ΑΡΙΘΜΟΣ 395/2013 
ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ
Ε' ΠΟΙΝΙΚΟ ΤΜΗΜΑ 
Συγκροτήθηκε από τους Δικαστές: Χαράλαμπο Δημάδη, Αντιπρόεδρο του Αρείου Πάγου, Βιολέττα Κυτέα, Νικόλαο Κωνσταντόπουλο, Αικατερίνη Βασιλακοπούλου-Κατσαβριά και Δήμητρα Λεοντάρη-Μπουρνάκα -Εισηγήτρια, Αρεοπαγίτες.
Συνήλθε σε δημόσια συνεδρίαση στο Κατάστημά του στις 8 Φεβρουαρίου 2013, με την παρουσία του Αντεισαγγελέα του Αρείου Πάγου Σταύρου Μαντακιοζίδη (γιατί κωλύεται ο Εισαγγελέας του Αρείου Πάγου) και του Γραμματέως Γεράσιμου Βάλσαμου, για να δικάσει την αίτηση του αναιρεσείοντα-κατηγορουμένου Χ. Γ. του Λ., κατοίκου ..., που παρέστη με τον πληρεξούσιο δικηγόρο του Χαράλαμπο Αναλυτή, περί αναιρέσεως της υπ' αριθμ. 910/2012 αποφάσεως του Τριμελούς Εφετείου Πατρών. Με πολιτικώς ενάγοντα τον Ι. Γ. του Χ., κάτοικο ..., που δεν παρέστη.
Το Τριμελές Εφετείο Πατρών, με την ως άνω απόφασή του διέταξε όσα λεπτομερώς αναφέρονται σ' αυτή, και ο αναιρεσείων-κατηγορούμενος ζητεί την αναίρεση αυτής, για τους λόγους που αναφέρονται στην από 23 Νοεμβρίου 2013 αίτησή του, η οποία καταχωρίστηκε στο οικείο πινάκιο με τον αριθμό 1326/2012.
Αφού άκουσε 
Τον πληρεξούσιο δικηγόρο του αναιρεσείοντα, που ζήτησε όσα αναφέρονται στα σχετικά πρακτικά και τον Αντεισαγγελέα του Αρείου Πάγου, που πρότεινε να απορριφθεί η προκειμένη αίτηση αναίρεσης, 
ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ
Από το συνδυασμό των διατάξεων των άρθρων 362, 363 και 366 παρ.1 του ΠΚ προκύπτουν τα εξής: α) αν το δυσφημιστικό γεγονός είναι ψευδές και ο υπαίτιος γνώριζε ότι αυτό είναι αναληθές όταν το διέδιδε ή το ισχυριζόταν ενώπιον τρίτου, στοιχειοθετείται το από το άρθρο 362 προβλεπόμενο έγκλημα της συκοφαντικής δυσφημήσεως, β) αν το δυσφημιστικό γεγονός είναι ψευδές αλλά ο υπαίτιος δεν γνώριζε ότι αυτό είναι αναληθές, στοιχειοθετείται το από το άρθρο 362 προβλεπόμενο έγκλημα της απλής δυσφημήσεως, γ) αν το δυσφημιστικό γεγονός είναι αληθές, δεν στοιχειοθετείται ούτε το έγκλημα της συκοφαντικής δυσφημήσεως, το οποίο προϋποθέτει πάντοτε την αναλήθεια του δυσφημιστικού γεγονότος, ούτε το έγκλημα της απλής δυσφημήσεως (άρθρ. 366 παρ.1), εκτός αν συντρέχουν σωρευτικώς δύο προϋποθέσεις ήτοι α) το δυσφημιστικό γεγονός να αφορά αποκλειστικά σχέσεις του οικογενειακού ή του ιδιωτικού βίου που δεν θίγουν το δημόσιο συμφέρον και β) ο ισχυρισμός ή η διάδοση έγιναν κακόβουλα. Όταν όμως ο κατηγορούμενος παραπέμφθηκε στο δικαστήριο για συκοφαντική δυσφήμιση είναι απεριόριστο το δικαίωμα του για απόδειξη της αλήθειας του δυσφημιστικού γεγονότος, έστω και αν αφορά μόνον τον οικογενειακό ή ιδιωτικό βίο του δυσφημιζόμενου και δεν υποχρεούται να τηρήσει, για την απόδειξη της αλήθειας, τη διαδικασία του άρθρου 326 παρ.3 του ΚΠΔ. Το δικαστήριο έχει πάντοτε την υποχρέωση για αυτεπάγγελτη έρευνα της αλήθειας ή μη του δυσφημιστικού γεγονότος. Από τα ανωτέρω προκύπτει ότι για να έχει η καταδικαστική για απλή δυσφήμηση απόφαση την από τα άρθρα 93 παρ.3 του Συντάγματος και 139 του ΚΠΔ επιβαλλομένη ειδική και εμπεριστατωμένη αιτιολογία και για να είναι δυνατός ο έλεγχος από τον Άρειο Πάγο της ορθής ή μη εφαρμογής των ουσιαστικών ποινικών διατάξεων που εφαρμόστηκαν, πρέπει να εκτίθεται σ' αυτήν με σαφήνεια εκτός άλλων, αν τα δυσφημιστικά γεγονότα που διέδωσε ή ισχυρίσθηκε ο υπαίτιος ενώπιον τρίτου ήσαν αληθή ή αναληθή. 
Στην προκειμένη περίπτωση το Τριμελές Εφετείο Πατρών που δίκασε σε δεύτερο βαθμό τον αναιρεσείοντα ο οποίος πρωτόδικα, είχε κριθεί ένοχος της πράξεως της απλής δυσφημήσεως κατ' επιτρεπτή μεταβολή της κατηγορίας από συκοφαντική δυσφήμηση, με την προσβαλλομένη απόφαση του δέχθηκε, κατά λέξη, τα εξής: "Από την ανώμοτη κατάθεση του πολιτικώς ενάγοντος και τις ένορκες καταθέσεις των μαρτύρων κατηγορίας και υπεράσπισης που εξετάστηκαν στο Δικαστήριο τούτο, την ανάγνωση των πρακτικών της πρωτοβάθμιας δίκης, την επισκόπηση των φωτογραφιών καθώς και την ανάγνωση των εγγράφων που αναφέρονται στα πρακτικά, την απολογία του κατηγορουμένου και την όλη αποδεικτική διαδικασία αποδείχθηκαν τα ακόλουθα: Ο πολιτικώς ενάγων υπέβαλε κατά του κατηγορουμένου στον Εισαγγελέα Πρωτοδικών Κεφαλληνίας την από 11-8-2005 έγκληση, βάσει της οποίας ασκήθηκε εις βάρος του (κατηγορουμένου) ποινική δίωξη για τις αξιόποινες πράξεις της ψευδούς καταμηνύσεως κατ' εξακολούθηση και της συκοφαντικής δυσφημίσεως κατ' εξακολούθηση. Το πρωτοβάθμιο δικαστήριο, με την εκκαλουμένη απόφασή του, κήρυξε αθώο τον κατηγορούμενο για την πράξη της ψευδούς καταμηνύσεως και ένοχο κατ' επιτρεπτή μεταβολή της κατηγορίας της αξιόποινης πράξεως της απλής δυσφημίσεως κατ' εξακολούθηση δεχθέν ότι τα όσα διέλαβε αυτός στις από 1-4-2005 και 15-6-2005 έγγραφες καταγγελίες του προς την Διεύθυνση Πολεοδομίας και Περιβάλλοντος της Νομαρχιακής Αυτοδιοίκησης Κεφαλληνίας και Ιθάκης για τον εγκαλούντα μπορούσαν να βλάψουν την τιμή και την υπόληψή του.
Συνεπώς το Δικαστήριο αυτό δεν μπορεί να εξετάσει εκ νέου το ζήτημα της συκοφαντικής δυσφημίσεως καθόσον θα καθιστούσε δυσμενέστερη την θέση του εκκαλούντος. Μένει δε να ερευνηθεί εάν τα ισχυρισθέντα, με τις προαναφερθείσες έγγραφες καταγγελίες του, γεγονότα ήσαν ικανά να βλάψουν την τιμή και την υπόληψη του εγκαλούντος. Ειδικότερα ο κατηγορούμενος με τις δύο έγγραφες καταγγελίες του, τις οποίες υπέβαλε στην προαναφερθείσα υπηρεσία και των οποίων το περιεχόμενο περιήλθε σε γνώση τόσο των υπαλλήλων αυτής όσο και των δημοτικών και αστυνομικών υπαλλήλων που επελήφθησαν εν συνεχεία της διερευνήσεως αυτών ισχυρίσθηκε για τον εγκαλούντα τα εξής: Α) Στην από 1-4-2005 καταγγελία του: " 1) Στο χωριό ... του Δήμου ... εντός οικοπέδου ιδιοκτησίας Ι. Χ. Γ. (ήδη εγκαλούντος) έχει κατασκευασθεί οικία με την .../94 οικοδομική άδεια της υπηρεσίας σας επί της οποίας έχουν γίνει υπερβάσεις, αυθαιρεσίες και παρανομίες. Εγώ ο ίδιος είδα να φυτεύουν κολώνες και να μετατρέπουν τους υπαίθριους χώρους και μπαλκόνια σε δωμάτια διακινδυνεύοντας την στατικότητα του κτιρίου. Το πιο σοβαρό είναι η τοποθέτηση του σπιτιού στον χώρο του οικοπέδου. Βάσει του ισχύοντος νόμου έπρεπε να είχε χτιστεί σε βάθος τριών μέτρων απ' τα όρια του επαρχιακού δρόμου, ενώ το σπίτι εφάπτεται του δρόμου. Στον συγκεκριμένο χώρο δεν προϋπήρχε προσεισμικό σπίτι ώστε να δικαιολογεί αυτή την τοποθέτηση. Δεδομένου ότι βρίσκεται πάνω σε στροφή, με δυσκολία γίνεται η διέλευση βαρέων οχημάτων (λεωφορείων, νταλικών, πυροσβεστικών κλπ). Με τη σοβαρότατη αυτή παρανομία, στερεί το δικαίωμα στο Δήμο και στο χωριό, για όποια μελλοντική διαπλάτυνση του επαρχιακού δρόμου. Παρακαλώ πολύ να γίνει επιμέτρηση όλων των διαστάσεων του σπιτιού (ύψος, μήκος, πλάτος, υπαίθριοι χώροι, μπαλκόνια) ώστε να διακριβωθεί το μέγεθος των υπερβάσεων που έχουν γίνει. 2) Στο δυτικό τμήμα του οικοπέδου τους και κατά μήκος του κοινοτικού δρόμου έχουν κτίσει μανδρότοιχους από τσιμεντόλιθους, σοβά και κάγκελα καταλαμβάνοντας χώρο του οδοστρώματος κατά 0,25 εκ. αυτό έχει σαν συνέπεια να μην μπορούν να διέλθουν βαρέα οχήματα (μπετονιέρες, πρέσα, πυροσβεστικά). Προ τριετίας περίπου έχουμε καταθέσει και άλλη καταγγελία σχετικά για το θέμα αυτό. 3) Σε διπλανό οικόπεδο ιδιοκτησίας των ιδίων που συνορεύει νοτίως με οικόπεδο ιδιοκτησίας κληρονόμων Λ. Γ., έχει καταπατήσει τμήμα του οικοπέδου μας, παρακαλώ να γίνει επιμέτρηση και εφαρμογή του τοπογραφικού διαγράμματος, του Ν. Μ. που αφορά το οικόπεδό τους, ώστε να αποδειχθεί πόσα τ.μ. έχουν καταπατήσει. Σε όλο το μήκος του συνόρου μας με την ιδιοκτησία τους, έχουν χτίσει πέτρινους με τσιμέντο μανδρότοιχους ύψους 2 1/2 δυόμιση μέτρων περίπου, άνευ οικοδομικής αδείας και στα σημεία αυτά, έχει γίνει η καταπάτηση του οικοπέδου μας. Στο δυτικό τμήμα του οικοπέδου τους το οποίο είναι στρογγυλοειδές και συνορεύει με αγροτικό δρόμο, προσφάτως γκρέμισαν τις λιθιές που στήριζαν το δρόμο και άνευ οικοδομικής αδείας προχώρησαν στην ανακατασκευή τους χρησιμοποιώντας πέτρα και τσιμέντο, χωρίς να προχωρήσουν στον δρόμο, τα δύο μέτρα που προβλέπει ο νόμος (απ' τον άξονα του δρόμου, έως τα όρια του οικοπέδου τους). Επειδή ο κύριος αυτός τυγχάνει να είναι δικηγόρος, έχει την αυταπάτη να πιστεύει ότι μπορεί να καταστρατηγεί τους νόμους ανάλογα με τα συμφέροντά του. Παρακαλώ πολύ το ταχύτερο δυνατόν να διενεργήσετε αυτοψία επί των δύο προαναφερθέντων οικοπέδων και του σπιτιού, να γίνουν επιμετρήσεις και εφαρμογή τοπογραφικών διαγραμμάτων και της οικοδομικής άδειας και να τύχω γραπτής απαντήσεως και Β) Στην από 15-6-2005 έγγραφη καταγγελία του ".... Είναι προφανές ότι ο κύριος Β. Γ., που διενήργησε την αυτοψία μεροληπτεί υπέρ του καταγγελλομένου, Ι. Γ. ... Δεν πήρα απάντηση στην καταγγελία μου για τον πέτρινο με τσιμέντο μανδρότοιχο ύψους 2,5 μέτρων. Κατά μήκος του συνόρου με την ιδιοκτησία μου σε διπλανό οικόπεδο ιδιοκτησίας Ι. Γ. το οποίο δεν συνορεύει με οικόπεδο της οικίας του, και ο μανδρότοιχος κατασκευάστηκε το 2001, ρωτώ κατασκευάσθηκε με άδεια της υπηρεσίας σας, αν όχι γιατί δεν χαρακτηρίστηκε αυθαίρετος; ... Δεν πήρα απάντηση για το ίδιο προαναφερθέν οικόπεδο, για το γκρέμισμα των λιθιών που στήριζαν τον αγροτικό δρόμο, και την ανακατασκευή τους με πέτρα και τσιμέντο, χωρίς να αφήσει τα δύο μέτρα που προβλέπει ο νόμος από τον άξονα του δρόμου αυτού είχε άδεια από την υπηρεσία σας; (η κατασκευή έγινε το τέλος του 2004) αν όχι γιατί δεν χαρακτηρίστηκε αυθαίρετος; ... Δεν πήρα απάντηση αν έγινε επιμέτρηση του κτίσματος, και πως νομιμοποιείτε το κλείσιμο μπαλκονιών φυτεύοντας κολόνες που είδα με τα μάτια μου να γίνεται; ... "Ο εγκαλών είναι δικηγόρος εγγεγραμμένος στον Δικηγορικό Σύλλογο Αργοστολίου και ασκεί από ετών το ανωτέρω επάγγελμα. Τα προαναφερόμενα δε γεγονότα που ισχυρίσθηκε γι' αυτόν ο κατηγορούμενος στις δύο επίδικες καταγγελίες του στην Διεύθυνση Πολεοδομίας Αργοστολίου μπορούσαν να βλάψουν την τιμή και την υπόληψή του, καθόσον εμφανίζεται αυτός να έχει διαπράξει πολεοδομικές παραβάσεις κατά την ανέγερση οικοδομής και μανδροτοίχων σε οικόπεδο κείμενο εντός του χωρίου ... του Δήμου ..., να έχει καταλάβει αυθαιρέτως τμήμα κοινοχρήστου (κοινοτικού) δρόμου με συνέπεια την αδυναμία διελεύσεως βαρέων οχημάτων, αλλά και τμήμα δικού του (κατηγορουμένου) οικοπέδου και να επηρεάζει προς όφελος των δικών του (εγκαλούντος) συμφερόντων την υπηρεσιακή συμπεριφορά του υπαλλήλου της παραπάνω υπηρεσίας Γ. Β., ο οποίος κατά την διενέργεια αυτοψίας στον επίδικο χώρο μερολήπτησε υπέρ του εκκαλούντος. Των ανωτέρω δε ισχυρισμών του κατηγορουμένου έλαβαν γνώση τόσο οι υπάλληλοι της Πολεοδομικής Υπηρεσίας Αργοστολίου, στις οποίες υποβλήθηκαν οι ανωτέρω έγγραφες καταγγελίες όσο και οι δημοτικοί υπάλληλοι του Δήμου ... και οι αστυνομικοί υπάλληλοι του Α.Τ. Αργοστολίου οι οποίοι ασχολήθηκαν με την διερεύνηση των ανωτέρω καταγγελθέντων. Τέλος αποδείχθηκε ότι ο κατηγορούμενος ως μέσος κοινωνικός άνθρωπος τελούσε εν γνώσει του ότι τα γεγονότα που περιέλαβε στις επίδικες καταγγελίες του μπορούσαν να βλάψουν την τιμή και την υπόληψη του εγκαλούντος δικηγόρου διότι εμφάνισε αυτόν ως συστηματικό παραβάτης της έννομης τάξεως. Η καταδικαστική απόφαση στερείται της από τα άρθρο 93§3 του Συντάγματος και 139 του ΚΠοινΔικ αιτιολογίας με συνέπεια να ιδρύεται από το άρθρο 510§1Δ' του ΚΠοινΔ λόγος αναιρέσεως όταν δεν περιέχονται σ' αυτήν με πληρότητα και σαφήνεια τα πραγματικά περιστατικά επί των οποίων στηρίχθηκε η κρίση του δικαστηρίου για την συνδρομή των αντικειμενικών και υποκειμενικών στοιχείων του εγκλήματος, οι αποδείξεις που τα θεμελίωσαν και οι νομικές σκέψεις με τις οποίες τα περιστατικά αυτά υπήχθησαν στην εφαρμοσθείσα ουσιαστική ποινική διάταξη. Εν σχέσει δε προς τους αυτοτελείς ισχυρισμούς του κατηγορουμένου, όπως είναι και εκείνοι που αίρουν κατά νόμο τον άδικο χαρακτήρα της πράξεως, η απαιτούμενη για την παραδοχή ή την απόρριψη αυτών ειδική αιτιολογία της αποφάσεως προϋποθέτει την προβολή των ισχυρισμών αυτών κατά τρόπο σαφή και ορισμένο με την επίκληση περιστατικών που να θεμελιώνουν κατά νόμο λόγο εφέσεως του άδικου χαρακτήρα της πράξεως. Διαφορετικά ο σχετικός ισχυρισμός είναι απαράδεκτος και το δικαστήριο δεν έχει υποχρέωση να απαντήσει σ' αυτόν ή να αιτιολογήσει την απόρριψή του (βλ. ΑΠ 73/2002 Π.Χρον.ΝΒ,827, ΑΠ 219/2002 Π.Χρ.ΝΒ,905). Στην προκειμένη περίπτωση ο συνήγορος του κατηγορουμένου κατά την αγόρευσή του ζήτησε επί λέξει "να χαρακτηριστεί η πράξη ως απλή δυσφήμιση κατά το άρθρο 362 κατ' επιτρεπτή μεταβολή της κατηγορίας και να μείνει ατιμώρητος ο κατηγορούμενος κατ' άρθρο 362ΠΚ". Ο ως άνω αυτοτελής ισχυρισμός του κατηγορουμένου είναι παντελώς ασαφής και αόριστος και ως εκ τούτου απορριπτέος ως απαράδεκτος σύμφωνα με όσα αναφέρθηκαν στην παραπάνω νομική σκέψη. Ενόψει των ανωτέρω πρέπει να κηρυχθεί ένοχος ο κατηγορούμενος της αξιόποινης πράξεως της απλής δυσφημίσεως εις βάρος του εγκαλούντος τελεσθείσας κατ' εξακολούθηση την 1η Απριλίου 2005 και την 15η Ιουνίου 2005 στο ... .
Με αυτά που δέχτηκε το Δικαστήριο δεν διέλαβε ειδική και εμπεριστατωμένη αιτιολογία. Ειδικότερα δεν εκτίθεται στην προσβαλλόμενη απόφαση, εάν τα δυσφημιστικά γεγονότα, που δέχεται το δικαστήριο ότι αποδείχθηκαν, είναι αληθή ή αναληθή, ενόψει και του ειδικού ισχυρισμού του αναιρεσείοντος, ο οποίος, απολογούμενος ενώπιον του Δικαστηρίου που εξέδωσε την προσβαλλόμενη, υποστήριξε, ότι τα γεγονότα που ισχυρίσθηκε με τις επιστολές του για τον πολιτικώς ενάγοντα ήταν αληθή, δεδομένου ότι και το πρωτόδικο Δικαστήριο είχε δεχθεί, ότι τα αποδειχθέντα δυσφημιστικά γεγονότα ήταν αληθή και παρά ταύτα καταδίκασε τον κατηγορούμενο για την πράξη της απλής δυσφήμησης. Περαιτέρω δεν εκτίθεται, γιατί το δικαστήριο οδηγήθηκε στην καταδικαστική για απλή δυσφήμηση κρίση, με ποιες δηλαδή σκέψεις υπήγαγε τα όσα δέχθηκε ότι αποδείχθηκαν πραγματικά περιστατικά στην εφαρμοσθείσα ουσιαστική ποινική διάταξη του άρθρου 362 ΠΚ και απέκλεισε την εφαρμογή της παρ.1 του άρθρου 366 ΠΚ.
Επομένως, στερείται η απόφαση της από τις ως άνω διατάξεις του Συντάγματος και του ΚΠΔ ειδικής και εμπεριστατωμένης αιτιολογίας και παρεβίασε εκ πλαγίου τις ως άνω ουσιαστικές ποινικές διατάξεις και πρέπει να αναιρεθεί κατά τους σχετικούς δεύτερο και τρίτο λόγους της αιτήσεως αναιρέσεως από το άρθρο 510 παρ.1Δ και Ε του ΚΠΔ. Ακολούθως, πρέπει να παραπεμφθεί η υπόθεση για νέα συζήτηση στο ίδιο Δικαστήριο, που εξέδωσε την προσβαλλόμενη, το οποίο θα συγκροτηθεί από άλλους δικαστές εκτός από εκείνους που δίκασαν προηγουμένως (άρθρ. 519 ΚΠοινΔ).
ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ 
Αναιρεί την υπ' αριθμ. 910/2012 απόφαση του Τριμελούς Εφετείου Πατρών. Και 
Παραπέμπει την υπόθεση για νέα συζήτηση στο ίδιο δικαστήριο, που θα συγκροτηθεί από άλλους δικαστές, εκτός από εκείνους που δίκασαν προηγουμένως.
Κρίθηκε αποφασίσθηκε στην Αθήνα στις 15 Φεβρουαρίου 2013. 
Δημοσιεύθηκε στην Αθήνα, σε δημόσια συνεδρίαση στο ακροατήριό του, στις 8 Μαρτίου 2013. Ο ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ Ο ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ