Αριθμός 213/2013 
ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ
Δ' Πολιτικό Τμήμα 
ΣΥΓΚΡΟΤΗΘΗΚΕ από τους Δικαστές: Γεώργιο Γιαννούλη, Αντιπρόεδρο του Αρείου Πάγου, Γρηγόριο Κουτσόπουλο, Παναγιώτη Ρουμπή, Δημητρούλα Υφαντή, Γεώργιο Σακκά, Αρεοπαγίτες.
ΣΥΝΗΛΘΕ σε δημόσια συνεδρίαση στο Κατάστημά του, στις 23 Νοεμβρίου 2012, με την παρουσία και της Γραμματέως Ελένης Τσιουρή, για να δικάσει μεταξύ:
Της αναιρεσείουσας: Ανώνυμης Ασφαλιστικής Εταιρείας με την επωνυμία "ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΝΩΣΙΣ Α.Ε." και τον διακριτικό τίτλο "ΑΣΦΑΛΕΙΑΙ ΜΙΝΕΤΤΑ" νομίμως εκπροσωπούμενη, η οποία εκπροσωπήθηκε δια του πληρεξουσίου δικηγόρου της Ευθύμιο Καραΐσκο και κατέθεσε προτάσεις.
Της αναιρεσιβλήτου: Σ. χήρας Χ. Μ., κατοίκου ... η οποία δεν εμφανίσθηκε και δεν εκπροσωπήθηκε από πληρεξούσιο δικηγόρο.
Η ένδικη διαφορά άρχισε με την 192/3-9-2007 η από 29-8-2007 αγωγή της ήδη αναιρεσιβλήτου, την 29/11-2-2008 αγωγή προσώπων που δεν είναι διάδικοι στην παρούσα δίκη, που κατατέθηκαν στο Μονομελές Πρωτοδικείο Καλαμάτας. Εκδόθηκαν οι αποφάσεις:177/2008 οριστική του ίδιου Δικαστηρίου και 21/2011 του Εφετείου Καλαμάτας. Την αναίρεση της τελευταίας απόφασης ζητεί η αναιρεσείουσα με την από 12/7/2011 αίτησή της.
Κατά τη συζήτηση της αίτησης αυτής, που εκφωνήθηκε από το πινάκιο, οι διάδικοι παραστάθηκαν, όπως σημειώνεται πιο πάνω. Ο Εισηγητής Αρεοπαγίτης, Γεώργιος Σακκάς, ανέγνωσε την από 29-2-2012 έκθεσή του, με την οποία εισηγήθηκε την απόρριψη της αιτήσεως αναιρέσεως.
Ο πληρεξούσιος της αναιρεσείουσας ζήτησε την παραδοχή της αιτήσεως και την καταδίκη του αντιδίκου μέρους στη δικαστική δαπάνη.
ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ
1. Όπως προκύπτει από την έκθεση επίδοσης …/11-1-2012 του δικαστικού επιμελητή στο Πρωτοδικείο Καλαμάτας …, αντίγραφο της από 12-7-2011 αίτησης αναίρεσης με την από 9-8-2011 πράξη του Προέδρου του Δ' Τμήματος, ο οποίος είχε ορίσει δικάσιμο την 9-3-2012, και με κλήση για τη δικάσιμο αυτή, επιδόθηκε νόμιμα στην αναιρεσίβλητη Σ. Μ. Επομένως αυτή, που δεν εμφανίστηκε όταν η υπόθεση εκφωνήθηκε νόμιμα κατά την παρούσα μετ' αναβολή δικάσιμο, πρέπει να δικαστεί ερήμην και να προχωρήσει η συζήτηση της υποθέσεως παρά την απουσία της (άρθρο 576 παρ.2 του ΚΠολΔ). 2. Από τις διατάξεις των άρθρων 10 του ν. ΓπΝ/1911, 297, 298, 300, 330 και 914 Α.Κ. συνάγεται, ότι αναγκαία προϋπόθεση της ευθύνης για αποζημίωση σε σύγκρουση αυτοκινήτων είναι η υπαιτιότητα του οδηγού που προκάλεσε τη ζημία, καθώς και η ύπαρξη αιτιώδους συνδέσμου μεταξύ της πράξης ή παράλειψης του οδηγού αυτού και της σύγκρουσης από την οποία προκλήθηκαν οι ζημίες. Τέτοιος σύνδεσμος πρόσφορος για την επέλευση του αποτελέσματος υπάρχει όταν η σχετική πράξη ή παράλειψη του ζημιώσαντος ήταν ικανή, κατά τη συνήθη πορεία των πραγμάτων, να προκαλέσει τη ζημία. Η ύπαρξη του αιτιώδους συνδέσμου σε κάθε συγκεκριμένη περίπτωση είναι ζήτημα καθαρά πραγματικό και κρίνεται από το δικαστήριο της ουσίας. Όμως η κρίση για το αν τα πραγματικά περιστατικά που κυριαρχικά διαπίστωσε το δικαστήριο της ουσίας επιτρέπουν το συμπέρασμα ότι ορισμένο γεγονός μπορεί αντικειμενικά να θεωρηθεί ως πρόσφορη αιτία του αποτελέσματος που επήλθε υπόκειται στον αναιρετικό έλεγχο. Περαιτέρω, η ύπαρξη της υπαιτιότητας ή της συνυπαιτιότητας, καθώς και ο βαθμός πταίσματος των υπαίτιων οδηγών των συγκρουσθέντων αυτοκινήτων, δεν αναιρούνται από μόνο το γεγονός ότι ένας από τους οδηγούς αυτούς παραβίασε τις διατάξεις του ΚΟΚ, αφού μόνη η παραβίαση των διατάξεων αυτού από τους οδηγούς δεν θεμελιώνει αυτή καθαυτή υπαιτιότητα στην επέλευση αυτοκινητικού ατυχήματος. Αποτελεί απλά στοιχείο, η στάθμιση του οποίου από το δικαστήριο της ουσίας θα κριθεί σε σχέση με την ύπαρξη αιτιώδους συνδέσμου μεταξύ της συγκεκριμένης παράβασης και του αποτελέσματος που επήλθε. Εξάλλου, ο λόγος αναίρεσης από το εδάφιο 19 του άρθρου 559 Κ.Πολ.Δικ. για έλλειψη νόμιμης βάσης ιδρύεται όταν από τις αιτιολογίες της απόφασης δεν προκύπτουν με σαφήνεια, πληρότητα και χωρίς αντιφάσεις εκείνα τα πραγματικά περιστατικά που συγκροτούν το πραγματικό του κανόνα ουσιαστικού δικαίου ο οποίος εφαρμόστηκε (υπαγωγικός συλλογισμός), ώστε καθίσταται ανέφικτος ο αναιρετικός έλεγχος της ορθής ή μη εφαρμογής της διάταξης. Ο λόγος άρα δεν ιδρύεται, όταν οι ελλείψεις αναφέρονται στην αιτιολόγηση απλά του αποδεικτικού πορίσματος, εφόσον αυτό διατυπώνεται με σαφήνεια. Τέλος, ο λόγος αναίρεσης από το εδάφιο 1 του άρθρου 559 Κ.Πολ.Δικ., μπορεί να εξεταστεί και ως λόγος από το εδάφιο 19 του ίδιου άρθρου και κώδικα γιατί περιέχει σιωπηρά και παράπονο για έλλειψη νόμιμης βάσης (ΑΠ 393/1999). Στην προκειμένη περίπτωση, το Εφετείο με την προσβαλλομένη απόφασή του δέχτηκε ανελέγκτως σχετικά με την συνυπαιτιότητα των οδηγών των συγκρουσθέντων αυτοκινήτων στο επίδικο ατύχημα, τα ακόλουθα πραγματικά περιστατικά: "Στις 31-3-2007 και περί ώρα 10:50 η ενάγουσα της από 29-8-2007 αγωγής Σ. Μ. οδηγώντας το υπ' αριθμ. ... ΙΧΕ αυτοκίνητο ιδιοκτησίας της, που ήταν ασφαλισμένο για τις έναντι τρίτων ζημίες στη δεύτερη εναγομένη της από 11-2-2008 αγωγής ασφαλιστική εταιρεία με την επωνυμία "ALLIANZ ΑΕΓΑ", εκινείτο επί της εθνικής οδού Καλαμάτας-Τρίπολης και δη στο 62° χιλιόμετρο αυτής με κατεύθυνση προς Τρίπολη. Στον ίδιο τόπο και χρόνο ομορρόπως προς το άνω αυτοκίνητο και όπισθεν αυτού εκινείτο το υπ' αριθμ. ... ΙΧΕ αυτοκίνητο που οδηγούσε ο ιδιοκτήτης του Ν. Ψ., το οποίο ήταν ασφαλισμένο για τις έναντι τρίτων ζημίες στην εναγομένη της από 29-8-2007 αγωγής ασφαλιστική εταιρεία με την επωνυμία "ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΝΩΣΗ ΑΣΦ-ΜΙΝΕΤΤΑ ΑΕ". Στο παραπάνω σημείο η ως άνω εθνική οδός είναι διπλής κατευθύνσεως με συνολικό πλάτος οδοστρώματος 8,40 μέτρων, διαθέτει από ένα ρεύμα κυκλοφορίας ανά κατεύθυνση και έρεισμα πλάτους 3,40 μέτρων κατά μήκος του ρεύματος πορείας προς Τρίπολη, είναι δε σε μεγάλο μήκος ευθεία, ενώ η ορατότητα δεν περιορίζεται. Στο ύψος του 62ου χιλιομέτρου της Εθνικής οδού, όπου αυτή συμβάλλεται από αριστερά, σε σχέση με την πορεία των κινούμενων στο ρεύμα πορείας προς Τρίπολη αυτοκινήτων, με επαρχιακή οδό οδηγούσα προς Μελιγαλά, η ανωτέρω οδηγός του υπ' αριθμ. ... ΙΧΕ αυτοκινήτου Σ. Μ., επιθυμώντας να εισέλθει στην τελευταία οδό, ακινητοποίησε τούτο πλησίον του άξονα της Εθνικής οδού και στο ρεύμα πορείας της (προς Τρίπολη), αναμένοντας να διέλθουν τα οχήματα που εκινούντο στο αντίθετο ρεύμα πορείας της Εθνικής οδού (προς Καλαμάτα). Τη στιγμή εκείνη το όπισθεν κινούμενο αυτοκίνητο, που οδηγούσε ο Ν. Ψ. κατά τα ως άνω, προσέκρουσε με σφοδρότητα με το εμπρόσθιο τμήμα του (από τη μέση και δεξιά) επί του οπίσθιου τμήματος (από τη μέση και αριστερά) του εν στάσει ευρισκομένου αυτοκινήτου (... ΙΧΕ) μετακινώντας το προς τα αριστερά και διαγωνίως σε απόσταση 40 μέτρων, όπου και ακινητοποιήθηκε όταν το εμπρόσθιο αριστερό μέρος του προσέκρουσε σε μανδρότοιχο που εκτείνεται κατά μήκος του αντίθετου ρεύματος πορείας (προς Καλαμάτα). Το ένδικο ατύχημα οφείλεται στη συντρέχουσα αμέλεια αμφοτέρων των οδηγών, οι οποίοι δεν κατέβαλαν την προσοχή και επιμέλεια που θα κατέβαλε ο κάθε μέσος και συνετός άνθρωπος κάτω από ανάλογες περιστάσεις με βάση τους νομικούς κανόνες και εκείνους της κοινής πείρας και της λογικής. Ειδικότερα η αμέλεια της οδηγού του υπ' αριθμ. ... ΙΧΕ αυτοκινήτου συνίσταται στο ότι αυτή ακινητοποίησε χωρίς έγκαιρη προειδοποίηση το όχημά της και δη δεν ενεργοποίησε τον αριστερό δείκτη αλλαγής πορείας του από ικανή απόσταση και χωρίς να ελέγξει προηγουμένως, εάν μπορούσε να πράξει τούτο χωρίς κίνδυνο ή παρακώλυση των λοιπών χρηστών της οδού, οι οποίοι εκινούντο πίσω της και δη του Ν. Ψ., που οδηγούσε το αυτοκίνητό του σε κοντινή απόσταση και με αυξημένη ταχύτητα.
Συνεπώς, η ως άνω ενέργειά της έθεσε εμπόδιο επί της οδού και δημιούργησε όρους κινδύνου για τους λοιπούς χρήστες αυτής. Εξάλλου, η αμέλεια του Ν. Ψ. συνίσταται στο ότι δεν είχε διαρκώς τεταμένη την προσοχή του στην οδήγηση, δεν είχε ρυθμίσει και μειώσει την αυξημένη ταχύτητά του των 100 ΧΜΩ, λαμβάνοντας συνεχώς υπόψη του τις επικρατούσες καιρικές συνθήκες (βροχόπτωση) και δεν τηρούσε αρκετή απόσταση από το προπορευόμενο και ακολούθως σταματημένο όχημα για την αποφυγή της προσκρούσεως σ' αυτό. Έτσι, καθυστέρησε να αντιληφθεί το προπορευόμενο όχημα να πραγματοποιεί στάση επί του οδοστρώματος και επιχείρησε να το αποφύγει ανεπιτυχώς την τελευταία στιγμή με ελιγμό προς τα αριστερά του. Εάν ασκούσε τον έλεγχο και την εποπτεία του οχήματός του, τηρούσε την απόσταση ασφαλείας και έβαινε με ταχύτητα όχι ανώτερη των 70 ΧΜΩ θα μπορούσε να αποφύγει την πρόσκρουση, ενεργώντας, είτε τροχοπέδηση, είτε αποφευκτικό προς τα δεξιά του ελιγμό, που ήταν δυνατός στον ελεύθερο χώρο του οδοστρώματος πλάτους 2,48 μέτρων (4,20 μέτρα το πλάτος του ρεύματος πορείας προς Τρίπολη μείον 1,72 μέτρα το πλάτος του αυτοκινήτου της Σ. Μ. και 1,67 μέτρα το πλάτος του δικού του οχήματος). Η ως άνω ταχύτητα του αυτοκινήτου του συνάγεται κυρίως από το ότι αυτό, όπως και οι ενάγοντες συγγενείς του συνομολογούν, κατεστράφη ολοσχερώς καθώς και από το ότι το εν στάσει ευρισκόμενο αυτοκίνητο εξαιτίας της σύγκρουσης εκτινάχθηκε σε απόσταση 40 μέτρων και ακινητοποιήθηκε όταν προσέκρουσε σε μανδρότοιχο κατά τα προαναφερθέντα. Η υπαιτιότητα των ανωτέρω επιμερίζεται σε ποσοστό 40% για την ενάγουσα Σ. Μ. και σε ποσοστό 60% για τον Ν. Ψ.. 'Ετσι, που έκρινε το Εφετείο δεν παραβίασε τις ουσιαστικές διατάξεις, στις οποίες η πληττομένη απόφαση στηρίχθηκε. Προσθέτως η απόφαση διέλαβε πλήρεις, σαφείς, επαρκείς και χωρίς αντιφάσεις αιτιολογίες στο ουσιώδες ζήτημα της συνυπαιτιότητας των οδηγών των οχημάτων που συγκρούστηκαν, διότι καθιστούν εφικτό τον αναιρετικό έλεγχο όσον αφορά την ορθή εφαρμογή της νομικής έννοιας της αμέλειας και του αιτιώδους συνδέσμου. Επομένως, οι πρώτος και δεύτερος λόγοι, από το άρθρο 559 αριθ. 1 και 19 ΚΠολΔ, του αναιρετηρίου είναι απορριπτέοι ως αβάσιμοι. Κατ' ακολουθίαν των ανωτέρω, πρέπει να απορριφθεί η αίτηση αναιρέσεως. 
ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ 
Απορρίπτει την από 12-7-2011 αίτηση για αναίρεση της 21/2011 απόφασης του Εφετείου Καλαμάτας.
Κρίθηκε και αποφασίσθηκε στην Αθήνα στις 14 Δεκεμβρίου 2012. Και 
Δημοσιεύθηκε στην Αθήνα σε δημόσια συνεδρίαση στο ακροατήριό του στις 7 Φεβρουαρίου 2013.
Ο ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ Η ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ