Αριθμός 1341/2023 
ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ
Δ' Πολιτικό Τμήμα
Συγκροτήθηκε από τους Δικαστές: Μυρσίνη Παπαχίου, Αντιπρόεδρο του Αρείου Πάγου, Γεωργία Κατσιμαγκλή, Ασπασία Μεσσηνιάτη - Γρυπάρη, Αλεξάνδρα Αποστολάκη και Σωκράτη Πλαστήρα, Αρεοπαγίτες.
Συνήλθε σε δημόσια συνεδρίαση στο Κατάστημά του, στις 5 Μαΐου 2023, με την παρουσία και του Γραμματέα Αθανασίου Λιάπη, για να δικάσει μεταξύ:
Της αναιρεσείουσας: Ανώνυμης ασφαλιστικής εταιρείας με την επωνυμία "A. Ε. Μ. Α. Α. «Ε. (πρώην «A. Ε. «Α.), που εδρεύει στην …. και εκπροσωπείται νόμιμα, η οποία εκπροσωπήθηκε από την πληρεξούσια δικηγόρο της Ρωξάνη Τσιμογιάννη με δήλωση του άρθρου 242 παρ. 2 ΚΠολΔ. 
Του αναιρεσιβλήτου: Κ. Β. του Ι., κατοίκου ..., ο οποίος εκπροσωπήθηκε από τον πληρεξούσιο δικηγόρο του Θεόδωρο Σχινά.
Η ένδικη διαφορά άρχισε με την από 1-8-2018 αγωγή του ήδη αναιρεσιβλήτου και της Α. Γ. του Δ., μη διαδίκου στην παρούσα δίκη, που κατατέθηκε στο Μονομελές Πρωτοδικείο Αθηνών και συνεκδικάστηκε με την από 5-12-2018 ανακοίνωση δίκης - προσεπίκληση σε αναγκαστική παρέμβαση - αγωγή - αναγωγή της ήδη αναιρεσείουσας, καθώς και με τις αγωγές άλλων προσώπων, μη διαδίκων στην παρούσα δίκη. Εκδόθηκαν οι αποφάσεις: 2456/2019, όπως αυτή διορθώθηκε με την 26/2020, οριστική του ίδιου Δικαστηρίου και 1539/2021 του Μονομελούς Εφετείου Αθηνών. Την αναίρεση της τελευταίας απόφασης ζητεί η αναιρεσείουσα με την από 20-6-2022 αίτησή της.
Κατά τη συζήτηση της υπόθεσης αυτής, με Εισηγητή τον Αρεοπαγίτη Σωκράτη Πλαστήρα, που εκφωνήθηκε από το πινάκιο, οι διάδικοι παραστάθηκαν όπως σημειώνεται πιο πάνω. Ο πληρεξούσιος του αναιρεσιβλήτου ζήτησε την απόρριψη της αίτησης αναίρεσης και την καταδίκη του αντιδίκου μέρους στη δικαστική δαπάνη.
ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ
Με την υπό κρίση, από 20-6-2022 (αριθ. έκθ. κατάθ. 6141/686/2022), αίτηση αναίρεσης προσβάλλεται η, αντιμωλία των διαδίκων, εκδοθείσα κατά την ειδική διαδικασία των περιουσιακών διαφορών (άρθρ. 614 αριθ. 6 του ΚΠολΔ), με αριθ. 1539/2021απόφαση του Μονομελούς Εφετείου Αθηνών. Η αίτηση είναι παραδεκτή (άρθρ. 577 παρ. 1 του ΚΠολΔ), διότι ασκήθηκε νομότυπα και εμπρόθεσμα, εντός της διετούς καταχρηστικής προθεσμίας του άρθρου 564 παρ. 3 του ΚΠολΔ, όπως ισχύει μετά την αντικατάστασή του από το άρθρο τρίτο του άρθρου 1 του ν. 4335/2015, αφού από τα προσκομιζόμενα έγγραφα δεν προκύπτει, ούτε οι διάδικοι επικαλούνται επίδοση της προσβαλλόμενης απόφασης (άρθρ. 552, 553, 556, 558, 564 παρ. 3 του ΚΠολΔ). Επομένως, πρέπει να ερευνηθεί ως προς το παραδεκτό και βάσιμο των λόγων της (άρθρ. 577 παρ. 3 του ΚΠολΔ). Από την παραδεκτή, κατ` άρθρο 561 παρ. 2 του ΚΠολΔ, επισκόπηση, για τις ανάγκες του αναιρετικού ελέγχου, των σχετικών διαδικαστικών εγγράφων, προκύπτει ότι η διαδρομή της ένδικης υπόθεσης, που απέληξε στο προκείμενο στάδιο εκδίκασής της, είναι η εξής: Με την, από 1-8-2018 (αριθ. έκθ. κατάθ. 80068/3741/2018), αγωγή ενώπιον του Μονομελούς Πρωτοδικείου Αθηνών, οι ενάγοντες, εξέθεσαν ότι στον τόπο και χρόνο που αναφέρονται σε αυτήν, ο πρώτος από αυτούς και ήδη αναιρεσίβλητος, ενώ ευρίσκετο όπισθεν του σταθμευμένου με αριθμ. κυκλοφορίας ... ιδιωτικής χρήσης επιβατηγό αυτοκίνητο, ιδιοκτησίας της δεύτερης ενάγουσας, που ίδιος είχε προσωρινώς ακινητοποιήσει - σταθμεύσει, έλαβε χώρα σύγκρουση οχημάτων μεταξύ:
α) του με αριθ. κυκλοφορίας ... ιδιωτικής χρήσης φορτηγού αυτοκινήτου, που οδηγούσε ο δεύτερος εναγόμενος Δ. Δ., ιδιοκτησίας της πρώτης εναγόμενης ομόρρυθμης εταιρίας, το οποίο ήταν ασφαλισμένο, για τις προς τρίτους ζημίες, στην πέμπτη εναγόμενη ασφαλιστική εταιρία, με την επωνυμία "Α.Ε. Ε.Γ.Α. ….." και β) του με αριθ. κυκλοφορίας ... ιδιωτικής χρήσης επιβατηγού αυτοκινήτου, που οδηγούσε ο τρίτος εναγόμενος, Χ. Γ., ιδιοκτησίας της τέταρτης εναγόμενης, το οποίο ήταν ασφαλισμένο, για τις προς τρίτους ζημίες, στην έκτη εναγόμενη ασφαλιστική εταιρία με την επωνυμία "A. Ε. Α." και ήδη "A. E. Μ. Α.Α.Ε." μετά την αλλαγή της επωνυμίας της (αριθ. πρωτ. …/1-12-2020 Ανακοίνωση στο ΓΕΜΗ) και ήδη αναιρεσείουσα. Ότι, εξαιτίας της σύγκρουσης, μεταξύ των ως άνω οχημάτων, το φορτηγό που οδηγούσε ο δεύτερος εναγόμενος, Δ. Δ., ανήλθε στο πεζοδρόμιο, αφού προηγουμένως επέπεσε στο σταθμευμένο με αριθ. κυκλοφορίας ... ιδιωτικής χρήσης επιβατηγό αυτοκίνητο ιδιοκτησίας Η. Η. και, στη συνέχεια, επέπεσε με σφοδρότητα στο πίσω αριστερό μέρος του σταθμευμένου οχήματος με αποτέλεσμα αυτός (πρώτος ενάγων) να τραυματισθεί και να προκληθούν υλικές ζημίες στο όχημα ιδιοκτησίας της δεύτερης ενάγουσας. Ισχυριζόμενοι δε, ότι αποκλειστικά υπαίτιοι του ένδικου αυτοκινητικού ατυχήματος ήταν οι δεύτερος και τρίτος των εναγομένων, ζήτησαν να αναγνωριστεί ότι οι εναγόμενοι οφείλουν να τους καταβάλουν, εις ολόκληρο ο καθένας, στον πρώτο ενάγοντα, πλήν άλλων που δεν ενδιαφέρουν εν προκειμένω, και: Α] ποσό 18.423,90 ευρώ ως αποζημίωση για δαπάνες νοσηλίων του στο ιδιωτικό νοσοκομείο "M. H.", τα οποία κατέβαλε στο εν λόγω νοσοκομείο, δυνάμει της με αριθ. ….. ιδιωτικής του ασφαλιστικής σύμβασης, η ασφαλιστική του εταιρία με την επωνυμία "Ανώνυμη Ελληνική Εταιρία Γενικών Ασφαλίσεων ….." και Β] ποσό 40.000 ευρώ ως χρηματική ικανοποίηση, λόγω ηθικής βλάβης. Επί της αγωγής αυτής, η οποία συνεκδικάστηκε με τις από 12-10-2018 (αριθ. κατάθ. 94785/4396/2018), από 27-9-2018 (αριθ. κατάθ. 92441/4285/2018) και από 1-10-2018 (αριθ. κατάθ. 94957/4404/2018) αγωγές, που δεν ενδιαφέρουν την παρούσα δίκη, εκδόθηκε η με αριθ. 2456/2019 οριστική απόφαση του Μονομελούς Πρωτοδικείου Αθηνών (η οποία διορθώθηκε με την με αριθ. 26/2020 απόφαση του ίδιου δικαστηρίου, ως προς το όνομα του πληρεξούσιου δικηγόρου του πρώτου ενάγοντος που παραστάθηκε στη πρωτοβάθμια δίκη), με την οποία αφού κρίθηκε ότι το ένδικο ατύχημα οφείλεται σε συντρέχουσα αμέλεια του δεύτερου εναγόμενου οδηγού, κατά ποσοστό 70% και του τρίτου εναγόμενου οδηγού-ασφαλισμένου στην αναιρεσείουσα ασφαλιστική εταιρία, κατά ποσοστό 30%, έγινε εν μέρει δεκτή και αναγνωρίστηκε ότι οι εναγόμενοι οφείλουν να καταβάλουν, εις ολόκληρο ο καθένας, στον πρώτο ενάγοντα, ως αποζημίωση και χρηματική ικανοποίηση, λόγω ηθικής βλάβης, το συνολικό ποσό των 77.031,98 ευρώ. Κατά της απόφασης αυτής ασκήθηκαν οι με αριθ. κατάθεσης 5055/421/2020, 8310/591/2020, 8684/613/2020 και 9254/2020 εφέσεις των αντιδίκων του πρώτου ενάγοντος-αναιρεσίβλητου και, αφού συνεκδικάστηκαν, εκδόθηκε η με αριθ. 1539/2021 απόφαση του Μονομελούς Εφετείου Αθηνών, με την οποία έγιναν τυπικά δεκτές οι εφέσεις, ενώ κατ' ουσία έγιναν δεκτές μόνο ως προς τον πρώτο ενάγοντα της ως άνω από 1-8-2018 (αριθ. κατάθ. 80068/3741/2018) αγωγής Κ. Β. -αναιρεσίβλητο, ενώ απορρίφθηκαν κατά τα λοιπά. Στη συνέχεια εξαφανίστηκε η εκκαλούμενη 2456/2019 απόφαση του Μονομελούς Πρωτοδικείου Αθηνών μόνο κατά το μέρος που αφορούσε την ως άνω αγωγή του ενάγοντος Κ.. Β., την οποία δίκασε, δέχθηκε εν μέρει αυτή και αναγνώρισε ότι οι εναγόμενοι της από 1-8-2018 αγωγής (εκ των οποίων έκτη εναγόμενη η αναιρεσείουσα) οφείλουν να καταβάλουν, εις ολόκληρο ο καθένας, στον εν λόγω ενάγοντα, ως αποζημίωση και χρηματική ικανοποίηση λόγω ηθικής βλάβης, το συνολικό ποσό των 49.031,98 ευρώ. Από το συνδυασμό των διατάξεων των άρθρων 930 παρ. 3 του ΑΚ, 31 παρ. 1 και 3, 14 παρ. 1 και 3 του ν. 2496/1997, συνάγεται, ότι στην ασφάλιση προσώπων κατά ατυχημάτων, κατά το αποζημιωτικό σύστημα, στην οποία, δηλαδή, έχει συμφωνηθεί η καταβολή του ασφαλίσματος να αντιστοιχεί σε συγκεκριμένες άμεσες ζημίες του ασφαλισμένου, για την αποκατάσταση των οποίων αυτός έχει αξίωση, κατά του αστικώς υπεύθυνου τρίτου, επέρχεται αυτοδίκαιη υποκατάσταση του ασφαλιστή στα δικαιώματα του ασφαλισμένου κατά του τρίτου, η οποία έχει ως περαιτέρω συνέπεια την έλλειψη δυνατότητας για σωρευτική ικανοποίηση του ζημιωθέντος ασφαλισμένου και από τον υπαίτιο της ζημίας και από τον ασφαλιστή. Έτσι, αν ο ασφαλιστής κατέβαλε το ασφάλισμα στον ασφαλισμένο, ο μεν ασφαλισμένος δεν έχει μέχρι του ποσού αυτού και αξίωση αποζημίωσης κατά του υπαίτιου τρίτου, ο δε ασφαλιστής υποκαθίσταται στα δικαιώματα του ασφαλισμένου κατά του αστικώς υπεύθυνου τρίτου, στην έκταση του ασφαλίσματος που κατέβαλε, μέσω του μηχανισμού της υποκατάστασης του άρθρου 14 παρ. 3 του ν. 2496/1997 (πρώην διάταξη του άρθρ. 210 του Ε.Ν.). Η υποκατάσταση αυτή επέρχεται αυτοδικαίως, χωρίς οποιαδήποτε συμφωνία μεταξύ του ασφαλιστή και του ασφαλισμένου, δεν υπάγεται στη διάταξη του άρθρου 488 του ΑΚ και έχει τον χαρακτήρα "εκχωρήσεως εκ του νόμου". Στην υποκατάσταση δε αυτή δεν υπάρχει ανάγκη αναγγελίας, κατ` άρθρο 460 του ΑΚ, εφόσον η τελευταία διάταξη δεν εφαρμόζεται στην εκχώρηση εκ του νόμου (ΑΠ 1334/2013, ΑΠ 903/1996 εκδοθείσα υπό την ισχύ του άρθρου 210 του Ε.Ν.). Στην περίπτωση δηλαδή αυτή (της ασφάλισης προσώπων κατά ατυχημάτων, κατά το αποζημιωτικό σύστημα), δεν έχει εφαρμογή, μετά την ισχύ του, ως άνω, ν. 2496/1997, η διάταξη του άρθρου 930 παρ. 3 του ΑΚ, σύμφωνα με την οποία, κατά την κρατούσα τότε στη θεωρία και νομολογία άποψη, προ της θέσης σε ισχύ του ασφαλιστικού αυτού νόμου, ο ασφαλισμένος δικαιούτο, αν δεν είχε συμφωνηθεί κάτι διαφορετικό, να εισπράξει, αθροιστικά, αφενός το ασφάλισμα από τον ασφαλιστή και αφ` ετέρου αποζημίωση από τον ζημιώσαντα τρίτο (ΑΠ 1449/2007, ΑΠ 1411/2006). Επομένως, ο ζημιώσας τρίτος ή ο ασφαλιστής του, που έχει ασφαλίσει την ευθύνη αυτού από την πρόκληση αυτοκινητικού ατυχήματος, εναγόμενος από τον παθόντα ασφαλισμένο, στον οποίο καταβλήθηκε το ποσό του ασφαλίσματος που αντιστοιχεί στις άμεσες ζημίες, προς καταβολή και της αποζημίωσης, δικαιούται να προτείνει ισχυρισμό περί έλλειψης νομιμοποίησης αυτού, εφ` όσον, καταβάλλοντας στον πρώην δανειστή του (εν όψει του ότι επήλθε ήδη η υποκατάσταση), κινδυνεύει ακολούθως να καταβάλει, εκ νέου, στον πραγματικό δικαιούχο της απαίτησης ασφαλιστή (ΑΠ 1328/2020, ΑΠ 415/2019, ΑΠ 593/2018, ΑΠ 1334/2013). Περαιτέρω, κατά τη διάταξη του άρθρ. 559 αριθ. 1α' του ΚΠολΔ, αναίρεση επιτρέπεται μόνο αν παραβιάστηκε κανόνας του ουσιαστικού δικαίου στον οποίο περιλαμβάνονται και οι ερμηνευτικοί κανόνες των δικαιοπραξιών. Ο κανόνας δικαίου παραβιάζεται, αν δεν εφαρμοστεί, ενώ συνέτρεχαν οι πραγματικές προϋποθέσεις για την εφαρμογή του, ή αν εφαρμοστεί, ενώ δεν συνέτρεχαν οι προϋποθέσεις αυτές, καθώς και αν εφαρμοστεί εσφαλμένα, η δε παραβίαση εκδηλώνεται είτε με ψευδή ερμηνεία, είτε με κακή εφαρμογή, δηλαδή με εσφαλμένη υπαγωγή (Ολ.ΑΠ 1/2016, Ολ.ΑΠ 2/2013). Με τον ως άνω λόγο αναίρεσης, ελέγχονται τα σφάλματα του δικαστηρίου κατά την εκτίμηση του νόμω βάσιμου της αγωγής ή των ισχυρισμών των διαδίκων, καθώς και τα νομικά σφάλματα κατά την έρευνα της ουσίας της διαφοράς. Ελέγχεται δηλαδή, αν η αγωγή, ένσταση κλπ, ορθώς απορρίφθηκε ως μη νόμιμη ή αν, κατά παράβαση ουσιαστικού κανόνα δικαίου, έγινε δεκτή ως νόμιμη ή απορρίφθηκε ή έγινε δεκτή κατ` ουσία (Ολ.ΑΠ 2/2021, Ολ.ΑΠ 3/2020, ΑΠ 224/2023, ΑΠ 10/2020). Στην ερευνώμενη υπόθεση, η αναιρεσείουσα ασφαλιστική εταιρία, με τον πρώτο λόγο της αίτησης αναίρεσης κατά ένα μέρος του, αποδίδει στη προσβαλλόμενη απόφαση την πλημμέλεια από τον αριθμό 1α' του άρθρου 559 του ΚΠολΔ, με την αιτίαση ότι το Εφετείο, παραβίασε ευθέως και εκ πλαγίου τις ουσιαστικού δικαίου διατάξεις των άρθρων 460, 488, 930 εδ. γ' του ΑΚ, 1 παρ. 1, 14 παρ. 1, 3, 27 παρ. 1, 31 παρ. 1, 3 και 32 παρ. 2 του ν. 2496/1997, καθόσον, εν προκειμένω, δεν συντρέχει περίπτωση εφαρμογής της ΑΚ 930 εδ. γ', διότι, ο ιδιώτης ασφαλιστής υποκαθίσταται εκ του νόμου (άρθρο 14 παρ. 1 και 3 του ν. 2496/1997) στην αξίωση του ασφαλισμένου του για το ασφάλισμα που κατέβαλε, και ο παθών ασφαλισμένος δεν νομιμοποιείται να απαιτεί από τον ζημιώσαντα το ποσό που κατέβαλε σ` αυτόν (ή κατέβαλε για λογαριασμό του) ο ιδιώτης ασφαλιστής, χωρίς να απαιτείται αναγγελία εκ μέρους του τελευταίου, επικαλούμενη (η αναιρεσείουσα) ότι η εξέταση και παραδοχή του εν λόγω ισχυρισμού θα οδηγούσε στην απόρριψη της αγωγικής αξίωσης του ήδη αναιρεσίβλητου για αποζημίωση λόγω εξόδων νοσηλείας ύψους 18.423,90 ευρώ. Αναφορικά με το λόγο αυτό αναίρεσης, από την επισκόπηση των διαδικαστικών εγγράφων (των από 16-1-2019 προτάσεων της αναιρεσείουσας ενώπιον του πρωτοβάθμιου δικαστηρίου, και της από 23-1-2020 έφεσης), προκύπτει ότι η εναγόμενη ασφαλιστική εταιρία και ήδη αναιρεσείουσα με τις προτάσεις της ενώπιον του πρωτοβάθμιου δικαστηρίου, καθώς και με τον Δ.Ι. λόγο έφεσής της, προέβαλε τον ισχυρισμό, περί έλλειψης ενεργητικής νομιμοποίησης του ενάγοντος και ήδη αναιρεσίβλητου, να απαιτήσει από αυτή, η οποία ασφάλισε το ζημιογόνο με αριθ. κυκλοφορίας ... ιδιωτικής χρήσης επιβατηγό αυτοκίνητο, ως αποζημίωση, λόγω του τραυματισμού του κατά το ένδικο αυτοκινητικό ατύχημα, τα έξοδα νοσηλείας του στην ιδιωτική κλινική "M. H.", ύψους 18.423,90 ευρώ. Ειδικότερα, η εναγόμενη ασφαλιστική εταιρία και ήδη αναιρεσείουσα ισχυρίστηκε ότι, ο ως άνω ενάγων δεν νομιμοποιείται ενεργητικά να απαιτήσει από αυτή το ποσό που κατέβαλε στην ιδιωτική κλινική ως νοσήλια αυτού, δυνάμει της με αριθ. …….. ιδιωτικής ασφαλιστικής σύμβασης, η ασφαλιστική του εταιρία με την επωνυμία "Ανώνυμη Ελληνική Εταιρία Γενικών Ασφαλίσεων ….", όπως ο ίδιος αναφέρει στην αγωγή του, εφόσον η τελευταία (ιδιωτική ασφαλιστική εταιρία) έχει υποκατασταθεί αυτοδίκαια στα δικαιώματα του ασφαλισμένου της, κατά τα άρθρα 14 παρ. 1, 27 και 31 παρ. 3 του ν. 2496/1997. Αναφορικά με τον πιο πάνω ισχυρισμό, για την κατ`ουσία απόρριψη του οποίου από το πρωτοβάθμιο δικαστήριο παραπονέθηκε η αναιρεσείουσα με τον Δ.Ι. λόγο της έφεσής της, το Εφετείο, με την προσβαλλόμενη απόφασή του, δέχτηκε τα εξής: '' ... το συνολικό κόστος της νοσηλείας του ενάγοντος κατά το διάστημα της παραμονής του στην κλινική " M. H.", από τις 6-5-2017 μέχρι 17-6-2017, ανήλθε σε 21.145,41 ευρώ. Από το ποσό αυτό ο κύριος ασφαλιστικός φορέας του ενάγοντος (ΕΟΠΥΥ) κάλυψε το ποσό των 2.721,51 ευρώ, το δε υπόλοιπο ποσό των 18.423,90 ευρώ καταβλήθηκε δυνάμει της υπ' αριθμό ….. ιδιωτικής ασφαλιστικής σύμβασης που είχε συνάψει ο ενάγων με την ασφαλιστική εταιρία "ΑΝΩΝΥΜΟΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΕΤΑΙΡΙΑ ΓΕΝΙΚΩΝ ΑΣΦΑΛΕΙΩΝ Η …..". Ο ενάγων υποβλήθηκε στις 29-6-2017 σε ακτινολογικές εξετάσεις προκειμένου να ελεγχθεί η κατάσταση της υγείας του και κατέβαλε το ποσό των 200 ευρώ, όπως προκύπτει από την με ημερομηνία 29-6-2017 απόδειξη της εταιρίας Κ.. Η. Ι. Μ.. ΕΠΕ. Από τα παραπάνω κονδύλια ο ενάγων δικαιούται το συνολικό ποσό των (18.423,90+200) 18.623,90 ευρώ, δεδομένου ότι η καταβολή αυτών από την ασφαλιστική του εταιρία οφείλεται στην δική του επιμέλεια σύναψης σύμβασης ασφάλισης ατυχήματος και ασθενείας και δεν μπορεί να αποβεί προς όφελος των εναγομένων σύμφωνα με το άρθρο 930 παρ. 3 ΑΚ. Περαιτέρω, από την συνδυασμένη ερμηνεία των άρθρων 14 παρ. 1 και 3, 31 ν. 2496/97, η ασφαλιστική υποκατάσταση αποτελεί εκχώρηση από το νόμο και επέρχεται αυτοδίκαια από τον χρόνο καταβολής της ασφαλιστικής αποζημίωσης στον λήπτη της ασφάλισης. Στην εκχώρηση από το νόμο εφαρμόζονται αναλογικά οι διατάξεις για τη συμβατική εκχώρηση, εφόσον προσαρμόζονται στη φύση και στο σκοπό της και δεν προβλέπεται απόκλιση και συνεπώς είναι αναγκαία η αναγγελία για να γίνουν γνωστά τα περιστατικά της ασφαλιστικής υποκατάστασης. Δεν αρκεί επομένως μόνο η καταβολή από τον ασφαλιστή για την υποκατάσταση αυτού στα δικαιώματα του ζημιωθέντος αλλά κατ' ανάλογη εφαρμογή των διατάξεων για την συμβατική εκχώρηση απαιτείται και αναγγελία από τον ασφαλιστή στον ζημιώσαντα κατ' άρθρο 460 παρ. 1 ΑΚ. Η αναγγελία απαιτείται για να γίνουν γνωστά τα περιστατικά της ασφαλιστικής υποκατάστασης. Στη προκειμένη περίπτωση οι εναγόμενοι δεν επικαλέστηκαν αναγγελία, με αποτέλεσμα να μην θεμελιώνεται αυθύπαρκτο δικαίωμά τους ως τρίτων να υποβάλουν τη σχετική ένσταση έλλειψης ενεργητικής νομιμοποίησης ...''. Έτσι, που έκρινε όμως, το Εφετείο, εφ`όσον δέχθηκε, ανελέγκτως, ότι το ανωτέρω ποσό των 18.423,90 ευρώ αφορούσε σε νοσήλια, δηλαδή άμεσες ζημίες και ότι το ποσό αυτό καταβλήθηκε από την ασφαλίστρια με την επωνυμία "Ανώνυμη Ελληνική Εταιρία Γενικών Ασφαλίσεων ….." στην οποία ο αναιρεσίβλητος ήταν ασφαλισμένος, δυνάμει της προαναφερόμενης σύμβασης ασφάλισης, παραβίασε τις, ως άνω, διατάξεις του ν. 2496/1997, τις οποίες δεν εφήρμοσε, ενώ υπήρχαν οι προϋποθέσεις εφαρμογής τους, καθώς και τη διάταξη του άρθρου 930 παρ. 3 του ΑΚ, την οποία εφάρμοσε, ενώ δεν έπρεπε και έτσι υπέπεσε, στη πλημμέλεια από τον αριθμό 1 του άρθρου 559 του ΚΠολΔ. Ο ενάγων δεν δικαιούτο κατ' άρθρο 930 παρ. 3 του ΑΚ να αξιώσει το ως άνω χρηματικό ποσό των 18.423,90 ευρώ για δαπάνες νοσηλείας του στη κλινική " M. H.", για το χρονικό διάστημα από 6-5-2017 έως 17-6-2017, λόγω της αυτοδίκαιης ex lege (άρθρο 14 του ν. 2496/1997) - χωρίς να απαιτείται αναγγελία κατ` άρθρο 460 του ΑΚ, εφόσον η τελευταία διάταξη δεν εφαρμόζεται στην εκχώρηση εκ του νόμου η οποία (αναγγελία) αφορά μόνο τη συμβατική εκχώρηση και όχι την επερχόμενη, αυτοδικαίως από το νόμο - σύμφωνα με όσα προαναφέρθηκαν, υποκατάστασής του, όσον αφορά τις ως άνω άμεσες ζημίες του από την ως άνω ασφαλιστική του εταιρία, η οποία και του τα κατέβαλε σύμφωνα με τα προαναφερθέντα ως ασφαλιστική αποζημίωση και μπορούσε αυτή να τα αξιώσει και όχι αυτός (ενάγων). Επομένως ο πρώτος λόγος αναίρεσης, με τον οποίο προσάπτεται στη προσβαλλόμενη απόφαση η πλημμέλεια από τους αριθ. 1α' και 19 του άρθρου 559 του ΚΠολΔ της ευθείας και εκ πλαγίου παραβίασης των ως άνω διατάξεων, είναι βάσιμος και πρέπει να γίνει δεκτός. Κατά το άρθρο 932 του ΑΚ, σε περίπτωση αδικοπραξίας το δικαστήριο μπορεί να επιδικάσει εύλογη κατά την κρίση του αποζημίωση λόγω ηθικής βλάβης. Από τη διάταξη αυτή προκύπτει ότι παρέχεται στο δικαστήριο η δυνητική ευχέρεια, ύστερα από εκτίμηση των πραγματικών περιστατικών που οι διάδικοι θέτουν υπόψη του, όπως του βαθμού του πταίσματος του υπόχρεου, του είδους της προσβολής, της περιουσιακής και κοινωνικής κατάστασης των μερών κ.λ.π. και με βάση τους κανόνες της κοινής πείρας και της λογικής, να επιδικάσει ή όχι χρηματική ικανοποίηση, αν κρίνει ότι επήλθε στον αδικηθέντα ηθική βλάβη ή ψυχική οδύνη, καθορίσει δε συγχρόνως και το ποσό αυτής που θεωρεί εύλογο. Ο προσδιορισμός του ποσού της εύλογης χρηματικής ικανοποίησης αφέθηκε στην ελεύθερη εκτίμηση του δικαστηρίου η σχετική κρίση του οποίου δεν υπόκειται, κατ' αρχήν, σε αναιρετικό έλεγχο, αφού σχηματίζεται από την εκτίμηση των πραγματικών γεγονότων (άρθρο 561 παρ. 1 του ΚΠολΔ), χωρίς υπαγωγή του πορίσματος σε νομική έννοια, ώστε να μπορεί να κριθεί εσφαλμένη εφαρμογή του νόμου, είτε ευθέως, είτε εκ πλαγίου, για έλλειψη νόμιμης βάσης. Επιβάλλεται, όμως, σε κάθε περίπτωση, να τηρείται, κατά τον καθορισμό του ποσού που επιδικάζεται, η αρχή της αναλογικότητας, ως γενική νομική αρχή και μάλιστα αυξημένης τυπικής ισχύος, υπό την έννοια ότι η σχετική κρίση του δικαστηρίου δεν πρέπει να υπερβαίνει τα ακραία όρια της διακριτικής του ευχέρειας, πράγμα που, αν συμβαίνει, ελέγχεται ως παραβίαση της πιο πάνω γενικής νομικής αρχής, δηλ. ως πλημμέλειες του άρθρου 559 αριθ. 1 και 19 του ΚΠολΔ (Ολ.ΑΠ 9/2015, ΑΠ 380/2023, ΑΠ 301/2021, ΑΠ 2/2020). Έτσι, σε περίπτωση προσδιορισμού του ποσού της χρηματικής ικανοποίησης λόγω ηθικής βλάβης, το δικαστήριο της ουσίας δεν πρέπει μεν να υποβαθμίζει την απαξία της πράξης επιδικάζοντας χαμηλό ποσό, όμως συγχρόνως δεν πρέπει, με ακραίες εκτιμήσεις, να καταλήγει σε εξουθένωση του ενός μέρους και αντίστοιχο υπέρμετρο πλουτισμό του άλλου, διότι αυτό υπερακοντίζει το σκοπό που επιδίωξε ο νομοθέτης, δηλ. την αποκατάσταση της τρωθείσας με την αδικοπραξία κοινωνικής ειρήνης (ΑΠ 380/2023, ΑΠ 301/2021, ΑΠ 184/2021). Στην ερευνώμενη υπόθεση, η προσβαλλόμενη απόφαση, σχετικά με το κεφάλαιο που ενδιαφέρει την παρούσα αναιρετική δίκη χρηματικής ικανοποίησης λόγω ηθικής βλάβης κατ' άρθρο 932 του ΑΚ, που επιδικάστηκε στον αναιρεσίβλητο, δέχθηκε, όπως προκύπτει από την παραδεκτή, κατ' άρθρ. 561 παρ. 2 του ΚΠολΔ, επισκόπησή της, τα εξής: ''... ο Κ. Β. μεταφέρθηκε αμέσως, μετά το ατύχημα (6-5-2017), με ασθενοφόρο του ΕΚΑΒ στο Γενικό Νοσοκομείο Αθηνών "Κοργιαλένειο- Μπενάκειο". Υποβλήθηκε σε εξετάσεις από τις οποίες διαπιστώθηκε ότι υπέστη πολλαπλά (συντριπτικά) κατάγματα λεκάνης, ρωγμώδες κάταγμα ιερού οστού αριστερά, ρήξη υπερακανθίου, κάταγμα εγκάρισας απόφυσης 5ου οσφυϊκού σπονδύλου αριστερά, ρωγμώδες κάταγμα λαγονίου δεξιά και μαζική τραυματική ρήξη στροφικού πετάλου δεξιού ώμου. Μετά από αίτημα του ίδιου, μεταφέρθηκε στην ιδιωτική κλινική "M. H." που εδρεύει στην ……., όπου και νοσηλεύτηκε μέχρι τις 14-6-2017. Στη συνέχεια μεταφέρθηκε στο ειδικό κέντρο αποκατάστασης-αποθεραπείας "Θ… ΑΕ" που βρίσκεται στην…., όπου νοσηλεύθηκε για ένα μήνα. Στις 2-6-2017 υποβλήθηκε σε αρθροσκοπική αποκατάσταση ρήξεως στροφικού πετάλου δεξιού ώμου Η χειρουργική επέμβαση περιελάμβανε συρραφή υποοπλατίου, συρραφή υπερακανθίου, τενοντοτομή μακράς κεφαλής δικεφάλου. Εν συνεχεία κρίθηκε από τον θεράποντα ιατρό του ότι έχρηζε κλειστής νοσηλείας σε ειδικό κέντρο αποθεραπείας-αποκατάστασης για θεραπεία αποκατάστασης, η οποία απαιτείται να περιλαμβάνει φυσικοθεραπεία κα υδροθεραπεία με προσδοκώμενο αποτέλεσμα την σταδιακή κινητοποίηση, την αποκατάσταση της βάδισης και της λειτουργικότητας του αριστερού ώμου. Στο παραπάνω κέντρο αποκατάστασης ο παθών υποβλήθηκε στις 19-6-2017 σε α/α/ λεκάνης ισχίων, α/α/ ΟΜΣΣ, α/α/ ιερού οστού και ΔΕ ώμου. Οι εξετάσεις αυτές ανέδειξαν βίδες στην περιοχή του δεξιού ώμου, ήπιες εκφυλιστικές αλλοιώσεις των απεικονιζομένων σπονδύλων, αμφίκοιλες παραμορφώσεις των Θ12 και 01 και κατάγματα των ηβοϊσχιακών κλάδων. Κατά την διάρκεια της παραμονής του ο ενάγων ακολούθησε πρόγραμμα φυσικοθεραπείας που περιελάμβανε ασκήσεις επί κλίνης σε κάτω άκρα και λεκάνη, υποβοηθούμενα ενεργητικά στα όρια του πόνου αρχικά και αργότερα με αντίσταση, παθητικής κινητοποίησης αρχικά δε δεξί ώμο και υποβοηθούμενα ενεργητικά αργότερα, επανεκπαίδευση βάδισης με υποστήριξη από θεραπευτή και μειωμένη φόρτιση, βάδιση χωρίς βοήθεια αυτόνομα. Επιπλέον πραγματοποίησε θεραπευτικές συνεδρίες φυσικών μέσων για μείωση αιματώματος σε αριστερό μηρό, εκπαίδευση βάδισης χωρίς υποστήριξη και ακολούθησε πρόγραμμα μαγνητοθεραπειών με στόχο την επιτάχυνση πώρωσης των καταγμάτων που υπέστη και πρόγραμμα θεραπευτικής άσκησης εντός θεραπευτικής πισίνας με στόχο τη βελτίωση της δυναμικής ισορροπίας σε όρθια θέση και τη βελτίωση βάδισης. Λόγω της καθήλωσης του παθόντος, του σοκ που υπέστη από το ατύχημα, της απουσίας του από την εργασία του, της αλλαγής του τρόπου ζωής του, παρουσίασε μετεγχειρητικά μετατραυματική διαταραχή, οι εκδηλώσεις της οποίας ήταν το έντονο άγχος, η διαταραχή ύπνου και ορέξεως, η επιθυμία να κλάψει και η απαισιοδοξία για το μέλλον. Σύμφωνα με την υπ' αριθμό πρωτ…../9-8-2018 ιατρική βεβαίωση του ιατρού, Γ. Τ. στο Πανεπιστημιακό Νοσοκομείο "ΑΤΤΙΚΟΝ" ο ενάγων τον Αύγουστο του 2018 παρουσίασε "1. Αλγεινή συμπτωματολογία δεξιού ώμου με αιφνίδια εμφάνιση άλγους τις νυχτερινές ώρες που τον αφυπνίζει με αποτέλεσμα τη διακοπή του ύπνου, 2. Παριασθησίες μηρών αμφοτερόπλευρα με καυσαλγία και αιμωδία πρόσθιας έξω επιφάνειας αμφοτερόπλευρα, 3. μεγάλη δυσχέρεια έγερσης από βαθύ κάθισμα και εύκολη κόπωση κατά τη βάδιση ακόμα και μικρής απόστασης, 4. δυσλειτουργία κύστης με συχνές ουρήσεις μικρής ποσότητας ούρων καθώς και περιστασιακή απώλεια ελέγχου στον σφικτήρα του εντέρου και απώλεια κοπράνων. Στη παρούσα φάση από την αντικειμενική νευρολογική] εξέταση διαπιστώθηκε: ήπια υπαισθησία πρόσθιας επιφάνειας μηρού αμφοτερόπλευρα, τενόντιες αντανακλάσεις παράγονται ομότιμα στα πάνω άκρα, ενώ στα κάτω άκρα το αχίλλειο τενόντιο αντανακλαστικά παράγεται νωθρό. Μυοπαθητική ανέγερση από βαθύ κάθισμα. Αδυναμία ανύψωσης δεξιού άνω άκρου, με συνοδό έντονο άλγος. Σημαντική δυσχέρεια στην έσω και έξω στροφή του ίδιου μέλους. Η συμπτωματολογία και η σημειολογία του ασθενούς θεωρείται απότοκος όψιμων μετατραυματικών νευρομυικών βλαβών του ώμου" ... Ο ενάγων δικαιούται να λάβει ως χρηματική ικανοποίηση για την αποκατάσταση της ηθικής βλάβης που υπέστη από το ατύχημα το συνολικό ποσό των 18.000 ευρώ, το οποίο κρίνεται εύλογο και δίκαιο, λαμβανομένων υπόψη των συνθηκών κάτω από τις οποίες συνέβη το ένδικο ατύχημα, της μη ύπαρξης υπαιτιότητας του ενάγοντος για τον τραυματισμό του, το γεγονός ότι ο ενάγων νοσηλεύτηκε στο νοσοκομείο και στο κέντρο αποκατάστασης για το προαναφερόμενο χρονικό διάστημα, την έκταση και το μέγεθος των σωματικών βλαβών που υπέστη, της ταλαιπωρίας που υπέστη, της κοινωνικής θέσης και οικονομικής κατάστασής του, χωρίς ωστόσο να λαμβάνεται υπόψη η περιουσιακή κατάσταση της ασφαλιστικής εταιρίας, της οποίας η ευθύνη είναι εγγυητική ... ''. Κρίνοντας έτσι το Εφετείο, δηλαδή με το να καθορίσει τη χρηματική ικανοποίηση του ενάγοντος - αναιρεσίβλητου λόγω ηθικής βλάβης στο ανωτέρω ποσό (ομοίως έκρινε και η πρωτοβάθμια απόφαση), δεν παραβίασε την αρχή της αναλογικότητας, ούτε υπερέβη τα ακραία όρια της διακριτικής του ευχέρειας, δεδομένου ότι το ποσό αυτό, κατά την κοινή πείρα, τη δικαστηριακή πρακτική και τη συνείδηση για το δίκαιο, δεν υπερβαίνει και μάλιστα καταφανώς, εκείνο που συνήθως επιδικάζεται σε παρόμοιες περιπτώσεις χρηματικής ικανοποίησης λόγω ηθικής βλάβης. Επομένως, είναι αβάσιμος ο δεύτερος, από τον αριθμό 1 του άρθρου 559 του ΚΠολΔ, λόγος του αναιρετηρίου, με τον οποίο η αναιρεσείουσα αποδίδει στη προσβαλλόμενη απόφαση την αιτίαση, ότι, κατά παράβαση της αρχής της αναλογικότητας και καθ' υπέρβαση των ακραίων ορίων της διακριτικής του ευχέρειας, το Εφετείο, κατά την εφαρμογή των διατάξεων, ουσιαστικού δικαίου του άρθρου 932 του ΑΚ και της συνταγματικής αρχής της αναλογικότητας, αναγνώρισε ότι η εναγόμενη-αναιρεσείουσα οφείλει ως εύλογη χρηματική ικανοποίηση λόγω ηθικής βλάβης από τον τραυματισμό του αναιρεσίβλητου το ανωτέρω ποσό, το οποίο όμως είναι δυσανάλογα μεγάλο σε σχέση με αυτό που επιδικάζεται σε ανάλογες περιπτώσεις. Μετά από αυτά, πρέπει, κατά παραδοχή του ως άνω λόγου αναίρεσης, να αναιρεθεί η προσβαλλόμενη απόφαση, κατά το μέρος της που απέρριψε την ένσταση της αναιρεσείουσας ασφαλιστικής εταιρίας περί έλλειψης ενεργητικής νομιμοποίησης του ενάγοντος ως προς την αξίωσή του καταβολής των δαπανών νοσηλείας του, ύψους 18.423,90 ευρώ, που του επιδικάστηκε, να παραπεμφθεί η υπόθεση για περαιτέρω εκδίκαση στο ίδιο δικαστήριο, συγκροτούμενο από άλλο Δικαστή, εκτός από εκείνον που εξέδωσε την αναιρούμενη απόφαση (άρθρ. 580 παρ. 3 του ΚΠολΔ), να διαταχθεί η επιστροφή στην αναιρεσείουσα του κατατεθέντος από αυτήν για την άσκηση της αναίρεσης παραβόλου (άρθρο 495 παρ. 3 του ΚΠολΔ, όπως ισχύει και εφαρμόζεται στην παρούσα υπόθεση μετά την αντικατάστασή του με το άρθρο τρίτο του άρθρου 1 του ν. 4335/2015, που ισχύει, κατ` άρθρο 1 άρθρο ένατο παρ. 2 αυτού, για τα κατατιθέμενα από 1-1-2016 ένδικα μέσα) και να καταδικασθεί ο αναιρεσίβλητος στη πληρωμή των δικαστικών εξόδων της αναιρεσείουσας, η οποία κατέθεσε προτάσεις κατά το νόμιμο και βάσιμο αίτημά της (άρθρ. 176, 183 και 191 παρ. 2 του ΚΠολΔ). 
ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ 
Αναιρεί την με αριθ. 1539/2021 τελεσίδικη απόφαση του Μονομελούς Εφετείου Αθηνών, κατά το αναφερόμενο στο σκεπτικό μέρος της. 
Παραπέμπει την υπόθεση προς περαιτέρω εκδίκαση, κατά το άνω μέρος της, στο ίδιο δικαστήριο, αποτελούμενο από άλλο Δικαστή.
Διατάσσει την επιστροφή του καταβληθέντος παραβόλου στην καταθέσασα αναιρεσείουσα. 
Καταδικάζει τον αναιρεσίβλητο στα δικαστικά έξοδα της αναιρεσείουσας, τα οποία ορίζει στο ποσό των τριών χιλιάδων (3.000) ευρώ. 
ΚΡΙΘΗΚΕ και αποφασίστηκε στην Αθήνα στις 29 Ιουνίου 2023.
Η ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ Ο ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ 
ΔΗΜΟΣΙΕΥΤΗΚΕ στην Αθήνα σε δημόσια συνεδρίαση, στο ακροατήριό του, στις 31 Αυγούστου 2023.
Η ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ H ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ