ΑΡΙΘΜΟΣ 971/2007 
ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ
 
E΄ ΠΟΙΝΙΚΟ ΤΜΗΜΑ  

Συγκροτήθηκε από τους Δικαστές: Πολύκαρπο Βούλγαρη, Αντιπρόεδρο, Δημήτριο Κιτρίδη, Ηρακλή Κωνσταντινίδη, Κωνσταντίνο Κούκλη - Εισηγητή και Αναστάσιο Λιανό, Αρεοπαγίτες.
 
Συνήλθε σε δημόσια συνεδρίαση στο Κατάστημά του στις 16 Μαρτίου 2007, με την παρουσία του Αντεισαγγελέα του Αρείου Πάγου Εμμανουήλ - Ρούσσου Παπαδάκη (γιατί κωλύεται ο Εισαγγελέας) και της Γραμματέως Ευδοκίας Φραγκίδη, για να δικάσει την αίτηση του αναιρεσείοντος - κατηγορουμένου Χ1 , που εκπροσωπήθηκε από τον πληρεξούσιο δικηγόρο του Δημήτριο Κλειτσάκη, περί αναιρέσεως της 153/2006 αποφάσεως του Τριμελούς Εφετείου Πατρών. Με πολιτικώς ενάγοντα τον Ψ1 , που δεν παραστάθηκε στο ακροατήριο.
 Το Τριμελές Εφετείο Πατρών, με την ως άνω απόφασή του διέταξε όσα λεπτομερώς αναφέρονται σ΄ αυτή, και ο αναιρεσείων - κατηγορούμενος ζητεί την αναίρεση αυτής, για τους λόγους που αναφέρονται στην από 17 Απριλίου 2006 αίτησή του αναιρέσεως, η οποία καταχωρίστηκε στο οικείο πινάκιο με τον αριθμό 797/2006.
 
Αφού άκουσε Τον πληρεξούσιο δικηγόρο του αναιρεσείοντος, που ζήτησε όσα αναφέρονται στα σχετικά πρακτικά και τον Αντεισαγγελέα, που πρότεινε να γίνει δεκτή η προκείμενη αίτηση αναίρεσης και να παύσει οριστικώς η κατά του αναιρεσείοντος ασκηθείσα ποινική δίωξη.
 
ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ
 1. Κατά το άρθρο 386 παρ. 1α ΠΚ, όποιος με σκοπό να αποκομίσει ο ίδιος ή άλλος παράνομο περιουσιακό όφελος βλάπτει ξένη περιουσία πείθοντας κάποιον σε πράξη, παράλειψη ή ανοχή με την εν γνώσει παράσταση ψευδών γεγονότων σαν αληθινών ή την αθέμιτη απόκρυψη ή παρασιώπηση αληθινών γεγονότων, τιμωρείται με φυλάκιση τουλάχιστον τριών μηνών και αν η ζημιά που προξενήθηκε είναι ιδιαίτερα μεγάλη με φυλάκιση τουλάχιστον δύο ετών". Από τη διάταξη αυτή προκύπτει, ότι για τη στοιχειοθέτηση του υπαλλακτικώς μικτού εγκλήματος της απάτης απαιτούνται: α) σκοπός του δράστη να περιποιήσει στον εαυτό του ή σε άλλον παράνομο περιουσιακό όφελος, όχι δε και πραγμάτωση του οφέλους αυτού, β) η εν γνώσει παράσταση ψευδών γεγονότων σαν αληθινών ή η αθέμιτη απόκρυψη ή παρασιώπηση αληθινών, από την οποία, ως παραγωγό αιτία, παραπλανήθηκε κάποιος και γ) βλάβη ξένης, κατά το αστικό δίκαιο, περιουσίας, η οποία να τελεί σε αιτιώδη σύνδεσμο με τις παραπλανητικές ενέργειες και παραλείψεις του δράστη. Περαιτέρω, από την διάταξη του άρθρου 46 παρ. 1β' ΠΚ, στην οποία ορίζεται ότι, με την ποινή του αυτουργού, τιμωρείται όποιος με πρόθεση παρέσχε άμεση συνδρομή στον δράστη κατά τη διάρκεια αυτής της πράξης και στην εκτέλεση της κύριας πράξης, συνάγεται, ότι άμεσος συνεργός είναι εκείνος, που, με πρόθεση, παρέχει άμεση συνδρομή στον αυτουργό κατά την εκτέλεση και την διάρκεια της κύριας πράξης κατά τέτοιο τρόπο, ώστε, χωρίς αυτήν την συνδρομή, δεν θα ήταν με βεβαιότητα δυνατή η τέλεση του εγκλήματος υπό τις περιστάσεις που διαπράχθηκε, ενώ ο δόλος του άμεσου συνεργού περιλαμβάνει την θέληση ή αποδοχή για άμεση υποστήριξη του εκτελούντος την κύρια πράξη και την γνώση της συγκεκριμένης πράξης, στην οποία παρέχει την συνδρομή του, καθώς και ότι η τελευταία παρέχεται κατά την εκτέλεση της ίδιας πράξης. Εξάλλου, η κατά τα άρθρα 93 παρ. 3 του Συντάγματος και 139 του ΚΠΔ απαιτούμενη ειδική και εμπεριστατωμένη αιτιολογία, η έλλειψη της οποίας ιδρύει τον κατ' άρθρο 510 παρ. 1 στοιχ. Δ' του ίδιου Κώδικα λόγο αναίρεσης, υπάρχει, όταν, προκειμένου για καταδικαστική απόφαση, εκτίθενται σε αυτή με πληρότητα, σαφήνεια και χωρίς αντιφάσεις ή λογικά κενά τα πραγματικά περιστατικά από τα οποία το δικαστήριο που την εξέδωσε συνήγαγε την ύπαρξη των αντικειμενικών και υποκειμενικών στοιχείων του εγκλήματος, για το οποίο καταδικάστηκε ο κατηγορούμενος, τα αποδεικτικά μέσα από τα οποία αποδείχθηκαν τα περιστατικά αυτά και οι νομικοί συλλογισμοί με τους οποίους έγινε η υπαγωγή των δεκτών γενόμενων πραγματικών περιστατικών στην ουσιαστική ποινική διάταξη που εφαρμόστηκε στην συγκεκριμένη περίπτωση.  Στην προκειμένη περίπτωση, όπως προκύπτει από το σκεπτικό σε συνδυασμό με το διατακτικό της προσβαλλομένης υπ' αριθμ. 153/2006 αποφάσεως, τα οποία, ως ενιαίο σύνολο, παραδεκτώς αλληλοσυμπληρώνονται, το Τριμελές Εφετείο Πατρών, δέχθηκε, κατά την ανέλεγκτη περί τα πράγματα κρίση του, ότι από τα αποδεικτικά μέσα που κατ' είδος μνημονεύει, αποδείχθηκαν τα ακόλουθα πραγματικά περιστατικά:  Ο κατηγορούμενος Χ1 και ο Ζ1 , είναι εμπορικοί αντιπρόσωποι στην Πάτρα και συνεργάζονται μεταξύ τους, ο δε εγκαλών και πολιτικώς ενάγων Ψ1 διευθύνει το επί της οδού ..... των Πατρών κατάστημα πωλήσεως ποτών (κάβα) της συζύγου του. Την 8-2-1998, επισκέφθηκε τον εγκαλούντα ο Ζ1 , με την προαναφερθείσα ιδιότητα του εμπορικού αντιπροσώπου και παρέστησε σ' αυτόν ότι κάποιος γνωστός έμπορος, στην Αθήνα, μπορεί να του διαθέσει (πωλήσει) 180 κιβώτια φιαλών ουίσκι, αντί τιμήματος 98 δραχμών ανά φιάλη και συνολικά αντί του ποσού των 5.000.000 δραχμών από το σύνολο των 400 κιβωτίων ουϊσκι που κατείχε, τιμή η οποία ήταν χαμηλή και συμφέρουσα για τον εγκαλούντα έμπορο ποτών. Μετά τη συμφωνία των παραπάνω δύο για την αγορά αυτή, ο Ζ1 τηλεφώνησε στον άγνωστο για τον εγκαλούντα έμπορο Αθηνών, ο οποίος ήταν ο αθίγγανος Β1 και συμφώνησε με τον τελευταίο να μεταβούν την επόμενη ημέρα στην Αθήνα για την παραλαβή του ουϊσκι. Το απόγευμα της επόμενης ημέρας μετέβησαν πράγματι στην Αθήνα για τον ανωτέρω σκοπό ο Ζ1 , ο εγκαλών και ο κατηγορούμενος Χ1 με ΙΧΕ αυτοκίνητο τύπου BMW, ιδιοκτησίας του ....., που οδηγούσε ο ως άνω κατηγορούμενος, συνεργάτης, κατά τα προεκτεθέντα του Ζ1 , αλλά και του αθίγγανου. Προηγουμένως, ο Ζ1 και ο κατηγορούμενος είχαν αποστείλει στην Αθήνα (περιοχη Ν. Λιοσίων) φορτηγό αυτοκίνητο της μεταφορικής εταιρείας..... με οδηγό τον Κ1 για τη φόρτωση και τη μεταφορά του αγορασθέντος ουϊσκι. Κατά την άφιξη των ανωτέρω στα Ν. Λιόσια, περί ώρα 10 βραδινή, ο Ζ1 και ο Κ1 , μετέβησαν στον τόπο της φορτώσεως και παραλαβής του ουϊσκι, χωρίς να επιτρέψουν τούτο στον εγκαλούντα αγοραστή, τον οποίο άφησαν να αναμένει σε καφενείο της περιοχής μαζί με τον κατηγορούμενο Χ1 και τον ιδιοκτήμονα του ΙΧΕ ...., ο οποίος είχε μεταβεί κι' αυτός με τους λοιπούς στην Αθήνα, συνεπιβαίνοντας του ως άνω αυτοκινήτου. Οι Ζ1 και Κ1 , μετά πάροδο αρκετής ώρας, επέστρεψαν στο παραπάνω καφενείο, μαζί με άλλα δύο άτομα, άγνωστα στον εγκαλούντα, το ένα εκ των οποίων ήταν ο αθίγγανος Β1 και αφού βεβαίωσαν αυτόν (εγκαλούντα) ότι φορτώθηκε η συμφωνηθείσα ποσότητα ουϊσκι στο ως άνω φορτηγό, ζήτησαν από τον τελευταίο το συμφωνηθέν τίμημα των 5.000.000 δραχμών, το οποίο και κατέβαλε στους δύο άγνωστους γι' αυτόν πωλητές, οι οποίοι και αποχώρησαν, ενώ οι υπόλοιποι ξεκίνησαν να επανέλθουν στην Πάτρα με προπορευόμενο φορτηγό αυτοκίνητο και επόμενο το ΙΧΕ που οδηγούσε ο κατηγορούμενος. Μετά από διαδρομή ολίγων χιλιομέτρων και επειδή η φόρτωση δεν είχε γίνει καλά, κατέπεσε στο οδόστρωμα από το φορτηγό ένα κιβώτιο από τις αγορασθείσες και μεταφερόμενες ποσότητες και τότε διαπιστώθηκε ότι το κιβώτιο αυτό, όπως και όλα τα άλλα, πλην ενός, δεν περιείχαν ουϊσκι, αλλά φιάλες χλωρίνης, αν και ανέγραφαν ουϊσκι, σε πρόταση δε του αγοραστή πολιτικώς ενάγοντος προς τον Ζ1  να επιστρέψουν στον τόπο της φορτώσεως για να ελέγξουν τυχόν λάθος, κατά τη φόρτωση, ο ανωτέρω δεν δέχθηκε και απάντησε στον αγοραστή "Πάμε στην Πάτρα και θα σου τα δώσω εγώ τα λεπτά". Η φόρτωση και παράδοση στον εγκαλούντα αγοραστή των ανωτέρω ποσοτήτων (κιβωτίων) χλωρίνης, αντί της συμφωνηθείσας ποσότητας ουϊσκι ήταν προϊόν απάτης εις βάρος του, ήτοι παραστάσεως ως αληθινών των ψευδών γεγονότων ότι ο αθίγγανος Β1 είχε στην κατοχή του προς μεταπώληση τη συμφωνηθείσα ποσότητα ουϊσκι και ότι η φορτωθείσα ως άνω ποσότητα ήταν πράγματι ουϊσκι, πράγμα το οποίο δεν συνέβαινε, αφού, κατά τα προεκτεθέντα, ο αθίγγανος ούτε διέθετε τέτοια ποσότητα ουϊσκι, ούτε η φορτωθείσα ποσότητα ήταν ουϊσκι, προέβησαν δε στην παράσταση των ψευδών αυτών γεγονότων προς τον εγκαλούντα με την οποία και τον έπεισαν να καταβάλει το ανωτέρω ποσό οι Ζ1 και Β1 , εν γνώσει της αναληθείας τους και με το σκοπό να περιποιήσουν στον εαυτό τους παράνομο περιουσιακό όφελος με την είσπραξη και διανομή του συμφωνηθέντος τιμήματος και με αντίστοιχη ζημία του εγκαλούντος, που είναι ιδιαιτέρως μεγάλης αξίας και την οποία και προξένησαν πράγματι και αφού προηγουμένως είχαν τόσο αυτοί (Ζ1 - αθίγγανος), όσο και ο κατηγορούμενος προσυνεννοηθεί και καταστρώσει κοινό σχέδιο για την εξαπάτηση του εγκαλούντος, συνιστάμενο στην κατά τα ανωτέρω επίτευξη της συμφωνίας αγοράς και μεταβάσεως στην Αθήνα προς παραλαβή και μεταφορά στην Πάτρα της συμφωνηθείσας ποσότητας, εν γνώσει τους ότι τέτοια ποσότητα (ουϊσκι) δεν διέθετε ο αθίγγανος. Ο κατηγορούμενος, στη συγκεκριμένη περίπτωση, παρέσχε άμεση συνδρομή κατά τη διάρκεια της αξιόποινης πράξης της απάτης και την εκτέλεσή της, που διέπραξαν οι Ζ1 και Β1, εκ προθέσεως και έναντι ανταλλάγματος, αναλαμβάνοντας τη μεταφορά του Ζ1  και του εγκαλούντος στην Αθήνα και την επιστροφή τους από αυτήν με το ανωτέρω ΙΧΕ αυτοκίνητο, προκειμένου να πραγματοποιηθεί η απατηλή συναλλαγή και αναμένοντας με τον εγκαλούντα στο προαναφερόμενο καφενείο μέχρι να πραγματοποιηθεί η φόρτωση του εμπορεύματος, γνωρίζοντας την ανυπαρξία του συμφωνηθέντος να πωληθεί ουϊσκι και αποκρύπτοντας τούτο από τον πολιτικώς ενάγοντα, με σκοπό να περιποιήσει στους ανωτέρω δύο δράστες και στον εαυτό του παράνομο περιουσιακό όφελος. Ο κατηγορούμενος γνώριζε ότι ο αθίγγανος δεν είχε στην κατοχή του προς πώληση τη συμφωνηθείσα ποσότητα ουϊσκι και ότι ο τελευταίος θα παρέδιδε αντί για ουϊσκι φιάλες με χλωρίνη, γιατί συμμετείχε στο κοινό σχέδιο που είχε οργανωθεί για τη απάτη σε βάρος το εγκαλούντος και χωρίς τη δική του συνδρομή δεν θα ήταν με βεβαιότητα δυνατή η τέλεση του εγκλήματος, γιατί ήταν δύσκολο να αναλάβει οποιοσδήποτε τρίτος τέτοια αποστολή. Η κατάστρωση δε του ως άνω κοινού σχεδίου προκύπτει από τις προαναφερθείσες ενέργειες του καθενός εκ των παραπάνω προσώπων και από το συνδυασμό αυτών μεταξύ τους, που στόχευαν στην εξαπάτηση του εγκαλούντος και στην καταβολή απ' αυτόν του ως άνω τιμήματος.  Με τις εκτεθείσες παραδοχές, το Εφετείο δεν διέλαβε στην προσβαλλομένη απόφασή του την κατά τα ανωτέρω ειδική και εμπεριστατωμένη αιτιολογία, αφού δεν εκθέτει από ποία συγκεκριμένα στοιχεία κατέληξε στην κρίση ότι ο εν λόγω αναιρεσείων εγνώριζε ότι ο πωλητής αθίγγανος δεν είχε στην κατοχή του προς πώληση τις επίμαχες φιάλες ουϊσκι ή ότι θα παρέδιδε αντί για ουϊσκι φιάλες με χλωρίνη και συνακόλουθα γνωρίζοντας αυτό το στοιχείο, συνέδραμε τους αυτουργούς, έτσι ώστε, χωρίς τη δική του συνδρομή δεν θα ήταν με βεβαιότητα δυνατή η εκτέλεση του εγκλήματος γιατί ήταν δύσκολο να αναλάβει οποιοσδήποτε τρίτος τέτοια αποστολή. Ούτε περαιτέρω δικαιολογεί η απόφαση από πού προκύπτει ότι ο εν λόγω αναιρεσείων είχε καταστρώσει μαζί με τον Ζ1 και Β1 , το σχέδιο εξαπατήσεως του πολιτικώς ενάγοντος, μη αρκούσης, για την πληρότητα της αιτιολογίας, ότι η κατάστρωση του κοινού σχεδίου των εμπλεκομένων προκύπτει από την ενέργεια καθενός εξ αυτών που εκτίθεται στο σκεπτικό και που στόχευαν στην εξαπάτηση του εγκαλούντος και στην καταβολή απ' αυτόν του ως άνω τιμήματος αφού δεν παρατίθενται πραγματικά περιστατικά που να υποδηλώνουν την κατάστρωση του κοινού σχεδίου. Μόνη η από τον αναιρεσείοντα οδήγηση του αυτοκινήτου που μετέφερε τον Ζ1 και τον πολιτικώς ενάγοντα στην Αθήνα για να παραλάβουν τις φιάλες ουϊσκι και η παραμονή του με τον τελευταίο (πολιτικώς ενάγοντα) σε καφενείο της περιοχής όπου έγινε η φόρτωση, δεν αρκούν για να προσδώσουν εις αυτόν την ιδιότητα του αμέσου συνεργού στην απάτη αφού στην απόφαση δεν περιέχονται περιστατικά άμεσης συμμετοχής του στην παραπλάνηση του πολιτικώς ενάγοντος, ενώ περαιτέρω, η γενομένη μνεία εις την απόφαση ότι ανέλαβε την μεταφορά του Ζ1  και του πολιτικώς ενάγοντος "έναντι ανταλλάγματος" δεν συνοδεύεται από την παράθεση πραγματικών περιστατικών από τα οποία να προκύπτει η καταβολή κάποιου ανταλλάγματος ούτε ποίος είναι ο καταβαλών.  Επομένως, ο μοναδικός εκ του άρθρου 510 παρ. 1Δ ΚΠΔ λόγος αναιρέσεως για έλλειψη ειδικής και εμπεριστατωμένης αιτιολογίας, είναι βάσιμος και πρέπει να αναιρεθεί η προσβαλλομένη απόφαση. Δεδομένου, όμως ότι από το χρόνο τελέσεως της πράξεως (8-2-1998), μέχρι τη δημοσίευση της παρούσης αποφάσεως, παρήλθε, υπολογιζομένου και του χρόνου της τριετούς αναστολής χρονικό διάστημα μεγαλύτερο της οκταετίας (άρθρ. 111 παρ. 1, 3, 112 και 113 παρ. 2, 3 ΠΚ), η κατά του κατηγορουμένου ασκηθείσα, για την παραπάνω πράξη, ποινική δίωξη, πρέπει να παύσει οριστικώς, λόγω παραγραφής.  
ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ 
Αναιρεί την υπ' αριθμ. 153/2006 απόφαση του Τριμελούς Εφετείου Πατρών.
 Παύει οριστικώς, λόγω παραγραφής, την κατά του κατηγορουμένου - αναιρεσείοντος ασκηθείσα ποινική δίωξη για την αξιόποινη πράξη της άμεσης συνέργειας σε απάτη από την οποία η προξενηθείσα ζημία είναι ιδιαίτερα μεγάλη (άρθρ. 46 παρ. 1Β, 386 παρ. 1βΠΚ), πράξη που φέρεται από αυτόν τελεσθείσα στην Πάτρα την 8-2-1998.
 
Κρίθηκε και αποφασίσθηκε στην Αθήνα στις 24 Απριλίου 2007. Και 
Δημοσιεύθηκε στην Αθήνα, σε δημόσια συνεδρίαση στο ακροατήριό του, στις 3 Μαϊου 2007.

 
Ο ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ          Η ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ