Αριθμός 1944/2013 ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ Α1' Πολιτικό Τμήμα Συγκροτήθηκε από τους Δικαστές: Γεώργιο Χρυσικό, Αντιπρόεδρο Αρείου Πάγου, Γεώργιο Γεωργέλλη, Δημήτριο Κράνη, Αντώνιο Ζευγώλη και Ιωάννη Χαμηλοθώρη Αρεοπαγίτες. Συνεδρίασε δημόσια στο ακροατήριό του, στις 16 Σεπτεμβρίου 2013, με την παρουσία και της Γραμματέως Χριστίνας Σταυροπούλου, για να δικάσει την υπόθεση μεταξύ: Των αναιρεσειόντων: 1.Θ. Α. του Α., 2 Ι. Σ. του Π., 3Ν. Μ. του Κ., δικηγόρο, 4.Κ. Α. του Γ., κατοίκων ..., οι οποίοι εκπροσωπήθηκαν από τον πληρεξούσιο δικηγόρο τους Νικόλαο Μίστρα πλην του τρίτου ο οποίος παρέστη αυτοπροσώπως ως εκ της ιδιότητάς του. Των αναιρεσιβλήτων:1.Φ. Α. του Α., 2Γ. Α. του Φ., κατοίκων ... και 3. της εν … εδρευούσης και νομίμως εκπροσωπουμένης εταιρείας με την επωνυμία, …, ως ιδιοκτήτριας της άνω εφημερίδος, οι οποίοι εκπροσωπήθηκαν από τον πληρεξούσιο δικηγόρο τους Θωμά Φωτόπουλο, που δεν κατέθεσε προτάσεις. Στο σημείο αυτό ο πληρεξούσιος δικηγόρος των αναιρεσειόντων δήλωσε ότι παραιτείται από το δικόγραφο της αιτήσεως αναιρέσεως ως προς τον δεύτερο των αναιρεσιβλήτων. H ένδικη διαφορά άρχισε με την από 2 Μαΐου 1998 αγωγή των ήδη αναιρεσειόντων που κατατέθηκε στο Πολυμελές Πρωτοδικείο Καρδίτσης. Εκδόθηκαν οι αποφάσεις: 144/2006 οριστική του ιδίου δικαστηρίου και 96/2009 του Εφετείου Λάρισας. Την αναίρεση της τελευταίας απόφασης ζητούν οι αναιρεσείοντες με την από 15 Ιανουαρίου 2010 αίτησή τους. Κατά τη συζήτηση της υπόθεσης αυτής, που εκφωνήθηκε από το πινάκιο, οι διάδικοι παραστάθηκαν, όπως σημειώνεται πιο πάνω. Ο Εισηγητής Αρεοπαγίτης Γεώργιος Γεωργέλλης, ανέγνωσε την από 6 Σεπτεμβρίου 2013 έκθεσή του, με την οποία εισηγήθηκε να γίνει δεκτός ο τέταρτος λόγος της αναίρεσης και ν' απορριφθούν οι λοιποί. Ο πληρεξούσιος των αναιρεσειόντων ζήτησε την παραδοχή της αιτήσεως, ο πληρεξούσιος των αναιρεσιβλήτων την απόρριψή της, καθένας δε την καταδίκη του αντιδίκου του στη δικαστική δαπάνη του. ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ Με δήλωση που καταχωρήθηκε στα πρακτικά του δικηγόρου Ν. Μ. που παραστάθηκε ως πληρεξούσιος δικηγόρος των πρώτου δεύτερου και τέταρτου των αναιρεσειόντων και αυτοπροσώπως για τον εαυτό του, οι αναιρεσείοντες παραιτήθηκαν από το δικόγραφο της αναίρεσης ως προς τον δεύτερο των αναιρεσιβλήτων Γ. Α. Συνεπώς η αναίρεση θεωρείται πως δεν ασκήθηκε ως προς τον αναιρεσίβλητο αυτό (άρθρα 299, 294, 295 ΚΠολΔ). Κατά τη διάταξη του αρθρ. 559 αριθ. 1 του Κ.Πολ.Δ. αναίρεση επιτρέπεται μόνο αν παραβιάστηκε κανόνας του ουσιαστικού δικαίου στον οποίο περιλαμβάνονται και οι ερμηνευτικοί κανόνες των δικαιοπραξιών. (άρθρα 173 και 200 του ΑΚ). Ο κανόνας δικαίου παραβιάζεται, αν δεν εφαρμοστεί, ενώ συνέτρεχαν οι πραγματικές προϋποθέσεις για την εφαρμογή του, ή αν εφαρμοστεί, ενώ δεν συνέτρεχαν οι προϋποθέσεις αυτές, καθώς και αν εφαρμοστεί εσφαλμένα, η δε παραβίαση εκδηλώνεται είτε με ψευδή ερμηνεία, είτε με κακή εφαρμογή, δηλαδή με εσφαλμένη υπαγωγή (Ολ. ΑΠ 7/2006 και Ολ.ΑΠ 4/2005). Περαιτέρω, κατά τη διάταξη του άρθρου 559 αριθ. 19 του ΚΠολΔ, αναίρεση επιτρέπεται αν η απόφαση δεν έχει νόμιμη βάση και ιδίως αν δεν έχει καθόλου αιτιολογίες, ή έχει αιτιολογίες αντιφατικές ή ανεπαρκείς σε ζητήματα που ασκούν ουσιώδη επίδραση στην έκβαση της δίκης. Από την υπόψη διάταξη, που αποτελεί κύρωση της παράβασης του άρθρου 93 παράγραφος 3 του Συντάγματος προκύπτει ότι ο προβλεπόμενος απ' αυτή λόγος αναίρεσης ιδρύεται όταν στην ελάσσονα πρόταση του νομικού συλλογισμού δεν εκτίθενται καθόλου πραγματικά περιστατικά (έλλειψη αιτιολογίας), ή όταν τα εκτιθέμενα δεν καλύπτουν όλα τα στοιχεία που απαιτούνται βάσει του πραγματικού του εφαρμοστέου κανόνα δικαίου για την επέλευση της έννομης συνέπειας που απαγγέλθηκε ή την άρνηση του (ανεπαρκής αιτιολογία), ή όταν αντιφάσκουν μεταξύ τους (αντιφατική αιτιολογία (Ολ. ΑΠ 1/1999). Δεν υπάρχει όμως ανεπάρκεια αιτιολογιών, όταν η απόφαση περιέχει συνοπτικές αλλά πλήρεις αιτιολογίες Εξάλλου, το κατά νόμο αναγκαίο περιεχόμενο της ελάσσονος πρότασης προσδιορίζεται από τον εκάστοτε εφαρμοστέο κανόνα ουσιαστικού δικαίου, του οποίου το πραγματικό πρέπει να καλύπτεται πλήρως από τις παραδοχές της απόφασης στο αποδεικτικό της πόρισμα, και να μην καταλείπονται αμφιβολίες. Ελλείψεις δε αναγόμενες μόνο στην ανάλυση και στάθμιση των αποδεικτικών μέσων και γενικότερα ως προς την αιτιολόγηση του αποδεικτικού πορίσματος, αν αυτό διατυπώνεται σαφώς, δεν συνιστούν ανεπαρκείς αιτιολογίες (Ολ. ΑΠ 861/1984). Δηλαδή, μόνο το τι αποδείχθηκε ή δεν αποδείχθηκε είναι ανάγκη να εκτίθεται στην απόφαση πλήρως και σαφώς, και όχι γιατί αποδείχθηκε ή δεν αποδείχθηκε. Τα επιχειρήματα δε του δικαστηρίου, που σχετίζονται με την εκτίμηση των αποδείξεων δεν συνιστούν παραδοχές επί τη βάσει των οποίων διαμορφώνεται το αποδεικτικό πόρισμα και ως εκ τούτου δεν αποτελούν "αιτιολογία" της απόφασης, ώστε στο πλαίσιο της ερευνώμενης διάταξης του άρθρου 559 αριθ. 19 να επιδέχεται αυτή μομφή για αντιφατικότητα ή ανεπάρκεια, ενώ δεν δημιουργείται ο ίδιος λόγος αναίρεσης του αριθμού 19 του άρθρου 559 του ΚΠολΔ ούτε εξαιτίας του ότι το δικαστήριο δεν αναλύει ιδιαιτέρως και διεξοδικά τα μη συνιστώντα αυτοτελείς ισχυρισμούς επιχειρήματα των διαδίκων, οπότε ο σχετικός λόγος αναίρεσης απορρίπτεται ως απαράδεκτος. Τέλος, από τη διάταξη του άρθρου 561 παράγραφος 1 του ΚΠολΔ προκύπτει ότι η εκτίμηση από το δικαστήριο της ουσίας των πραγματικών περιστατικών, εφόσον δεν παραβιάστηκαν με αυτά κανόνες ουσιαστικού δικαίου, στους οποίους περιλαμβάνονται και οι ερμηνευτικοί, ή εφόσον η εκτίμηση τους δεν ιδρύει λόγους αναίρεσης από τους αριθμούς 19 και 20 του άρθρου 559 του ΚΠολΔ, είναι από τον Άρειο Πάγο ανέλεγκτη, ο δε αντίστοιχος λόγος αναίρεσης, εκ του περιεχομένου του οποίου προκύπτει ότι δεν συντρέχει καμία από τις προαναφερθείσες εξαιρετικές περιπτώσεις απορρίπτεται ως απαράδεκτος, εφόσον πλέον πλήττεται η ουσία της υπόθεσης που δεν υπόκειται σε αναιρετικό έλεγχο. Στη προκειμένη περίπτωση το Εφετείο δέχθηκε τα εξής: "Οι δύο πρώτοι των εναγόντων τυγχάνουν εργαζόμενοι στην Ένωση Αγροτικών Συνεταιρισμών Καρδίτσας και βρίσκονταν σε δικαστική διαμάχη με αυτή για απαιτήσεις τους από τις μεταξύ τους συμβάσεις εξαρτημένης εργασίας. Ειδικότερα ο πρώτος ενάγων είχε απαιτήσεις κατά της Ένωσης Αγροτικών Συνεταιρισμών συνολικού ύψους 117.136 ευρώ πλέον τόκων και εξόδων, οι οποίες είχαν επιδικασθεί σ' αυτόν με τις με αριθμ. 317/2004 και 174/2004 οριστικές αποφάσεις του Μονομελούς Πρωτοδικείου Καρδίτσας, οι οποίες εκδόθηκαν κατά την εργατική διαδικασία, και ο δεύτερος είχε απαιτήσεις κατά της ίδιας ως άνω Ένωσης Αγροτικών Συνεταιρισμών, συνολικού ύψους 63.715,40 ευρώ πλέον τόκων και εξόδων, οι οποίες επιδικάστηκαν σ' αυτόν με την με αριθμ. 70/2005 τελεσίδικη απόφαση του Εφετείου Λάρισας και την με αριθμ. 157/2005 οριστική απόφαση του Μονομελούς Πρωτοδικείου Καρδίτσας, οι οποίες εκδόθηκαν κατά την εργατική διαδικασία. Για την ικανοποίηση των ως άνω απαιτήσεων των δύο πρώτων εναγόντων, με επίσπευση του πρώτου επιβλήθηκε αναγκαστική κατάσχεση σε οικόπεδο εμβαδού 25.300 τ.μ., ιδιοκτησίας της Ένωσης Αγροτικών Συνεταιρισμών Καρδίτσας, που βρίσκεται στην κτηματική περιφέρεια του Δήμου Καρδίτσας, με τα επ' αυτού κτίσματα, στο οποίο στεγάζεται και λειτουργεί το οινοποιείο της ανωτέρω Ένωσης Συνεταιρισμών, και με επίσπευση του δευτέρου ενάγοντος επιβλήθηκε αναγκαστική κατάσχεση στα 120.000 τ.μ. διαιρετά του με αριθμ. … αγρού συνολικής έκτασης 279.656 τ.μ. ιδιοκτησίας της Ένωσης Αγροτικών Συνεταιρισμών Καρδίτσας, που βρίσκεται στην περιφέρεια του αγροκτήματος Ματαράγκας του Δήμου Άρνης, με τα επ' αυτού κτίσματα, στα οποία στεγάζεται και λειτουργεί το εκκοκκιστήριο της ανωτέρω Ένωσης Συνεταιρισμών. Ημέρα πλειστηριασμού των ανωτέρω ακινήτων ορίσθηκε η Τετάρτη 3-5-2005. Σ' όλες τις δίκες που έγιναν σχετικά με τις αγωγές των δύο πρώτων εναγόντων κατά της Ένωσης Αγροτικών Συνεταιρισμών Καρδίτσας, επί των οποίων εκδόθηκαν οι προαναφερόμενες δικαστικές αποφάσεις και κατά τη διαδικασία της αναγκαστικής εκτέλεσης των πιο πάνω ακινήτων της Ένωσης Αγροτικών Συνεταιρισμών Καρδίτσας με βάση τις αποφάσεις αυτές ως εκτελεστούς τίτλους, τους ενάγοντες αυτούς εκπροσωπούσαν δικαστικώς και εξωδίκως οι τρίτος και τέταρτος των εναγόντων, οι οποίοι είναι δικηγόροι του Δικηγορικού Συλλόγου Καρδίτσας. Περαιτέρω αποδείχθηκε ότι η τρίτη εναγομένη ανώνυμη εταιρεία με την επωνυμία "…", είναι ιδιοκτήτρια της εβδομαδιαίας εφημερίδας με τον τίτλο "ΝΕΟΣ ΑΓΩΝ της ΔΕΥΤΕΡΑΣ", που κυκλοφορεί στο Νομό Καρδίτσας και ο πρώτος εναγόμενος είναι διευθυντής και εκδότης της ανωτέρω εφημερίδας. Την 1-5-2006, ήτοι δύο ημέρες πριν τον πλειστηριασμό των προαναφερόμενων ακινήτων, κυκλοφόρησε δημοσίευμα αγνώστου συντάκτη στην πρώτη σελίδα της εν λόγω εφημερίδας με τίτλο "Επιτήδειοι ροκανίζουν την περιουσία της Ένωσης.... Νομάρχης, δήμαρχος, Εργ. Κέντρο, βουλευτές, υπέγραψαν τη θανατική της καταδίκη", στο οποίο αναφέρονταν μεταξύ άλλων τα ακόλουθα: "...Στο "σφυρί" Οινοποιείο-Εκκοκκιστήριο. Έτσι λοιπόν για οφειλές προς τους εργαζομένους μόλις 200.000 ευρώ (περίπου 68 εκατ. δρχ,) οδηγούνται σε πλειστηριασμό οι δύο τελευταίες βιώσιμες μονάδες της Ένωσης. Πρόκειται για το Οινοποιείο, το οποίο είχε πλήρως εκσυγχρονιστεί και μπορούσε να καταστεί ανταγωνιστικό έχοντας το "μπόνους" του ΠΟΠ για το "μαύρο Μεσενικόλα", του οποίου η αξία υπερβαίνει το 1,5 εκατ. ευρώ (περίπου 500 εκατ. δρχ.) και για το Εκκοκκιστήριο της Ματαράγκας, αξίας περίπου 1 δις δρχ.! Δικηγορικά γραφεία σε αγαστή συνεργασία με μερίδα εργαζομένων αλλά κυρίως ιδιωτών επιχειρηματιών που εποφθαλμιούν να αγοράσουν για "ένα κομμάτι ψωμί" τα δύο περιουσιακά στοιχεία της Ένωσης, που φτιάχτηκαν επί δεκαετίες με τον κόπο και το μόχθο των αγροτών του νομού, είναι εκείνοι που κινούν τα νήματα για να "βγουν στο σφυρί" το Οινοποιείο και το Εκκοκκιστήριο .... ". Το δημοσίευμα αυτό συνεχιζόταν στην 4η σελίδα της εφημερίδας και έκλεινε με το ακόλουθο περιεχόμενο "...Το σχέδιο για τo ροκάνισμα της περιουσίας της Ένωσης από επιτήδειους, έρχεται σε αίσιο πέρας. Και μετά οι ίδιοι που εκόντες - άκοντες συνέβαλαν στην υλοποίησή του, με περίσσεια δόση λαϊκισμού θα χύνουν "μαύρο δάκρυ" πάνω από το πτώμα της Ένωσης...". Στο ανωτέρω, όμως, δημοσίευμα δεν αναφέρονται τα ονόματα των εναγόντων, ούτε από κανένα στοιχείο του δημοσιεύματος αυτού προκύπτει έστω και έμμεσα η ταυτότητα των εναγόντων, ούτε επίσης κατέστη πασιφανές στο αναγνωστικό κοινό της εφημερίδας στην πόλη της Καρδίτσας, ότι τα αναφερόμενα στο δημοσίευμα αφορούσαν τα πρόσωπα των εναγόντων. Συνεπώς η αγωγή έπρεπε να απορριφθεί ως ουσιαστικά αβάσιμη. Το Πρωτοβάθμιο Δικαστήριο, το οποίο με την εκκαλούμενη απόφασή του έκρινε ότι το ανωτέρω δημοσίευμα αναφερόταν στα πρόσωπα των εναγόντων και ότι αυτό (δημοσίευμα) συντάχθηκε και δημοσιεύθηκε με σκοπό εξύβρισης αυτών και στη συνέχεια δέχθηκε κατά ένα μέρος ως ουσιαστικά βάσιμη την από 2-5-2006 (αριθμ. έκθ. κατ. 77/2006) αγωγή ως προς τον πρώτο και τρίτη των εναγομένων και υποχρέωσε αυτούς να καταβάλουν, εις ολόκληρο ο καθένας, σε καθένα ενάγοντα το ποσό των 15.000 ευρώ για χρηματική ικανοποίηση λόγω ηθικής βλάβης, έσφαλε στην εκτίμηση των αποδείξεων κατά παραδοχή ως ουσιαστικά βασίμου του σχετικού πρώτου λόγου της έφεσης". Με βάση τις παραδοχές αυτές το Εφετείο απέρριψε την αντέφεση των εναγόντων, δέχθηκε την έφεση των εναγομένων και ήδη αναιρεσιβλήτων κατά της πρωτόδικης απόφασης με την οποία είχε γίνει δεκτή η αγωγή, εξαφάνισε την απόφαση αυτή, δίκασε την υπόθεση και απέρριψε την αγωγή ως ουσιαστικά αβάσιμη. 'Ετσι που έκρινε το Εφετείο παραβίασε εκ πλαγίου τις διατάξεις των άρθρων 57, 59, 914, 920 και 932 ΑΚ και άρθρο μόνο του ν.1178/1981, σε συνδ. προς τις αναλογικά εφαρμοζόμενες διατάξεις των άρθρων 361, 362, 363 του Π.Κ. καθόσον δεν διέλαβε σαφείς και πλήρεις αιτιολογίες σε ζήτημα που ασκεί ουσιώδη επίδραση στην έκβαση της δίκης. Ειδικότερα δεν εξηγείται με σαφήνεια και επάρκεια αιτιολογιών γιατί δεν προέκυπτε έμμεσα η ταυτότητα των εναγόντων στους οποίους αναφερόταν το δημοσίευμα αφού δέχεται παράλληλα το Εφετείο ότι είχαν διεξαχθεί προηγουμένως πολλές δίκες μεταξύ των δύο πρώτων εναγόντων και της Ένωσης Αγροτικών Συνεταιρισμών, κατασχέσεις ακινήτων και ορισμός του χρόνου πλειστηριασμού προς ικανοποίηση των απαιτήσεων των εναγόντων αυτών οι οποίες και τους επιδικάστηκαν με τις εκδοθείσες ως άνω δικαστικές αποφάσεις, στις δε δίκες που έγιναν σχετικά με τις αγωγές των δύο πρώτων εναγόντων κατά της προαναφερθείσας 'Ενωσης επί των οποίων εκδόθηκαν οι ως άνω δικαστικές αποφάσεις και κατά τη διαδικασία της αναγκαστικής εκτέλεσης προς ικανοποίηση των με τις αποφάσεις αυτές επιδικασθεισών απαιτήσεων, τους δύο πρώτους ενάγοντες εκπροσωπούσαν πάντοτε δικαστικώς και εξωδίκως οι τρίτος και τέταρτος των εναγόντων που είναι δικηγόροι του Δικηγορικού Συλλόγου Καρδίτσας χωρίς παράλληλα να δέχεται το Εφετείο την ύπαρξη και άλλων αντιδίκων παρόμοιων με άλλα πρόσωπα. Συνεπώς ο σχετικός τέταρτος λόγος της αναίρεσης από τον αριθ. 19 του άρθρου 559 Κ.Πολ.Δ. είναι βάσιμος. Κατ' ακολουθίαν πρέπει ν' αναιρεθεί η προσβαλλόμενη απόφαση κατά τον βάσιμο ως άνω λόγο της αναίρεσης, παρελκούσης ύστερα από αυτά της έρευνας των λοιπών λόγων και να παραπεμφθεί η υπόθεση για περαιτέρω εκδίκαση στο ίδιο Εφετείο σύμφωνα με το άρθρο 580 παρ. 3 Κ.Πολ.Δ. αφού είναι δυνατή η σύνθεσή του από άλλους δικαστές πλην εκείνων που εξέδωσαν την αναιρούμενη απόφαση. Εξάλλου οι αναιρεσίβλητοι πρέπει να καταδικαστούν στα δικαστικά έξοδα του αναιρεσείοντος (άρθρα 183 και 176 Κ.Πολ.Δ.) ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ Θεωρεί πως δεν ασκήθηκε η αναίρεση ως προς τον αναιρεσίβλητο Γ. Α. Αναιρεί την υπ' αριθ. 96/2009 απόφαση του Εφετείου Λάρισας ως προς τους λοιπούς αναιρεσίβλητους. Παραπέμπει την υπόθεση για περαιτέρω εκδίκαση στο ίδιο Δικαστήριο, συντιθέμενο από άλλους δικαστές. Καταδικάζει τους αναιρεσίβλητους (πρώτο και τρίτη) στα δικαστικά έξοδα των αναιρεσειόντων τα οποία ορίζει στο ποσό των τριών χιλιάδων (3.000) Ευρώ.- Κρίθηκε και αποφασίσθηκε, στην Αθήνα, στις 22 Οκτωβρίου 2013. Δημοσιεύθηκε, σε δημόσια συνεδρίαση στο ακροατήριό του, στις 4 Νοεμβρίου 2013. Ο ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ Η ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ