ΑΡΙΘΜΟΣ 502/2013 ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ Ε' ΠΟΙΝΙΚΟ ΤΜΗΜΑ Συγκροτήθηκε από τους Δικαστές: Χαράλαμπο Δημάδη, Αντιπρόεδρο του Αρείου Πάγου, Βιολέττα Κυτέα, Νικόλαο Κωνσταντόπουλο, Αικατερίνη Βασιλακοπούλου-Κατσαβριά- Εισηγήτρια και Δήμητρα Λεοντάρη-Μπουρνάκα, Αρεοπαγίτες. Συνήλθε σε δημόσια συνεδρίαση στο Κατάστημά του στις 1 Φεβρουαρίου 2013, με την παρουσία του Αντεισαγγελέα του Αρείου Πάγου Αναστάσιου Κανελλόπουλου (γιατί κωλύεται ο Εισαγγελέας) και του Γραμματέα Χαράλαμπου Αθανασίου, για να δικάσει την αίτηση του αναιρεσείοντος - κατηγορουμένου Ν. Α. του Χ., κατοίκου ..., που εκπροσωπήθηκε από τον πληρεξούσιο δικηγόρο του Ιωάννη Λάγγα, περί αναιρέσεως της 4913/2012 αποφάσεως του Τριμελούς Εφετείου Αθηνών. Με πολιτικώς ενάγουσα: "ΕΘΝΙΚΗ ΤΡΑΠΕΖΑ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ Α.Ε." νομίμως εκπ/νη, η οποία εκπροσωπήθηκε στο ακροατήριο από την πληρεξουσία δικηγόρο της Νεκταρία Μυγιάκη. Το Τριμελές Εφετείο Αθηνών, με την ως άνω απόφασή του διέταξε όσα λεπτομερώς αναφέρονται σ' αυτή, και ο αναιρεσείων -κατηγορούμενος ζητεί την αναίρεση αυτής, για τους λόγους που αναφέρονται στην από 19 Ιουνίου 2012 αίτησή του αναιρέσεως, η οποία καταχωρίστηκε στο οικείο πινάκιο με τον αριθμό 801/12. Αφού άκουσε Τον πληρεξούσιο δικηγόρο των διαδίκων, που ζήτησαν όσα αναφέρονται στα σχετικά πρακτικά και τον Αντεισαγγελέα, που πρότεινε να γίνει δεκτή η προκείμενη αίτηση αναίρεσης. ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ Κατά το άρθρο 397 παρ. 1 του ΠΚ ο οφειλέτης που με πρόθεση ματαιώνει ολικά ή εν μέρει την ικανοποίηση του δανειστή του, βλάπτοντας, καταστρέφοντας ή καθιστώντας χωρίς αξία, αποκρύπτοντας ή απαλλοτριώνοντας χωρίς ισότιμο και αξιόχρεο αντάλλαγμα οποιοδήποτε περιουσιακό του στοιχείο, κατασκευάζοντας ψεύτικα χρέη ή ψεύτικες δικαιοπραξίες, τιμωρείται με φυλάκιση μέχρι δύο ετών ή χρηματική ποινή, αν η πράξη δεν υπόκειται σε βαρύτερη ποινή, σύμφωνα με άλλη διάταξη. Απαλλοτρίωση κατά την έννοια της παραγράφου 1 του ως άνω άρθρου είναι κάθε νομική διάθεση με την οποία αποχωρίζεται ο οφειλέτης τα περιουσιακά του στοιχεία, χωρίς ισότιμο και αξιόχρεο αντάλλαγμα, εφόσον με τη διάθεση αυτή αποκλείεται ή ματαιώνεται η δυνατότητα του δανειστή προς ικανοποίηση της απαιτήσεως του. Ο αποχωρισμός αυτός και η μεταβίβαση του περιουσιακού στοιχείου επί εκποιήσεως ακινήτου, επέρχεται από την μεταγραφή της συμβάσεως ( άρθρα 1033, 1192 αρ.1, 1198 του ΑΚ), στο χρόνο της οποίας τοποθετείται και ο χρόνος τελέσεως του εγκλήματος της καταδολίευσης δανειστών, αφότου το μεταβιβασθέν καθίσταται νομικώς απρόσιτο στην αναγκαστική εκτέλεση και όχι στο χρόνο καταρτίσεως της μεταβιβαστικής συμβάσεως, με μόνη την οποία δεν αποξενώνεται ο οφειλέτης του περιουσιακού του στοιχείου, αφού ο δανειστής έχει τη δυνατότητα να ικανοποιηθεί από αυτό ολικά ή μερικά με την επιβολή επ' αυτού αναγκαστικής εκτελέσεως (ΑΠ 2672/2008), ενώ κατά την παράγραφο 3 του ίδιου άρθρου 397 του ΠΚ η ποινική δίωξη ασκείται μόνο ύστερα από έγκληση. Περαιτέρω κατά τη διάταξη του άρθρου 117 παρ. 1 του ίδιου Κώδικα , όταν ο νόμος απαιτεί έγκληση για την ποινική δίωξη κάποιας αξιόποινης πράξης, το αξιόποινο εξαλείφεται αν ο δικαιούχος δεν υποβάλλει την έγκληση μέσα σε τρεις μήνες από την ημέρα που έλαβε γνώση για την πράξη που τελέστηκε και για το πρόσωπο που την τέλεσε ή για έναν από τους συμμέτοχους της. Από τις διατάξεις αυτές , σε συνδυασμό με εκείνες των άρθρων 93 παρ. 3 του Συντάγματος και 139 του ΚΠΔ, συνάγεται ότι η απόφαση επί εγκλήματος διωκομένου κατ' έγκληση, εφόσον η τελευταία αυτή υποβλήθηκε μετά παρέλευση τριμήνου από την τέλεση του, πρέπει να διαλαμβάνει ειδική και εμπεριστατωμένη αιτιολογία και ως προς τον χρόνο κατά τον οποίο ο δικαιούμενος σε έγκληση έλαβε γνώση για την πράξη που τελέστηκε και για το πρόσωπο που την τέλεσε ή για έναν από τους συμμέτοχους αυτής. Αν λείπει τέτοια αιτιολογία , καθίσταται ανέφικτος ο έλεγχος της ορθής ή μη εφαρμογής του νόμου, οπότε η απόφαση δεν έχει νόμιμη βάση και ιδρύονται οι από το άρθρο 510 παρ. 1 στοιχ. Δ και Ε του ΚΠΔ λόγοι αναιρέσεως (ΑΠ 1813/2011, ΑΠ 1565/2009). Στην προκειμένη περίπτωση , το Τριμελές Εφετείο Πλημ/των Αθηνών, όπως προκύπτει από την προσβαλλόμενη απόφαση του, κήρυξε ένοχο τον αναιρεσείοντα για το αδίκημα της καταδολίευσης δανειστών και του επέβαλε ποινή φυλάκισης έξι (6) μηνών, η οποία (καταδολίευση), κατά τις παραδοχές της αποφάσεως, τελέστηκε την 16/11/2004, όταν ο κατηγορούμενος- αναιρεσείων , όντας οφειλέτης, μεταβίβασε με το .../16/11/2004 συμβόλαιο γονικής παροχής της Συμβολαιογράφου Αθηνών Διονυσίας Χαϊκάλη, τα διαλαμβανόμενα ακίνητα στις θυγατέρες του Α. και Ε. Α.. Δέχθηκε δηλαδή η προσβαλλόμενη απόφαση, (κατ' εσφαλμένη ερμηνεία και εφαρμογή των διατάξεων του άρθρου 397 παρ. 1 του ΠΚ ) ως χρόνο τελέσεως της πράξεως την ημερομηνία συντάξεως του μεταβιβαστικού συμβολαίου (16/11/2004) χωρίς να αναφέρεται σ' αυτή ο χρόνος μεταγραφής του προαναφερομένου συμβολαίου, που είναι και ο χρόνος τελέσεως του αδικήματος, για το οποίο καταδικάσθηκε ο αναιρεσείων. Περαιτέρω, από την παραδεκτή επισκόπηση της υποβληθείσας από την παθούσα Εθνική Τράπεζα της Ελλάδος έγκλησης, προκύπτει ότι αυτή υποβλήθηκε την 15/12/2006, δηλαδή μετά την πάροδο τριμήνου από την τέλεση της πράξεως, δηλαδή από την κατά την 29/11/2004 μεταγραφή του οικείου μεταβιβαστικού συμβολαίου. Όμως, ούτε στο σκεπτικό , ούτε στο διατακτικό της προσβαλλόμενης αποφάσεως περιέχεται αιτιολογία που να αναφέρεται στο χρόνο κατά τον οποίο η εγκαλούσα έλαβε γνώση για την εν λόγω πράξη και για το πρόσωπο που την τέλεσε. Έτσι η απόφαση στερείται της απαιτούμενης στο ζήτημα αυτό ειδικής και εμπεριστατωμένης αιτιολογίας και επομένως οι από το άρθρο 510 παρ. 1 στοιχ. Δ και Ε του ΚΠΔ λόγοι αναιρέσεως, με τους οποίους πλήττεται η προσβαλλόμενη απόφαση, ως προς το σημείο αυτό, για έλλειψη ειδικής και εμπεριστατωμένης αιτιολογίας και εσφαλμένη ερμηνεία και εφαρμογή ουσιαστικής ποινικής διατάξεως, είναι βάσιμοι και πρέπει, κατά παραδοχή τους, να αναιρεθεί η προσβαλλόμενη απόφαση. Περαιτέρω, κατά τα άρθρα 111, 112 και 113 του ΠΚ το αξιόποινο των εγκλημάτων εξαλείφεται με την παραγραφή, η οποία προκειμένου για πλημ/τα είναι πενταετής και αρχίζει από τότε που τελέστηκε η πράξη. Η προθεσμία της παραγραφής αναστέλλεται για όσο χρονικό διάστημα διαρκεί η κυρία διαδικασία και έως ότου γίνει αμετάκλητη η καταδικαστική απόφαση, όχι όμως πέραν των τριών ετών για τα πλημ/τα. Από τις διατάξεις αυτές, σε συνδυασμό με εκείνες των άρθρων 310 παρ. 1 εδ. β, 370 εδ. β και 511 του ΚΠΔ προκύπτει ότι η παραγραφή, ως θεσμός δημόσιας τάξης, εξετάζεται αυτεπαγγέλτως από το δικαστήριο σε κάθε στάση της δίκης, ακόμη και από τον Άρειο Πάγο, ο οποίος διαπιστώνοντας τη συμπλήρωση αυτής υποχρεούται να αναιρέσει την προσβαλλόμενη καταδικαστική απόφαση και να παύσει οριστικά την ποινική δίωξη, εφόσον η αίτηση αναιρέσεως είναι τυπικά παραδεκτή και περιέχεται σ' αυτήν ένας τουλάχιστον παραδεκτός και βάσιμος λόγος από τους περιοριστικά αναφερόμενους στο άρθρο 510 παρ. 1 του ΚΠΔ (Ολ.ΑΠ 7/2005). Στην προκειμένη περίπτωση η πράξη της καταδολίευσης δανειστών, για την οποία καταδικάστηκε ο αναιρεσείων- κατηγορούμενος , τιμωρείται σε βαθμό πλημ/τος, από την τέλεση της δε (ήτοι την μεταγραφή του οικείου συμβολαίου γονικής παροχής που έγινε την 29/11/2004) μέχρι και την συζήτηση της αιτήσεως αναιρέσεως (1/2/2013) παρήλθε χρονικό διάστημα μεγαλύτερο της οκταετίας και επομένως εξαλείφθηκε με παραγραφή το αξιόποινο της πράξεως αυτής. Κατά συνέπεια, αφού η ένδικη αίτηση περιέχει παραδεκτούς λόγους αναιρέσεως, οι οποίοι κρίθηκαν βάσιμοι, πρέπει να παύσει οριστικά η ποινική δίωξη κατά του κατηγορουμένου για την ως άνω πράξη , λόγω παραγραφής. ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ Αναιρεί την 4913/2012 απόφαση του Τριμελούς Εφετείου Πλημ/των Αθηνών. Παύει οριστικά, λόγω παραγραφής, την ποινική δίωξη που ασκήθηκε κατά του Ν. Α. του Χ. για την πράξη της καταδολίευσης δανειστών , που φέρεται ότι τελέστηκε από αυτόν στην Αθήνα την 29//11/2004 με την μεταγραφή του .../16/11/2004 συμβολαίου γονικής παροχής της Συμβολαιογράφου Αθηνών Διονυσίας Χαϊκάλη σε βάρος της Εθνικής Τράπεζας της Ελλάδος. Κρίθηκε και αποφασίσθηκε στην Αθήνα στις 21 Φεβρουαρίου 2013. Και Δημοσιεύθηκε στην Αθήνα, σε δημόσια συνεδρίαση στο ακροατήριό του, στις 26 Μαρτίου 2013. Ο ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ Ο ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ