Αριθμός 1563/2013 ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ Α2' Πολιτικό Τμήμα ΣΥΓΚΡΟΤΗΘΗΚΕ από τους Δικαστές: Αθανάσιο Κουτρομάνο, Αντιπρόεδρο, Ευφημία Λαμπροπούλου, Γεράσιμο Φουρλάνο, Στυλιανή Γιαννούκου και Εμμανουήλ Κλαδογένη, Αρεοπαγίτες. ΣΥΝΗΛΘΕ σε δημόσια συνεδρίαση στο κατάστημά του, στις 25 Φεβρουαρίου 2013, με την παρουσία και της γραμματέως Αικατερίνης Σιταρά, για να δικάσει την υπόθεση μεταξύ: Του αναιρεσείοντος: Ελληνικού Δημοσίου, νομίμως εκπροσωπουμένου από τον Υπουργό Οικονομίας και Οικονομικών που κατοικοεδρεύει στην Αθήνα και στην προκειμένη περίπτωση από τον προϊστάμενο της Δ.Ο.Υ. Αρναίας Χαλκιδικής, το οποίο εκπροσωπήθηκε από το Χρήστο Μητκίδη, Πάρεδρο του Νομικού Συμβουλίου του Κράτους, με δήλωση του άρθρου 242 παρ.2 Κ.Πολ.Δ. Του αναιρεσιβλήτου: Α. Β. του Μ., κατοίκου ..., ο οποίος εκπροσωπήθηκε από τον πληρεξούσιο δικηγόρο του Γρηγόριο Παπαδογιάννη. Η ένδικη διαφορά άρχισε με την από 6-2-2007 ανακοπή του ήδη αναιρεσείοντος που κατατέθηκε στο Μονομελές Πρωτοδικείο Θεσσαλονίκης. Εκδόθηκαν οι αποφάσεις: 34853/2007 του ίδιου Δικαστηρίου και 330/2009 του Εφετείου Θεσσαλονίκης. Την αναίρεση της τελευταίας αποφάσεως ζητεί το αναιρεσείον με την από 22-5-2009 αίτησή του. Κατά τη συζήτηση της αιτήσεως αυτής που εκφωνήθηκε από το πινάκιο, οι διάδικοι παραστάθηκαν όπως σημειώνεται πιο πάνω. Η εισηγήτρια Αρεοπαγίτης Ευφημία Λαμπροπούλου ανέγνωσε την από 22-2-2013 έκθεσή της, με την οποία εισηγήθηκε την απόρριψη της υπό κρίση αιτήσεως αναιρέσεως. Ο πληρεξούσιος του αναιρεσιβλήτου ζήτησε την απόρριψη της αιτήσεως και την καταδίκη του αναιρεσείοντος στη δικαστική δαπάνη. ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ Από το συνδυασμό των διατάξεων των άρθρων 94 παρ.1, 96 παρ.1, 104, 105 και 576 παρ.1 και 2 Κ.Πολ.Δ. προκύπτει ότι οι διάδικοι έχουν υποχρέωση να παρίστανται στα πολιτικά δικαστήρια, περιλαμβανομένου και του Αρείου Πάγου, με πληρεξούσιο δικηγόρο, διοριζόμενο είτε με συμβολαιογραφικό έγγραφο είτε με προφορική δήλωση στο ακροατήριο που καταχωρίζεται στα πρακτικά, αν δε εκπροσωπούνται στη συζήτηση από δικηγόρο χωρίς αυτός να αποδεικνύει την πληρεξουσιότητά του θεωρούνται δικονομικώς απόντες (Α.Π.837/2010). Εξάλλου από τις προαναφερθείσες διατάξεις του άρθρου 576 παρ.1 και 2 Κ.Πολ.Δ. προκύπτει ότι, αν κάποιος από τους διαδίκους δεν εμφανισθεί κατά τη συζήτηση της υποθέσεως ή εμφανισθεί και δεν λάβει μέρος με τον τρόπο που ορίζει ο νόμος, ο Άρειος Πάγος εξετάζει αυτεπαγγέλτως ποιος επισπεύδει τη συζήτηση. Αν την επισπεύδει ο αντίδικος του απολιπομένου ή μη παρισταμένου με τον τρόπο που ορίζει ο νόμος διαδίκου, τότε ερευνάται αν ο τελευταίος κλητεύθηκε νόμιμα και εμπρόθεσμα και αν μεν δεν έχει κλητευθεί, κηρύσσεται απαράδεκτη η συζήτηση, αν δε έχει κλητευθεί, ο Άρειος Πάγος προχωρεί στη συζήτηση παρά την απουσία του. Στην προκειμένη περίπτωση από τα ταυτάριθμα με την παρούσα πρακτικά του δικαστηρίου τούτου προκύπτει ότι κατά την αναφερόμενη στην αρχή αυτής της αποφάσεως δικάσιμο, κατά την οποία συζητήθηκε η υπόθεση με εκφώνησή της από τη σειρά του οικείου πινακίου, ο αναιρεσίβλητος φέρεται ότι εκπροσωπήθηκε από τον πληρεξούσιο δικηγόρο του Γρηγόριο Παπαδογιάννη, ο οποίος όμως δεν επικαλέσθηκε ούτε προσκόμισε σχετικό συμβολαιογραφικό πληρεξούσιο από το οποίο να προκύπτει ότι ο αναιρεσίβλητος του χορήγησε την πληρεξουσιότητα να τον εκπροσωπήσει στη δίκη. Συνεπώς, με βάση όσα έχουν εκτεθεί στην αρχή αυτής της σκέψεως, ο αναιρεσίβλητος θεωρείται δικονομικώς απών. Από δε την .../27-4-2012 έκθεση του δικαστικού επιμελητή Θεσσαλονίκης …, την οποία προσκομίζει το επισπεύδον τη συζήτηση της υποθέσεως αναιρεσείον, προκύπτει ότι ακριβές αντίγραφο της υπό κρίση από 22-5-2009 αιτήσεως με την πράξη καταθέσεως και ορισμού δικασίμου που υπάρχει κάτω από αυτήν και με κλήση για συζήτηση κατά την αναφερόμενη στην αρχή αυτής της αποφάσεως δικάσιμο (25-2-2013), επιδόθηκε νομότυπα και εμπρόθεσμα στον μη προσηκόντως παραστάντα αναιρεσίβλητο. Επομένως πρέπει να συζητηθεί η υπόθεση παρά την απουσία του. Κατά το άρθρο 975 Κ.Πολ.Δ. η κατάταξη των δανειστών στον πίνακα κατατάξεως γίνεται με την εξής σειρά 1).... 2).... 3) οι απαιτήσεις από την παροχή εξαρτημένης εργασίας, καθώς και οι απαιτήσεις δασκάλων, εφόσον όλες αυτές προέκυψαν κατά τους τελευταίους έξι μήνες πριν από την ημέρα του πλειστηριασμού. Εξάλλου κατά το άρθρο 31 ν.1545/1985: "Στην τρίτη τάξη των προνομίων του άρθρου 975 του Κ.Πολ.Δ. κατατάσσονται οι απαιτήσεις που έχουν σαν βάση τους την παροχή εξαρτημένης εργασίας, καθώς και οι απαιτήσεις των διδασκάλων, εφόσον προέκυψαν μέσα στην τελευταία διετία πριν από την ημερομηνία ορισμού του πρώτου πλειστηριασμού ή της κήρυξης της πτώχευσης. Αποζημιώσεις λόγω καταγγελίας της σχέσης εργασίας κατατάσσονται ανεξάρτητα από το χρόνο που προέκυψαν στην τάξη αυτή...". Από τις παραπάνω διατάξεις σαφώς προκύπτει ότι για τις εξοπλισμένες με το προνόμιο του άρθρου 975 περ.3 Κ.Πολ.Δ. απαιτήσεις που έχουν ως βάση τη σύμβαση εξαρτημένης εργασίας, με τη νομοθετική μεταβολή που επήλθε με το άρθρο 31 ν.1545/1985, αυξήθηκε από έξι μήνες σε δύο χρόνια ο προβλεπόμενος στο άρθρο 975 παρ.3 περ.α Κ.Πολ.Δ. χρόνος, με αφετηρία αναδρομικού υπολογισμού του χρονικού διαστήματος στο οποίο εκτείνεται το προνόμιο, την ημερομηνία ορισμού του πρώτου πλειστηριασμού και, κατ' αντιδιαστολή με τις λοιπές απαιτήσεις που έχουν ως βάση τη σχέση εργασίας, έγινε ειδική υπαγωγή στο προνόμιο αυτό, χωρίς χρονικό περιορισμό, μόνο των απαιτήσεων που αφορούν αποζημιώσεις λόγω καταγγελίας της συμβάσεως εργασίας (Ολ.Α.Π.3/2011). Εξάλλου από την ευρύτατη διατύπωση της ανωτέρω διατάξεως του άρθρου 31 ν.1545/1985 και τον κοινωνικό σκοπό που υπηρετεί, ο οποίος έγκειται στην ισχυρή αλλά δίκαιη προστασία εκείνων που με την προσωπική τους εργασία βοηθούν στην ανάπτυξη των επιχειρήσεων, προκύπτει ότι στην προνομιακή κατάταξη των απαιτήσεων των εργαζομένων περιλαμβάνονται και οι παρεπόμενες απαιτήσεις τους από τόκους. Και εφόσον μεν οι παρεπόμενες αυτές απαιτήσεις τόκων προέρχονται από αποζημίωση λόγω καταγγελίας της εργασιακής σχέσεως, δεν υπόκεινται σε κανένα χρονικό περιορισμό. Εφόσον όμως είναι παρεπόμενες άλλων αξιώσεων από την εργασιακή σχέση, κατατάσσονται προνομιακώς μόνο αν προέκυψαν την τελευταία διετία πριν από την ημερομηνία ορισμού του πλειστηριασμού. Τούτο συνάγεται εκ του ότι η διάταξη του άρθρου 975 περ.3 Κ.Πολ.Δ. είναι σαφής και δεν κάνει καμία διάκριση μεταξύ απαιτήσεων εκ κεφαλαίου και απαιτήσεων εκ τόκων, τα προνόμια δε αποτελούν εξαίρεση από τον γενικό κανόνα της ίσης ικανοποιήσεως όλων των δανειστών και για το λόγο αυτό δεν πρέπει να επεκτείνονται ερμηνευτικώς (Ολ. Α.Π.22/2000, Α.Π.650/2011). Στην προκειμένη περίπτωση με την προσβαλλόμενη απόφαση έγιναν δεκτά τα εξής: "Με επίσπευση του καθ' ου η ανακοπή [και ήδη αναιρεσιβλήτου] και δυνάμει της αριθμ…/2006 έκθεσης... κατασχέθηκε αναγκαστικά ένα ακίνητο της εταιρείας με την επωνυμία... προς ικανοποίηση απαιτήσεων του καθ' ου που προέρχονται από άκυρη καταγγελία σύμβασης εξαρτημένης εργασίας συνολικού ποσού 19.692,13 ευρώ πλέον τόκων, που του επιδικάστηκαν με την 20001/2006 απόφαση του Μονομελούς Πρωτοδικείου Θεσσαλονίκης... Ως ημερομηνία πλειστηριασμού του κατασχεθέντος ακινήτου ορίστηκε η 22-11-2006, κατά την οποία αυτός διενεργήθηκε και συνετάγη η .../22-11-2006 έκθεση αναγκαστικού πλειστηριασμού του συμβολαιογράφου Θεσσαλονίκης Αθανασίου Νίκα. Το πλειστηρίασμα που επιτεύχθηκε ανήλθε σε 21.910 ευρώ. Στον εν λόγω πλειστηριασμό αναγγέλθηκαν νόμιμα και εμπρόθεσμα: α) το ανακόπτον [και ήδη αναιρεσείον] Ελληνικό Δημόσιο (δια της Δ.Ο.Υ. Αρναίας Χαλκιδικής) για απαιτήσεις ύψους 145.349,45 ευρώ και β) το Ταμείο Είσπραξης Εσόδων ΙΚΑ-ΕΤΑΜ για το ποσό των 312.460,95 ευρώ. Μετά την αφαίρεση των εξόδων εκτέλεσης ύψους 2.745,03 ευρώ, απέμεινε υπόλοιπο προς διανομή ύψους 19.164,97 ευρώ. Λόγω ανεπάρκειας του πλειστηριάσματος για την ικανοποίηση του επισπεύδοντος (καθ' ου η ανακοπή) και των αναγγελθέντων δανειστών, κατατάχθηκαν στον αριθμ. ... πίνακα κατάταξης που συνέταξε ο ανωτέρω επί του πλειστηριασμού υπάλληλος... α) ο επισπεύδων-καθ' ου η ανακοπή προνομιακά, σύμφωνα με τη διάταξη του άρθρου 975 αριθμ.3 του Κ.Πολ.Δ., για ικανοποίηση μέρους της απαίτησής του και συγκεκριμένα για το ποσό των 9.576,77 ευρώ και β) το ανακόπτον προνομιακά για ικανοποίηση μέρους της απαίτησής του και συγκεκριμένα για 9.588,20 ευρώ. Οι απαιτήσεις του καθ' ου η ανακοπή για την ικανοποίηση των οποίων επέσπευσε κατά τα ανωτέρω αναγκαστική εκτέλεση σε βάρος της περιουσίας της οφειλέτριας ανώνυμης εταιρείας και του επιδικάστηκαν με την αναφερθείσα... απόφαση... είναι οι ακόλουθες: 1)... και συνολικά 19.692,13 ευρώ. Με την εκκαλούμενη απόφαση κρίθηκε ότι από το ποσό αυτό υπάγονται στο προνόμιο του άρθρου 975 αριθμ.3 του Κ.Πολ.Δ. οι απαιτήσεις του καθ' ου από κεφάλαιο που αφορούν το χρονικό διάστημα από 22-11-2004 έως 22-11-2006, δηλαδή τη διετία πριν τον ορισμό (και τη διενέργεια) του πλειστηριασμού, εφόσον έχουν ως βάση τους την παροχή εξαρτημένης εργασίας και συγκεκριμένα: 1) μισθοί υπερημερίας από 22-11-2004 έως 30-11-2004, ύψους 354,16 ευρώ... και συνολικά το ποσό των 3.394,81 ευρώ, ως προς το οποίο δεν πλήττεται η εκκαλουμένη. Περαιτέρω από τις παρεπόμενες απαιτήσεις των τόκων υπάγονται στο προνόμιο του άρθρου 975 παρ.3 του Κ.Πολ.Δ. οι τόκοι των ανωτέρω απαιτήσεων του καθ' ου που γεννήθηκαν κατά την τελευταία διετία πριν από την ημερομηνία (22-11-2006) ορισμού του πλειστηριασμού, κατά την οποία και διενεργήθηκε, ανεξάρτητα αν οι κύριες απαιτήσεις των οποίων αποτελούν παρεπόμενες αξιώσεις γεννήθηκαν μέσα στο κρίσιμο αυτό διάστημα, καθόσον καθοριστικό στοιχείο για την προνομιακή κατάταξη των τόκων αποτελεί να προέρχονται αυτοί από εργασιακή απαίτηση και να γεννιούνται, να εμπίπτουν δηλαδή αυτοί (οι τόκοι) στο χρονικό διάστημα της τελευταίας διετίας πριν τον ορισμό του πλειστηριασμού. Οι τόκοι αυτοί ανέρχονται στα ακόλουθα ποσά: 1)... και συνολικά σε 3.899,12 ευρώ". Με βάση αυτές τις παραδοχές το εφετείο απέρριψε την έφεση του αναιρεσείοντος κατά της αποφάσεως του πρωτοβάθμιου δικαστηρίου, με την οποία είχε γίνει δεκτή κατά ένα μέρος της η ανακοπή του και είχε μεταρρυθμισθεί ο προσβαλλόμενος πίνακας κατατάξεως, ώστε να καταταγεί το αναιρεσείον δια του προϊσταμένου της Δ.Ο.Υ. Αρναίας Χαλκιδικής, οριστικά και προνομιακά, πέραν του ποσού των 9.588,20 ευρώ στο οποίο είχε καταταγεί, στο επί πλέον ποσό των 2.282,84 ευρώ και συνολικά στο ποσό των 11.871,04 ευρώ. Έτσι που έκρινε το εφετείο δεν παραβίασε την ουσιαστικού δικαίου διάταξη του άρθρου 975 αριθ.3 Κ.Πολ.Δ., αφού ορθώς δέχθηκε ότι το προνόμιο που θεσπίζεται με την ανωτέρω διάταξη καλύπτει όχι μόνο τις παρεπόμενες απαιτήσεις από τόκους που προέρχονται από αποζημίωση λόγω καταγγελίας της εργασιακής σχέσεως αλλά και τις απαιτήσεις από τόκους που είναι παρεπόμενες άλλων αξιώσεων από την εργασιακή σχέση εφόσον προέκυψαν την τελευταία διετία πριν από την ημερομηνία ορισμού του πλειστηριασμού. Συνεπώς ο μόνος λόγος αναιρέσεως, με τον οποίο το αναιρεσείον, επικαλούμενο το άρθρο 559 αριθ.1 (εδ.α) Κ.Πολ.Δ., αποδίδει στην προσβαλλόμενη απόφαση την πιο πάνω πλημμέλεια, είναι αβάσιμος. Ενόψει όλων αυτών πρέπει να απορριφθεί η υπό κρίση αίτηση, να μην καταδικασθεί όμως ο αναιρεσείων στη δικαστική δαπάνη του αναιρεσιβλήτου ενόψει του ότι ο τελευταίος δεν παρέστη νομίμως και συνεπώς δεν υπέβαλε νομίμως σχετικό αίτημα. ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ Απορρίπτει την από 22-5-2009 αίτηση του Ελληνικού Δημοσίου για αναίρεση της 330/2009 αποφάσεως του Εφετείου Θεσσαλονίκης. Κρίθηκε και αποφασίσθηκε στην Αθήνα στις 21 Μαΐου 2013. Δημοσιεύθηκε στην Αθήνα σε δημόσια συνεδρίαση στο ακροατήριό του στις 19 Ιουλίου 2013. Ο ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ Η ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ