Αριθμός 1172/2013 
ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ
Γ' Πολιτικό Τμήμα 
Συγκροτήθηκε από τους Δικαστές: Δημήτριο Μαζαράκη, Προεδρεύοντα Αρεοπαγίτη (λόγω μη υπάρξεως Αντιπροέδρου στο Τμήμα και κωλυομένου του αρχαιοτέρου της συνθέσεως Αρεοπαγίτη Βασιλείου Φούκα), Νικόλαο Μπιχάκη, Ερωτόκριτο Καλούδη, Αργύριο Σταυράκη και Ελένη Διονυσοπούλου, Αρεοπαγίτες. 
Συνεδρίασε δημόσια στο ακροατήριό του, στις 17 Απριλίου 2013, με την παρουσία και της γραμματέως Αγγελικής Ανυφαντή, για να δικάσει την εξής υπόθεση μεταξύ:
Του αναιρεσείοντος: Γ. Ζ. του Β., κατοίκου ... ο οποίος εκπροσωπήθηκε από τον πληρεξούσιο δικηγόρο του Παναγιώτη Ανδρονόπουλο, με δήλωση του άρθρου 242 παρ. 2 του Κ.Πολ.Δ. 
Των αναιρεσιβλήτων: 1)Α. Μ. του Χ., κατοίκου ... 2)Ζ. Μ. του Χ., κατοίκου ... και 3)Κ. Μ. του Χ., κατοίκου ... οι οποίοι εκπροσωπήθηκαν από τον πληρεξούσιο δικηγόρο τους Σπυρίδωνα Χαρώνη με δήλωση του άρθρου 242 παρ. 2 του Κ.Πολ.Δ. 
Η ένδικη διαφορά άρχισε με την από 22/9/2004 αγωγή του ήδη αναιρεσείοντος και την από 10/1/2006 αγωγή των ήδη αναρεσιβλήτων, που κατατέθηκαν στο Πολυμελές Πρωτοδικείο Αμαλιάδος και συνεκδικάστηκαν. Εκδόθηκαν οι αποφάσεις: 163/2007 μη οριστική, 92/2009 οριστική του ίδιου Δικαστηρίου και 438/2011 του Εφετείου Πατρών. Την αναίρεση της τελευταίας απόφασης ζητεί ο αναιρεσείων με την από 2/12/2011 αίτησή του. 
Κατά τη συζήτηση της υπόθεσης αυτής, που εκφωνήθηκε από το πινάκιο, οι διάδικοι παραστάθηκαν όπως σημειώνεται πιο πάνω. Ο Εισηγητής Αρεοπαγίτης Ερωτόκριτος Καλούδης ανέγνωσε την από 28/3/2013 έκθεσή του, με την οποία εισηγήθηκε την παραδοχή της αίτησης αναίρεσης ως προς τον πρώτο λόγο και την απόρριψή της ως προς τους λοιπούς. 
ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ
Ι. Τα άρθρα 173 και 200 Α.Κ., περί των κανόνων ερμηνείας των δικαιοπραξιών, παραβιάζονται στην περίπτωση που το δικαστήριο της ουσίας, παρά τη διάγνωση, έστω και έμμεσα, είτε ατέλειας στη διατύπωση της δικαιοπρακτικής δήλωσης της βούλησης, είτε αμφιβολίας για την έννοιά της, παραλείπει είτε να προσφύγει σ' αυτούς για να διαπιστώσει την αληθινή βούληση των συμβαλλομένων, είτε να παραθέσει στην απόφασή του τα πραγματικά στοιχεία από τα οποία η εφαρμογή τους προκύπτει, ή προβαίνει σε κακή εφαρμογή τους (Α.Π.1303/1991 Ελλ.Δνη33.1181). Στην προκείμενη περίπτωση, το Εφετείο, όπως προκύπτει από την προσβαλλόμενη απόφασή του, δέχτηκε τα εξής: "Το έτος 1964 ο Β. Σ. του Ν. με το νομίμως μεταγεγραμμένο στα βιβλία μεταγραφών του Υποθηκοφυλακείου Μυρτουντίων .../30-7-1964 συμβόλαιο του συμβολαιογράφου Μυρτουντίων Γεωργίου Τζιμόπουλου αγόρασε από τους αδελφούς Χ. Μ. και Μ. Μ. έναν αγρό ξερικό και ακαλλιέργητο εκτάσεως 15 στρεμμάτων περίπου, που βρίσκεται στη Θέση ... της κτηματικής περιφέρειας της πρώην Κοινότητας ... και συνορεύει ανατολικά με αγρό Χ. Μ., δυτικά με χειμέριο κύμα (αμμώδη εδαφική έκταση), βόρεια με αγρό Η. Ε. και νότια με αγρό Χ. Γ. Ακολούθως με το νομίμως μεταγεγραμμένο στα βιβλία μεταγραφών του Υποθηκοφυλακείου Βάρδας .../5-7- 1989 συμβόλαιο του συμβολαιογράφου Βάρδας Γεωργίου Τζιμόπουλου, ο Β. Σ. σε εκπλήρωση της υπόσχεσης που είχε αναλάβει έναντι του ενάγοντος Γ. Ζ. δυνάμει του .../1989 προσυμφώνου πώλησης αγροτικού ακινήτου του ιδίου ως άνω συμβολαιογράφου, πώλησε και μεταβίβασε κατά κυριότητα στον ενάγοντα το παραπάνω ακίνητο, έναντι τιμήματος 9.750.000 δραχμών, από τις οποίες 250.000 δραχμές καταβλήθηκαν κατά την υπογραφή του προσυμφώνου και συμψηφίστηκαν στο τίμημα, 4.000.000 δραχμές κατά την υπογραφή του οριστικού συμβολαίου ενώπιον του συμβολαιογράφου, και οι υπόλοιπες 5.500.000 δραχμές στις 10-1-1990, συνταχθείσης της .../10-1-1990 πράξης εξόφλησης υπόλοιπου τιμήματος αγοραπωλησίας ακινήτου και κατάργησης διαλυτικής αίρεσης του ιδίου ως άνω συμβολαιογράφου. Στα παραπάνω συμβολαιογραφικά έγγραφα (προσύμφωνο και οριστικό συμβόλαιο) ο πωλούμενος αγρός περιγράφεται κατ' έκταση, η οποία καθορίζεται σε "15 στρέμματα περίπου ή όσης και αν είναι έκτασης, πλέον ή έλαττον" και κατά όρια, σύμφωνα με τον προσδιορισμό των οποίων συνορεύει "ανατολικά με αγρό Χ. Μ., δυτικά με χειμέριο κύμα, νότια με αγρό Χ. Γ. και βόρεια με αγρό Η. Ε.". Σύμφωνα με τη δηλωθείσα βούληση των συμβληθέντων μερών, όπως αυτή έχει αποτυπωθεί στο προαναφερθέν .../5-7-1989 αγοραπωλητήριο συμβόλαιο, με την επίμαχη πώληση σκοπήθηκε προδήλως η πώληση αγρού εκτάσεως 15 στρεμμάτων περίπου, περικλειομένων των στρεμμάτων αυτών εντός των αναφερομένων στο παραπάνω πωλητήριο συμβόλαιο ορίων, η μνεία δε ότι προς δυσμάς το ακίνητο αυτό συνορεύει με χειμέριο κύμα έγινε περιγραφικά μόνον, κατ' αντιγραφή του προσδιορισμού του ορίου αυτού που σημειώνεται στον προαναφερόμενο τίτλο κτήσεως (.../1964 αγοραπωλητήριο συμβόλαιο) του δικαιοπαρόχου του ενάγοντος Β. Σ., και όχι με σκοπό η πώληση να επεκταθεί και να συμπεριλάβει και έκταση πέραν των 15 στρεμμάτων. Η κρίση αυτή του Δικαστηρίου ενισχύεται και από το γεγονός ότι το έτος 1966, μετά από ιπαρέμβαση του Β. Σ., η επιτροπή του άρθρου 71 του Αγροτικού Κώδικα 1949, που συστήθηκε κατόπιν της Ε/14178/1953 διαταγής του Υπουργού Γεωργίας για τη διανομή των περιελθουσών στο Δημόσιο εκτάσεων της Ιεράς Μονής Ταξιαρχών, της Κτηματικής περιφέρειας της τότε Κοινότητας Μανωλάδος προς γεωργική αποκατάσταση ακτημόνων αυτής, με την 1/1966 απόφασή της εξαίρεσε της διανομής τον επίδικο αγρό, την έκταση του οποίου προσδιόρισε σε 15 στρέμματα περίπου. Επομένως, το επίδικο αγροτεμάχιο, εκτάσεως 9.253 τ.μ., που εκτείνεται δυτικά των 15 στρεμμάτων (14.015 τ.μ. κατά τον ΟΚΧΕ) του πωληθέντος αγρού, δεν περιλαμβάνεται στην προαναφερθείσα πώληση, ούτε υπήρξε αντικείμενο αυτής, και ο αντίθετος αγωγικός ισχυρισμός, σύμφωνα με τον οποίο με το .../5-7-1989 αγοραπωλητήριο συμβόλαιο του συμβολαιογράφου Βάρδας περιήλθε στην κυριότητα του ενάγοντος Γ. Ζ. αγροτεμάχιο εκτάσεως 25 στρεμμάτων περίπου στη Θέση ... της κτηματικής περιφέρειας της τέως Κοινότητας Μανωλάδος Ηλείας, ο οποίος δεν αποδεικνύεται από κανένα αποδεικτικό μέσο, είναι απορριπτέος ως αβάσιμος κατ' ουσίαν". Από τις παραδοχές αυτές του Εφετείου - βε βάση τις οποίες (ως προς τις ένδικες αναγνωριστικές κυριότητας ακινήτων και διόρθωσης της ανακριβούς πρώτης εγγραφής τους στα οικεία κτηματολογικά βιβλία αντίθετες αγωγές των διαδίκων, από 22.9.2004 του αναιρεσείοντος και από 10.1.2006 των αναιρεσιβλήτων) κατέληξε στην κρίση ότι πρέπει να γίνει δεκτή εν μέρει ως βάσιμη και κατ' ουσίαν η πρώτη (για την πιο πάνω έκταση των 14.015τ.μ.) και στο σύνολό της ως βάσιμη και κατ' ουσίαν η δεύτερη (για ολόκληρη την παραπάνω έκταση των 9.253τ.μ.) - προκύπτει, ότι - το Εφετείο - διέγνωσε, εμμέσως αλλά σαφώς, ατέλεια στη διατύπωση της δικαιοπρακτικής δήλωσης της βούλησης των συμβαλλομένων στα ανωτέρω συμβόλαια (προσύμφωνο και οριστικό) και αμφιβολία στην έννοιά της ως προς την ταυτότητα του ακινήτου που πουλήθηκε, αφού δέχτηκε ότι το πωλούμενο ακίνητο ορίζεται στα παραπάνω συμβόλαια σε "15 στρέμματα περίπου ή όσης και αν είναι έκτασης, πλέον ή έλαττον", συνάμα δε ότι το περιγραφόμενο στα ίδια συμβόλαιο και " (συνορευόμενο) ... προς δυσμάς με χειμέριο κύμα" (δηλαδή το ίδιο ακίνητο) είναι εμβαδού 25 περίπου στρεμμάτων. Εν τούτοις - το Εφετείο-, ενώ έπρεπε, δεν προσέφυγε στους ερμηνευτικούς κανόνες των δικαιοπραξιών των άρθρων 173 και 200 Α.Κ. για να εξακριβώσει με ερμηνεία την αληθινή βούληση των συμβαλλομένων στις παραπάνω δικαιοπραξίες, ως προς το ουσιώδες ζήτημα της έκτασης που ήθελαν τη μεταβίβαση με τα ανωτέρω συμβόλαια (προσύμφωνο και οριστικό), δηλαδή μεγαλύτερης ή όχι των 15 στρεμμάτων και μάλιστα της πιο πάνω έκτασης των 25 περίπου στρεμμάτων. Απεναντίας, δέχθηκε, ότι "με την επίμαχη πώληση σκοπήθηκε προδήλως η πώληση αγρού εκτάσεως 15 στρεμμάτων περίπου ... η μνεία δε ότι προς δυσμάς το ακίνητο αυτό συνορεύει με χειμέριο κύμα έγινε περιγραφικά μόνον... και όχι με σκοπό η πώληση να επεκταθεί και να συμπεριλάβει και έκταση πέραν των 15 στρεμμάτων.... κρίση (η οποία) ενισχύεται και από το γεγονός ότι το 1966 ... η επιτροπή του άρθρου 71 του Αγροτικού Κώδικα 1949 ... με την 1/1966 απόφασή της εξαίρεσε της διανομής τον επίδικο αγρό, την έκταση του οποίου προσδιόρισε σε 15 στρέμματα περίπου". Όμως, με το να δεχθεί τα προεκτεθέντα και να καταλήξει στην παραπάνω κρίση του και εν τέλει να δεχθεί τις ένδικες αγωγές, εν μέρει και εν όλω αντίστοιχα, χωρίς να προσφύγει στους ερμηνευτικούς πιο πάνω κανόνες των δικαιοπραξιών - των άρθρων 173 και 200 Α.Κ.-, παραβίασε τους κανόνες αυτούς, κατά το βάσιμο πρώτο λόγο της αναίρεσης από τον αριθμό 1 του άρθρου 559 Κ.Πολ.Δ., ο οποίος και πρέπει να γίνει δεκτός. Κατ' ακολουθία των ανωτέρω, πρέπει η προσβαλλόμενη απόφαση να αναιρεθεί και να παραπεμφθεί η υπόθεση για περαιτέρω εκδίκαση στο ίδιο Δικαστήριο, αφού είναι δυνατή η σύνθεσή του από άλλους δικαστές εκτός από εκείνους που εξέδωσαν την προσβαλλόμενη απόφαση (άρθρο 580 παρ. 3 Κ.Πολ.Δ.) να καταδικασθούν δε οι αναιρεσίβλητοι, οι οποίοι ηττώνται, στα δικαστικά έξοδα του αναιρεσείοντος (άρθρα 176 και 183 Κ.Πολ.Δ.), όπως ορίζονται στο διατακτικό.
ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ 
Αναιρεί την 438/2011 απόφαση του Εφετείου Πατρών.
Παραπέμπει την υπόθεση για περαιτέρω εκδίκαση στο ίδιο Εφετείο, συγκροτούμενο από άλλους δικαστές, εκτός από αυτούς που εξέδωσαν την προσβαλλόμενη απόφαση.
Καταδικάζει τους αναιρεσιβλήτους στα δικαστικά έξοδα του αναιρεσείοντος, τα οποία ορίζει στο ποσό των τριών χιλιάδων (3.000) ευρώ.
Κρίθηκε και αποφασίσθηκε στην Αθήνα στις 4 Ιουνίου 2013. Και 
Δημοσιεύθηκε στην Αθήνα σε δημόσια συνεδρίαση στο ακροατήριό του στις 11 Ιουνίου 2013.
Ο ΠΡΟΕΔΡΕΥΩΝ Η ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ