ΑΡΙΘΜΟΣ 308/2013 ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ ΣΤ' ΠΟΙΝΙΚΟ ΤΜΗΜΑ Συγκροτήθηκε από τους Δικαστές: Νικόλαο Ζαΐρη, Αντιπρόεδρο του Αρείου Πάγου, Κωνσταντίνο Φράγκο, Γεώργιο Αδαμόπουλο - Εισηγητή, Ειρήνη Κιουρκτσόγλου-Πετρουλάκη και Μαρία Γαλάνη-Λεοναρδοπούλου, Αρεοπαγίτες. Συνήλθε σε δημόσια συνεδρίαση στο Κατάστημά του στις 12 Φεβρουαρίου 2013, με την παρουσία του Αντεισαγγελέα του Αρείου Πάγου Γεωργίου Παντελή (γιατί κωλύεται ο Εισαγγελέας του Αρείου Πάγου) και του Γραμματέως Χαράλαμπου Αθανασίου, για να δικάσει την αίτηση της αναιρεσείουσας-κατηγορουμένης Γ. Κ. του Κ., κατοίκου ..., η οποία παρέστη με τον πληρεξούσιο δικηγόρο της Ευάγγελο Παπαγιαννούλα, περί αναιρέσεως της υπ' αριθμ. 24395/2012 αποφάσεως του Τριμελούς Πλημμελειοδικείου Αθηνών. Με πολιτικώς ενάγουσα την εταιρεία με την επωνυμία "ΜΕΤΑΙΧΜΙΟ ΕΚΔΟΤΙΚΗ ΑΕ", νομίμως εκπροσωπουμένης, η οποία δεν παρέστη. Το Τριμελές Πλημμελειοδικείο Αθηνών, με την ως άνω απόφασή του διέταξε όσα λεπτομερώς αναφέρονται σ' αυτή, και η αναιρεσείουσα-κατηγορουμένη ζητεί την αναίρεση αυτής, για τους λόγους που αναφέρονται στην από 18 Ιουνίου 2012 αίτησή της, η οποία καταχωρίστηκε στο οικείο πινάκιο με τον αριθμό 834/2012. Αφού άκουσε Τον πληρεξούσιο δικηγόρο της αναιρεσείουσας, που ζήτησε όσα αναφέρονται στα σχετικά πρακτικά και τον Αντεισαγγελέα του Αρείου Πάγου, που πρότεινε να γίνει δεκτή η προκείμενη αίτηση αναίρεσης, ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ Από τη διάταξη του άρθρου 46 παρ.1α του ΠΚ προκύπτει ότι για την ύπαρξη ηθικής αυτουργίας απαιτούνται α) πρόκληση από τον ηθικό αυτουργό σε κάποιον άλλον της απόφασης να διαπράξει ορισμένη πράξη, η πρόκληση δε αυτή μπορεί να γίνει με οποιονδήποτε τρόπο ή μέσο, όπως πειθώ, φορτικότητα, απειλή, υπόσχεση αμοιβής κλπ, β) η διάπραξη από τον άλλον της πράξης αυτής και γ) δόλος του ηθικού αυτουργού, δηλαδή ηθελημένη πρόκληση της απόφασης για τη διάπραξη από τον άλλον της αντικειμενικής υπόστασης ορισμένου εγκλήματος με γνώση και θέληση ή αποδοχή της συγκεκριμένης εγκληματικής πράξης. Για την πληρότητα της αιτιολογίας της ηθικής αυτουργίας αρκεί η μνεία του τρόπου ή μέσου, ως πειθούς και φορτικότητας με την έννοια της πειστικότητας και της παροχής συμβουλών, δια των οποίων ο ηθικός αυτουργός προκάλεσε στον φυσικό αυτουργό την απόφαση να διαπράξει ορισμένη αξιόποινη πράξη την οποία ο τελευταίος τέλεσε. Στην προκειμένη περίπτωση με την προσβαλλόμενη 24395/2012 απόφασή του το Τριμελές Πλημμελειοδικείο Αθηνών μετά από εκτίμηση και αξιολόγηση όλων των κατ' είδος αναφερομένων αποδεικτικών μέσων δέχτηκε ανελέγκτως ότι: "Οι κατηγορούμενες έχουν τελέσει την πράξη της ηθικής αυτουργίας την πράξη της παράβασης του νόμου "για επιταγές" κατ' εξακολούθηση, κατά επιτρεπτή μεταβολή της κατηγορίας. Ειδικότερα, αποδείχθηκε, ότι οι κατηγορούμενες στις 20.1.1997 συμφώνησαν τη σύσταση της ομόρρυθμης εταιρείας με την επωνυμία "Κ. Γ. &' Β. Α. Ο.Ε.", της οποίας διαχειριστές &' εκπρόσωποι, ορίσθηκαν οι κατηγορούμενες, προβλέφθηκε δε η δυνατότητά τους να εξουσιοδοτούν τρίτο άτομο να ενεργεί για λογαριασμό της εταιρείας, να υπογράφει και να την εκπροσωπεί, έναντι του δημοσίου, τραπεζών, οργανισμών ή οποιουδήποτε τρίτου με απλή εξουσιοδότηση. Δυνάμει του υπ' αριθμ. .../19.9.2002 πληρεξουσίου της συμβολαιογράφου Αθηνών Μαρίας Λαζάρου του Χρήστου, οι κατηγορούμενες, δήλωσαν ότι καθιστούσαν ειδικό πληρεξούσιο, αντιπρόσωπο &' αντίκλητό τους τον Θ. Μ. του Κ., στον οποίο έδωσαν την πληρεξουσιότητα και το δικαίωμα όπως απ' αυτών και για λογαριασμό του εκδίδει, αποδέχεται, οπισθογραφεί, τριτεγγυάται &' εξοφλεί συναλλαγματικές, γραμμάτια σε διαταγή και επιταγές. Στη συνέχεια, δυνάμει της υπ' αριθμ. .../9.9.2008 πράξης ανάκλησης πληρεξουσίου της ίδια πιο πάνω συμβολαιογράφου οι κατηγορούμενες δήλωσαν ότι αίρουν και ανακαλούν τις λευκές και ειδικές εντολές που έδωσαν στο Θ. Μ.. Ο τελευταίος, σύμφωνα με την από 4.5.2011 βεβαίωση της τράπεζας ALPHA ΒΑΝΚ παρέλαβε το μπλοκ των επιταγών από Νο ... έως ... της εταιρείας Κ. Γ. και Β. Α. ΟΕ δυνάμει ειδικού πληρεξουσίου. Περαιτέρω, αποδείχθηκε ότι ο Θ. Μ., δυνάμει του πιο πάνω ειδικού πληρεξουσίου και κατόπιν σχετικής επιταγής των κατηγορουμένων, εξέδωσε τις κάτωθι μεταχρονολογημένες επιταγές: α) σε χρόνο που δεν διευκρινίσθηκε πάντως πριν τις 7.4.2008 (βλ. ημερομηνία πρώτης οπισθογράφησης) σε διαταγή της εταιρείας ΜΕΤΑΙΧΜΙΟ Α.Ε., για το ποσό των 10.000 ευρώ επί της τράπεζας "EFG Eurobank ERGASIAS Α.Ε.", σε χρέωση του υπ' αριθμ. ... λογαριασμού της πιο πάνω εταιρείας, την με αριθμό ... μεταχρονολογημένη επιταγή με ημερομηνία εκδόσεως την 31.12.08, η οποία αν και εμφανίσθηκε εμπρόθεσμα στην πληρώτρια τράπεζα στις 11.9.2008, από το νόμιμο κομιστή της δεν πληρώθηκε, διότι στο λογαριασμό της εκδότριας εταιρείας δεν υπήρχε επαρκές υπόλοιπο, γεγονός που γνώριζε, 2) σε αδιευκρίνιστο χρονικό διάστημα, πάντως περί τις αρχές Οκτωβρίου 2007, εξέδωσε σε διαταγή της εγκαλούσης εταιρείας με την επωνυμία "ΜΕΤΑΙΧΜΙΟ ΕΚΔΟΤΙΚΗ Α.Ε." για το ποσό των 10.000 ευρώ επί της τράπεζας "EFG EUROBANK ERGASIAS AE" σε χρέωση του υπ' αρ. ... λογαριασμού την υπ' αρ. ... μεταχρονολογημένη επιταγή με ημερομηνία έκδοσης την 30.9.2008, η οποία αν και εμφανίσθηκε εμπρόθεσμα στην πληρώτρια τράπεζα για πληρωμή στις 11.9.2008 από το νόμιμο κομιστή της δεν πληρώθηκε, διότι στο λογαριασμό της εκδότριας εταιρείας δεν υπήρχε επαρκές χρηματικό υπόλοιπο κατά το χρόνο της εμφάνισης της προς πληρωμή, γεγονός που αυτές γνώριζαν, 3) σε αδιευκρίνιστο χρονικό διάστημα, πάντως περί τις αρχές Οκτωβρίου 2007, εξέδωσε σε διαταγή της εγκαλούσης εταιρείας με την επωνυμία "ΜΕΤΑΙΧΜΙΟ ΕΚΔΟΤΙΚΗ Α.Ε." για το ποσό των 5.000 ευρώ επί της τράπεζας "ΑΛΦΑ ΜΠΑΝΚ" σε χρέωση του υπ' αρ. ... λογαριασμού την υπ' αρ. ... μεταχρονολογημένη επιταγή με ημερομηνία έκδοσης την 23.1.2009, η οποία αν και εμφανίσθηκε εμπρόθεσμα στην πληρώτρια τράπεζα για πληρωμή στις 12.9.2008 από το νόμιμο κομιστή της δεν πληρώθηκε, διότι στο λογαριασμό της εκδότριας εταιρείας δεν υπήρχε επαρκές χρηματικό υπόλοιπο κατά το χρόνο της εμφάνισής της προς πληρωμή, γεγονός που αυτές γνώριζαν, 4) σε αδιευκρίνιστο χρονικό διάστημα, πάντως περί τις αρχές Ιουλίου 2008, εξέδωσε σε διαταγή της εγκαλούσης εταιρείας με την επωνυμία "ΜΕΤΑΙΧΜΙΟ ΕΚΔΟΤΙΚΗ Α.Ε." για το ποσό των 7.000 ευρώ επί της τράπεζας "PROBANK ΑΕ" σε χρέωση του υπ' αρ. ... λογαριασμού την υπ' αρ. ... μεταχρονολογημένη επιταγή με ημερομηνία έκδοσης την 31.8.2009, η οποία αν και εμφανίσθηκε εμπρόθεσμα στην πληρώτρια τράπεζα για πληρωμή στις 11.9.2008 από το νόμιμο κομιστή της δεν πληρώθηκε, διότι στο λογαριασμό της εκδότριας εταιρείας δεν υπήρχε επαρκές χρηματικό υπόλοιπο κατά το χρόνο της εμφάνισης της προς πληρωμή, γεγονός που αυτές γνώριζαν, 5) σε αδιευκρίνιστο χρονικό διάστημα, πάντως περί τις αρχές Οκτωβρίου 2007, εξέδωσε σε διαταγή της εγκαλούσης εταιρείας με την επωνυμία "ΜΕΤΑΙΧΜΙΟ ΕΚΔΟΤΙΚΗ Α.Ε." για το ποσό των 5.000 ευρώ επί της τράπεζας "ΑΛΦΑ ΜΠΑΝΚ ΑΕ" σε χρέωση του υπ' αρ. ... λογαριασμού την υπ' αρ. ... μεταχρονολογημένη επιταγή με ημερομηνία έκδοσης την 29.12.2008, η οποία αν και εμφανίσθηκε εμπρόθεσμα στην πληρώτρια τράπεζα για πληρωμή στις 12.9.2008 από το νόμιμο κομιστή της δεν πληρώθηκε, διότι στο λογαριασμό της εκδότριας εταιρείας δεν υπήρχε επαρκές χρηματικό υπόλοιπο κατά το χρόνο της εμφάνισής της προς πληρωμή, γεγονός που αυτές γνώριζαν". Στη συνέχεια, το άνω Δικαστήριο κήρυξε ένοχες την αναιρεσείουσα και την Α. Β. για την πράξη της ηθικής αυτουργίας στην έκδοση ακαλύπτων επιταγών κατ' εξακολούθηση με το ακόλουθο διατακτικό: "Κηρύσσει αυτές ένοχες, κατ' επιτρεπτή μεταβολή της κατηγορίας, της ηθικής αυτουργίας στην έκδοση ακάλυπτης επιταγής κατ' εξακολούθηση και ειδικότερα ότι στην Αθήνα στους κάτωθι χρόνους, ως νόμιμες εκπρόσωποι της εταιρείας με την επωνυμία "Κ. Γ. & Β. Ο.Ε." και δ.τ. "ΠΕΡΙΒΟΛΑΚΙ & ΑΤΡΑΠΟΣ" με περισσότερες πράξεις που συνιστούν εξακολούθηση του ιδίου αδικήματος προκάλεσαν σε άλλον την απόφαση να εκδώσει εν γνώσει του επιταγές οι οποίες δεν πληρώθηκαν από τον πληρωτή γιατί σε αυτόν δεν είχαν αντίστοιχα διαθέσιμα κεφάλαια κατά το χρόνο έκδοσης και εμφάνισής τους προς πληρωμή και ειδικότερα προκάλεσαν την απόφαση στο Θ. Μ. του Κ., αντιπρόσωπό τους και 1) σε αδιευκρίνιστο χρονικό διάστημα, πάντως περί τις αρχές Οκτωβρίου 2007, εξέδωσε σε διαταγή της εγκαλούσης εταιρείας με την επωνυμία "ΜΕΤΑΙΧΜΙΟ ΕΚΔΟΤΙΚΗ Α.Ε." για το ποσό των 10.000 ευρώ επί της τράπεζας "EFG EUROBANK ΑΕ" σε χρέωση του υπ' αρ. ... λογαριασμού την υπ' αρ. ... μεταχρονολογημένη επιταγή με ημερομηνία έκδοσης την 31.12.2008, η οποία αν και εμφανίσθηκε εμπρόθεσμα στην πληρώτρια τράπεζα για πληρωμή στις 11.9.2008 από το νόμιμο κομιστή της δεν πληρώθηκε, διότι στο λογαριασμό της εκδότριας εταιρείας δεν υπήρχε επαρκές χρηματικό υπόλοιπο κατά το χρόνο της εμφάνισης της προς πληρωμή, γεγονός που αυτές γνώριζαν, 2) σε αδιευκρίνιστο χρονικό διάστημα, πάντως περί τις αρχές Οκτωβρίου 2007, εξέδωσε σε διαταγή της εγκαλούσης εταιρείας με την επωνυμία "ΜΕΤΑΙΧΜΙΟ ΕΚΔΟΤΙΚΗ Α.Ε." για το ποσό των 10.000 ευρώ επί της τράπεζας "EFG EUROBANK ΑΕ" σε χρέωση του υπ' αρ. ... λογαριασμού την υπ' αρ. ... μεταχρονολογημένη επιταγή με ημερομηνία έκδοσης την 30.9.2008, η οποία αν και εμφανίσθηκε εμπρόθεσμα στην πληρώτρια τράπεζα για πληρωμή στις 11.9.2008 από το νόμιμο κομιστή της δεν πληρώθηκε, διότι στο λογαριασμό της εκδότριας εταιρείας δεν υπήρχε επαρκές χρηματικό υπόλοιπο κατά το χρόνο της εμφάνισης της προς πληρωμή, γεγονός που αυτές γνώριζαν, 3) σε αδιευκρίνιστο χρονικό διάστημα, πάντως περί τις αρχές Οκτωβρίου 2007, εξέδωσε σε διαταγή της εγκαλούσης εταιρείας με την επωνυμία "ΜΕΤΑΙΧΜΙΟ ΕΚΔΟΤΙΚΗ ΑΕ" για το ποσό των 5.000 ευρώ επί της τράπεζας "ΑΛΦΑ ΜΠΑΝΚ" σε χρέωση του υπ' αρ. ... λογαριασμού την υπ' αρ. ... μεταχρονολογημένη επιταγή με ημερομηνία έκδοσης την 23.1.2009, η οποία αν και εμφανίσθηκε εμπρόθεσμα στην πληρώτρια τράπεζα για πληρωμή στις 12.9.2008 από το νόμιμο κομιστή της δεν πληρώθηκε, διότι στο λογαριασμό της εκδότριας εταιρείας δεν υπήρχε επαρκές χρηματικό υπόλοιπο κατά το χρόνο της εμφάνισής της προς πληρωμή, γεγονός που αυτές γνώριζαν,4) σε αδιευκρίνιστο χρονικό διάστημα, πάντως περί τις αρχές Ιουλίου 2008, εξέδωσε σε διαταγή της εγκαλούσης εταιρείας με την επωνυμία "ΜΕΤΑΙΧΜΙΟ ΕΚΔΟΤΙΚΗ Α.Ε." για το ποσό των 7.000 ευρώ επί της τράπεζας "PROBANK ΑΕ" σε χρέωση του υπ' αρ. ... λογαριασμού την υπ' αρ. ... μεταχρονολογημένη επιταγή με ημερομηνία έκδοσης την 31.8.2009, η οποία αν και εμφανίσθηκε εμπρόθεσμα στην πληρώτρια τράπεζα για πληρωμή στις 11.9.2008 από το νόμιμο κομιστή της δεν πληρώθηκε, διότι στο λογαριασμό της εκδότριας εταιρείας δεν υπήρχε επαρκές χρηματικό υπόλοιπο κατά το χρόνο της εμφάνισής της προς πληρωμή, γεγονός που αυτές γνώριζαν, 5) σε αδιευκρίνιστο χρονικό διάστημα, πάντως περί τις αρχές Οκτωβρίου 2007, εξέδωσε σε διαταγή της εγκαλούσης εταιρείας με την επωνυμία "ΜΕΤΑΙΧΜΙΟ ΕΚΔΟΤΙΚΗ Α.Ε." για το ποσό των 5.000 ευρώ επί της τράπεζας "ΑΛΦΑ ΜΠΑΝΚ ΑΕ" σε χρέωση του υπ' αρ. ... λογαριασμού την υπ' αρ. ... μεταχρονολογημένη επιταγή με ημερομηνία έκδοσης την 29.12.2008, η οποία αν και εμφανίσθηκε εμπρόθεσμα στην πληρώτρια τράπεζα για πληρωμή στις 12.9.2008 από το νόμιμο κομιστή της δεν πληρώθηκε, διότι στο λογαριασμό της εκδότριας εταιρείας δεν υπήρχε επαρκές χρηματικό υπόλοιπο κατά το χρόνο της εμφάνισής της προς πληρωμή, γεγονός που αυτός γνώριζε". Με τις παραδοχές αυτές η προσβαλλόμενη απόφαση δεν έχει την απαιτούμενη ειδική και εμπεριστατωμένη αιτιολογία καθόσον δεν διαλαμβάνει ούτε στο αιτιολογικό ούτε στο διατακτικό τον τρόπο και τα μέσα με τα οποία οι κατηγορούμενες παρέπεισαν τον αυτουργό να τελέσει την αξιόποινη πράξη της έκδοσης ακαλύπτων επιταγών κατ' εξακολούθηση. Έτσι, εν όψει των ανωτέρω, η αιτιολογία της προσβαλλόμενης είναι ελλιπής και ιδρύθηκε ο εκ του άρθρου 510 παρ.1 Δ' λόγος αναίρεσης, όπως βασίμως προβάλλει η αναιρεσείουσα. Κατ' ακολουθίαν πρέπει να αναιρεθεί η απόφαση ως προς την αναιρεσείουσα και, αφού κατ' εκτίμηση του αιτιολογικού και του διατακτικού αμφότερες οι κατηγορούμενες τέλεσαν την πράξη της ηθικής αυτουργίας κατά συναυτουργία, πρέπει να αναιρεθεί η απόφαση κατ' εφαρμογή του άρθρου 469 ΚΠΔ και ως προς τη μη ασκήσασα αίτηση αναίρεσης Α. Β. και παραπεμφθεί η υπόθεση για νέα συζήτηση στο ίδιο Δικαστήριο για αμφότερες τις κατηγορούμενες, που θα συγκροτηθεί από άλλους δικαστές (άρθρο 519 ΚΠΔ), εκτός από εκείνους που δίκασαν προηγουμένως. ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ Αναιρεί την 24395/ 2012 απόφαση του Τριμελούς Πλημμελειοδικείου Αθηνών ως προς αμφότερες τις εις στο σκεπτικό κατηγορούμενες. Και Παραπέμπει την υπόθεση σε νέα συζήτηση ενώπιον του ιδίου Δικαστηρίου και για τις δύο κατηγορούμενες, που θα συγκροτηθεί από άλλους δικαστές εκτός εκείνων που δίκασαν προηγουμένως. Κρίθηκε αποφασίσθηκε στην Αθήνα στις 19 Φεβρουαρίου 2013. Δημοσιεύθηκε στην Αθήνα σε δημόσια συνεδρίαση στο ακροατήριό του στις 25 Φεβρουαρίου 2013. Ο ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ Ο ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ