Αριθμός 1357/2013 ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ Ε' ΠΟΙΝΙΚΟ ΤΜΗΜΑ Συγκροτήθηκε από τους Δικαστές: Δήμητρα Παπαντωνοπούλου Αντιπρόεδρο του Αρείου Πάγου, Βιολέττα Κυτέα, Αικατερίνη Βασιλακοπούλου-Κατσαβριά - Εισηγήτρια, Δήμητρα Μπουρνάκα και Αγγελική Αλειφεροπούλου, Αρεοπαγίτες. Συνήλθε σε δημόσια συνεδρίαση στο Κατάστημά του στις 4 Οκτωβρίου 2013 με την παρουσία του Αντεισαγγελέα του Αρείου Πάγου Μιλτιάδη Ανδρειωτέλλη (γιατί κωλύεται η Εισαγγελέας) και του Γραμματέως Γεράσιμου Βάλσαμου, για να δικάσει την αίτηση του αναιρεσείοντος - κατηγορουμένου Κ. Γ. του Ν., κατοίκου ..., που παραστάθηκε με τον πληρεξούσιο δικηγόρο του Αθανάσιο Παπαγεωργίου, για αναίρεση της υπ' αριθ. 10146/2012 αποφάσεως του Τριμελούς Εφετείου Αθηνών. Με πολιτικώς ενάγοντα τον Ε. Γ. του Κ., κάτοικο ..., που δεν παρέστη. Το Τριμελές Εφετείο Αθηνών με την ως άνω απόφασή του διέταξε όσα λεπτομερώς αναφέρονται σ' αυτή, και ο αναιρεσείων-κατηγορούμενος ζητεί την αναίρεση αυτής, για τους λόγους που αναφέρονται στην από 29 Ιανουαρίου 2013 αίτησή του αναιρέσεως και στους από 13 Μαρτίου 2013 πρόσθετους λόγους, τα οποία καταχωρίστηκαν στο οικείο πινάκιο με τον αριθμό 189/2013. Αφού άκουσε Τον πληρεξούσιο δικηγόρο του αναιρεσείοντος, που ζήτησε όσα αναφέρονται στα σχετικά πρακτικά και τον Αντεισαγγελέα, που πρότεινε να απορριφθεί η προκειμένη αίτηση αναίρεσης και οι πρόσθετοι λόγοι αυτής. ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ Η από 30/1/2013 αίτηση αναιρέσεως του Κ. Γ. και οι από 13/3/2013 πρόσθετοι λόγοι κατά της 10146/2012 απόφασης του Τριμελούς Εφετείου Πλημ/των Αθηνών, έχουν ασκηθεί νομοτύπως και εμπροθέσμως και πρέπει να συνεκδικασθούν. Από το συνδυασμό των διατάξεων των άρθρων 362 και 363 του ΚΠoινΔ κατά την πρώτη των οποίων "όποιος με οποιονδήποτε τρόπο ενώπιον τρίτου ισχυρίζεται ή διαδίδει για κάποιον άλλον γεγονός που μπορεί να βλάψει την τιμή ή την υπόληψη του, τιμωρείται με φυλάκιση μέχρι δύο ετών ή με χρηματική ποινή" και κατά την δεύτερη "αν στην περίπτωση του άρθρου 362, το γεγονός είναι ψευδές και ο υπαίτιος γνώριζε ότι αυτό είναι ψευδές, τιμωρείται με φυλάκιση τουλάχιστον τριών μηνών ...", προκύπτει ότι για τη στοιχειοθέτηση του εγκλήματος του άρθρου 363 του ΠΚ απαιτείται : 1) ισχυρισμός ή διάδοση από το δράστη ενώπιον τρίτου γεγονότος για κάποιον άλλον, το οποίο θα μπορεί να βλάψει την τιμή ή την υπόληψη του άλλου, 2 ) το γεγονός αυτό να είναι ψευδές και 3)εκείνος που ισχυρίστηκε ή διέδωσε το ψευδές γεγονός να έχει δόλο, ο οποίος περιλαμβάνει αφενός μεν τη γνώση του δράστη με την έννοια της βεβαιότητας ότι το γεγονός αυτό είναι ψευδές και μπορεί να βλάψει την τιμή και την υπόληψη του άλλου και αφετέρου τη θέληση αυτού να ισχυριστεί ή να διαδώσει ενώπιον τρίτου το γεγονός αυτό. Δεν αρκεί απλός ή ενδεχόμενος δόλος, αλλά απαιτείται άμεσος δόλος. Ως γεγονός κατά την έννοια των πιο πάνω διατάξεων θεωρείται κάθε συγκεκριμένο περιστατικό του εξωτερικού κόσμου που ανάγεται στο παρελθόν ή το παρόν, το οποίο υποπίπτει στις αισθήσεις και είναι δεκτικό αποδείξεως καθώς και κάθε συγκεκριμένη σχέση ή συμπεριφορά αναφερόμενη στο παρόν ή το παρελθόν που υποπίπτει στις αισθήσεις και αντίκειται στην ηθική και την ευπρέπεια, προσάπτεται δε σε ορισμένο πρόσωπο, με συνέπεια να επέρχεται εμφανής υποτίμηση της τιμής και της υπόληψης του. Εξ άλλου, η απαιτούμενη από τις διατάξεις των άρθρων 93 παρ. 3 του Συντάγματος και 139 του ΚΠΔ ειδική και εμπεριστατωμένη αιτιολογία της καταδικαστικής απόφασης, η έλλειψη της οποίας ιδρύει τον από το άρθρο 510 παρ. 1 στοιχ. Δ του ΚΠΔοινΔ λόγο αναιρέσεως, υπάρχει όταν περιέχονται σ' αυτήν με σαφήνεια, πληρότητα και χωρίς αντιφάσεις ή λογικά κενά, τα πραγματικά περιστατικά που προέκυψαν από την ακροαματική διαδικασία, στα οποία στηρίχθηκε η κρίση του δικαστηρίου για την συνδρομή των αντικειμενικών και υποκειμενικών στοιχείων του εγκλήματος, οι αποδείξεις που τα θεμελίωσαν και οι σκέψεις και οι νομικοί συλλογισμοί με βάση τους οποίους έγινε η υπαγωγή των περιστατικών που αποδείχθηκαν στην ουσιαστική ποινική διάταξη που στη συγκεκριμένη περίπτωση εφαρμόστηκε. Στην προκειμένη περίπτωση το Τριμελές Εφετείο Πλημ/των Αθηνών, που δίκασε σε δεύτερο βαθμό, με την προσβαλλόμενη 10146/2012 απόφαση του, μετά από εκτίμηση και αξιολόγηση όλων των αποδεικτικών μέσων που κατ' είδος αναφέρει, δέχθηκε, κατά την αναιρετικώς ανέλεγκτη κρίση του, τα εξής πραγματικά περιστατικά: "Με την από 16/1/2006 επιστολή του ο κατηγορούμενος προς την Ειδική Υπηρεσία Επιθεωρητών Περιβάλλοντος, που την 1/2/2006 κοινοποίησε στον "Παραθεριστικό και Αστικό Οικοδομικό Συνεταιρισμό Υπαλλήλων Εμπορικής Τράπεζας", ανέφερε για τον εγκαλούντα Ε. Γ. ότι με την ιδιότητα του πολιτικού μηχανικού και τεχνικού συμβούλου σε έργα που διενεργούσε ο ως άνω συνεταιρισμός στη νήσο Καβαλλιανή Ευβοίας, συνέταξε έκθεση ελέγχου προς το ΥΠΕΧΩΔΕ την 16/12/2005, προς απόκρουση της έκθεσης ελέγχου έργων υποδομής των Επιθεωρητών Περιβάλλοντος του ΥΠΕΧΩΔΕ (με την οποία είχαν προβληθεί αιτιάσεις αναφορικά με περιβαλλοντικά ζητήματα), στην οποία ,κατά τον κατηγορούμενο, τα όσα ανέφερε ήταν ψευδή, έγιναν χωρίς την έγκριση του ΔΣ του συνεταιρισμού και δεν αντιπροσώπευαν τις θέσεις των μελών του ΔΣ, ούτε εξυπηρετούσαν τα συμφέροντα του ΠΑΟΣΥΕΤ και των μελών αυτού, αν και γνώριζε ότι τα ως άνω ήταν ψευδή, καθώς και όσα ανέφερε στην έκθεση του ο εγκαλών είχαν σκοπό την υπεράσπιση των συμφερόντων του συνεταιρισμού με επιστημονικό τρόπο και έκθεση αξιολογικών κρίσεων, που αποσκοπούσαν στην κατά το δυνατόν αποφυγή δυσμενών οικονομικών επιπτώσεων του (συνεταιρισμού), συνοδευόμενα από φωτογραφίες, ΦΕΚ και σχεδιαγράμματα, επί πλέον έχουν την πλήρη έγκριση του ΔΣ του συνεταιρισμού (με λευκή ψήφο του κατηγορουμένου). Οι ισχυρισμοί αυτοί του κατηγορουμένου είχαν σκοπό να προσβάλλουν την τιμή και την αξιοπρέπεια του εγκαλούντος, έλαβαν δε γνώση του περιεχομένου τους τόσο οι αρμόδιοι υπάλληλοι του ΥΠΕΧΩΔΕ που υπέβαλε την επιστολή, όσο και τα μέλη του ΠΑΟΣΥΕΤ στον οποίο κοινοποίησε την επιστολή αυτή. Ο ισχυρισμός ότι συντρέχουν στην προκειμένη περίπτωση οι όροι για την άρση του αδίκου της απλής δυσφήμησης του εγκαλούντος, κατά τις διατάξεις του άρθρου 376 παρ. 1γ και 2του ΠΚ, πρέπει να απορριφθεί ως αβάσιμος". Ακολούθως, με βάση τις παραδοχές αυτές το δικαστήριο κήρυξε ένοχο τον αναιρεσείοντα για την πράξη της συκοφαντικής δυσφήμησης και του επέβαλε ποινή φυλάκισης τριών (3) μηνών, την εκτέλεση της οποίας ανέστειλε για τρία χρόνια, και συγκεκριμένα τον κήρυξε ένοχο του ότι "στην Αθήνα την 1/6/2006 ισχυρίστηκε για κάποιον άλλον, ενώπιον τρίτων, γεγονός το οποίο ήταν ψευδές και το γνώριζε αυτό. Συγκεκριμένα με την από 16/1/2006 επιστολή του προς την Ειδική Υπηρεσία Επιθεωρητών Περιβάλλοντος Ελλάδος, που την κοινοποίησε στον "Παραθεριστικό και Αστικό Οικοδομικό Συνεταιρισμό Υπαλλήλων της Εμπορικής Τράπεζας", ανέφερε για τον εγκαλούντα Ε. Γ. ότι με την ιδιότητα του πολιτικού μηχανικού και τεχνικού συμβούλου σε έργα που διενεργούσε ο ως άνω συνεταιρισμός στη νήσο Καβαλλιανή Ευβοίας, συνέταξε έκθεση ελέγχου έργων προς το ΥΠΕΧΩΔΕ (την 16/12/2005), προς απόκρουση της έκθεσης ελέγχου έργων υποδομής των Επιθεωρητών Περιβάλλοντος του ΥΠΕΧΩΔΕ (με την οποία είχαν προβληθεί αιτιάσεις αναφορικά με περιβαλλοντικά ζητήματα), στην οποία, κατά τον κατηγορούμενο ,τα όσα ανέφερε ήταν ψευδή, έγιναν χωρίς την έγκριση του ΔΣ του συνεταιρισμού και δεν αντιπροσώπευαν τις θέσεις των μελών του ΔΣ, ούτε εξυπηρετούν τα συμφέροντα του ΠΑΟΣΥΕΤ και των μελών αυτού, αν και καλώς γνώριζε ότι τα ως άνω ήταν ψευδή, καθώς όλα όσα ανέφερε στην έκθεση του ο εγκαλών ήταν αληθή και απέδιδαν πλήρως την πραγματική κατάσταση στην περιοχή (συνοδευόμενα από φωτογραφίες, μελέτες, ΦΕΚ και σχεδιαγράμματα), ενώ είχε την πλήρη έγκριση του ΔΣ του ως άνω συνεταιρισμού (ΠΑΟΣΥΕΤ), οι ψευδείς δε ως άνω ισχυρισμοί του κατηγορουμένου, των οποίων έλαβαν γνώση τόσο οι αρμόδιοι υπάλληλοι του ΥΠΕΧΩΔΕ που υπέβαλε την επιστολή του, όσο και τα μέλη του ΠΑΟΣΥΕΤ, στο οποίο κοινοποίησε την επιστολή αυτή, μπορούσαν να βλάψουν την τιμή και την υπόληψη του εγκαλούντος". Με αυτά που δέχθηκε το κατ' έφεση δίκασαν δικαστήριο, το σκεπτικό του οποίου αποτελεί πιστή αντιγραφή του διατακτικού, δεν διέλαβε στην προσβαλλόμενη απόφαση του την από τις παραπάνω διατάξεις του Συντάγματος και του ΚΠοινΔ απαιτούμενη ειδική και εμπεριστατωμένη αιτιολογία, καθόσον δεν παρατίθενται παντελώς "γεγονότα", δηλαδή συγκεκριμένα πραγματικά περιστατικά, ούτε στο σκεπτικό ούτε στο διατακτικό. Τα "γεγονότα" αυτά, που θα πρέπει να είναι "ψευδή" για τη στοιχειοθέτηση της αντικειμενικής υπόστασης του εγκλήματος της συκοφαντικής δυσφήμησης, και ο υπαίτιος να τελεί σε γνώση τούτων και να αιτιολογείται το στοιχείο της "γνώσης", θα πρέπει να αναφέρονται στην καταδικαστική απόφαση με την παράθεση πραγματικών περιστατικών προσέτι ότι αυτά είναι ψευδή, σε αντίθεση με τα αληθή γεγονότα, που επίσης πρέπει να παρατίθενται. Ειδικότερα η προσβαλλόμενη, δεν αναφέρει ούτε το περιεχόμενο της από 16-12-2005 έκθεσης ελέγχου του εγκαλούντος προς το ΥΠΕΧΩΔΕ, ούτε κυρίως, το περιεχόμενο της από 16-1-2006 επιστολής του αναιρεσείοντος, ώστε να κριθεί αν περιέχονται σ' αυτήν συγκεκριμένα περιστατικά που εμπίπτουν στην, κατά τα προαναφερθέντα, έννοια του "γεγονότος", αναγκαίου για τη θεμελίωση της αντικειμενικής υποστάσεως του άρθρου 363 ΠΚ ή πρόκειται περί απολογικών κρίσεων επί επαγγελματικής εργασίας, επιπλέον δεν αναφέρει πραγματικά περιστατικά, θεμελιωτικά της γνώσης του αναιρεσείοντος περί του ψευδούς των αναφερομένων στην έκθεση ελέγχου του εγκαλούντος. Επομένως, ο λόγος αναιρέσεως του κυρίου δικογράφου περί ελλείψεως ειδικής και εμπεριστατωμένης αιτιολογίας της προσβαλλόμενης απόφασης, πρέπει να γίνει δεκτός ως βάσιμος στην ουσία, να αναιρεθεί η προσβαλλόμενη απόφαση και να παραπεμφθεί η υπόθεση για νέα συζήτηση στο ίδιο δικαστήριο που θα συγκροτηθεί από άλλους δικαστές, εκτός αυτών που δίκασαν προηγουμένως (άρθρο 519 του ΚΠΔ), ενώ παρέλκει η έρευνα των λοιπών λόγων αναιρέσεως του κυρίου δικογράφου και των προσθέτων λόγων. ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ Αναιρεί την 10146/2012 απόφαση του Τριμελούς Εφετείου Πλημ/των Αθηνών. Παραπέμπει την υπόθεση για νέα συζήτηση στο ίδιο δικαστήριο που θα συγκροτηθεί από άλλους δικαστές, εκτός εκείνων που δίκασαν προηγουμένως την άνω υπόθεση. Κρίθηκε και αποφασίσθηκε στην Αθήνα στις 17 Οκτωβρίου 2013. Δημοσιεύθηκε στην Αθήνα σε δημόσια συνεδρίαση στο ακροατήριό του στις 8 Νοεμβρίου 2013. Η ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ Ο ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ