόρος των εκκαλούντων και ήδη αναιρεσειόντων και προφορικά στο ακροατήριο του Τριμελούς Εφετείου Αθηνών που δίκασε ως δευτεροβάθμιο Δικαστήριο. Όπως προκύπτει από τα πρακτικά της προσβαλλόμενης απόφασης, το ως άνω Δικαστήριο απέρριψε τον ισχυρισμό αυτό των αναιρεσειόντων με την εξής αιτιολογία: " Κατ' αρχάς ο λόγος εφέσεως που αναφέρεται στην απόρριψη της προταθείσης ένστασης ακυρότητας του κλητηρίου θεσπίσματος, για τον οποίο νομίμως επιλαμβάνεται το Δικαστήριο αφού προτάθηκε με λόγο εφέσεως και αναπτύχθηκε προφορικά κατά την έναρξη της διαδικασίας στο ακροατήριο είναι εφεσητέος. Κατ' αρχάς, η αιτίαση του λόγου που αναφέρεται στη μη παράθεση στο κλητήριο θέσπισμα του άρθρου 15 ΠΚ, σύμφωνα με το οποίο, όπου ο νόμος για την ύπαρξη αξιόποινης πράξης απαιτεί να έχει επέλθει ορισμένο αποτέλεσμα, η μη αποτροπή του τιμωρείται όπως η πρόκλησή του με ενέργεια, αν ο υπαίτιος, παράλειψης είχε ιδιαίτερη νομική υποχρέωση να παρεμποδίσει την επέλευση του αποτελέσματος, είναι αβάσιμη αφού η μη παράθεση του άρθρου αυτού δεν επάγεται ακυρότητα του κλητηρίου θεσπίσματος (ΑΠ 1721/2010, 964/2002, 507/1990, 2387/2010), αφού η διάταξη καθορίζει απλώς πότε υπάρχει έγκλημα δια παραλείψεως τελούμενο, χωρίς όμως και να περιλαμβάνει η ίδια και τον επιτακτικό προς ενέργεια κανόνα. Περαιτέρω, στο κλητήριο θέσπισμα αναφέρονται οι επιτακτικοί κανόνες από τους οποίους σύμφωνα με το κλητήριο θέσπισμα απέρρεε η ιδιαίτερη νομική υποχρέωση των κατηγορουμένων να ενεργήσουν ώστε να αποτραπεί η πρόκληση της σωματικής βλάβης στον πολιτικώς ενάγοντα, παθόντα Γ. Π. του Δ. και αυτοί είναι οι προβλεπόμενοι στις παρατιθέμενες διατάξεις των άρθρων 2, 7 παρ 1, 2, 3, αρθ. 13 παρ 1 ΠΔ 17/1996 5, 20 παρ 1 32 παρ 1, 36 παρ 6 & 44 παρ. 16 της ΑΙβ/8577/83 Υγειον Διατάξεως που περιελήφθησαν στο κλητήριο θέσπισμα. Έτερο η ουσιαστική βασιμότητα των κατηγοριών που θα κριθεί από το Δικαστήριο. Ακολούθως, πρέπει, να απορριφθεί ως κατ' αβάσιμη η ένσταση των κατηγορουμένων για ακυρότητα του κλητηρίου θεσπίσματος". Στο από 5-6-2006 αντίτυπο του κλητηρίου θεσπίσματος που υπάρχει στη δικογραφία, αναφορικά με την αποδιδόμενη τους κατηγορούμενους-αναιρεσείοντες πράξη της σωματικής βλάβης από αμέλεια, αναγράφονται, κατά λέξη τα εξής: " Όλοι οι κατηγορούμενοι ενώ ήταν υποχρεωμένοι λόγω του επαγγέλματος τους σε ιδιαίτερη επιμέλεια και προσοχή, από αμέλεια τους, δηλαδή από την έλλειψη της προσοχής την οποία όφειλαν κατά τις περιστάσεις και μπορούσαν να καταβάλουν, δεν προέβλεψαν το αξιόποινο αποτέλεσμα της πρόκλησης σωματικής κάκωσης και βλάβης της υγείας άλλου που παράχθηκε από την πράξη τους ή προέβλεψαν αυτό ως δυνατό πίστευσαν όμως ότι δεν θα επερχόταν. Ειδικότερα κατά τον ως άνω τόπο και χρόνο, τυγχάνοντες ο Χ. Γ. υπεύθυνος για την τήρηση των μέτρων ασφαλείας στο κατάστημα, σούπερ-μάρκετ επί της οδού ... στον ... της ανώνυμης εταιρείας με την επωνυμία "... η δε δεύτερη Μ. Ρ. προϊσταμένη του εν λόγω καταστήματος : α) πρώτος Χ. Γ. δεν μερίμνησε για την επαρκή ενημέρωση του εργαζόμενου στην πιο πάνω επιχείρηση προσωπικού ούτε άσκησε τη δέουσα εποπτεία και επίβλεψη επ' αυτού εις τρόπον ώστε το πλακόστρωτο δάπεδο του εν λόγω καταστήματος να διατηρείται πάντοτε καθαρό, σε περίπτωση δε ολισθηρότητας του από οποιαδήποτε, αιτία (χύσιμο υγρών εμπορευμάτων, κλπ) να λαμβάνει χώρα άμεσος και πλήρης καθαρισμός του και συγχρόνως να αποκλείεται η πρόσβαση των πελατών στον ακάθαρτο - ολισθηρό τούτο χώρο δια της τοποθέτησης κατάλληλων μέσων σήμανσης (π.χ απαγορευτικής πινακίδας ή ταινίας) μέχρι πέρατος των εργασιών καθαρισμού β) η (Μ. Ρ.) δεν προέβη στον άμεσο και πλήρη καθαρισμό του πλακόστρωτου δαπέδου του καταστήματος, πλησίον του ταμείου, επί του οποίου είχε χυθεί υγρό εμπόρευμα ούτε προέβη στον αποκλεισμό της πρόσβασης των πελατών στον ακάθαρτο ολισθηρό τούτο χώρο δια της τοποθέτησης κατάλληλων μέσων σήμανσης (π.χ απαγορευτικής πινακίδας ή ταινίας) μέχρι πέρατος των εργασιών καθαρισμού, καίτοι άπαντες είχαν ιδιαίτερη προς τούτο υποχρέωση βάσει των διατάξεων της κείμενης νομοθεσίας που επιβάλλει σε αυτούς τη λήψη όλων των αναγκαίων μέτρων και την εφαρμογή όλων των κανόνων που εξασφαλίζουν την ασφάλεια και την υγεία των τρίτων - πελατών της εν λόγω επιχείρησης, με αποτέλεσμα τη στιγμή που ο πελάτης του καταστήματος, ήδη εγκαλών, Γ. Π. βάδιζε επί του σημείου του διαδρόμου όπου είχε χυθεί το υγρό εμπόρευμα, κατευθυνόμενος προς το ταμείο της επιχείρησης, να γλιστρήσει λόγω της ολισθηρότητας του δαπέδου, να απολέσει την ισορροπία του και να πέσει επ' αυτού (πλακόστρωτου δαπέδου) υποστάς από την πτώση του υποκεφαλικό κάταγμα δεξιού μηριαίου οστού με μετατόπιση για την αντιμετώπιση του οποίου χρειάστηκε να υποβληθεί σε χειρουργική επέμβαση ανάταξης και εσωτερικής οστεοσύνθεσης με πλάκα και βίδες και να απέχει από την εργασία του για χρονικό διάστημα τεσσάρων μηνών. Η σωματική Βλάβη αυτή του εγκαλούντα, που προκλήθηκε από τη συγκλίνουσα αμέλεια όλων των κατηγορουμένων, μπορούσε να αποφευχθεί εάν οι τελευταίοι είχαν καταβάλει την προσοχή την οποία αντικειμενικά, υπό τις συγκεκριμένες συνθήκες και ως εκ του επαγγέλματος τους όφειλαν και μπορούσαν να καταβάλουν. Για παράβαση των άρθρων 1, 12, 14§1, 26§1, 27§1, 28, 51, 53, 94§1, 314§1α, 315§1β Π.Κ και 2, 7§§§1, 2, 3, 13§1, 16§2 ΠΔ 17/1996 σε συνδ. με άρθρο 25 Ν.2224/1994, 5, 20§1, 32§1, 36§6, 44§16 της Α1Β/8577/1983 Υ.Δ σε συνδ. με άρθρο 11§10Ν.2307/1995". Από την επισκόπηση του ως άνω κλητηρίου θεσπίσματος, στην οποία παραδεκτά προβαίνει το Δικαστήριο, κατά το άρθρο 321 παρ.5 του ΚΠΔ, για την έρευνα του προβαλλόμενου σχετικού λόγου ακυρότητας, προκύπτει ότι τούτο αναφέρει με σαφήνεια την ιδιαίτερη νομική υποχρέωση εκάστου των αναιρεσειόντων, υπό τις αντίστοιχες ιδιότητές τους, να ενεργήσουν και να παρεμποδίσουν την επέλευση του αποτελέσματος και επιπλέον ακριβή καθορισμό της αποδιδόμενης πράξης, εκθέτοντας με σαφήνεια και πληρότητα όλα τα πραγματικά περιστατικά που συνιστούν τα στοιχεία της αντικειμενικής και υποκειμενικής υποστάσεως του άνω εγκλήματος με αναφορά των συγκεκριμένων παραλείψεων. Ειδικότερα ως προς τη σωματική βλάβη, εκτίθενται, σ' αυτό τα πραγματικά περιστατικά που συγκροτούν την αμελή συμπεριφορά εκάστου των αναιρεσειόντων, ενώ ως προς το δεύτερο αναιρεσείοντα δεν απαιτείτο εξειδίκευση της αμελούς συμπεριφοράς του σε σχέση με τους άλλους δύο κατηγορουμένους, οι οποίοι δεν είναι αναιρεσείοντες, εφόσον η αμελής συμπεριφορά του είναι ταυτόσημη με εκείνη των άλλων δύο. Επίσης αναφέρεται, ότι οι αναιρεσείοντες ήσαν υποχρεωμένοι για τη λήψη των αναφερομένων στο κλητήριο θέσπισμα μέτρων για την ασφάλεια των τρίτων, ως εκ του επαγγέλματός τους αλλά και από τους επιτακτικούς κανόνες δικαίου που αναφέρονται στο τέλος του κειμένου, ενώ, δεν ήταν αναγκαία για την εγκυρότητα του κλητηρίου θεσπίσματος η αναγραφή του άρθρου 15 του ΠΚ. Επομένως, η προσβαλλόμενη απόφαση με το να κρίνει ότι το κλητήριο θέσπισμα περιέχει όλα τα στοιχεία του άρθρου 321 ΚΠΔ και επομένως και του άρθρου 6 παρ.3α της ΕΣΔΑ με την προαναφερόμενη αιτιολογία δεν έσφαλε και πρέπει οι εκ του άρθρου 510 παρ.1 στοιχ.Β και Δ λόγοι της αιτήσεως αναιρέσεως να απορριφθούν ως αβάσιμοι στην ουσία τους. Περίπτωση εσφαλμένης εφαρμογής ουσιαστικής ποινικής διατάξεως που αποτελεί λόγο αναίρεσης κατά το άρθρο 510 παρ.1 στοιχ. Ε' του ΚΠΔ, υπάρχει και όταν η παραβίαση γίνεται εκ πλαγίου, γιατί δεν αναφέρονται στην απόφαση, με σαφήνεια, πληρότητα και συγκεκριμένο τρόπο τα αναγόμενα στα στοιχεία και την ταυτότητα του εγκλήματος πραγματικά περιστατικά που προέκυψαν από την ακροαματική διαδικασία ή κατά την έκθεση αυτών υπάρχει αντίφαση είτε στην ίδια την αιτιολογία είτε μεταξύ της αιτιολογίας που τα περιέχει και του διατακτικού της απόφασης, ώστε να μην είναι εφικτός από τον 'Αρειο Πάγο ο έλεγχος για την ορθή ή όχι εφαρμογή του νόμου, οπότε η απόφαση στερείται νόμιμης βάσης. Εξάλλου κατά το άρθρο 314 παρ.1 εδ. α' του ΠΚ, " όποιος από αμέλεια προκαλεί κάκωση ή βλάβη της υγείας άλλου, τιμωρείται με φυλάκιση μέχρι τριών ετών". Από τη διάταξη αυτή, σε συνδυασμό με εκείνη του άρθρου 28 του ίδιου κώδικα, προκύπτει ότι για τη στοιχειοθέτηση της αξιόποινης πράξης της σωματικής βλάβης από αμέλεια, απαιτείται να διαπιστωθεί αφενός μεν ότι ο δράστης δεν κατέβαλε την απαιτούμενη κατ'αντικειμενική κρίση προσοχή, την οποία όφειλε να καταβάλει κάθε μετρίως συνετός και ευσυνείδητος άνθρωπος που βρίσκεται υπό τις ίδιες πραγματικές καταστάσεις με βάση τους νομικούς κανόνες, τις συνήθειες που επικρατούν τις συναλλαγές, την κοινή πείρα και τη λογική, αφετέρου δε ότι είχε τη δυνατότητα με βάση τις προσωπικές του ιδιότητες, γνώσεις και ικανότητες να προβλέψει και να αποφύγει το αξιόποινο αποτέλεσμα, το οποίο πρέπει να τελεί σε αντικειμενικό αιτιώδη σύνδεσμο με την πράξη ή την παράλειψή του. Περαιτέρω κατά την έννοια του άρθρου 28 ΠΚ η αμέλεια διακρίνεται σε μη συνειδητή , κατά την οποία ο δράστης από έλλειψη της προσήκουσας προσοχής, δεν προέβλεψε το αξιόποινο αποτέλεσμα που προκάλεσε η πράξη του και σε ενσυνείδητη κατά την οποία προέβλεψε μεν ότι από τη συμπεριφορά του μπορεί να επέλθει το αποτέλεσμα αυτό, πίστευε όμως ότι θα το απέφευγε. Ενόψει τη διακρίσεως αυτής, το δικαστήριο της ουσίας, όταν απαγγέλει καταδίκη για έγκλημα από αμέλεια πρέπει να εκθέτει στην απόφασή του με σαφήνεια ποιο από τα είδη αμέλειας συνέτρεξε στη συγκεκριμένη περίπτωση, διότι αν δεν εκθέτει τούτο σαφώς ή δέχεται και τα δύο είδη, δημιουργείται ασάφεια και αντίφαση, η οποία καθιστά ανέφικτο τον αναιρετικό έλεγχο για την ορθή ή μη εφαρμογή της ουσιαστικής ποινικής διατάξεως του άρθρου 28 ΠΚ και ιδρύεται ο από το άρθρο 510 πα.1 στοιχ. Ε' του ΚΠΔ λόγος αναιρέσεως της αποφάσεως για έλλειψη νόμιμης βάσης. Στην προκειμένη περίπτωση, όπως προκύπτει από την προσβαλλόμενη απόφαση του Τριμελούς Εφετείου Αθηνών, που δίκασε σε δεύτερο βαθμό, οι ήδη αναιρεσείοντες κηρύχθηκαν ένοχοι, εκτός άλλων, για σωματική βλάβη από αμέλεια εις βάρος του παθόντος Γ. Π., με την ακόλουθη αιτιολογία. Στις 12-9-2005 και ώρα 11.45, ο πολιτικώς ενάγων Γ. Π. του Δ., ιατρός, κάτοικος ..., οδός ..., κινούμενος στο εσωτερικό του ευρισκόμενου στο ... καταστήματος Σούπερ Μάρκετ με την επωνυμία " ... στο οποίο είχε μεταβεί για την αγορά τροφίμων, αιφνιδίως απώλεσε την ισορροπία του σώματος και ανατράπηκε επί του πλακόστρωτου δαπέδου του καταστήματος υποστάς από την πτώση του υποκεφαλικό κάταγμα δεξιού μηριαίου οστού με μετατόπιση, για την αντιμετώπιση του οποίου χρειάστηκε να υποβληθεί σε χειρουργική επέμβαση ανάταξης & εσωτερικής οστεοσύνθεσης με πλάκα & βίδες, από την οποία βλάβη απείχε από την εργασία του για αρκετό χρονικό διάστημα. Στο σημείο πτώσεως & πέριξ αυτού το δάπεδο είχε καταληφθεί από υγρό που ευνοούσε την ολίσθηση των κινουμένων στον χώρο, από την κίνηση δε στο χώρο αυτό γλίστρησε & ανετράπη βιαία στο δάπεδο ο παθών. Οι δύο πρώτοι κατηγορούμενοι, Δ. Π. και Λ. Π. ήταν νόμιμοι εκπρόσωποι της ανώνυμης εταιρίας με τον διακριτικό τίτλο "..." (Διευθύνων Σύμβουλος & Πρόεδρος, αντίστοιχα του ΔΣ), που διατηρεί μεγάλο αριθμό ομοίων καταστημάτων στην Ελλάδα, είχαν δε αναθέσει στον τρίτο κατηγορούμενο Χ. Γ., υπεύθυνο για την εποπτεία & την τήρηση ασφαλείας των χώρων, εκτός των άλλων καταστημάτων της ΑΕ & του συγκεκριμένου του καταστήματος, από πλευράς εκτός άλλων (α) τήρηση & καθαριότητας των χώρων, ώστε ακινδύνως να κινούνται σ' αυτό οι εργαζόμενοι & οι τρίτοι ιδίως πελάτες, που εισέρχονταν στο κατάστημα & ενημέρωσης β) αποκλεισμού & σήμανσης μερών του εσωτερικού χώρου του καταστήματος, όταν συνέτρεχαν ειδικοί για τούτο λόγοι, όπως επί διαρροής υγρών, στο δάπεδο ευνοούντων την ολισθηρότητα & άρσης άμεσα τέτοιων συναφών καταστάσεων. Οι αυτοί δύο πρώτοι κατηγορούμενοι με την ρηθείσα ο καθένας τους ιδιότητα, είχαν, ωσαύτως, αναθέσει στην τέταρτη κατηγορουμένη Μ. Ρ., καθήκοντα προϊσταμένης του συγκεκριμένου καταστήματος , με καθήκοντα ιδίως και αυτή να ελέγχει την καθαριότητα των χώρων του καταστήματος να επεμβαίνει & να αποκλείει χώρους που καθίστανται επικίνδυνοι για τη σωματική ακεραιότητά των εργαζομένων & των τρίτων που κινούνταν στο κατάστημα κλπ. Τα συναφή καθήκοντα & υποχρεώσεις των δύο τελευταίων κατηγορουμένων διαγράφονταν ακριβώς & στους επιτακτικούς κανόνες α) των άρθρων 13 παρ 1 ΠΔ, 17/96, σύμφωνα με το οποίο κάθε εργαζόμενος έχει υποχρέωση να εφαρμόζει τους κανόνες υγιεινής & ασφάλειας και να φροντίζει ανάλογα με τις δυνατότητες του, για την ασφάλεια & την υγεία του καθώς & για την ασφάλεια & την υγεία των άλλων ατόμων που επηρεάζονται από τις πράξεις ή παραλήψεις του κατά την εργασία, σύμφωνα με την εκπαίδευση του & τις κατάλληλες οδηγίες του εργοδότη του, σε συνδ & με το άρθρο 7φ 1 ιδίου ΠΔ σύμφωνα με το οποίο ο εργοδότης υποχρεούται να εξασφαλίσει την ασφάλεια & την υγεία των εργαζομένων ως προς όλες τις πτυχές της εργασίας, και να λαμβάνει μέτρα που να εξασφαλίζουν την υγεία & ασφάλεια των τρίτων & β) στις συνδυασμένες διατάξεις των αρθρ 20, 32 παρ 1 36 παρ 6, 44 παρ 16 της Α1β/8577/83 Υγειον Διατ που επιτάσσουν όπως οι καθ' οιονδήποτε τρόπο εντεταλμένοι εκτός άλλων & για την καθαριότητα των χώρων του καταστήματος μεριμνούν προς τούτο με οδηγίες, ανάθεση καθηκόντων σε άλλους εργαζόμενους στο κατάστημα κλπ, ώστε να διατηρείται η καθαριότητα & στους χώρους του δαπέδου. Παρόλα αυτά οι τρίτος & η τέταρτη από έλλειψη επιμέλειας & προσοχής που όφειλαν & μπορούσαν να καταβάλλουν δεν μερίμνησαν ο τρίτος (Χ. Γ.) με οδηγίες στο προσωπικό του καταστήματος για αντιμετώπιση καταστάσεων, όπως αυτής της διάχυσης, διαρροής υγρών στο δάπεδο κατά την λειτουργία του καταστήματος, που συνιστούσαν την ολισθηρότητα του χώρου & την ανατροπή των κινουμένων στο χώρο του καταστήματος, η δε τετάρτη (Μ. Ρ.) για την άμεση παρέμβαση, αποκλεισμό του χώρου που είχε καταληφθεί από υγρό & τον καθαρισμό αυτό, με αποτέλεσμα από την κίνηση στο χώρο από του αναφερομένου πελάτη του καταστήματος Γ. Π. να ανατραπεί αυτός κατά τα αναφερόμενα & να υποστεί σωματική βλάβη, που τελεί έτσι σε αιτιώδη σύνδεσμο με την αμελή συμπεριφορά, για την οποία πράξη, οι δύο συγκεκριμένοι κατηγορούμενοι, Χ. Γ. & Μ. Ρ., πρέπει να κηρυχθούν ένοχοι. Ακολούθως το Δικαστήριο κήρυξε ενόχους τους κατηγορουμένους περί του ότι αμφότεροι έχοντας αναλάβει, ο πρώτος Χ. Γ., υπεύθυνος για την εποπτεία και ασφάλεια της υγιεινής και της σωματικής ακεραιότητας των εργαζομένων & των τρίτων που εισέρχονταν ως πελάτες κλπ στους χώρους των καταστημάτων SUPER MARKET της ανώνυμης Εταιρείας με την επωνυμία "..."& τον διακριτικό τίτλο "...", που εδρεύει στον ..., με καθήκοντα εκτός άλλων τήρησης καθαριότητας, ώστε ακινδύνως να κινούνται σ' αυτό οι εργαζόμενοι & οι τρίτοι ιδίως πελάτες, αποκλεισμού & σήμανσης μερών του εσωτερικού χώρου του καταστήματος, όταν συνέτρεχαν ειδικοί για τούτο λόγοι, όπως επί διαρροής υγρών στο δάπεδο & άρσης άμεσα συναφών τέτοιων, η δε δεύτερη έχοντας οριστεί από τον ίδιο εργοδότη με ανάλογα καθήκοντα του υπεύθυνου λειτουργίας στο κατάστημα SUPER MARKET στο ... των καθηκόντων των ιδίων διαγραφομένων επακριβώς στους σχετικούς επιτακτικούς κανόνες α) των άρθρων 7φ1 &13 παρ1 ΠΔ 17/96 & β) των συνδυασμένων διατάξεων των άρθρων 20, 32 παρ 1, 36 παρ 6, 44 παρ 16 της Α1β/8577/83 υγειον. διατάξεως, από αμέλεια τους & δη από έλλειψη της προσοχής των οποίων όφειλαν & μπορούσαν να καταβάλλουν, με βάση την εμπειρία & τις προσωπικές τους ικανότητες, προκάλεσαν την σωματική βλάβη, την οποία είχαν την ιδιαίτερη υποχρέωση να αποτρέψουν. Ειδικότερα σύμφωνα με τα αμέσως προηγουμένως αναφερόμενα καθήκοντα & υποχρεώσεις, όπως αναφέρεται η πηγή προέλευσης τους, από τις συναφείς παραλείψεις τους που αναφέρονται στη μείζονα νομική σκέψη του παρόντος διατακτικού, υπέστη, υποκεφαλικό κάταγμα δεξιού μηριαίου οστού με μετατόπιση, ο πολιτικώς ενάγων Γ. Π. του Δ. ιατρός, κάτοικος ..., οδός ..., όταν στις 12-9-2005 & ώρα 11.45 στο κατάστημα SUPER MARKET της εταιρείας, που αναφέρθηκε στο ... ως πελάτης εκινείτο στο εσωτερικό του καταστήματος, ολισθήσας επί του δαπέδου του καταστήματος στο οποίο είχε διαρρεύσει υγρό, χωρίς ο χώρος να έχει αποκλειστεί, σημανθεί κλπ & να έχει απομακρυνθεί το υγρό & καθαριστεί ο χώρος, το αποτέλεσμα δε της σωματικής βλάβης είχαν οι ίδιοι ιδιαίτερη, κατά τα άνω νομική υποχρέωση ν' αποτρέψουν. Με τις παραδοχές αυτές το Εφετείο δεν προσδιορίζει στο αιτιολογικό αλλά ούτε και στο διατακτικό το είδος της αμέλειας που φέρεται να επέδειξαν οι αναιρεσείοντες ως προς το επελθόν αποτέλεσμα της σωματικής βλάβης από αμέλεια, αφού δέχεται ότι οι αναιρεσείοντες έπραξαν από αμέλεια, δηλαδή από έλλειψη της προσοχής την οποία όφειλαν κατά τις περιστάσεις και μπορούσαν να καταβάλουν, δεν προσδιορίζει όμως εάν οι αναιρεσείοντες εξαιτίας της έλλειψης αυτής δεν προέβλεψαν το αξιόποινο αποτέλεσμα της πράξης τους ή το προέβλεψαν μεν ως δυνατό πίστεψαν όμως ότι δεν θα επερχόταν. Με τα δεδομένα αυτά δημιουργείται ασάφεια ως προς το είδος της αμελείας που δέχθηκε το Εφετείο, η οποία (ασάφεια) καθιστά ανέφικτο τον αναιρετικό έλεγχο για την ορθή ή μη εφαρμογή των ουσιαστικών ποινικών διατάξεων των άρθρων 28 και 314 παρ.1 και η απόφαση δεν έχει νόμιμη βάση. Επομένως, ο από το άρθρο 510 παρ.1 στοιχ.Ε του ΚΠΔ λόγος της αιτήσεως αναιρέσεως πρέπει να γίνει δεκτός ως βάσιμος στην ουσία του και να αναιρεθεί η προσβαλλόμενη απόφαση κατά το μέρος του αφορά την αξιόποινη πράξη της σωματικής βλάβης από αμέλεια για αμφότερους τους αναιρεσείοντες και επιπλέον για τον αναιρεσείοντα Χ. Γ. και ως προς τη συνολική ποινή. Ακολούθως, πρέπει να παραπεμφθεί η υπόθεση για νέα συζήτηση στο ίδιο Δικαστήριο, αφού είναι δυνατή η συγκρότηση από άλλους δικαστές, εκτός από εκείνους που δίκασαν προηγουμένως (άρθρ. 519 ΚΠΔ). ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ Αναιρεί την με αριθμό 1426/2012 απόφαση του Τριμελούς Εφετείου Αθηνών κατά τα αναφερόμενα στο σκεπτικό. Παραπέμπει την υπόθεση για νέα συζήτηση στο ίδιο Δικαστήριο, το οποίο θα συγκροτηθεί από άλλους δικαστές, εκτός από εκείνους που δίκασαν προηγουμένως. Κρίθηκε και αποφασίσθηκε στην Αθήνα στις 21 Φεβρουαρίου 2013. Δημοσιεύθηκε στην Αθήνα, σε δημόσια συνεδρίαση στο ακροατήριό του, στις 16 Μαΐου 2013. Ο ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ Ο ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ