Αριθμός 1413/2013 ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ Α2' Πολιτικό Τμήμα ΣΥΓΚΡΟΤΗΘΗΚΕ από τους Δικαστές: Αθανάσιο Κουτρομάνο, Αντιπρόεδρο Δήμητρα Παπαντωνοπούλου, Χρυσόστομο Ευαγγέλου, Ευφημία Λαμπροπούλου και Γεράσιμο Φουρλάνο, Αρεοπαγίτες. ΣΥΝΗΛΘΕ σε δημόσια συνεδρίαση στο Κατάστημά του στις 26 Μαρτίου 2012, με την παρουσία και της γραμματέως Αικατερίνης Σιταρά, για να δικάσει την υπόθεση μεταξύ: Του αναιρεσείοντος: Κ. Κ. του Γ., κατοίκου ..., ο οποίος εκπροσωπήθηκε από τον πληρεξούσιο δικηγόρο του Ορέστη Γεωργιάδη. Της αναιρεσίβλητης: Ό. Κ. του Α., κατοίκου ..., η οποία εκπροσωπήθηκε από την πληρεξούσια δικηγόρο της Χαρίλεια Απαλαγάκη, με δήλωση του άρθρου 242 παρ. 2 του Κ.Πολ.Δ.. Η ένδικη διαφορά άρχισε με τις από 7-9-2005 και 25-4-2005 αγωγές των ήδη διαδίκων, που κατατέθηκαν στο Μονομελές Πρωτοδικείο Θεσσαλονίκης και συνεκδικάσθηκαν. Εκδόθηκαν οι αποφάσεις: 5944/2007 του ίδιου Δικαστηρίου και 271/2010 του Εφετείου Θεσσαλονίκης. Την αναίρεση της τελευταίας απόφασης ζητά ο αναιρεσείων με την από 28-6-2010 αίτησή του. Κατά τη συζήτηση της αίτησης αυτής, που εκφωνήθηκε από το πινάκιο, οι διάδικοι παραστάθηκαν όπως σημειώνεται πιο πάνω. Ο εισηγητής Αρεοπαγίτης Γεράσιμος Φουρλάνος ανέγνωσε την από 16-3-2012 έκθεσή του, με την οποία εισηγήθηκε την απόρριψη της κρινόμενης αίτησης αναίρεσης. Ο πληρεξούσιος του αναιρεσείοντος ζήτησε την παραδοχή της αίτησης και την καταδίκη της αντιδίκου του στη δικαστική δαπάνη. ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ Ι. Εισάγεται για κρίση αναίρεση επί υποθέσεως, που αφορά επιδίκαση χρηματικής ικανοποίησης λόγω ηθικής βλάβης, από τέλεση αδικοπραξίας σε βάρος του αναιρεσείοντος. ΙΙ. Ο από το άρθρο 559 αρ.11γ ΚΠολΔ αναιρετικός λόγος ιδρύεται, αν το δικαστήριο δεν έλαβε υπόψη αποδεικτικά μέσα, που οι διάδικοι επικαλέστηκαν και προσκόμισαν. Ειδικότερα, πρέπει να υπάρχει επίκληση των συγκεκριμένων αποδεικτικών μέσων, τα οποία δεν έγιναν δεκτά (ΑΠ 38/2996, ΑΠ 926/2007). Απαιτείται δε, να εξειδικεύονται στο αναιρετήριο, όλα τα αποδεικτικά μέσα τα οποία το δικαστήριο, παρά το νόμο, δεν έλαβε υπόψη του, αν και αυτά προσκομίστηκαν νόμιμα, να προσδιορίζεται το περιεχόμενό τους, το βάσιμο ή αβάσιμο του ισχυρισμού που θα αποδεικνύονταν και ο λόγος, που ο ισχυρισμός αυτός ασκεί επιρροή στο διατακτικό (ΑΠ 376/2004). Αρκεί δε, μόνη η ύπαρξη αμφιβολιών για το αν, πράγματι, ελήφθησαν υπόψη από το δικαστήριο της ουσίας, όλα τα αποδεικτικά μέσα, που οι διάδικοι, με επίκληση, προσκόμισαν, χωρίς να επιβάλλεται η ειδική αναφορά, και η ιδιαίτερη αξιολόγηση του καθενός απ'αυτά (ΑΠ 131/2005, ΑΠ 428/2005, ΑΠ 427/2004, ΑΠ 1187/2002). Στην προκειμένη περίπτωση, το Εφετείο, δέχτηκε τα ακόλουθα: "Οι διάδικοι ... διατηρούσαν από το 1991 εξωσυζυγική, σχέση, η οποία διακόπηκε το 2000 ... Παρά τη διάσπαση του παραπάνω δεσμού, ο εναγόμενος ... παρασυρόμενος από αισθήματα ζήλιας, μίσους και εκδικητικότητας προέβη σε πράξεις παράνομες με σκοπό να πλήξει την προσωπικότητα της πρώην συντρόφου του. Συγκεκριμένα αυτός, στις 16.2.2001 και στις 21.2.2001, εξύβρισε τηλεφωνικώς την ενάγουσα ... αποκαλώντας την "πουτάνα", ενώ παράλληλα την απείλησε με τις φράσεις "θα σε σκοτώσω, θα σε βιάσω, θα σε ρίξω στη θάλασσα, θα σε κάνω κομματάκια και θα σε καταστρέψω". Την ίδια χρονική περίοδο, εκμεταλλευόμενος το γεγονός της εκ μέρους του κατοχής γυμνών φωτογραφιών που είχαν ληφθεί με βιντεοκάμερα, με κοινή συναίνεση τους, κατά τη διάρκεια των ερωτικών τους περιπτύξεων, τις οποίες τύπωσε σε φωτογραφικό χαρτί, άρχισε να τις διασκορπά έξω από την οικία του πατέρα και της αδελφής της ενάγουσας καθώς επίσης και έξω από την ευρισκόμενη στην ... οικία της φίλης της ... O εναγόμενος, προκειμένου να μειώσει την τιμή και την υπόληψη της ενάγουσας ... αφού διέγραψε τον εαυτό του από τις παραπάνω οκτώ (8) φωτογραφίες και τις πολλαπλασίασε εν είδει "φέιγ-βολάν", αφού προηγουμένως ανέγραψε επ' αυτών και το κινητό τηλέφωνο της ενάγουσας, τις διένειμε στις οικίες των παραπάνω συγγενών και της φίλης της ενάγουσας και αρκετές απ' αυτές τοποθέτησε στους ανεμοθώρακες σταθμευμένων πλησίον των παραπάνω χώρων οχημάτων. Για τις πράξεις της απειλής και της εξύβρισης η ενάγουσα κατέθεσε μήνυση στο Α. Τ. Τούμπας στις 21.2.2 001 και ασκήθηκε ποινική δίωξη κατά του κατηγορουμένου για εξύβριση και απειλή. Για τις πράξεις αυτές ο εναγόμενος καταδικάσθηκε με την 2276/2005 απόφαση του Μονομελούς Πρωτοδικείου Θεσσαλονίκης σε συνολική ποινή φυλάκισης τεσσάρων (4) μηνών, χωρίς να προκύπτει όμως το αμετάκλητο της ως άνω απόφασης. Στο από 10.4.2005 κλητήριο θέσπισμα δεν περιλαμβάνεται η καταγγελλόμενη αξιόποινη πράξη της δυσφήμισης της ενάγουσας με τη διασπορά των ως άνω άσεμνων φωτογραφιών που την εμφάνιζαν ως "εκδιδόμενο πρόσωπο". Όμως η παραπάνω πράξη έχει πλήρως αποδειχθεί ... oι ως άνω αξιόποινες πράξεις του εναγομένου (διασπορά γυμνών ασέμνων φωτογραφιών της) προσέβαλαν την τιμή και την υπόληψη της ενάγουσας, καθ' όσον δημιουργήθηκαν δυσμενείς παραστάσεις στους τρίτους που σχετίζονταν κοινωνικά και επαγγελματικά με την ενάγουσα και είχαν καλή γνώμη γι' αυτήν σχετικά με την ηθική και εντιμότητα της και ετρώθη η κοινωνική εξέλιξη της για το μέλλον, καθ' όσον δημιουργήθηκε δυσπιστία στο πρόσωπο της από το κοινωνικό περιβάλλον της, αφού εμφανιζόταν ως "εκδιδόμενη γυναίκα" που διαφημιζόταν για να πετύχει επαγγελματικά με ερωτικές συναντήσεις. Ο σκοπός εξάλλου του εναγομένου ήταν να πετύχει τον εξευτελισμό της, την κοινωνική και επαγγελματική περιθωριοποίηση αυτής. Συνεπώς, λόγω της αδικοπρακτικής συμπεριφοράς του εναγομένου, έχει η ενάγουσα αξίωση προς χρηματική ικανοποίηση λόγω της ηθικής βλάβης που υπέστη. Για την αποκατάσταση δε αυτής, εν όψει του είδους, της βαρύτητας και των συνθηκών της προσβολής, του τύπου και του χρόνου τέλεσης της, της υπαιτιότητας του εναγομένου φυσιοθεραπευτή και της κοινωνικοοικονομικής κατάστασης των διαδίκων μερών, το Δικαστήριο κρίνει ότι πρέπει να επιδικασθεί στην ενάγουσα εμπορική αντιπρόσωπο, το εύλογο ποσό των δέκα χιλιάδων (10.000) ευρώ, ως χρηματική ικανοποίηση λόγω της ηθικής βλάβης που υπέστη ... Περαιτέρω ... αποδείχθηκε ότι κατά την εκδίκαση της προαναφερθείσας ποινικής υπόθεσης ενώπιον του Μονομελούς Πρωτοδικείου Θεσσαλονίκης, στις 18.1.2005, η εγκαλούσα ... παρέστη ως πολιτικώς ενάγουσα κατά του κατηγορουμένου ... Προκειμένου να αναδείξει ο πληρεξούσιος δικηγόρος της εγκαλούσας το αδίστακτο του χαρακτήρα του κατηγορουμένου και τη ροπή του στη διάπραξη ποινικά επιλήψιμων πράξεων, συναφών με αυτές για τις οποίες ήταν κατηγορούμενος, προσκόμισε και επέδειξε στο Δικαστήριο οκτώ (8) αντίγραφα από τις προαναφερθείσες γυμνές φωτογραφίες εκ των οποίων οι πέντε αφορούσαν στιγμές ερωτικής συνεύρεσης της, τις οποίες είχε διασκορπίσει ο κατηγορούμενος εν είδει φέιγ βολάν στην πολυκατοικία όπου διαμένουν οι γονείς της εγκαλούσας και η αδελφή της, στο συγκρότημα κατοικιών στην …, όπου διέμενε η φίλη της, και στους ανεμοθώρακες αυτοκινήτων σταθμευμένων στις γύρω περιοχές. Η προσκόμιση των παραπάνω φωτογραφιών έγινε για να συνεκτιμηθεί μετά των άλλων στοιχείων η όλη προσωπικότητα του κατηγορουμένου και να καταδειχθεί το αδίστακτο του χαρακτήρα του κατηγορουμένου, ο οποίος, εκτός από τις ύβρεις για τις οποίες κατηγορείτο, ήταν ικανός να πραγματοποιήσει και τις απειλές του που αναφέρονταν στο κλητήριο θέσπισμα, δηλαδή "να την απαγάγει, να τη βιάσει, να τη ρίξει στη θάλασσα, να τη σκοτώσει, να την καταστρέψει", όπως έπραξε μεταγενέστερα με τη διασπορά των ως άνω φωτογραφιών προκειμένου να την καταρρακώσει προσωπικά, κοινωνικά και επαγγελματικά και να την εμφανίσει ως "εκδιδόμενη γυναίκα". Η επίδειξη των φωτογραφιών αυτών από τον πληρεξούσιο δικηγόρο της στο Δικαστήριο δεν έγινε με σκοπό να προσβάλει την τιμή και την υπόληψη του, αλλά προς διαφύλαξη και προστασία των δικαιωμάτων της και από δικαιολογημένο ενδιαφέρον προκειμένου να ενισχύσει την αλήθεια της κατάθεσης της ενώπιον του Δικαστηρίου, δεδομένου ότι ο κατηγορούμενος αρνείτο τις κατηγορίες. Συνεπώς, δεκτού γενομένου του σχετικού ισχυρισμού της εναγομένης ως βάσιμου κατ' ουσίαν, αίρεται το παράνομο της προσβολής και η εναγομένη απαλλάσσεται από την υποχρέωση προς ικανοποίηση της ηθικής βλάβης του παθόντος". Σύμφωνα με τα προαναφερθέντα, ουδεμία αμφιβολία καταλείπεται, ότι το δευτεροβάθμιο δικαστήριο έλαβε υπόψη, όλα, εν γένει, τα προσαχθέντα, με επίκληση, έγγραφα, και ειδικότερα: α)την απόφαση του ποινικού δικαστηρίου, που αφορούσε το ίδιο βιοτικό συμβάν, που ήχθη ενώπιον του πολιτικού δικαστηρίου, ως προς την αγωγή του ήδη αναιρεσείοντος, β) το ότι δεν συνέπλευσαν οι ουσιαστικές παραδοχές του ποινικού και του πολιτικού δικαστηρίου, δεν μπορεί να έχει, ως υπολαμβάνει ο αναιρεσείων, την έννοια, πως δεν ελήφθη υπ' όψιν και δεν αξιολογήθηκε η συγκεκριμένη ποινική απόφαση, γ) άλλωστε, η προσβαλλόμενη απόφαση διαλαμβάνει συναφείς συγκεκριμένες σκέψεις και αιτιολογίες, σχετικές με το μέρος της υπόθεσης που ήχθη ενώπιον του ποινικού δικαστηρίου και αιτιολογεί σαφώς, πλήρως και χωρίς αντιφάσεις, το ουσιαστικό της πόρισμα, δ) το ότι δεν συμπίπτει τούτο με τις ουσιαστικές κρίσεις και αξιολογήσεις του αποδεικτού υλικού από πλευράς αναιρεσείοντος, δεν βαρύνει. Άρα, ο πρώτος λόγος της αναίρεσης από το άρθρο 559 αριθμ. 11 ΚΠολΔ, που προσάπτει στην προσβαλλόμενη απόφαση, ότι δεν έλαβε υπ' όψιν για τον σχηματισμό της ουσιαστικής κρίσης της, τις με αριθμούς 21548/2008 και 10167/2009 αποφάσεις του Μονομελούς και Τριμελούς Πλημμελειοδικείου Θεσσαλονίκης, αντίστοιχα, πρέπει ν' απορριφθεί, ως αβάσιμος. ΙΙΙ. Σύμφωνα με το άρθρο 559 αρ.16 Κ.Πολ.Δ., στοιχειοθετείται αναιρετικός λόγος, όταν το δικαστήριο, κατά παράβαση του νόμου, δέχτηκε ότι δεν υπάρχει δεδικασμένο ή ότι υπάρχει δεδικασμένο με βάση απόφαση που εξαφανίστηκε ύστερα από ένδικα μέσα ή αναγνωρίστηκε ως ανύπαρκτη. Τούτο θα πρέπει να προτείνεται νομίμως στο δικαστήριο της ουσίας και όχι απλά να γίνεται μνεία της απόφασης και όσων προκύπτουν απ' αυτή (ΑΠ 1721/2008, ΑΠ 1002/2005), εφ' όσον, συναφώς, δεν συντρέχει περίπτωση από το άρθρο 562 παρ.1γ Κ.Πολ.Δ. (Ολ.ΑΠ 1339/85, ΑΠ 130/2004, ΑΠ 2/2006). Ειδικότερα: α) κατά τα άρθρα 63 και 67 Κ.ΠοινΔ, αν το ποινικό δικαστήριο, έκρινε για την αξίωση της πολιτικής αγωγής, δημιουργείται δεδικασμένο και για το πολιτικό δικαστήριο για το κριθέν (και μόνο για το κριθέν) ζήτημα (ΑΠ 1044/2000, ΑΠ 1585/2000, ΑΠ 1161/1998), χωρίς, όμως τούτο, να έχει την έννοια, πως το ποινικό δικαστήριο, όταν κρίνει την πολιτική αγωγή, μεταβάλλεται σε πολιτικό. Διότι, διαφορετική είναι η συγκρότηση πολιτικών και ποινικών δικαστηρίων και υπάρχει συμμετοχή του Εισαγγελικού Λειτουργού, β) υπάρχουν, ωσαύτως, ιδιαιτερότητες, ως προς την παραχώρηση του λόγου στον Εισαγγελέα και την επίδραση τούτου στην ισχύ της ποινικής απόφασης (βλ. Δ. Κονδύλη: το Δεδικασμένο 2007 σελ. 107-109, γ) ως προς την πολιτική αγωγή, αν ο δικαιούχος είχε επιφυλαχθεί ή είχε παραστεί για συμβολικό ποσό, τότε μπορεί να επανασκηθεί η αγωγή στο πολιτικό δικαστήριο (ΑΠ 1474/2000, ΑΠ 374/2001, ΑΠ 1044/2000), για το επιπλέον, όμως, ποσό, δ) πρέπει, ακόμη, να διευκρινιστεί, πως το δεδικασμένο της ποινικής απόφασης, που δέχεται ή απορρίπτει την πολιτική αγωγή, καλύπτει, μόνο, το θέμα της επιδίκασης ή μη της αποζημίωσης ή χρηματικής ικανοποίησης που ζητήθηκε. Όμως η έννομη σχέση της αδικοπραξίας, αν και είναι αναγκαίο προδικαστικό ζήτημα, που πρέπει να εξεταστεί για να κριθεί το κύριο ζήτημα, δεν καλύπτεται από το δεδικασμένο, καθ' όσον, κατά τα προεκτεθέντα, το ποινικό δικαστήριο δεν έχει δικαιοδοσία για να αποφασίσει για την αδικοπραξία, ως έννομη σχέση ιδιωτικού δικαίου, και έτσι, δεν συντρέχουν οι όροι του άρθρου 331 Κ.Πολ.Δ. Άρα, το πολιτικό δικαστήριο, κρίνοντας αγωγή για περαιτέρω χρηματική ικανοποίηση για ηθική βλάβη, σε περίπτωση που έχει, ήδη, εκδοθεί απόφαση του ποινικού δικαστηρίου, δεν δεσμεύεται από την ποινική απόφαση, ως προς την τέλεση της αδικοπραξίας ή τις ειδικότερες συνθήκες τέλεσής της. Αν θα κρίνονταν, πως υπήρχε ανάλογη δέσμευση, θα οδηγείτο το δικαστήριο, στην "εκ πλαγίου" αποδοχή του δεδικασμένου από ποινική απόφαση. Συνεπώς, το πολιτικό δικαστήριο, θα εκδικάσει, εκ νέου, την όλη υπόθεση, χωρίς την πιο πάνω δέσμευση (Δ. Κονδύλης: οπ.παρ.). Αν, έτσι, ο ισχυρισμός του δεδικασμένου, ήταν μη νόμιμος, η "σιγή" απόρριψή του, δεν ιδρύει λόγο αναίρεσης, αφού ο ισχυρισμός αυτός, δεν θα μπορούσε να έχει επίδραση στο περιεχόμενο της προσβαλλόμενης απόφασης (ΑΠ 1047/1992). Ακόμη, αν προβληθεί από τον αναιρεσείοντα, πως παραδεκτά και νόμιμα προτάθηκε ισχυρισμός δεδικασμένου και το δικαστήριο της ουσίας δεν τον έλαβε υπόψη, τότε ο λόγος αναίρεσης εδράζεται στο άρθρο 559 αρ.8 Κ.Πολ.Δ, εφ' όσον βέβαια, προβλήθηκε παραδεκτά και νόμιμα ο πιο πάνω ισχυρισμός (ΑΠ 643/2008, ΑΠ 700/2008, ΑΠ 1002/2005). Στην παρούσα περίπτωση, ο αναιρεσείων, προβάλλει, επικουρικά, πως από την απόφαση του ποινικού δικαστηρίου, που, "... όταν εκδικάζει την πολιτική αγωγή λειτουργεί απολύτως ως πολιτικό δικαστήριο ...", με την με αριθμό 100167/2009 αμετάκλητη απόφαση του Τριμελούς Πλημμελειοδικείου Θεσσαλονίκης, καταδικάστηκε η αναιρεσίβλητη σε ποινή φυλάκισης και επιδικάστηκε υπερ αυτού χρηματική ικανοποίηση. Επομένως, υπήρξε δεδικασμένο. Άρα, το Εφετείο, δεν είχε δικαίωμα να κρίνει διαφορετικά. Σύμφωνα όμως με τα νομικά δεδομένα που προαναφέρθηκαν: α) ο αναιρεσείων δεν αναφέρει με πληρότητα και σαφήνεια, πως προέβαλε τον ισχυρισμό δεδικασμένου στο δευτεροβάθμιο δικαστήριο, τί διέλαβε στον ισχυρισμό αυτό και ποιο ήταν το συγκεκριμένο αίτημά του, β) ουδόλως εμποδίζονταν το δικαστήριο να κρίνει, εκ νέου, την ύπαρξη αδικοπραξίας, γ) δεν ήταν νόμιμη η προβολή του δεδικασμένου από την ποινική απόφαση, και, άρα, δεν θα μπορούσε να έχει επίδραση στο περιεχόμενο της αναιρεσιβαλλόμενης απόφασης. Άρα και ο δεύτερος λόγος της αναίρεσης, ο οποίος προσάπτει στην εφετειακή απόφαση τις από το άρθρο 559 αρ.8 και 16 Κ.Πολ.Δ. πλημμέλειες, πρέπει ν' απορριφθεί ως αβάσιμος. Μετά απ' αυτά, η αναίρεση, πρέπει να απορριφθεί, στο σύνολό της, για τους λόγους που προαναφέρθηκαν και να επιβληθεί η δικαστική δαπάνη της αναιρεσίβλητης, η οποία κατέθεσε προτάσεις, σε βάρος του αναιρεσείοντος, λόγω της ήττας του (άρθρ. 176, 183 Κ.Πολ.Δ.). ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ Απορρίπτει την από 28/6/2010 αίτηση του Κ. Κ. προς αναίρεση της με αριθμό 271/2010 απόφαση του Εφετείου Θεσσαλονίκης. Και, Επιβάλλει σε βάρος του αναιρεσείοντος τη δικαστική δαπάνη της αναιρεσίβλητης από δύο χιλιάδες επτακόσια (2.700) Ευρώ. Κρίθηκε και αποφασίσθηκε στην Αθήνα στις 7 Ιουνίου 2012. Δημοσιεύθηκε στην Αθήνα σε δημόσια συνεδρίαση στο ακροατήριό του στις 27 Ιουνίου 2013. Ο ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ Η ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ