Αριθμός 1891/2013 ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ A2' Πολιτικό Τμήμα Συγκροτήθηκε από τους Δικαστές: Αθανάσιο Κουτρομάνο, Αντιπρόεδρο Αρείου Πάγου, Κωνσταντίνο Τσόλα, Ευφημία Λαμπροπούλου, Γεράσιμο Φουρλάνο και Εμμανουήλ Κλαδογένη, Αρεοπαγίτες. Συνήλθε σε δημόσια συνεδρίαση στο Κατάστημά του, στις 20 Μαΐου 2013, με την παρουσία και της γραμματέως Αικατερίνης Σιταρά, για να δικάσει μεταξύ: Της αναιρεσείουσας: Ανώνυμης εταιρείας με την επωνυμία "ΕΘΝΙΚΗ ΤΡΑΠΕΖΑ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΟΣ ΑΕ", και εκπροσωπείται νόμιμα, η οποία εκπροσωπήθηκε από τον πληρεξούσιο δικηγόρο της Δημήτριο Τσικρικά. Των αναιρεσιβλήτων: Α. Μ. του Α. και 2. Β. συζ. Γ. Τ., το γένος Α. Μ., κατοίκων ... οι οποίοι εκπροσωπήθηκε από τον πληρεξούσιο δικηγόρο τους Χρήστο Χαντζαρίδη. Η ένδικη διαφορά άρχισε με την από 16-1-2009 αγωγή της αρχικής διαδίκου Γεωργίας Αποστολάκη, που κατατέθηκε στο Μονομελές Πρωτοδικείο Λάρισας. Εκδόθηκαν οι αποφάσεις: 246/2009 οριστική του ίδιου Δικαστηρίου και 602/2011 του Εφετείου Λάρισας. Την αναίρεση της τελευταίας απόφασης ζητεί η αναιρεσείουσα με την από 2-3-2012 αίτησή της. Κατά τη συζήτηση της υπόθεσης αυτής, που εκφωνήθηκε από το πινάκιο, οι διάδικοι παραστάθηκαν όπως σημειώνεται πιο πάνω. Ο Εισηγητής Αρεοπαγίτης Εμμανουήλ Κλαδογένης ανέγνωσε την από 10-5-2013 έκθεσή του, με την οποία εισηγήθηκε την απόρριψη της αιτήσεως αναιρέσεως. Ο πληρεξούσιος της αναιρεσείουσας ζήτησε την παραδοχή της αίτησης, ο πληρεξούσιος των αναιρεσιβλήτων την απόρριψη της καθένας δε την καταδίκη του αντιδίκου μέρους στη δικαστική δαπάνη. ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ Κατά το άρθρο 559 αριθ.19 Κ.Πολ.Δ., "Αναίρεση επιτρέπεται, αν η απόφαση δεν έχει νόμιμη βάση και ιδίως αν δεν έχει καθόλου αιτιολογίες ή έχει αιτιολογίες αντιφατικές ή ανεπαρκείς σε ζήτημα που ασκεί ουσιώδη επίδραση στην έκβαση της δίκης". Ο λόγος αυτός ιδρύεται, όταν δεν προκύπτουν επαρκώς από τις παραδοχές της αναιρεσιβαλλόμενης απόφασης τα περιστατικά που είναι αναγκαία στη συγκεκριμένη περίπτωση για την κρίση του δικαστηρίου περί της συνδρομής των νομίμων όρων και προϋποθέσεων της διάταξης που εφαρμόστηκε ή περί της μη συνδρομής τούτων, η οποία αποκλείει την εφαρμογή της, καθώς και όταν η απόφαση έχει ανεπαρκείς ή αντιφατικές αιτιολογίες σχετικά με το χαρακτηρισμό των περιστατικών που έγιναν δεκτά και έχουν ουσιώδη επιρροή στη έκβαση της δίκης, όχι δε όταν υφίστανται ελλείψεις αναγόμενες στην εκτίμηση των αποδείξεων και ειδικότερα στην ανάλυση, στάθμιση και αιτιολόγηση του πορίσματος που έχει εξαχθεί από αυτές, εφόσον το πόρισμα από την εκτίμηση αυτή εκτίθεται σαφώς (ΑΠ.1748/2009). Εξ άλλου, κατά τη διάταξη του άρθρου 3 του ν.δ. 17.7/13.8.1923 "Περί ειδικών διατάξεων επί ανωνύμων εταιρειών" : "H εκδότρια ονομαστικής ομολογίας ή άλλης αποδείξεως καταθέσεως χρημάτων εταιρεία, η πληρώσασα αυτήν εξωφλημένην δια της επ'αυτής υπογραφής του δικαιούχου, απαλλάσσεται και εάν η υπογραφή ήτο πλαστή, πλην εάν η εκδότρια κατά την πληρωμήν ετέλει εν δόλω η εν μεγάλη αμέλεια". Τέτοια απόδειξη κατάθεσης χρημάτων είναι και το βιβλιάριο κατάθεσης ταμιευτηρίου, το οποίο εκδίδει και παραδίδει στον καταθέτη η Τραπεζική Ανώνυμη Εταιρεία και στο οποίο απεικονίζονται από τον ηλεκτρονικό υπολογιστή της, τόσο η αρχική κατάθεση όσο και οι μεταγενέστερες καταθέσεις ή αναλήψεις χρημάτων με βάση τα γραμμάτια κατάθεσης ή ανάληψης χρημάτων που ο καταθέτης - δικαιούχος υπογράφει και διατηρούνται στο αρχείο της Τράπεζας και στη μνήμη του ηλεκτρονικού υπολογιστή της. Το βιβλιάριο αυτό εξομοιώνεται, κατά την διάταξη του άρθρου 444 εδάφ. 3 του ΚΠολΔ, με ιδιωτικό έγγραφο και αποτελεί, σύμφωνα με την διάταξη του άρθρου 446 παρ. 2 KΠολΔ πλήρη απόδειξη για όσα γεγονότα και πράγματα αναγράφει (με μηχανική απεικόνιση), επιτρέπεται δε μόνο ανταπόδειξη κατά της αλήθειας των εγγραφών. Επομένως, κάθε φορά που η Τράπεζα εξοφλεί, ολικώς ή μερικώς, απαίτηση του καταθέτη που απεικονίζεται στο βιβλιάριο και σημειώνει επ' αυτού την εξόφληση (ανάληψη) με μηχανική απεικόνιση, σύμφωνα με τα παραπάνω, έχει εφαρμογή η προαναφερόμενη διάταξη του άρθρου 3 του ν.δ. της 17.7/13.8.1923. Από τη διάταξη αυτή προκύπτει ότι απαραίτητο κατά νόμον στοιχείο για την υποχρέωση της Τράπεζας να αποδώσει στον καταθέτη δικαιούχο το ποσό της κατάθεσης του, το οποίο κατέβαλε σε τρίτον που εμφανίστηκε ως δικαιούχος και πλαστογράφησε την υπογραφή του πραγματικού δικαιούχου, είναι ο δόλος ή η βαριά αμέλεια των οργάνων τής Τράπεζας και ότι τέτοια βαριά αμέλεια υπάρχει και όταν οι προστηθέντες υπάλληλοί της, που συνέταξαν το ένταλμα πληρωμής τού ποσού που αναλήφθηκε, δεν προέβησαν στην, επιβαλλόμενη από τις περιστάσεις και τα μέσα που διέθεταν στη συγκεκριμένη περίπτωση, διαπίστωση της ταυτοπροσωπίας, μεταξύ εκείνου που έκανε την ανάληψη και του δικαιούχου του λογαριασμού από αδιαφορία για τη διαφύλαξη των συμφερόντων του τελευταίου. Η κρίση, αν είναι βαριά η αμέλεια που επιδείχθηκε, καταλείπεται στο δικαστήριο της ουσίας, το οποίο, με βάση τα πραγματικά περιστατικά που τέθηκαν υπόψη του και αποδείχθηκαν, θα κρίνει αν είναι βαριά η αμέλεια που επιδείχθηκε. Η δε κρίση του δικαστηρίου της ουσίας για την ύπαρξη βαριάς αμέλειας, που είναι αόριστη νομική έννοια, υπόκειται στον έλεγχο του Αρείου Πάγου, μόνο ως προς το αν, με βάση τα γενόμενα δεκτά πραγματικά περιστατικά στη συγκεκριμένη περίπτωση, η αμέλεια είναι βαριά, όχι δε και ως προς το αν είναι ή όχι ορθή n εκτιμητική από τις αποδείξεις κρίση του δικαστηρίου περί της συνδρομής των περιστατικών αυτών. Γενικώς, η αμέλεια μπορεί vα χαρακτηριστεί βαριά, όταν η παρέκκλιση από τη συμπεριφορά του μέσου επιμελούς ανθρώπου είναι σημαντική, ασυνήθης, ιδιαιτέρως μεγάλη που φανερώνει πλήρη αδιαφορία του δράστη για να παράνομα εις βάρος τρίτων αποτελέσματά της (Α.Π. 1765/2008). Στην προκειμένη περίπτωση, το Εφετείο δέχθηκε με την προσβαλλομένη απόφασή του τα ακόλουθα: " Η ενάγουσα Γ. Α. διατηρούσε με τον αποβιώσαντα την 9-05-2007 αδελφό της Κ. Α. σε δύο (2) υποκαταστήματα της εναγομένης τραπεζικής εταιρείας υπό την επωνυμίαν " ΕΘΝΙΚΗ ΤΡΑΠΕΖΑ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΟΣ Α.Ε " στην πόλη της .., τους υπό στοιχεία ... και ... κοινούς λογαριασμούς. Ήδη από την 24-06-2006 η ενάγουσα, ηλικίας τότε ογδόντα ενός (81) ετών, ενοσηλεύετο κλινήρης και σε κατάσταση παραλύσεως αριστερών άκρων... στην ιδιωτική κλινική υπό την επωνυμίαν " ΙΠΠΟΚΡΑΤΕΙΟ ΘΕΡΑΠΕΥΤΗΡΙΟ " η οποία κείται στο 8° χιλιόμετρο της επαρχιακής οδού Λαρίσης - Αμπελώνος. Κατά την αυτή χρονική περίοδο ο αδελφός της Κ. Α. ενοσηλεύετο στην αυτή κλινική πάσχοντας από κινητικά προβλήματα...Κατά την διάρκεια της νοσηλείας αυτών στην ανωτέρω κλινική άγνωστο άτομο, εκμεταλλευόμενο την ηλικία της και την σοβαρή κατάσταση της υγείας της, αφήρεσε από την κατοχή της εναγούσης την υπ' αριθμ. ... αστυνομική ταυτότητα της καθώς και τα κλειδιά της οικίας της και ακολούθως μετέβη σε αυτήν, επί της οδού ... αριθμ.., όπου και αφήρεσε τα δύο (2) βιβλιάρια καταθέσεων, τα οποία είχε εκδώσει και παραδώσει στους δικαιούχους η Εθνική Τράπεζα Ελλάδος. Εν συνεχεία μετέβη την 19-09-2006 στο υποκατάστημα του Αγίου Γεωργίου Λάρισας (883) της Εθνικής Τράπεζας, όπου υποδυόμενος ο δράστης, προφανώς γυναίκα, την ενάγουσα, αφού επέδειξε το αντίστοιχο βιβλιάριο καταθέσεων και την υπ'αριθμ. ... αστυνομική ταυτότητα της, προέβη στην ανάληψη από τον υπ' αριθμ. ... λογαριασμό του ποσού των 13.000 Ευρώ, πλαστογραφώντας την υπογραφή της εναγούσης επί του εντάλματος πληρωμής. Περαιτέρω, προδήλως το αυτό άγνωστο άτομο, την 23-10-2006 μετέβη στο αυτό υποκατάστημα και αφού επέδειξε το αντίστοιχο βιβλιάριο καταθέσεων και την υπ' αριθμ. ... αστυνομική ταυτότητα της, προέβη στην ανάληψη από τον υπ' αριθμ. ... λογαριασμό του ποσού των 61.231,42 Ευρώ, πλαστογραφώντας και πάλιν της υπογραφή της εναγούσης επί του εντάλματος πληρωμής. Ούτω από βαρεία αμέλεια των προστηθέντων υπαλλήλων της εναγομένης και ειδικώτερα από παράλειψη αυτών να ελέγξουν την ταυτοπροσωπεία της συνδικαιούχου των καταθέσεων εναγούσης και του αγνώστου δράστη με τον έλεγχο της αστυνομικής ταυτότητας και της τεθείσης υπογραφής επί των ενταλμάτων πληρωμής, εζημιώθη η ενάγουσα κατά τα αντίστοιχα αναληφθέντα ποσά, Μάλιστα δε από την επισκόπηση των υπογραφών επί των ενταλμάτων πληρωμής από τον άγνωστο δράστη και της υπογραφής της εναγούσης επί του δελτίου αστυνομικής ταυτότητας προκύπτει σαφέστατη διαφορά αυτών...". Από τις ανωτέρω αιτιολογίες της προσβαλλομένης αποφάσεως προκύπτει, ότι το Εφετείο σαφώς δέχθηκε, ότι οι αναφερθείσες παράνομες αναλήψεις των ποσών των 13.000 και 61.231,42 ευρώ οφείλονται σε βαριά αμέλεια των αρμοδίων υπαλλήλων της αναιρεσειούσης, οι οποίοι δεν επέδειξαν δύο φορές την επιβαλλόμενη από τις περιστάσεις αυξημένη προσοχή ώστε να αποτρέψουν τις παράνομες αναλήψεις από τον κοινό λογαριασμό της εναγούσης. Συγκεκριμένα, δεν προέβησαν, όπως ώφειλαν, οι υπάλληλοι με το μέσον το οποίο διέθεταν, ήτοι την προσκομισθείσα από την άγνωστη, γυναίκα προφανώς, αστυνομική ταυτότητα, στην οποία υπήρχε και η φωτογραφία της εναγούσης, σε διαπίστωση της ταυτοπροσωπίας της εμφανισθείσης ως δικαιούχου, η οποία έκανε τις αναλήψεις, με την πραγματική δικαιούχο ενάγουσα για την διαφύλαξη των συμφερόντων της πελάτιδος της Τραπέζης. Τούτο δε, διότι, όπως δέχθηκε το Εφετείο, "προκύπτει σαφέστατη διαφορά" μεταξύ της υπογραφής της εναγούσης, η οποία υπήρχε στην προσκομισθείσα στην Τράπεζα αστυνομική ταυτότητά της και των υπογραφών τις οποίες έβαλε η άγνωστη, η οποία ανέλαβε τα χρήματα, επί των ενταλμάτων πληρωμής. Με αυτές τις κρίσεις του το Εφετείο δεν παραβίασε εκ πλαγίου την αναφερθείσα διάταξη του άρθρου 3 Ν.Δ. της 17-7/13-8-1923, καθόσον περιέλαβε στην απόφασή του σαφείς και επαρκείς αιτιολογίες. Επομένως, ο μοναδικός από το άρθρο 559 αριθ.19 ΚΠολΔ λόγος αναιρέσεως, με τον οποίο υποστηρίζονται τα αντίθετα, είναι αβάσιμος. Ακολούθως, πρέπει να απορριφθεί η κρινομένη αίτηση αναιρέσεως και να καταδικασθεί η αναιρεσείουσα στα δικαστικά έξοδα των αναιρεσιβλήτων. ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ Απορρίπτει την από 2-3-2012 αίτηση της εταιρίας με την επωνυμία "ΕΘΝΙΚΗ ΤΡΑΠΕΖΑ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΟΣ" για αναίρεση της υπ'αριθ. 602/2011 αποφάσεως του Εφετείου Λαρίσης. Καταδικάζει την αναιρεσείουσα στα δικαστικά έξοδα των αναιρεσιβλήτων, τα οποία ορίζει σε χίλια οκτακόσια (1.800) ευρώ. Κρίθηκε και αποφασίσθηκε στην Αθήνα στις 19 Ιουνίου 2013. Δημοσιεύθηκε στην Αθήνα σε δημόσια συνεδρίαση στο ακροατήριό του στις 8 Οκτωβρίου 2013. Ο ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ Η ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ