Αριθμός 451/2013 ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ Β1' Πολιτικό Τμήμα Συγκροτήθηκε από τους Δικαστές: Σπυρίδωνα Ζιάκα, Αντιπρόεδρο Αρείου Πάγου, Βαρβάρα Κριτσωτάκη, Ανδρέα Δουλγεράκη, Νικόλαο Πάσσο και Δημήτριο Κόμη, Αρεοπαγίτες. Συνήλθε σε δημόσια συνεδρίαση στο Κατάστημά του στις 22 Ιανουαρίου 2013, με την παρουσία και του γραμματέα Αθανασίου Λιάπη, για να δικάσει μεταξύ: Της αναιρεσείουσας: 1) Ομόρρυθμης εταιρείας με την επωνυμία "Αφοι Σ. και Γ. Π. ΟΕ" και ήδη μετά τροποποίησή της "Γ. και Π. Π. ΟΕ", που εδρεύει στο ... και εκπροσωπείται νόμιμα. Παραστάθηκε ο νόμιμος εκπρόσωπος αυτής Γ. Π. του Π., με τον πληρεξούσιο δικηγόρο του Σάββα Ταταρόπουλο. Του αναιρεσιβλήτου: Κ. Ν. του Ν., κατοίκου ..., ο οποίος παραστάθηκε με τον πληρεξούσιο δικηγόρο του Αναστάσιο Θεοδωράκη. Η ένδικη διαφορά άρχισε με την από 23-11-2009 αγωγή του ήδη αναιρεσιβλήτου, που κατατέθηκε στο Μονομελές Πρωτοδικείο Αθηνών. Εκδόθηκαν οι αποφάσεις: 1248/2011 οριστική του ίδιου Δικαστηρίου και 2017/2012 του Εφετείου Αθηνών. Την αναίρεση της τελευταίας απόφασης ζητεί η αναιρεσείουσα με την από 23-5-2012 αίτησή της. Κατά τη συζήτηση της υπόθεσης αυτής, που εκφωνήθηκε από το πινάκιο, οι διάδικοι παραστάθηκαν όπως σημειώνεται πιο πάνω. Η Εισηγήτρια Αρεοπαγίτης Βαρβάρα Κριτσωτάκη διάβασε την από 8-1-2013 έκθεσή της, με την οποία εισηγήθηκε να απορριφθούν όλοι οι λόγοι της αιτήσεως αναιρέσεως. Ο πληρεξούσιος της αναιρεσείουσας ζήτησε την παραδοχή της αιτήσεως, ο πληρεξούσιος του αναιρεσιβλήτου την απόρριψή της, καθένας δε την καταδίκη του αντιδίκου μέρους στη δικαστική δαπάνη. ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ Από τις διατάξεις των άρθρων 648 και 652 Α.Κ. και 6 του ν. 765/1943, που κυρώθηκε με την 324/1946 Π.Υ.Σ. και διατηρήθηκε σε ισχύ με το άρθρο 32 του Εισ.Ν.Α.Κ. προκύπτει ότι σύμβαση εξαρτημένης εργασίας υπάρχει, όταν ο εργαζόμενος αμείβεται με μισθό ανεξάρτητα από τον τρόπο καθορισμού και καταβολής του και επί πλέον υποβάλλεται σε νομική εξάρτηση από τον εργοδότη, η οποία εκδηλώνεται με το δικαίωμα του τελευταίου να ασκεί έλεγχο και εποπτεία ως προς τον τόπο, το χρόνο και τον τρόπο παροχής της εργασίας και να δίνει δεσμευτικές για τον εργαζόμενο εντολές και οδηγίες για την προσήκουσα εκπλήρωση της παροχής του. Αν δεν συντρέχουν οι προϋποθέσεις αυτές και ειδικότερα, αν εκείνος που παρέχει τις υπηρεσίες του δεν υποβάλλεται σε καμιά νομική ή προσωπική εξάρτηση από τον εργοδότη, υπό την ανωτέρω έννοια, υπάρχει σύμβαση ανεξαρτήτων υπηρεσιών, επί της οποίας δεν έχουν εφαρμογή οι διατάξεις της εργατικής νομοθεσίας. Ο χαρακτήρας δε της εργασίας ως εξαρτημένης δεν επηρεάζεται από τον τρόπο προσδιορισμού ή καταβολής της αμοιβής του εργαζομένου, ούτε από άλλα δευτερεύοντα στοιχεία, όπως η έκδοση δελτίων παροχής υπηρεσιών, ή η ασφάλιση στο ΙΚΑ, στο ΤΕΒΕ ή σε άλλο ταμείο. Εξάλλου, ο νομικός χαρακτηρισμός μιας σύμβασης ως σχέσης εξαρτημένης εργασίας ή ανεξαρτήτων υπηρεσιών δεν εξαρτάται από την ονομασία που δίδεται σε αυτή από τους συμβαλλόμενους, αλλά αποτελεί έργο του δικαστηρίου, το οποίο σχηματίζει την περί αυτού κρίση από το σύνολο των περιστατικών που αποδεικνύονται στη συγκεκριμένη περίπτωση. Τέλος, κατά την έννοια του άρθρου 559 αριθ. 19 του KΠολΔ λόγος αναιρέσεως για έλλειψη νόμιμης βάσεως ιδρύεται όταν δεν προκύπτουν σαφώς από το αιτιολογικό της απόφασης τα περιστατικά, που είναι αναγκαία για την κρίση στη συγκεκριμένη περίπτωση ως προς τη συνδρομή των νόμιμων όρων και προϋποθέσεων της διατάξεως που εφαρμόστηκε και ως προς τη µη συνδρομή τους, που αποκλείει την εφαρμογή της, καθώς και όταν η απόφαση περιέχει ελλιπείς ή αντιφατικές αιτιολογίες στο νομικό χαρακτηρισμό των πραγματικών περιστατικών που έγιναν δεκτά και έχουν ουσιώδη επιρροή στην έκβαση της δίκης. Στην προκειμένη περίπτωση, το Μονομελές Εφετείο, όπως προκύπτει από την προσβαλλόμενη απόφαση, δέχτηκε τα ακόλουθα: Η αναιρεσείουσα εταιρία, έχει αντικείμενο της επιχειρηματικής της δραστηριότητας την επισκευή αυτοκινήτων τύπου "smart" που ανήκουν στον όμιλο της εταιρίας με την επωνυμία "Mercedes Benz Hellas" και διατηρεί συνεργείο, επί της οδού ..., στο ... . Στο συνεργείο αυτό εκτός από τους δύο ομόρρυθμους εταίρους και τα δύο παιδιά τους απασχολούνται και τρεις τεχνίτες επισκευής αυτοκινήτων. Την 1-5-2006 η αναιρεσείουσα προσέλαβε τον αναιρεσίβλητο για να απασχοληθεί ως αποθηκάριος, αντί μηνιαίων αποδοχών 1400 ευρώ, 1500 ευρώ από 1-1-2005 και 1550 ευρώ από 1-1-2007. Ο αναιρεσίβλητος εξέδιδε για τις μηνιαίες αποδοχές του δελτία παροχής υπηρεσιών και ήταν ασφαλισμένος, από προγενέστερο χρονικό διάστημα, όσο και κατά τη διάρκεια της εργασίας του στο ΤΕΒΕ. Αντικείμενο της εργασίας του ήταν η καθημερινή παραγγελία ανταλλακτικών κατόπιν συνεννόησης με τους μηχανικούς της αναιρεσείουσας μέσω του προγράμματος μηχανογράφησης αυτής (αναιρεσείουσας) και η μεταφορά των ανταλλακτικών αυτών, όταν απαιτείτο, στην έδρα της. Το ωράριο εργασίας του ήταν από τις 08.00' έως τις 16.00' από Δευτέρα έως και Παρασκευή. Ο αναιρεσίβλητος ήταν υποχρεωμένος να διατηρεί επάρκεια ανταλλακτικών που αφορούσαν τα επισκευαζόμενα αυτοκίνητα, να ενημερώνεται από τους μηχανικούς της αναιρεσείουσας για τα απαιτούμενα καθημερινά ανταλλακτικά, να παραγγέλνει αυτά και να φροντίζει για τον έγκαιρο εφοδιασμό τους. Χωρίς την ύπαρξη των ανταλλακτικών ήταν αδύνατη η πρόοδος των εργασιών του συνεργείου. Η αναιρεσείουσα ασκούσε καθημερινή εποπτεία και έλεγχο στον αναιρεσίβλητο ως προς την επάρκεια και την έγκαιρη προμήθεια των απαιτούμενων ανταλλακτικών, ο τόπος δε και ο χρόνος παροχής της εργασίας του ήταν συγκεκριμένος, ήτοι το συνεργείο της αναιρεσείουσας από τις 08.00' έως τις 14.00', δεδομένου ότι η εργασία του ήταν άμεσα συνδεδεμένη με τη λειτουργία του συνεργείου αυτοκινήτων, το οποίο δεν θα μπορούσε να λειτουργήσει χωρίς τα απαιτούμενα ανταλλακτικά. Συνεπώς, ο αναιρεσίβλητος ήταν υποχρεωμένος να συμμορφώνεται με τις οδηγίες και εντολές της αναιρεσείουσας για τον τρόπο, χρόνο και τόπο εκτέλεσης της εργασίας του. Ενόψει αυτών, η μεταξύ των διαδίκων σύμβαση, ανεξάρτητα του προαναφερθέντος τρόπου καταβολής του μισθού και της ασφάλισης του αναιρεσιβλήτου, έχει τον χαρακτήρα της σύμβασης εξαρτημένης εργασίας αορίστου χρόνου. Στις 9-7-2009 ο αναιρεσίβλητος υπέστη κάταγμα αριστερής ποδοκνημικής, νοσηλεύθηκε στο νοσοκομείο "Ασκληπιείο Βούλας", όπου υποβλήθηκε σε χειρουργική επέμβαση και έλαβε αναρρωτική άδεια έως τις 9-10-2009, ενημερώνοντας την αναιρεσείουσα. Μετά τη λήξη της αναρρωτικής αδείας του, μεσολάβησαν η 10η και 11/10/2009, ημέρες Σάββατο και Κυριακή και στις 12-10-2009, όταν ο αναιρεσίβλητος επανήλθε στην εργασία του, η αναιρεσείουσα του δήλωσε ότι δεν επιθυμεί να τον απασχολεί πλέον, καταγγέλλοντας τη σύμβαση εργασίας του, χωρίς έγγραφο τύπο και χωρίς να του καταβάλει τη νόμιμη αποζημίωση. Με βάση τις παραδοχές αυτές το Εφετείο, αφού εξαφάνισε την πρωτόδικη απόφαση με την οποία είχε κριθεί ότι η ένδικη σύμβαση εργασίας έφερε το χαρακτήρα αυτής των ανεξαρτήτων υπηρεσιών και είχε απορρίψει την αγωγή, έκρινε ότι εφόσον η σύμβαση που καταρτίστηκε μεταξύ των διαδίκων ήταν αυτή της συμβάσεως εξαρτημένης εργασίας αορίστου χρόνου, η καταγγελία αυτής (σύμβασης) από την αναιρεσείουσα χωρίς την καταβολή της νόμιμης αποζημίωσης ήταν άκυρη, δέχτηκε δε εν μέρει την αγωγή ως κατ' ουσίαν βάσιμη επιδικάζοντας στον αναιρεσίβλητο τα αναφερόμενα στην προσβαλλόμενη απόφαση ποσά για μισθούς υπερημερίας και διαφορές αποδοχών. Με την κρίση του αυτή το Εφετείο, περιέλαβε στην προσβαλλόμενη απόφαση πλήρεις, σαφείς και χωρίς αντιφάσεις αιτιολογίες, ως προς το χαρακτήρα της ένδικης σύμβασης ως συμβάσεως εξαρτημένης εργασίας αορίστου χρόνου, καθώς και ως προς την ακυρότητα της καταγγελίας αυτής, που καθιστούν εφικτό τον αναιρετικό έλεγχο ως προς την ορθή ή μη ερμηνεία των ως άνω διατάξεων και ως εκ τούτου ο τρίτος λόγος της αιτήσεως αναιρέσεως από τον αριθμό 19 του άρθρου 559 του Κ.Πολ.Δ. είναι αβάσιμος και πρέπει να απορριφθεί. Επειδή, από τα άρθρα 335, 338, 339, 340 και 346 Κ.Πολ.Δ. συνάγεται ότι το δικαστήριο της ουσίας, προκειμένου να σχηματίσει την κρίση του για το αποδεικτικό πόρισμα αναφορικά με τους πραγματικούς ισχυρισμούς των διαδίκων που έχουν ουσιώδη επίδραση στην έκβαση της δίκης και έχουν ανάγκη απόδειξης υποχρεούται να λάβει υπόψη του όλα τα αποδεικτικά μέσα, τα οποία επικαλούνται και νόμιμα προσκομίζουν οι διάδικοι. Η παράβαση της ανωτέρω υποχρέωσης του δικαστηρίου της ουσίας ιδρύει τον προβλεπόμενο από το άρθρο 559 αρ. 11 περ. γ' του Κ.Πολ.Δ. λόγο αναίρεσης. Στην προκείμενη περίπτωση με τον πρώτο λόγο της αιτήσεως αναιρέσεως από την ως άνω διάταξη προβάλλεται η αιτίαση ότι το Εφετείο κατέληξε στο ως άνω αποδεικτικό του πόρισμα δεχθέν ότι ο αναιρεσίβλητος συνδεόταν με την αναιρεσείουσα με σύμβαση εξαρτημένης εργασίας αορίστου χρόνου και όχι με σύμβαση ανεξαρτήτων υπηρεσιών όπως ο ίδιος υποστήριζε, γιατί δεν έλαβε υπόψη: α) το από 1-5-2005 ιδιωτικό συμφωνητικό που καταρτίστηκε μεταξύ των διαδίκων, β) τις δέκα αποδείξεις παροχής υπηρεσιών που εξέδωσε ο αναιρεσίβλητος, γ) την ένορκη κατάθεση στο ακροατήριο της μάρτυρος Α. Π., δ) τις ένορκες βεβαιώσεις των Ά. Τ. και Δ. Φ. και ε) το με αριθμό .../14-12-2009 έγγραφο του Οργανισμού Ασφάλισης Ελευθέρων Επαγγελματιών. Όμως, από την επισκόπηση της προσβαλλόμενης απόφασης προκύπτει ότι το Εφετείο για τη θεμελίωση του αποδεικτικού του πορίσματος έλαβε υπόψη τις πιο πάνω ένορκες βεβαιώσεις και την κατάθεση της μάρτυρος οι οποίες ρητώς μνημονεύονται, καθώς και όλα τα νομίμως προσκομισθέντα και επικληθέντα από τους διαδίκους έγγραφα και ουδεμία καταλείπεται αμφιβολία ότι λήφθηκαν υπόψη και τα παραπάνω. Επομένως ο ως άνω λόγος αναιρέσεως πρέπει να απορριφθεί ως αβάσιμος. Επειδή, ο λόγος αναίρεσης από τον αριθμό 8 του άρθρ. 559 ΚΠολΔ, ιδρύεται όταν το δικαστήριο της ουσίας παρά το νόμο, είτε έλαβε υπόψη του πράγματα που δεν προτάθηκαν και έχουν ουσιώδη επίδραση στην έκβαση της δίκης, είτε δεν έλαβε υπόψη του πράγματα που προτάθηκαν και έχουν επίσης ουσιώδη επίδραση στην έκβαση της δίκης, νοούνται δε ως "πράγματα" οι αυτοτελείς ισχυρισμοί των διαδίκων που τείνουν στη θεμελίωση, κατάλυση ή παρακώλυση του ασκούμενου με την αγωγή, ένσταση ή αντένσταση ουσιαστικού ή δικονομικού δικαιώματος, δηλαδή οι ισχυρισμοί που κατά το νόμο διαμόρφωσαν ή ανάλογα ήταν ικανοί να διαμορφώσουν το διατακτικό της προσβαλλόμενης απόφασης εφόσον είχαν προταθεί παραδεκτά ενώπιον του πρωτοβαθμίου δικαστηρίου και επαναφέρθηκαν νομίμως στο Εφετείο με λόγο έφεσης. Επομένως δεν αποτελούν πράγματα κατά την ανωτέρω διάταξη οι ισχυρισμοί που αποτελούν επιχειρήματα ή συμπεράσματα των διαδίκων ή του δικαστηρίου τα οποία συνάγονται από την εκτίμηση των αποδείξεων. Στην προκείμενη περίπτωση με τον δεύτερο λόγο της αιτήσεως αναιρέσεως από τον αριθμό 8 του άρθρου 559 του Κ.Πολ.Δ., η αναιρεσείουσα προβάλλει την αιτίαση ότι το Εφετείο δεν έλαβε υπόψη τους νομίμως προταθέντες ισχυρισμούς της: α) ότι ο αναιρεσίβλητος μονομερώς κατήγγειλε την από 1-5-2005 σύμβαση παροχής υπηρεσιών του μετά το ατύχημα που του συνέβη στον Άλιμο την 9-7-2009 και β) ότι η εμφάνιση του αναιρεσιβλήτου στο συνεργείο το μεσημέρι της 12-10-2009, δήθεν για να αναλάβει υπηρεσία ήταν προσχηματική, δηλαδή χωρίς τη θέληση πραγματικής και προσήκουσας προσφοράς υπηρεσιών. Ο λόγος αυτός πρέπει να απορριφθεί κατά το πρώτο μέρος του ως αβάσιμος, αφού από τις ως άνω παραδοχές της προσβαλλόμενης απόφασης προκύπτει ότι το Εφετείο έλαβε υπόψη τον ως άνω ισχυρισμό και τον απέρριψε ως ουσιαστικό αβάσιμο, κατά το δεύτερο δε μέρος του ως απαράδεκτος, αφού σύμφωνα με τα αναφερόμενα στη μείζονα σκέψη ο εν λόγω αρνητικός της αγωγής ισχυρισμός δεν αποτελεί "πράγμα" κατά την έννοια της διάταξης του άρθρου 559 αρ. 8 του Κ.Πολ.Δ. ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ Απορρίπτει την από 23-5-2012 αίτηση της Ομόρρυθμης Εταιρίας με την επωνυμία "Αφοί Σ. και Γ. Π. ΟΕ" για αναίρεση της 2017/2012 αποφάσεως του Μονομελούς Εφετείου Αθηνών. Και Καταδικάζει την αναιρεσείουσα στη δικαστική δαπάνη του αναιρεσιβλήτου την οποία ορίζει στο ποσό των χιλίων οκτακοσίων (1.800) ευρώ. Κρίθηκε και αποφασίσθηκε στην Αθήνα στις 5 Φεβρουαρίου 2013. Και Δημοσιεύθηκε σε δημόσια συνεδρίαση στο ακροατήριό του στις 19 Μαρτίου 2013. Ο ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ O ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ