Αριθμός 2076/2013 
ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ
Δ' Πολιτικό Τμήμα 
ΣΥΓΚΡΟΤΗΘΗΚΕ από τους Δικαστές: Νικόλαο Λεοντή, Αντιπρόεδρο του Αρείου Πάγου, Δημητρούλα Υφαντή, Ιωάννα Πετροπούλου, Γεώργιο Σακκά και Χαράλαμπο Καλαματιανό, Αρεοπαγίτες.
ΣΥΝΗΛΘΕ σε δημόσια συνεδρίαση στο Κατάστημά του, στις 4 Οκτωβρίου 2013 με την παρουσία και της Γραμματέως Ελένης Τσιουρή για να δικάσει μεταξύ:
Των αναιρεσειόντων:1. Ν. χήρας Σ. Μ. και 2 Κ. θυγατρός Σ. Μ., κατοίκων ..., οι οποίοι εκπροσωπήθηκαν δια του πληρεξουσίου δικηγόρου τους Ιωάννη Κωστόπουλου και κατέθεσαν προτάσεις.
Των αναιρεσιβλήτων: 1. Π. Σ. Λ. και 2 Σ. Π. Λ., κατοίκων ... οι οποίοι εκπροσωπήθηκαν από τον πληρεξούσιο δικηγόρο τους Αναστάσιο Γκούσκο και κατέθεσαν προτάσεις.
Η ένδικη διαφορά άρχισε με την από 20-12-2004 αγωγή των ήδη αναιρεσειόντων, που κατατέθηκε στο Μονομελές Πρωτοδικείο Αθηνών. Εκδόθηκαν οι αποφάσεις: 4276/2007 οριστική του ίδιου Δικαστηρίου και 6278/2011 του Εφετείου Αθηνών. Την αναίρεση της τελευταίας απόφασης ζητούν οι αναιρεσείοντες με την από 17-9-2012 αίτησή τους και τους από 26-11-2012 πρόσθετους λόγους τους.
Κατά τη συζήτηση της αίτησης αυτής, που εκφωνήθηκε από το πινάκιο, οι διάδικοι παραστάθηκαν, όπως σημειώνεται πιο πάνω. Ο Εισηγητής Αρεοπαγίτης Γεώργιος Σακκάς, ανέγνωσε την από 20-9-2013 έκθεσή του, με την οποία εισηγήθηκε την παραδοχή των δεύτερου και πέμπτου λόγων της αιτήσεως αναιρέσεως. 
Ο πληρεξούσιος των αναιρεσειόντων ζήτησε την παραδοχή της αιτήσεως, ο πληρεξούσιος των αναιρεσιβλήτων την απόρριψή της και καθένας την καταδίκη του αντιδίκου μέρους στη δικαστική δαπάνη.
ΣΚΕΦΤΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ
1. Από το συνδυασμό των διατάξεων των άρθρων 1002, 1117 ΑΚ, 1, 2 παρ.1, 5 και 13 του ν. 3741/1929, που διατηρήθηκε σε ισχύ και μετά την εισαγωγή του ΑΚ με το άρθρο 54 του Εισαγ.Ν.ΑΚ, σαφώς συνάγεται ότι επί οριζόντιας ιδιοκτησίας ιδρύεται κυρίως μεν χωριστή (διαιρεμένη) κυριότητα σε όροφο οικοδομής ή διαμέρισμα ορόφου, παρεπομένως δε αναγκαστική συγκυριότητα, που αποκτάται αυτοδικαίως, κατ' ανάλογη μερίδα στα μέρη του όλου ακινήτου, τα οποία χρησιμεύουν σε κοινή από όλους τους οροφοκτήτες χρήση, μεταξύ των οποίων περιλαμβάνονται, κατά ενδεικτική στις διατάξεις αυτές απαρίθμηση, το έδαφος, οι αυλές κλπ. Ο προσδιορισμός των κοινοκτήτων και κοινοχρήστων αυτών μερών γίνεται είτε με τη συστατική της οροφοκτησίας δικαιοπραξία, είτε με ιδιαίτερες συμφωνίες μεταξύ όλων των οροφοκτητών κατά τα άρθρα 4 παρ.1, 5 και 13 του παραπάνω ν.3741/1929. Αν τούτο δεν γίνει, αν δηλαδή δεν ορίζεται τίποτε από την εν λόγω δικαιοπραξία, ούτε με ιδιαίτερες συμφωνίες, τότε ισχύει ο προσδιορισμός που προβλέπεται από τις ανωτέρω διατάξεις. Στην τελευταία περίπτωση κριτήριο για τον χαρακτηρισμό πράγματος ως κοινοκτήτου και κοινοχρήστου είναι ο κατά τη φύση του προορισμός για την εξυπηρέτηση των συνιδιοκτητών με την κοινή από αυτούς χρήση του (ΑΠ 1372/1997). Ειδικότερα, σε περίπτωση κατά την οποία επί του ίδιου οικοδομήματος έχει συσταθεί διαιρεμένη κατ' ορόφους ή μέρη αυτών, ιδιοκτησία, αν ορισμένη οριζόντια ιδιοκτησία έχει αποκλειστική είσοδο, η οποία εξυπηρετεί μόνο την ιδιοκτησία αυτήν, η εν λόγω είσοδος συνιστά συστατικό μέρος της οριζόντιας αυτής ιδιοκτησίας και επομένως ανήκει αναγκαίως, κατά νομική επιταγή, στον κύριο της εν λόγω ιδιοκτησίας. Αν δε η οριζόντια αυτή ιδιοκτησία βρίσκεται πάνω από το ισόγειο της οικοδομής, συστατικό μέρος της αποτελεί και η προς αυτό σκάλα ανόδου. Ειδικότερα, στις αμέσως πιο πάνω περιπτώσεις, και η αποκλειστική είσοδος στην οριζόντια ιδιοκτησία, αλλά και προς αυτή σκάλα ανόδου αποτελούν συστατικά μέρη της οριζόντιας αυτής ιδιοκτησίας, γιατί αν αποχωριστούν από την εν λόγω αυτοτελή και ανεξάρτητη ιδιοκτησία, όχι απλώς επέρχεται βλάβη σ' αυτήν, που αποτελεί το κύριο πράγμα, αλλά, ακόμη περισσότερο, καθίσταται, ενδεχομένως ανέφικτη η χρησιμοποίησή της, αφού δεν θα υπάρχει δυνατότητα εξ ιδίου δικαίου προσβάσεως σ' αυτή, με αλλοίωση της ουσίας και του προορισμού της. Περαιτέρω, κατά την έννοια του άρθρου 559 αριθ.19 Κ.Πολ.Δ., η απόφαση δεν έχει νόμιμη βάση και ιδρύεται ο αντίστοιχος λόγος αναίρεσης, όταν από τις παραδοχές της, που περιλαμβάνονται στην ελάσσονα πρόταση του νομικού συλλογισμού της και αποτελούν το αιτιολογικό της, δεν προκύπτουν καθόλου ή αναφέρονται ανεπαρκώς ή αντιφατικώς τα πραγματικά περιστατικά, στα οποία το δικαστήριο της ουσίας στήριξε την κρίση του για ζήτημα με ουσιώδη επίδραση στην έκβασή της, με αποτέλεσμα έτσι να μην μπορεί να ελεγχθεί αν στη συγκεκριμένη περίπτωση συνέτρεχαν οι όροι του κανόνα ουσιαστικού δικαίου που εφαρμόσθηκε ή δεν συνέτρεχαν οι όροι εκείνου που δεν εφαρμόσθηκε (Ολ. ΑΠ. 1/1999). Εξάλλου, ο λόγος αναίρεσης από το εδάφ.1 του άρθρου 559 Κ.Πολ.Δ., μπορεί να εξετασθεί και ως λόγος από το εδάφιο 19 του ίδιου άρθρου, γιατί περιέχει σιωπηρά και παράπονο για έλλειψη νόμιμης βάσης (ΑΠ 823/2008).
Στην προκειμένη περίπτωση, με τον πέμπτο λόγο της αναιρέσεως πλήττεται η αναιρεσιβαλλόμενη απόφαση με την αιτίαση ότι το Εφετείο, κατά παράβαση των διατάξεων των άρθρων 953, 1002 ΑΚ και 1 παρ.1 του ν.3741/1929, δέχεται ότι η κλίμακα που οδηγεί στο δάπεδο του πρώτου ορόφου της επίδικης οικίας δεν είναι κοινόχρηστη και ότι ανήκει στους εναγομένους, ιδιοκτήτες του πρώτου ορόφου. Το Εφετείο, όπως προκύπτει από την προσβαλλόμενη απόφασή του, ενώ δέχεται ότι η επίδικη οικία, αποτελούμενη από ισόγειο όροφο (ιδιοκτησία των εναγόντων) και πρώτο όροφο (ιδιοκτησία εναγομένων), έχει υπαχθεί στο σύστημα της οριζόντιας ιδιοκτησίας, καταλήγει στο αποδεικτικό πόρισμα, ότι το υπάρχον κλιμακοστάσιο, ήτοι η κλίμακα ανόδου από το πλατύσκαλο του ισογείου προς τον πρώτο όροφο ανήκει στην οριζόντια ιδιοκτησία του πρώτου ορόφου, επειδή χρησιμοποιείται μόνο από τους εναγομένους, εξυπηρετεί αποκλειστικά μόνο την ιδιοκτησία τους και συντηρείται από αυτούς μόνο. Με την κρίση του αυτή το Εφετείο στέρησε την απόφασή του νόμιμης βάσης. Και τούτο διότι η αιτιολογία του, ότι η κλίμακα ανόδου προς τον πρώτο όροφο ανήκει στην ιδιοκτησία των εναγομένων από μόνο τη χρησιμοποίησή της, από αυτούς, είναι ανεπαρκής, αφού δεν διαλαμβάνει ότι αυτή αποτελεί συστατικό ή όχι της οριζόντιας ιδιοκτησίας. Έτσι καθίσταται ανέφικτος ο αναιρετικός έλεγχος της ορθής ή μη εφαρμογής των ως άνω διατάξεων. Επομένως ο πέμπτος λόγος αναιρέσεως, που εκτιμάται ως αιτίαση από το άρθρο 559 αριθ.19 Κ.Πολ.Δ., όπως συμπληρώθηκε από τον Εισηγητή Αρεοπαγίτη, κατ' άρθρο 562 παρ.4 Κ.Πολ.Δ., είναι βάσιμος και πρέπει να γίνει δεκτός. Συνακόλουθα, παρέλκει η έρευνα των λοιπών λόγων αναιρέσεως, και των από 26-11-2012 προσθέτων λόγων αυτής. Κατ' ακολουθίαν των ανωτέρω, πρέπει να αναιρεθεί η προσβαλλόμενη απόφαση, να παραπεμφθεί η υπόθεση, που χρειάζεται διευκρίνιση, για περαιτέρω εκδίκαση στο ίδιο Εφετείο, εφόσον είναι δυνατή η συγκρότησή του από άλλους δικαστές, εκτός από εκείνους που δίκασαν προηγουμένως (άρθρο 580 παρ.3 Κ.Πολ.Δ.) και να καταδικαστούν οι αναιρεσίβλητοι στη δικαστική δαπάνη των αναιρεσειόντων (άρθρ.176 και 183 Κ.Πολ.Δ.), που κατέθεσαν και προτάσεις, διαταχθεί δε η επιστροφή του παραβόλου στους αναιρεσείοντες (άρθρ.495 παρ.4 Κ.Πολ.Δ.). 
ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ 
Αναιρεί την 6278/2011 απόφαση του Εφετείου Αθηνών.
Παραπέμπει την υπόθεση για περαιτέρω εκδίκαση στο ίδιο Εφετείο, συντιθέμενο από άλλους δικαστές, εκτός από εκείνους που δίκασαν προηγουμένως. Και 
Καταδικάζει τους αναιρεσιβλήτους στα δικαστικά έξοδα των αναιρεσειόντων, τα οποία ορίζει σε δύο χιλιάδες επτακόσια (2.700) ευρώ.
Διατάσσει να επιστραφεί στους αναιρεσείοντες το παράβολο με αριθμό διπλοτύπων 88691444 και 8869145 (σειρά VI) της ΚΑ' Δ.Ο.Υ. Αθηνών.
Κρίθηκε και αποφασίσθηκε στην Αθήνα στις 13 Νοεμβρίου 2013. Και 
Δημοσιεύθηκε στην Αθήνα, σε δημόσια συνεδρίαση, στο ακροατήριό του στις 27 Νοεμβρίου 2013.
Ο ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ Η ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ