Αριθμός 537/2013 
ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ
Α2' Πολιτικό Τμήμα 
ΣΥΓΚΡΟΤΗΘΗΚΕ από τους Δικαστές: Αθανάσιο Κουτρομάνο, Αντιπρόεδρο του Αρείου Πάγου, Κωνσταντίνο Τσόλα, Ευφημία Λαμπροπούλου, Γεράσιμο Φουρλάνο, και Στυλιανή Γιαννούκου, Αρεοπαγίτες. 
ΣΥΝΗΛΘΕ σε δημόσια συνεδρίαση στο Κατάστημά του στις 28 Ιανουαρίου 2013, με την παρουσία και της γραμματέως Αικατερίνης Σιταρά, για να δικάσει την υπόθεση μεταξύ:
Του αναιρεσείοντος: Γ. Ν. του Δ., κατοίκου ..., ο οποίος εκπροσωπήθηκε από την πληρεξούσια δικηγόρο του Αναστασία Γρίβα.
Της αναιρεσιβλήτου: Ανώνυμης εταιρείας με την επωνυμία "Ανώνυμη Εταιρεία Παραγωγής και Πώλησης Συστημάτων Αλουμινίου AL-VEK Η." και το διακριτικό τίτλο "AL VEK Η. ΑΕ" που εδρεύει στην ... και εκπροσωπείται νόμιμα, η οποία εκπροσωπήθηκε από τον πληρεξούσιο δικηγόρο της Γεώργιο Τσοτανίδη, με δήλωση του άρθρου 242 παρ. 2 του Κ.Πολ.Δ.
Η ένδικη διαφορά άρχισε με την από 18-1-2007 αγωγή της ήδη αναιρεσίβλητης, που κατατέθηκε στο Μονομελές Πρωτοδικείο Ξάνθης. Εκδόθηκαν οι αποφάσεις: 74/2008 του ίδιου Δικαστηρίου και 234/2011 του Εφετείου Θράκης. Την αναίρεση της τελευταίας απόφασης ζητεί ο αναιρεσείων με την από 19-10-2011 αίτησή του.
Κατά τη συζήτηση της αίτησης αυτής, που εκφωνήθηκε από το πινάκιο, οι διάδικοι παραστάθηκαν, όπως σημειώνεται πιο πάνω. Η εισηγήτρια Αρεοπαγίτης, Στυλιανή Γιαννούκου, ανέγνωσε την από 18-1-2013 έκθεσή της, με την οποία εισηγήθηκε την παραδοχή των λόγων της κρινόμενης αίτησης. 
Η πληρεξούσια του αναιρεσείοντος ζήτησε την παραδοχή της αίτησης και την καταδίκη του αντιδίκου μέρους στη δικαστική δαπάνη.
ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ
Κατά το άρθρο 559 αρ. 19 ΚΠολΔ αναίρεση επιτρέπεται αν η απόφαση δεν έχει νόμιμη βάση και ιδίως αν δεν έχει καθόλου αιτιολογίες, ή έχει αιτιολογίες αντιφατικές ή ανεπαρκείς σε ζήτημα που ασκεί ουσιώδη επίδραση στην έκβαση της δίκης. Κατά την έννοια της διάταξης αυτής, λόγος αναίρεσης, ιδρύεται, όταν στην ελάσσονα πρόταση του νομικού συλλογισμού, δεν εκτίθενται καθόλου πραγματικά περιστατικά (έλλειψη αιτιολογίας), ή όταν τα εκτιθέμενα δεν καλύπτουν όλα τα στοιχεία που απαιτούνται βάσει του πραγματικού του εφαρμοστέου κανόνα δικαίου για την επέλευση της έννομης συνέπειας που απαγγέλθηκε, (ανεπαρκής αιτιολογία) ή όταν αντιφάσκουν μεταξύ τους (αντιφατική αιτιολογία) (ΟλΑΠ 1/1999). Η ύπαρξη νόμιμης βάσης και η αντίστοιχη έλλειψή της, πρέπει να προκύπτουν αμέσως από την προσβαλλόμενη απόφαση (ΟλΑΠ 861/1984, ΑΠ 356/2010, 1/2011). Εξ άλλου, από το συνδυασμό των διατάξεων των άρθρων 416 και 417 ΑΚ συνάγεται ότι για να έχει το αποσβεστικό αποτέλεσμα της ενοχής η εκπλήρωση της παροχής που συντελείται με καταβολή, πρέπει αυτή να γίνει προς το δανειστή αυτοπροσώπως, ή τον πληρεξούσιο ή τον εντολοδόχο αυτού ή σ' εκείνον που ο δανειστής έχει επιτρέψει να δεχθεί την καταβολή με ειδική εξουσιοδότηση ρητή ή και σιωπηρή. Καταβολή που έγινε σε άλλον, εκτός από τα προαναφερόμενα πρόσωπα, δεν ενεργεί κατ' αρχήν έναντι του δανειστή, εκτός αν ο δανειστής εγκρίνει μια τέτοια καταβολή ή ωφελείται απ' αυτήν, με εξαίρεση, μεταξύ άλλων, τις περιπτώσεις του άρθρου 426 ΑΚ. Ειδικότερα, με τη διάταξη του άρθρου 426 ΑΚ, κατά την οποία "Ο κομιστής έγγραφης εξοφλητικής απόδειξης του δανειστή θεωρείται ότι έχει εξουσιοδοτηθεί για την είσπραξη ...", καθιερώνεται κανόνας συμπληρωματικός της βουλήσεως του δανειστή, με σκοπό να προστατευθεί ο οφειλέτης που καταβάλλει με καλή πίστη. Η διάταξη ανήκει σ' εκείνες που προστατεύουν τη δικαιολογημένη εμπιστοσύνη. Ο καταβάλλων επιτρέπεται, σύμφωνα άλλωστε με τις αντιλήψεις των συναλλαγών, να έχει εμπιστοσύνη ότι εκείνος που είναι κομιστής εξοφλητικής απόδειξης του δανειστή, έχει εξουσιοδοτηθεί απ' αυτόν να εισπράξει την οφειλόμενη παροχή και προστατεύεται σ' αυτήν του ακριβώς την εμπιστοσύνη με το ότι καταβάλλοντας στον κομιστή της απόδειξης απαλλάσσεται, δηλαδή αποσβήνονται η σχετική απαίτηση του δανειστή και η αντίστοιχη υποχρέωση του οφειλέτη. Επομένως, η εν λόγω διάταξη αποβλέπει τόσο στην προστασία του καταβαλόντος οφειλέτη, όσο και στην προστασία της ταχύτητας και ασφάλειας των συναλλαγών. Ακολούθως από τον συνδυασμό των άρθρων 416 και 426 Α.Κ. προκύπτει ότι αν ο οφειλέτης προς εκπλήρωση της υποχρέωσής του εξέδωσε επιταγή και την παρέδωσε στον δανειστή, εφόσον δεν προκύπτει σαφώς ότι με την ανάληψη της υποχρέωσης από τον παραπάνω πιστωτικό τίτλο θέλησαν τα μέρη την αντικατάσταση και την απόσβεση της αρχικής υποχρέωσης του οφειλέτη, τότε η ανάληψη της νέας αυτής υποχρέωσης θεωρείται ότι έγινε χάριν καταβολής της αρχικής υποχρέωσης, η οποία δεν αποσβήνεται παρά μόνον αν, ο δανειστής με την εκπλήρωση της νέας υποχρέωσης από τον πιστωτικό τίτλο, ικανοποιηθεί, για την αρχική (ΑΠ 1654/1997). Το ίδιο πρέπει να γίνει δεκτό και όταν η από τον παραπάνω τίτλο υποχρέωση του οφειλέτη είναι ληξιπρόθεσμη σε χρόνο μεταγενέστερο της αρχικής, διότι στην περίπτωση αυτή ενυπάρχει θέληση των μερών περί μεταβολής του χρόνου εκπληρώσεως της αρχικής υποχρεώσεως (ΑΠ 1654/1997). 
Στην προκειμένη περίπτωση, το Εφετείο, με την προσβαλλόμενη απόφαση του, δέχθηκε τα ακόλουθα: "Δυνάμει διαδοχικών συμβάσεων πωλήσεως, που συνήφθησαν μεταξύ του νομίμου εκπροσώπου της ενάγουσας (σημ: εδώ αναιρεσίβλητης) και του εναγομένου (σημ: εδώ αναιρεσείοντος) ... η ενάγουσα πώλησε και παρέδωσε στον εναγόμενο διάφορα εμπορεύματα αλουμινίου ... καταρτίσθηκαν μεταξύ τους 27 διαδοχικές συμβάσεις πωλήσεως και εκδόθηκαν ισάριθμα παραστατικά έγγραφα ... συνολικού τιμήματος ... 43.526,49 ευρώ. Η ενάγουσα πίστωσε τον εναγόμενο με το ποσό των 9.123,73 από επιστροφή εμπορευμάτων και έτσι η οφειλή του τελευταίου από τις πωλήσεις αυτές περιορίστηκε στο ποσό των 34.402,76 ευρώ. Η κατάρτιση των επιδίκων συμβάσεων, η παραλαβή των εμπορευμάτων, το ύψος του τιμήματος και ο χρόνος πληρωμής, ομολογούνται από τον εναγόμενο, ο οποίος όμως ... προέβαλε ένσταση μερικής εξοφλήσεως του υπολοίπου οφειλομένου από αυτόν τιμήματος, επικαλούμενος ότι παρέδωσε προς τον Π. Π., ορισθέντα από την ενάγουσα δεκτικό καταβολής, τρεις (3) επιταγές σε διαταγή της ενάγουσας, συνολικού ποσού 28.100 ευρώ, ειδικότερα δε στις 12-12-2005 την υπ' αριθμ. ... επιταγή της Εμπορικής Τράπεζας, με ημερομηνία εκδόσεως 30-3-2006, ποσού 4.100 ευρώ, στις 17-2-2006 την υπ' αριθμ. ... επιταγή της Εμπορικής Τράπεζας, με ημερομηνία εκδόσεως 15-6-2006, ποσού 4.000 ευρώ και στις 19-4-2006 την υπ' αριθμ. ... επιταγή της Αγροτικής Τράπεζας, με ημερομηνία εκδόσεως 30-7-2006, ποσού 20.000 ευρώ, οι οποίες πληρώθηκαν κανονικά και έτσι το μόνο ποσό που απομένει και ομολογεί ότι οφείλει στην ενάγουσα είναι αυτό των 6.302,76 ευρώ. Η ενάγουσα, όπως προκύπτει από την επισκόπηση των προτάσεων της ... στο πρωτοβάθμιο Δικαστήριο, με την προσθήκη αυτών, ρητώς αμφισβήτησε ότι ο ανωτέρω είχε οριστεί ως δεκτικός καταβολών και αρνήθηκε οποιαδήποτε καταβολή προς αυτήν. Όσον αφορά τον ισχυρισμό του εναγομένου, περί παραδόσεως των ως άνω επιταγών στον δεκτικό καταβολής Π. Π. ... από κανένα αποδεικτικό στοιχείο δεν προέκυψε ότι αυτός είχε ορισθεί ως δεκτικός καταβολής (λήψης των επιταγών), μετά από συμφωνία μεταξύ του εναγομένου και του νομίμου εκπροσώπου της ενάγουσας ή ότι ο τελευταίος είχε εξουσιοδοτήσει αυτόν για είσπραξη ή τον εναγόμενο για καταβολή σ' αυτόν, για λογαριασμό της ενάγουσας. Αντίθετη κρίση δεν συνάγεται από τις επικαλούμενες και προσκομιζόμενες από τον εναγόμενο υπ' αριθμ. 88/12-12-2005, 14/17-2-2006 και 48/19-4-2006 έντυπες αποδείξεις εισπράξεως επιταγών, οι οποίες φέρουν την επωνυμία της ενάγουσας και έχουν εκδοθεί από τον Π. Π. αναφέρουν δε ως αιτιολογία "έναντι λογαριασμού" οι δύο πρώτες και "έναντι λογαριασμού και εξόφληση παραγγελιών Νο 6318, 8123, 8132, 8133, 8131 και 8194" η τρίτη, διότι δεν προκύπτει ότι αφορούν τις επίμαχες συναλλαγές. Γι' αυτό και η περί του αντιθέτου ένορκη βεβαίωση του Π. Π., δεν κρίνεται πειστική. Περαιτέρω, όσον αφορά τον ισχυρισμό του εναγομένου περί εξοφλήσεως των επιταγών δεν αποδείχθηκε ότι εισπράχθηκε η αξία τους από το νόμιμο εκπρόσωπο της ενάγουσας για λογαριασμό της τελευταίας, ούτε ότι αυτές εξοφλήθηκαν από τον εναγόμενο. Ο τελευταίος δεν επικαλείται και δεν προσκομίζει βεβαίωση της πληρώτριας τράπεζας περί πληρωμής των εν λόγω επιταγών, ούτε τα σώματα αυτών, τα οποία θα είχε στην κατοχή του, εάν όντως τις είχε εξοφλήσει. Από την επικαλούμενη και προσκομιζόμενη από τον εναγόμενο φωτοτυπία της υπ' αριθμ. ... επιταγής της Εμπορικής Τράπεζας, ποσού 4.100 ευρώ, εκδόσεως Π. Α. σε διαταγή Π. Σ., που φέρει στην οπίσθια όψη της, στη θέση οπισθογραφήσεως, πλην των άλλων, και σφραγίδα της επιχειρήσεως της ενάγουσας με δυσανάγνωστη μονογραφή, δεν αποδεικνύεται εξόφληση της επιταγής. Ούτε από το επικαλούμενο και προσκομιζόμενο από τον εναγόμενο φωτοτυπικό αντίγραφο της υπ' αριθμ. ... επιταγής της Εμπορικής Τράπεζας, ποσού 4.000 ευρώ, εκδόσεως εναγομένου σε διαταγή της ενάγουσας, που φέρει στην οπίσθια όψη της, στη θέση οπισθογραφησεως, πλην των άλλων, σφραγίδα της επιχειρήσεως της ενάγουσας με δυσανάγνωστη μονογραφή και την ένδειξη "εξοφλήθη στις 23-6-2006" αποδεικνύεται εξόφληση της επιταγής από τον εναγόμενο και είσπραξη από την ενάγουσα. Επίσης, από την κατάθεση ποσού 20.000 ευρώ από την "ΕΛΙΝΑ Α.Τ.Ε." στον υπ' αριθμ. ... λογαριασμό της ενάγουσας της Εθνικής Τράπεζας της Ελλάδος, με την, ένδειξη "εξόφληση επιταγής .../30-7-2006 ποσό ευρώ 20.000" δεν αποδεικνύεται εξόφληση του επιδίκου χρέους κατά το αντίστοιχο ποσό... Ενόψει των ανωτέρω ... δεν αποδείχθηκε η επικαλούμενη ... καταβολή του ποσού των 28.100 ευρώ και πρέπει να απορριφθεί ως ουσιαστικά αβάσιμη η ... ένσταση μερικής εξοφλήσεως ... και ... ο σχετικός περί του αντιθέτου μοναδικός λόγος της εφέσεως ...". Υπό τις παραδοχές αυτές, το Εφετείο αιτιολόγησε ανεπαρκώς ουσιώδες ζήτημα της υποθέσεως και δη την απορριπτική της ένστασης μερικής εξόφλησης, κρίση του. Ειδικότερα το Δικαστήριο, ενώ δέχεται ότι "Από κανένα αποδεικτικό στοιχείο δεν προέκυψε ότι αυτός (Π. Π.) είχε ορισθεί ως δεκτικός καταβολής ... ή ότι ο νόμιμος εκπρόσωπος της ενάγουσας είχε εξουσιοδοτήσει αυτόν για είσπραξη ή τον εναγόμενο για καταβολή σ' αυτόν για λογαριασμό της ενάγουσας ..." δέχεται επίσης ότι "Αντίθετη κρίση δεν συνάγεται από τις επικαλούμενες και προσκομιζόμενες από τον εναγόμενο υπ' αριθμ. 88/12-12-2005, 14/17-2-2006 και 48/19-4-2006 έντυπες αποδείξεις εισπράξεως επιταγών, οι οποίες φέρουν την επωνυμία της ενάγουσας και έχουν εκδοθεί από τον Π. Π..."έναντι λογαριασμού" και "... σε εξόφληση παραγγελιών ..." χωρίς να διαλαμβάνει επαρκή αιτιολογία αναφορικά: α) με την κατοχή έντυπων αποδείξεων εισπράξεως επιταγών, υπό την επωνυμία της ενάγουσας, από τον Π. Π., β) με την έκδοση των αποδείξεων αυτών από τον τελευταίο προς τον εναγόμενο και δη σε ημεροχρονολογίες που συμπίπτουν απολύτως με τις επικαλούμενες απ' αυτόν ημερομηνίες παραδόσεως κάθε μιας των ένδικων μεταχρονολογημένων επιταγών, γ) με την αναφορά στην τρίτη απ' αυτές (48/19-4-2006) συγκεκριμένων ενάριθμων παραγγελιών, χωρίς να αιτιολογεί επαρκώς τον αποδέκτη των παραγγελιών αυτών και δη αν αφορούσαν την ενάγουσα ή τυχόν άλλο πρόσωπο και δη τον χορηγήσαντα την συγκεκριμένη απόδειξη, δ) με τη φερομένη επί της οπισθίας όψης, της ... επιταγής επί της Εμπορικής Τράπεζας, ποσού 4.000 ευρώ, στη θέση οπισθογραφήσεως, σφραγίδα της ενάγουσας και την ένδειξη "Εξοφλήθη στις 23-6-2006" και ε) με την κατάθεση ποσού 20.000 ευρώ στον υπ' αριθμ. ... λογαριασμό της ενάγουσας της Εθνικής Τράπεζας της Ελλάδος με την ένδειξη "Εξόφληση επιταγής ... /30-7-2006 ποσού ευρώ 20.000" τα στοιχεία της οποίας συμπίπτουν απολύτως με τη μνημονευόμενη στην προσβαλλόμενη απόφαση τρίτη επιταγή. Υπό τις παραδοχές του Εφετείου, καθίσταται αβέβαιο αν ο Π. Π., ήταν ή όχι δεκτικός καταβολής, κατ' εφαρμογή της διατάξεως του άρθρου 426 ΑΚ, ως εκδόσας και χορηγήσας προς τον εναγόμενο και ήδη αναιρεσείοντα τις εν λόγω αποδείξεις, υπό την έντυπη επωνυμία της ενάγουσας, καθώς επίσης και αν παρέμεινε ανεξόφλητο μέρος του τιμήματος των 27 διαδοχικών πωλήσεων και ποιό συγκεκριμένα ήταν αυτό. Ενόψει τούτων, πρέπει να γίνει δεκτός ο σχετικός πρώτος αναιρετικός λόγος, κατά το πρώτο μέρος του, με το οποίο προσάπτεται στην απόφαση η ρηθείσα αναιρετική πλημμέλεια εκ του άρθρου 559 αρ. 19 Κ.Πολ.Δ, να αναιρεθεί η προσβαλλόμενη απόφαση και να παραπεμφθεί η υπόθεση για περαιτέρω εκδίκαση στο ίδιο Εφετείο, που θα συγκροτηθεί από άλλους δικαστές (άρθρο 580 παρ. 3 ΚΠολΔ), ενώ παρέλκει, κατόπιν αυτών, η έρευνα του ίδιου λόγου της αιτήσεως, κατά το δεύτερο μέρος του, εκ του άρθρου 559 αρ. 1 Κ.Πολ.Δ.. Τα δικαστικά έξοδα του αναιρεσειόντος, που κατέθεσε προτάσεις, πρέπει να επιβληθούν σε βάρος της αναιρεσίβλητης, λόγω της ήττας της (άρθρ. 176, 183 του ΚΠολΔ). 
ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ 
Αναιρεί την υπ' αριθ. 234/2011 απόφαση του Εφετείου Θράκης.
Παραπέμπει την υπόθεση για περαιτέρω εκδίκαση στο ίδιο Εφετείο, το οποίο θα συγκροτηθεί από άλλους δικαστές.
Καταδικάζει την αναιρεσίβλητη στα δικαστικά έξοδα του αναιρεσείοντος, τα οποία ορίζει στο ποσό των τριών χιλιάδων (3.000) ευρώ.
Κρίθηκε και αποφασίσθηκε στην Αθήνα στις 26 Φεβρουαρίου 2013. Και 
Δημοσιεύθηκε στην Αθήνα σε δημόσια συνεδρίαση στο ακροατήριό του στις 26 Μαρτίου 2013.
Ο ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ Η ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ