Αριθμός 1186/2013 
ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ
Β' ΠΟΙΝΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΔΙΑΚΟΠΩΝ 
Συγκροτήθηκε από τους Δικαστές: Χρυσούλα Παρασκευά, Προεδρεύουσα Αρεοπαγίτης, ως αρχαιότερο μέλος της συνθέσεως, Μαρία Γαλάνη-Λεοναρδοπούλου, Παναγιώτη Χατζηπαναγιώτη, Ιωσήφ Τσαλαγανίδη - Εισηγητή και Πάνο Πετρόπουλο, Αρεοπαγίτες.
Συνήλθε σε δημόσια συνεδρίαση στο Κατάστημά του στις 3 Σεπτεμβρίου 2013, με την παρουσία του Αντεισαγγελέα του Αρείου Πάγου Κωνσταντίνου Παρασκευαϊδη και του Γραμματέως Χρήστου Πήτα, για να δικάσει την αίτηση του αναιρεσείοντος-κατηγορουμένου Ε. Δ. του Σ., κατοίκου ..., που παραστάθηκε με τους πληρεξούσιους δικηγόρους του Παντελή Φουρφουράκη και Ανδρέα Γαβαλά, για αναίρεση της υπ' αριθ. 293/2013 αποφάσεως του Τριμελούς Εφετείου Κρήτης. Με συγκατηγορούμενο τον Μ. Μ. του Α. και πολιτικώς ενάγοντα τον Οργανισμό Τοπικής Αυτοδιοίκησης με την επωνυμία "Δήμος Ρεθύμνου", που εδρεύει στο Ρέθυμνο και εκπροσωπείται νόμιμα και που στο ακροατήριο δεν εκπροσωπήθηκε. 
Το Τριμελές Εφετείο Κρήτης με την ως άνω απόφασή του διέταξε όσα λεπτομερώς αναφέρονται σ' αυτή, και ο αναιρεσείων-κατηγορούμενος ζητεί την αναίρεση αυτής, για τους λόγους που αναφέρονται στην από 21 Μαΐου 2013 αίτησή του αναιρέσεως, η οποία καταχωρίστηκε στο οικείο πινάκιο με τον αριθμό 631/2013.
Αφού άκουσε 
Τους πληρεξούσιους δικηγόρους του αναιρεσείοντος, που ζήτησαν όσα αναφέρονται στα σχετικά πρακτικά και τον Αντεισαγγελέα, που πρότεινε να απορριφθεί η προκείμενη αίτηση αναίρεσης.
ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ
Κατά την παράγραφο 1 εδάφιο α' και β' του άρθρου 28 του Ν. 1650/1986, με φυλάκιση τριών μηνών έως δύο έτη και με χρηματική ποινή τιμωρείται, όποιος προκαλεί ρύπανση ή υποβαθμίζει το περιβάλλον με πράξη ή παράλειψη, που αντιβαίνει στις διατάξεις του νόμου αυτού ή των κατ' εξουσιοδότηση του εκδιδομένων διαταγμάτων και υπουργικών ή νομαρχιακών αποφάσεων, ή ασκεί δραστηριότητα ή επιχείρηση χωρίς την απαιτούμενη, σύμφωνα με τις διατάξεις του νόμου αυτού ... άδεια ή έγκριση ή υπερβαίνει τα όρια της άδειας ή έγκρισης που του έχει χορηγηθεί και υποβαθμίζει το περιβάλλον, κατά δε την παρ. 2 του ανωτέρω άρθρου, σε περιπτώσεις τέλεσης των εγκλημάτων της παρ. 1 από αμέλεια, επιβάλλεται φυλάκιση μέχρι ένα έτος. Εξάλλου, έλλειψη της από τα άρθρα 93 παρ. 3 του Συντάγματος και 139 του ΚΠΔ επιβαλλόμενης ειδικής και εμπεριστατωμένης αιτιολογίας, που ιδρύει τον από το άρθρο 510 παρ. 1 στοιχ. Δ' του ίδιου Κώδικα λόγο αναιρέσεως, υπάρχει όταν δεν αναφέρονται στην απόφαση με πληρότητα τα πραγματικά περιστατικά που λήφθηκαν υπόψη για την περί συνδρομής των αντικειμενικών και υποκειμενικών στοιχείων του εγκλήματος κρίση του δικαστηρίου της ουσίας, οι αποδείξεις που τα θεμελίωσαν και οι νομικοί συλλογισμοί με τους οποίους τα πραγματικά αυτά περιστατικά υπήχθησαν στις εφαρμοσθείσες ουσιαστικές ποινικές διατάξεις. Επίσης, κατά το άρθρο 510 παρ. 1 στοιχ. Ε' του ΚΠοινΔ, λόγο αναιρέσεως της απόφασης συνιστά και η εσφαλμένη ερμηνεία ή εφαρμογή ουσιαστικής ποινικής διατάξεως. Εσφαλμένη ερμηνεία τέτοιας διατάξεως υπάρχει όταν το δικαστήριο αποδίδει σ1 αυτήν έννοια διαφορετική από εκείνη που πραγματικά έχει, ενώ εσφαλμένη εφαρμογή υφίσταται όταν το δικαστήριο δεν υπήγαγε σωστά τα πραγματικά περιστατικά, που δέχτηκε ότι αποδείχτηκαν, στην εφαρμοσθείσα διάταξη. Τέλος, περίπτωση εσφαλμένης εφαρμογής ουσιαστικής ποινικής διατάξεως υπάρχει και όταν η παραβίαση της γίνεται εκ πλαγίου, πράγμα που συμβαίνει όταν στο πόρισμα της αποφάσεως, που περιλαμβάνεται στο συνδυασμό του σκεπτικού προς το διατακτικό της και ανάγεται στα στοιχεία και στην ταυτότητα του εγκλήματος, έχουν εμφιλοχωρήσει ασάφειες, αντιφάσεις ή λογικά κενά, με αποτέλεσμα να καθίσταται ανέφικτος ο αναιρετικός έλεγχος περί της ορθής ή μη εφαρμογής του νόμου, οπότε η απόφαση στερείται νόμιμης βάσεως.
Στην προκειμένη περίπτωση, με την προσβαλλόμενη υπ' αριθμό 293/27-2-2013 απόφαση του το Τριμελές Εφετείο Κρήτης, που την εξέδωσε, δέχθηκε, σε σχέση με τον ήδη αναιρεσείοντα, Ε. Δ., κατά πιστή μεταφορά ότι: "Από τις ένορκες καταθέσεις των μαρτύρων κατηγορίας και υπερασπίσεως, που εξετάσθηκαν ενώπιον αυτού του Δικαστηρίου, από τα έγγραφα που αναγνώσθηκαν δημόσια στο ακροατήριο, τις φωτογραφίες που επισκοπήθηκαν, και γενικά από όλη τη συζήτηση της υποθέσεως, αποδείχθηκαν τα εξής πραγματικά περιστατικά: "Ο ... κατηγορούμενος, ο οποίος είναι νόμιμος εκπρόσωπος και διευθύνων σύμβουλος της ανώνυμης εταιρείας "CRETA FARM ABEE", η οποία διατηρεί χοιροτροφική μονάδα στην περιοχή "..." ... Νομού Ρεθύμνης, στις 1-9-2005 με πρόθεση προκάλεσε ρύπανση του περιβάλλοντος. Συγκεκριμένα, κατόπιν αυτοψίας, που διενεργήθηκε στις 1-9-2005 από Κλιμάκιο Ελέγχου Περιβάλλοντος της Νομαρχίας Ρεθύμνης, διαπιστώθηκε ότι υπήρχε έντονη δυσοσμία στην ευρύτερη περιοχή της χοιροτροφικής μονάδας, πλημμελής διάθεση των επεξεργασμένων λυμάτων για άρδευση, αφού υπήρχαν αρκετά σημεία υδατοκορεσμένα στον περιβάλλοντα χώρο, τα οποία δημιουργούσαν ανθυγιεινές εστίες (δυσοσμία, έντομα), καθώς επίσης και πρόβλημα με τη διάθεση των επεξεργασμένων λυμάτων στον περιβάλλοντα χώρο, καθόσον αυτός δεν επαρκούσε. Το γεγονός ότι το εργοστάσιο διαθέτει άδεια διάθεσης λυμάτων για άρδευση της Διεύθυνσης Υγείας - Πρόνοιας δεν αναιρεί τις παραπάνω διαπιστώσεις του Κλιμακίου Ελέγχου, αφού η ρύπανση προερχόταν από τον υδατοκορεσμό του εδάφους, το οποίο δεν μπορούσε να απορροφήσει τα υγρά, με αποτέλεσμα να υπάρχουν λιμνάζοντα νερά, έντομα, ακόμη και ξηραμένα φυτά και δένδρα από τον υδατοκορεσμό του εδάφους, ακόμη και του φυτεμένου, ο δε βιολογικός καθαρισμός ήταν υποτυπώδης και λειτουργούσε σε παλιές εγκαταστάσεις. Περαιτέρω, ο κατηγορούμενος ότι οι παραπάνω ενέργειες του στοιχειοθετούν το αδίκημα της ρύπανσης του περιβάλλοντος και δεν χρειαζόταν καμιά γνωμοδότηση ή υπόδειξη της αρχής για να αντιληφθεί ότι δεν είχε δικαίωμα να τελέσει τα παραπάνω.
Συνεπώς πρέπει να απορριφθεί ο ισχυρισμός του για συγγνωστή νομική πλάνη (άρθρο 31 Π.Κ.). Πρέπει επίσης να απορριφθεί ο ισχυρισμός του περί εκούσιας συμμόρφωσης του κατ' άρθρο 23 παρ. 6 ν. 1650/1986, αφού η συμμόρφωση του έγινε μετά από αλλεπάλληλες διαμαρτυρίες και αναφορές των κατοίκων αλλά και νομικών προσώπων. ...". Κατόπιν τούτου, το δικαστήριο που εξέδωσε την προσβαλλόμενη απόφαση κήρυξε τον κατηγορούμενο και ήδη αναιρεσείοντα ένοχο της πράξεως του άρθρου 28 παρ. Ια' ν. 1650/1986 και επέβαλε σ' αυτόν ποινή φυλακίσεως ενός (1) έτους, την εκτέλεση της οποίας ανέστειλε για τρία (3) έτη, και χρηματική ποινή τριών χιλιάδων (3.000) ευρώ. Με τις παραδοχές, όμως, αυτές η αιτιολογία της προσβαλλόμενης καταδικαστικής αποφάσεως, δεν είναι ειδική και εμπεριστατωμένη, όπως επιβάλλεται από το Σύνταγμα και το νόμο, σύμφωνα με όσα αναφέρθηκαν πιο πάνω. Τούτο γιατί: α) τόσο στο αιτιολογικό, όσο και στο διατακτικό δεν αναφέρεται ποια διάταξη νόμου ή ποιο κατ' εξουσιοδότηση νόμου εκδοθέν διάταγμα ή υπουργική ή νομαρχιακή απόφαση που καθορίζει τα ανώτατα όρια ρύπων υπερέβη ο κατηγορούμενος ως εκπρόσωπος της ως άνω εταιρείας, καθώς και τον τρόπο που αυτοί (ρύποι) καθορίστηκαν, β) εάν στην επίδικη περίπτωση υπήρξε υπέρβαση των ανωτάτων ορίων ρύπων και σε ποιο συγκεκριμένο επίπεδο, καθώς και η διάρκεια τους, και γ) δεν αναφέρεται στην απόφαση ο τρόπος με τον οποίο διαπιστώθηκε η υπέρβαση των ορίων αυτών (ΑΠ 1660/2010, 580/2011). Αλλά και εκ πλαγίου παραβίασε το Εφετείο την ουσιαστικού δικαίου διάταξη του άρθρου 28 παρ. 1 ν. 1650/1986. Ειδικότερα, ενώ στο σκεπτικό υπάρχει η παραδοχή ότι επρόκειτο για επεξεργασμένα λύματα, στο διατακτικό ο κατηγορούμενος κηρύσσεται ένοχος ότι διοχέτευσε μολυσμένα υγρά λύματα, με συνέπεια να δημιουργείται αντίφαση, τι είδους λύματα διέθεσε. Επίσης, ενώ στο σκεπτικό χαρακτηρίζονται τα υγρά λύματα ως επεξεργασμένα, δεν περιέχονται στην απόφαση επαρκείς αιτιολογίες για το βιολογικό καθαρισμό του εργοστασίου, που ήταν σε λειτουργία και ο οποίος χαρακτηρίζεται υποτυπώδης. Συγκεκριμένα, δεν αιτιολογείται στην απόφαση, πώς ο βιολογικός αυτός καθαρισμός επηρέασε και σε τι ποσοστό τα επεξεργασμένα υγρά λύματα, ώστε να τίθεται θέμα ρύπανσης του περιβάλλοντος. Επομένως, πρέπει να γίνουν δεκτοί ως βάσιμοι κατ' ουσίαν, οι προβαλλόμενοι από το άρθρο 510 παρ. 1 στοιχ. Δ' και Ε' ΚΠοινΔ, σχετικοί πρώτος και δεύτερος λόγοι αναιρέσεως, περί παραβιάσεως ουσιαστικής ποινικής διατάξεως και ελλείψεως ειδικής και εμπεριστατωμένης αιτιολογίας, αντίστοιχα, και να αναιρεθεί η προσβαλλόμενη απόφαση.
Κατά τα άρθρα 111, 112 και 113 του Π Κ, το αξιόποινο των εγκλημάτων εξαλείφεται με την παραγραφή, η οποία, προκειμένου για πλημμελήματα, είναι πενταετής και αρχίζει από τότε που τελέστηκε η πράξη. Η προθεσμία της παραγραφής αναστέλλεται, για όσο χρονικό διάστημα διαρκεί η κύρια διαδικασία και έως ότου γίνει αμετάκλητη η καταδικαστική απόφαση, όχι όμως πέραν των τριών ετών για τα πλημμελήματα. Από τις διατάξεις αυτές, σε συνδυασμό με εκείνες των άρθρων 310 παρ.1 εδ. β, 370 εδ. β' και 511 ΚΠΔ, προκύπτει, ότι η παραγραφή, ως θεσμός δημόσιας τάξης, εξετάζεται αυτεπάγγελτα από το δικαστήριο σε κάθε στάση της δίκης, ακόμη και από τον Άρειο Πάγο, ο οποίος, όταν διαπιστώσει τη συμπλήρωση αυτής, υποχρεούται να αναιρέσει την προσβαλλόμενη καταδικαστική απόφαση και να παύσει οριστικά την ποινική δίωξη, εφόσον η αίτηση αναίρεσης είναι τυπικά παραδεκτή και περιέχεται σ' αυτή είναι, τουλάχιστον, παραδεκτός και βάσιμος λόγος από τους, περιοριστικά αναφερόμενους, στο άρθρο 510 ΚΠοινΔ (Ολ.ΑΠ 7/2005, ΑΠ 49/2009).
Στην προκείμενη περίπτωση η πράξη της ρυπάνσεως από πρόθεση, για την οποία καταδικάστηκε ο κατηγορούμενος, τιμωρείται σε βαθμό πλημμελήματος, φέρεται δε ότι τελέστηκε στην περιοχή "..." πλησίον του οικισμού ... του Δήμου ... Ρεθύμνης στις 1-9-2005, έκτοτε δε μέχρι τη συζήτηση της άσκησης αναίρεσης (3-9-2013), παρήλθε πλήρης οκταετία και εξαλείφθηκε με παραγραφή το αξιόποινο της πράξεως αυτής. Άρα, αφού η ένδικη αίτηση ασκήθηκε παραδεκτά (καταχώριση της προσβαλλόμενης απόφασης στο ειδικό βιβλίο των καθαρογεγραμμένων τελεσίδικων αποφάσεων στις 14-5-2013 και αίτηση αναίρεσης σας 21-5-2013), και περιέχει, όπως πιο πάνω αναφέρθηκε, παραδεκτούς λόγους αναίρεσης, οι οποίοι κρίθηκαν βάσιμοι, πρέπει να παύσει οριστικά η ποινική δίωξη κατά του κατηγορουμένου-αναιρεσείοντος για την πιο πάνω πράξη, κατά τα στο διατακτικό.
ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ 
Αναιρεί την υπ' αριθμ. 293/2013 απόφαση του Τριμελούς Εφετείου (Πλημμελημάτων) Κρήτης.
Παύει οριστικά την ποινική δίωξη, που ασκήθηκε κατά του Ε. Δ. του Σ., για την πράξη της ρυπάνσεως από πρόθεση, πράξη που φέρεται πως τελέστηκε στην περιοχή "..." πλησίον του οικισμού ... του Δήμου ... Ρεθύμνης στις 1-9-2005.
Κρίθηκε και αποφασίσθηκε στην Αθήνα στις 17 Σεπτεμβρίου 2013. 
Δημοσιεύθηκε στην Αθήνα σε δημόσια συνεδρίαση στο ακροατήριό του στις 26 Σεπτεμβρίου 2013.
Η ΠΡΟΕΔΡΕΥΟΥΣΑ ΑΡΕΟΠΑΓΙΤΗΣ Ο ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ