Αριθμός 848/2013 ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ Δ' Πολιτικό Τμήμα ΣΥΓΚΡΟΤΗΘΗΚΕ από τους Δικαστές: Γεώργιο Γιαννούλη, Αντιπρόεδρο του Αρείου Πάγου, Γρηγόριο Κουτσόπουλο, Παναγιώτη Ρουμπή, Δημητρούλα Υφαντή και Παναγιώτη Χατζηπαναγιώτη, Αρεοπαγίτες. ΣΥΝΗΛΘΕ σε δημόσια συνεδρίαση στο Κατάστημά του στις 25 Ιανουαρίου 2013, με την παρουσία και της Γραμματέως Ελένης Τσιουρή, για να δικάσει μεταξύ: Των αναιρεσειόντων: 1. Σ. χήρας Γ. Τ., το γένος Σ., κατοίκου ... και 2. Ν. Τ. του Γ., κατοίκου ..., οι οποίοι δεν παραστάθηκαν και δεν εκπροσωπήθηκαν από πληρεξούσιο δικηγόρο. Των αναιρεσιβλήτων: 1. Γ. Π. του Ι., κατοίκου ... και 2. Της Ανωνύμου ασφαλιστικής εταιρίας με την επωνυμία "ΙΝΤΕΡΣΑΛΟΝΙΚΑ" που εδρεύει στην ... και εκπροσωπείται νόμιμα, οι οποίοι αμφότεροι εκπροσωπήθηκαν δια του πληρεξουσίου δικηγόρου τους Ιωάννη Καραγκούνη, βάσει δηλώσεως κατ' άρθρο 242 παρ.2 ΚΠολΔ και κατέθεσαν προτάσεις. Η ένδικη διαφορά άρχισε με την από 14-3-2006 αγωγή των ήδη αναιρεσειόντων, που κατατέθηκε στο Μονομελές Πρωτοδικείο Θεσσαλονίκης. Εκδόθηκαν οι αποφάσεις: 21169/2007 οριστική του ίδιου Δικαστηρίου και 219/2009 του Εφετείου Θεσσαλονίκης. Την αναίρεση της τελευταίας απόφασης ζητούν oι αναιρεσείοντες με την από 22-4-2010 αίτησή τους. Κατά τη συζήτηση της αίτησης αυτής, που εκφωνήθηκε από το πινάκιο, οι διάδικοι παραστάθηκαν, όπως σημειώνεται πιο πάνω. Ο Εισηγητής Αρεοπαγίτης, Παναγιώτης Χατζηπαναγιώτης, ανέγνωσε την από 5-9-2011 έκθεση της κωλυομένης να συμμετάσχει στην σύνθεση Αρεοπαγίτου Βασιλικής Θάνου-Χριστοφίλου, με την οποία εισηγήθηκε την απόρριψη της αιτήσεως αναιρέσεως. ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ Ι.- Κατά το άρθρο 576 § 2 του Κ.Πολ.Δ., αν ο αντίδικος εκείνου που επισπεύδει τη συζήτηση της αίτησης αναίρεσης δεν εμφανισθεί ή εμφανισθεί, αλλά δεν λάβει μέρος σ' αυτήν με τον τρόπο που ορίζει ο νόμος, ο Άρειος Πάγος εξετάζει αυτεπαγγέλτως αν κλητεύθηκε νόμιμα και εμπρόθεσμα και σε καταφατική περίπτωση προχωρεί στη συζήτηση, παρά την απουσία εκείνου που κλητεύθηκε. Αν η κλήση για τη συζήτηση δεν επιδόθηκε καθόλου ή δεν επιδόθηκε νόμιμα, ο Άρειος Πάγος κηρύσσει απαράδεκτη τη συζήτηση και η υπόθεση επαναφέρεται για συζήτηση με νέα κλήτευση.- Στην προκειμένη περίπτωση από τις προσκομιζόμενες υπ' αριθμ. 5193 Γ και 5194 Γ/15.10.2012 εκθέσεις επίδοσης του δικαστικού επιμελητή του Πρωτοδικείου Θεσσαλονίκης ..., προκύπτει ότι ακριβές αντίγραφο της κρινόμενη αίτησης αναίρεσης με πράξη ορισμού δικασίμου και κλήση προς συζήτηση για την αναφερόμενη στην αρχή της παρούσας δικάσιμο επιδόθηκε νομότυπα και εμπρόθεσμα, με επιμέλεια των αναιρεσιβλήτων, στους αναιρεσείοντες. Οι τελευταίοι όμως δεν εμφανίστηκαν στη δικάσιμο αυτή, κατά την οποία η υπόθεση εκφωνήθηκε από τη σειρά του πινακίου και, συνεπώς, η συζήτηση πρέπει να προχωρήσει παρά την απουσία τους, σύμφωνα με την προαναφερθείσα διάταξη του άρθρου 576 § 2 του Κ.Πολ.Δ.- ΙΙ.- Ο από το άρθρο 559 αριθμ. 19 Κ.Πολ.Δ. λόγος αναίρεσης για έλλειψη νόμιμης βάσης της απόφασης, ιδρύεται όταν δεν προκύπτουν σαφώς από το αιτιολογικό της απόφασης τα περιστατικά που είναι αναγκαία για την κρίση, στη συγκεκριμένη περίπτωση, περί της συνδρομής των όρων και προϋποθέσεων για την εφαρμογή της εφαρμοσθείσας διάταξης, ή της μη συνδρομής των όρων αυτών, που αποκλείουν την εφαρμογή της, όπως, επίσης, και όταν η απόφαση έχει ελλιπείς ή αντιφατικές αιτιολογίες, σε ότι αφορά το νομικό χαρακτηρισμό των πραγματικών περιστατικών, που έγιναν δεκτά και ασκούν ουσιώδη επιρροή στην έκβαση της δίκης, όχι δε και όταν πρόκειται για ελλείψεις που ανάγονται στην εκτίμηση των αποδείξεων (ανάλυση - στάθμιση - αξιολόγηση του αποδεικτικού υλικού) και στην αιτιολόγηση του αποδεικτικού πορίσματος. Εξάλλου, ο από το άρθρο 559 αριθμ. 8 Κ.Πολ.Δ. λόγος αναίρεσης ιδρύεται (και) εάν το δικαστήριο, παρά το νόμο, δεν έλαβε υπόψη πράγματα που προτάθηκαν και έχουν ουσιώδη επιρροή στην έκβαση της δίκης, ενώ ο από το άρθρο 559 αριθμ. 11 Κ.Πολ.Δ. λόγος αναίρεσης ιδρύεται (και) εάν το δικαστήριο δεν έλαβε υπόψη αποδεικτικά μέσα, που οι διάδικοι επικαλέσθηκαν και προσκόμισαν. Τέλος, ο από το άρθρο 559 αριθμ. 10 Κ.Πολ.Δ λόγος αναίρεσης ιδρύεται, εάν το δικαστήριο δέχθηκε πράγματα ασκούντα ουσιώδη επιρροή χωρίς απόδειξη, ο δε από το άρθρο 559 αριθμ. 12 του ίδιου Κώδικα λόγος αναίρεσης ιδρύεται εάν το δικαστήριο παραβίασε τους ορισμούς του νόμου σχετικά με τη δύναμη των αποδεικτικών μέσων, ενώ, αντιθέτως, δεν ιδρύεται, εάν το δικαστήριο έκρινε περισσότερο ή λιγότερο αξιόπιστο ένα αποδεικτικό μέσο από άλλα ισοδύναμα αποδεικτικά μέσα.- Στην προκειμένη περίπτωση, το Εφετείο, με την προσβαλλόμενη απόφασή του, δέχθηκε ότι αποκλειστικά υπαίτιος για την επέλευση του ένδικου τροχαίου ατυχήματος και τον εξ αυτού προκληθέντα θανάσιμο τραυματισμό του πεζού Γ. Τ., συζύγου και πατέρα, αντίστοιχα, της πρώτης και του δεύτερου των εναγόντων και ήδη αναιρεσειόντων είναι ο ίδιος ο θανών και ότι ουδεμία υπαιτιότητα βαρύνει τον πρώτο εναγόμενο και ήδη πρώτο αναιρεσίβλητο, οδηγό του ζημιογόνου αυτοκινήτου, που ήταν ασφαλισμένο στην δεύτερη εξ αυτών ασφαλιστική εταιρία. Ειδικότερα από την επισκόπηση της πληττόμενης απόφασης προκύπτει ότι το δικαστήριο εκείνο δέχθηκε, κατά την ανέλεγκτη αναιρετικά περί πραγμάτων κρίση του και κατ' ορθή εκτίμηση του περιεχομένου της (άρθρ. 561 § 2 Κ.Πολ.Δ.), τα ακόλουθα, σχετικά με το ως άνω κρίσιμο θέμα της υπαιτιότητας και συγκεκριμένα ότι : Στις 6.12.2004 και περί ώρα 18.00, ο πρώτος εναγόμενος και ήδη πρώτος αναιρεσίβλητος Γ. Π., οδηγώντας το ανήκον στην ιδιοκτησία του υπ' αριθμ. κυκλοφορίας ... ΙΧΕ αυτοκίνητο, το οποίο ήταν ασφαλισμένο κατά του κινδύνου γένεσης αστικής ευθύνης του κατά την κυκλοφορία του στην δεύτερη των ήδη αναιρεσιβλήτων ασφαλιστική εταιρία, εκινείτο επί της περιφερειακής οδού της πόλης της Θεσσαλονίκης με κατεύθυνση προς την Καλαμαριά και συγκεκριμένα στο ύψος του κόμβου αυτής που οδηγεί προς το Πανόραμα Θεσσαλονίκης. Στο σημείο εκείνο η περιφερειακή αυτή οδός έχει δύο ρεύματα κυκλοφορίας, τα οποία χωρίζονται με διαχωριστική νησίδα, πλάτους τριών μέτρων, στην οποία υπάρχουν φυτά και θάμνοι, ενώ στις δύο πλευρές της έχει μεταλλικό στηθαίο. Περαιτέρω, το ρεύμα πορείας επί του οποίου εκινείτο το ως άνω αυτοκίνητο έχει πλάτος 10,50 μέτρων, διαθέτει τρεις λωρίδες κυκλοφορίας, που χωρίζονται με διακεκομμένες γραμμές και στη δεξιά πλευρά, σε σχέση με την κίνηση των οχημάτων, υπάρχει έρεισμα πλάτους 0,50 μέτρων και πέραν αυτού πεζοδρόμιο, πλάτους 1,80 μέτρων, ενώ στην αριστερή πλευρά, δηλαδή στην πλευρά της διαχωριστικής νησίδας, υπάρχει έρεισμα πλάτους 0,50 μέτρων. Κατά την προαναφερόμενη ώρα ήταν νύκτα, χωρίς επαρκή τεχνικό φωτισμό, η κυκλοφορία των οχημάτων ήταν πυκνή, επικρατούσε καλοκαιρία, η ορατότητα δεν περιοριζόταν και το ανώτατο όριο ταχύτητας ήταν 90 χλμ/ώρα. Στη συνέχεια, τη στιγμή κατά την οποία το αυτοκίνητο του ήδη πρώτου αναιρεσίβλητου βρισκόταν στον ανισόπεδο κόμβο και στην αριστερή λωρίδα κυκλοφορίας, κινούμενο με ταχύτητα περίπου 90χλμ/ώρα και ενώ προπορευόταν αυτού, ευρισκόμενο σε απόσταση είκοσι (20) περίπου μέτρων, το υπ' αριθμ. κυκλοφορίας ... ΙΧΕ αυτοκίνητο, ο εν λόγω αναιρεσίβλητος είδε το προπορευόμενο αυτού ως άνω όχημα να ενεργεί ελιγμό προς τα δεξιά και αντιλήφθηκε να κινείται έμπροσθεν του οχήματός του, από τα δεξιά προς τα αριστερά, μία ανθρώπινη φιγούρα. Ενστικτωδώς ο αναιρεσίβλητος αυτός προέβη σε αποφευκτικό ελιγμό προς τα δεξιά, χωρίς όμως να εισέλθει στη μεσαία λωρίδα κυκλοφορίας, λόγω του ότι κινούνταν σ' αυτήν άλλα οχήματα, πλην όμως δεν κατόρθωσε να αποφύγει τον πεζό, ο οποίος κτύπησε στο εμπρόσθιο αριστερό τμήμα του αυτοκινήτου του, στο ύψος του φανού, ακολούθως στο αριστερό τμήμα του εμπρόσθιου ανεμοθώρακα (παρμπρίζ) και στη συνέχεια εκτινάχθηκε και έπεσε στη διαχωριστική νησίδα, σε απόσταση δεκαπέντε (15) περίπου μέτρων από το σημείο της πρόσκρουσης. Δεχόμενο δε περαιτέρω το Εφετείο ότι α) ο ήδη πρώτος των αναιρεσιβλήτων οδηγούσε το αυτοκίνητό του με σύνεση και με διαρκώς τεταμένη την προσοχή του, καταβάλλοντας την επιμέλεια και προβαίνοντας στις ενέργειες εκείνες που κάθε μέσος συνετός οδηγός, ευρισκόμενος κάτω από όμοιες συνθήκες, θα κατέβαλε, αντιλαμβανόμενος από πολύ μικρή απόσταση (είκοσι περίπου μέτρων) την ύπαρξη και κίνηση δια μέσου των κινουμένων οχημάτων ενός ανθρώπου, την ορατότητα προς το μέρος του οποίου και τον εντοπισμό του καθιστούσαν δυσχερή η πυκνή κυκλοφορία των οχημάτων και το ότι αυτός (πεζός) φορούσε σκούρα ρούχα, β) (ότι) ο φυσικός φωτισμός κατά την ώρα του ατυχήματος (18.00) δεν ήταν επαρκής, ο δε τεχνικός φωτισμός είχε λειτουργήσει μετά το ένδικο ατύχημα, κατά την ώρα μετάβασης στον τόπο αυτού των αστυνομικών υπαλλήλων, γ) (ότι) ο ισχυρισμός των ήδη αναιρεσειόντων ότι ο πρώτος των αναιρεσιβλήτων - οδηγός του ζημιογόνου αυτοκινήτου, αμελώς φερόμενος, δεν έβαινε επί της δεξιάς λωρίδας κυκλοφορίας της οδού, αλλά στην αριστερή, είναι απορριπτέος, διότι η προβλεπόμενη από το άρθρο 16 § 1 του Ν. 2696/1999 (ΚΟΚ) υποχρέωση αυτή των οδηγών έχει τεθεί για την εξασφάλιση της ακώλυτης και ομαλής κυκλοφορίας των ομορρόπως κινουμένων οχημάτων και όχι για την διευκόλυνση της κίνησης των πεζών και των αντιθέτως κινουμένων οχημάτων, δ) (ότι) κινούνταν με επιτρεπτή ταχύτητα, εντός του ρεύματος πορείας του και τηρώντας ασφαλή απόσταση από το προπορευόμενο όχημα, ενώ παράλληλα δεν μπορούσε να προβλέψει, ως μέσος κοινός συνετός οδηγός, ότι στην προαναφερθείσα οδό ταχείας κυκλοφορίας θα εμφανιζόταν στην πορεία του πεζός, κινούμενος εκτός διαβάσεων, και ε) (ότι) ο πεζός επιχείρησε να διασχίσει καθέτως την ανωτέρω οδό ασύνετα και χωρίς να καταβάλει την κατ' αντικειμενική κρίση απαιτούμενη προσοχή, ενόψει της ηλικίας του (72 ετών), του ότι ήταν νύκτα και δεν είχε λειτουργήσει ακόμη ο τεχνητός φωτισμός, ενώ παράλληλα υπήρχε πυκνή κυκλοφορία και ο ίδιος φορούσε σκούρα ρούχα, πράγμα που σημαίνει ότι ήταν δύσκολα αντιληπτός, κατέληξε στην κρίση ότι αποκλειστικά υπαίτιος του ενδίκου ατυχήματος και του εξ αυτού προκληθέντος θανάσιμου τραυματισμού του πεζού Γ. Τ. είναι αυτός ο ίδιος ο πεζός, ενώ ουδεμία υπαιτιότητα ή συνυπαιτιότητα βαρύνει στην επέλευση αυτού τον οδηγό του οχήματος - πρώτο των αναιρεσιβλήτων. Επικύρωσε δε με την κρίση του αυτή την πρωτόδικη απόφαση που είχε δεχθεί τα ίδια και είχε απορρίψει την αγωγή. Έτσι που έκρινε το Εφετείο, διέλαβε στην απόφασή του επαρκείς, σαφείς και χωρίς αντιφάσεις αιτιολογίες, ως προς το ασκούν ουσιώδη επιρροή στην έκβαση της δίκης ζήτημα της (έλλειψης) υπαιτιότητας του εναγόμενου - οδηγού του ζημιογόνου αυτοκινήτου και δεν υπέπεσε στην αποδιδόμενη, με τις αιτιάσεις του πρώτου λόγου αναίρεσης, από το άρθρο 559 αριθμ. 19 του Κ.Πολ.Δ. προβλεπόμενη πλημμέλεια. Επομένως, ο λόγος αυτός είναι αβάσιμος και απορριπτέος. Επίσης, απορριπτέος, ως αβάσιμος, είναι ο δεύτερος, από το άρθρο 559 αριθμ. 11 Κ.Πολ.Δ., λόγος της αναίρεσης, με τον οποίο προβάλλεται η αιτίαση, ότι το Εφετείο δεν έλαβε υπόψη το προσκομισθέν και επικληθέν από τους ενάγοντες, προς απόδειξη του περί υπαιτιότητας του εναγομένου οδηγού ισχυρισμού τους, αποδεικτικό μέσο και ειδικότερα την από 7.12.2007 προανακριτική κατάθεση αυτού, και τούτο (απόρριψη του λόγου) διότι από την διαλαμβανόμενη στην προσβαλλόμενη απόφαση βεβαίωση ότι το Εφετείο, για να καταλήξει στο αποδεικτικό του πόρισμα, ως προς το κρίσιμο ζήτημα της υπαιτιότητας, έλαβε υπόψη και "όλα γενικώς τα έγγραφα, τα οποία οι διάδικοι επικαλούνται και προσκομίζουν, μεταξύ των οποίων και τα έγγραφα της προηγηθείσας ποινικής δικογραφίας", ουδεμία καταλείπεται αμφιβολία ότι το δικαστήριο εκείνο έλαβε υπόψη του και το ως άνω φερόμενο ως μη ληφθέν υπόψη έγγραφο, του οποίου άλλωστε γίνεται ειδική μνεία στις αιτιολογίες της απόφασης (βλ. αρχή 9ης σελίδας αυτής). Ομοίως, απορριπτέος ως αβάσιμος, είναι και ο τρίτος, από το άρθρο 559 αριθμ. 10 Κ.Πολ.Δ., λόγος της αναίρεσης, με τον οποίο ψέγεται η πληττόμενη απόφαση ότι παρά το νόμο δέχθηκε πράγματα που έχουν ουσιώδη επίδραση στην έκβαση της δίκης ως αληθινά χωρίς απόδειξη και συγκεκριμένα "δέχθηκε τον ισχυρισμό του κατηγορουμένου περί πραγματοποίησης ελιγμού, μολονότι προκύπτει πέραν πάσης αμφιβολίας ότι δεν πραγματοποίησε τέτοιο ελιγμό". Τούτο δε (απόρριψη του λόγου αυτού ως αβάσιμου) διότι το δικαστήριο εκείνο κατέληξε στο ως άνω αποδεικτικό του πόρισμα από τα μνημονευόμενα στην απόφασή του αποδεικτικά μέσα. Στη συνέχεια, ο από το άρθρο 559 αριθμ. 12 Κ.Πολ.Δ. λόγος αναίρεσης, αναφορικά με το σχεδιάγραμμα της τροχαίας, είναι απορριπτέος ως απαράδεκτος, διότι, υπό τις επικαλούμενες στο αναιρετήριο αιτιάσεις (βλ. τέλος 4ης και αρχή 5ης σελίδας) προς θεμελίωση του λόγου αυτού, δεν αποδίδεται ότι το Εφετείο απέδωσε στο αποδεικτικό αυτό μέσο αυξημένη αποδεικτική δύναμη, που κατά νόμο δεν είχε, ή δεν του προσέδωσε τέτοια δύναμη, παρότι την είχε κατά νόμο, αλλά οι αναιρεσείοντες επικαλούνται απλώς ότι το περιεχόμενο του εγγράφου αυτού εκτιμήθηκε κατά τρόπο διαφορετικό από την άποψή τους. Τέλος, απορριπτέος ως απαράδεκτος, λόγω αοριστίας, είναι ο από το άρθρο 559 αριθμ. 8 του Κ.Πολ.Δ. λόγος αναίρεσης, αφού ουδόλως εκτίθεται στο αναιρετήριο σε τι συνίσταται η πλημμέλεια, δηλαδή ποίος είναι ο αυτοτελής πραγματικός ισχυρισμός, που ασκούσε ουσιώδη επιρροή, εάν λήφθηκε ή δεν λήφθηκε υπόψη και εάν είχε προταθεί παραδεκτά και νόμιμα. Κατόπιν τούτων πρέπει να απορριφθεί η αίτηση αναίρεσης και να καταδικασθούν οι αναιρεσείοντες στην πληρωμή των δικαστικών εξόδων των αναιρεσιβλήτων, οι οποίοι έχουν καταθέσει και προτάσεις (άρθρ. 176, 183 Κ.Πολ.Δ.), όπως ορίζεται ειδικότερα στο διατακτικό.- ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ Απορρίπτει την από 22.4.2010 και με αριθμό κατάθεσης 142/2010 αίτηση αναίρεσης της υπ' αριθμ. 219/2009 απόφασης του Εφετείου Θεσσαλονίκης, ειδικής διαδικασίας αυτοκινήτων.- Και Καταδικάζει τους αναιρεσείοντες στην πληρωμή των δικαστικών εξόδων των αναιρεσίβλητων, τα οποία ορίζει στο ποσό των δύο χιλιάδων επτακοσίων (2.700) ευρώ.- Κρίθηκε και αποφασίσθηκε στην Αθήνα στις 12 Απριλίου 2013. Δημοσιεύθηκε στην Αθήνα σε δημόσια συνεδρίαση στο ακροατήριό του στις 9 Μαΐου 2013. Ο ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ Η ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ