Αριθμός 2226/2013 
ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ
Δ' Πολιτικό Τμήμα 
ΣΥΓΚΡΟΤΗΘΗΚΕ από τους Δικαστές: Νικόλαο Λεοντή, Αντιπρόεδρο του Αρείου Πάγου, Βασιλική Θάνου-Χριστοφίλου, Δημητρούλα Υφαντή, Ιωάννα Πετροπούλου και Γεώργιο Σακκά, Αρεοπαγίτες.
ΣΥΝΗΛΘΕ σε δημόσια συνεδρίαση στο Κατάστημά του, την 1 Νοεμβρίου 2013, με την παρουσία και της Γραμματέως Ελένης Τσιουρή, για να δικάσει μεταξύ:
Του αναιρεσείοντος: Νομικού Προσώπου Ιδιωτικού Δικαίου με την επωνυμία "ΕΠΙΚΟΥΡΙΚΟ ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΑΣΦΑΛΙΣΗΣ ΕΥΘΥΝΗΣ ΑΠΟ ΑΤΥΧΗΜΑΤΑ ΑΥΤΟΚΙΝΗΤΩΝ" που εδρεύει στην Αθήνα και εκπροσωπείται νόμιμα, ως ειδικού διαδόχου της ασφαλιστικής εταιρίας με την επωνυμία ΕΥΡΩΠΑΙΚΗ ΠΡΟΝΟΙΑ ΑΕΓΑ, της οποίας η άδεια λειτουργίας της ανακλήθηκε, το οποίο εκπροσωπήθηκε από την πληρεξούσια δικηγόρο του Αργυρώ Γρατσία-Πλατή και κατέθεσε προτάσεις .
Της αναιρεσιβλήτου: Μ. Σ. του Κ., κατοίκου ..., η οποία δεν παραστάθηκε και δεν εκπροσωπήθηκε από πληρεξούσιο δικηγόρο.
Η ένδικη διαφορά άρχισε με την από 31-12-2009 αγωγή της ήδη αναιρεσιβλήτου και τις από 30-6-2008 αγωγές προσώπων που δεν είναι διάδικοι στην παρούσα υπόθεση, που κατατέθηκαν στο Μονομελές Πρωτοδικείο Αθηνών. Εκδόθηκαν οι αποφάσεις: 2209/2011 οριστική του ίδιου Δικαστηρίου και 3785/2012 του Εφετείου Αθηνών. Την αναίρεση της τελευταίας απόφασης ζητεί το αναιρεσείον με την από 25-2-2013 αίτησή του. 
Κατά τη συζήτηση της αίτησης αυτής, που εκφωνήθηκε από το πινάκιο, οι διάδικοι παραστάθηκαν, όπως σημειώνεται πιο πάνω. Ο Εισηγητής Αρεοπαγίτης, Γεώργιος Σακκάς ανέγνωσε την από 18-10-2013 έκθεσή του, με την οποία εισηγήθηκε την παραδοχή του πρώτου και τρίτου των λόγων της από 25-2-2013 αιτήσεως αναιρέσεως.
Η πληρεξούσια του αναιρεσείοντος ζήτησε την παραδοχή της αιτήσεως και την καταδίκη του αντιδίκου μέρους στη δικαστική δαπάνη.
ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ
Από την επικαλούμενη και προσκομιζόμενη .../3-7-2013 έκθεση επιδόσεως του δικαστικού επιμελητή του Πρωτοδικείου Αθηνών … αποδεικνύεται, ότι επιδόθηκε νομίμως και εμπροθέσμως στην αναιρεσίβλητη ακριβές αντίγραφο της αιτήσεως αναιρέσεως και της κλήσεως για συζήτησή της, με τη νόμιμη πράξη ορισμού δικασίμου της αναφερόμενης στην αρχή της παρούσας (1-11-2013). Επομένως, εφόσον η αναιρεσίβλητη δεν εμφανίστηκε κατά την ανωτέρω δικάσιμο, που εκφωνήθηκε η υπόθεση με τη σειρά του πινακίου, πρέπει το δικαστήριο να προχωρήσει στη συζήτηση παρά την απουσία της (άρθρ. 576 παρ. 2 Κ.Πολ.Δ.).
2. Επειδή ορίζεται από τη διάταξη της παρ.3 του άρθρου 930 ΑΚ ότι η αξίωση αποζημίωσης δεν αποκλείεται από το λόγο ότι κάποιος άλλος έχει την υποχρέωση να αποζημιώσει ή να διατρέφει αυτόν που αδικήθηκε. Ως άλλος κατά την έννοια της άνω διατάξεως θεωρείται και το Δημόσιο στην περίπτωση που αυτό καταβάλει ως φορέας κοινωνικής ασφαλίσεως νοσήλια στον παθόντα από αδικοπραξία τρίτου. Επομένως ο παθών δικαιούται και τα καταβληθέντα από το Δημόσιο νοσήλια να αξιώσει κατ' εφαρμογή της άνω διατάξεως και την αποζημίωση να επιδιώξει από τον ευθυνόμενο για τις εις βάρος του αδικοπραξία. Ως ευθυνόμενος δύναται να είναι και ασφαλιστική εταιρία καλύπτουσα την αστική ευθύνη του ζημιογόνου αυτοκινήτου υπό τους όρους του Ν.489/1976. Δεν ισχύει όμως το ίδιο και για το Επικουρικό Κεφάλαιο, το οποίο υπό τους όρους της παρ. 4 του άρθρου 19 του Ν.480/1976 ευθύνεται έναντι του παθόντος τρίτου σε περίπτωση ανακλήσεως της άδειας λειτουργίας ασφαλιστικής επιχειρήσεως ένεκα παραβάσεως νόμου. Για την περίπτωση αυτή με την παρ. 5 του άρθρου 19 του Ν.489/1976 που προστέθηκε με το άρθρο 5 παρ. 3 του π.δ. 264/1991, με το οποίο μεταφέρθηκε στην Ελληνική έννομη Τάξη η Οδηγία 89/5/ΕΟΚ, ορίζεται για λόγους οικονομικής ελαφρύνσεως του Επικουρικού Κεφαλαίου ότι "η αποζημίωση του Επικουρικού Κεφαλαίου περιορίζεται στη συμπλήρωση του ποσού που υποχρεούται να καταβάλει ασφαλιστικό Ταμείο ή άλλος οργανισμός κοινωνικής ασφαλίσεως για την αυτή αιτία στο ζημιωθέντα". Ως τέτοιος οργανισμός κοινωνικής ασφαλίσεως κατά την έννοια της τελευταίας αυτής διατάξεως νοείται και το Δημόσιο όταν καταβάλει νοσήλια στον ασφαλισμένο παθόντα του, ο οποίος δεν δικαιούται να τα αξιώσει για δεύτερη φορά από το^ υπόχρεο Επικουρικό Κεφάλαιο γιατί η διάταξη του άρθρου 930 παρ. 3 ΑΚ εκτοπίζεται κατά τούτο από την ειδικώς ρυθμίζουσα το θέμα διάταξη του άρθρου 19 παρ. 5 του Ν.489/1976 (βλ. ΑΠ 158/2006). Ο εισαγόμενος με τη διάταξη του άρθρου 19 παρ. 5 του Ν.489/1976 περιορισμός δεν λαμβάνεται υπόψη αυτεπαγγέλτως αλλά πρέπει να προβληθεί νομίμως ισχυρισμός από το νομιμοποιούμενο προς τούτο Επικουρικό Κεφάλαιο. Η προβολή αυτή δύναται να γίνει το πρώτο στο Εφετείο υπό τους όρους του άρθρου 527 παρ. 2 ΚΠολΔ αν η ανάκληση της άδειας λειτουργίας του αρχικώς εναχθέντος ασφαλιστή και η συνακόλουθη υποκατάσταση του Επικουρικού Κεφαλαίου έλαβε χώρα μετά την έκδοση της πρωτόδικης αποφάσεως ή μετά την άσκηση εφέσεως από τον ασφαλιστή οπότε η προβολή του σχετικού ισχυρισμού από το άρθρο 19 παρ. 5 του Ν.489/1976 δύναται να γίνει από το υπεισερχόμενο αυτοδικαίως στη δίκη Επικουρικό Κεφάλαιο με τις έγγραφες προτάσεις που καταθέτει στο Εφετείο κατά τη συζήτηση της εφέσεως που περιέχουν κατά τούτο πρόσθετο λόγο εφέσεως παραδεκτώς προβαλλόμενο ενόψει της διατάξεως του άρθρου 674 παρ. 1 ΚΠολΔ εν συνδυασμό προς το άρθρο 681Α του ΚΠολΔ. (ΑΠ 332/2011). Περαιτέρω, κατά την έννοια του εδαφίου 1 του άρθρου 559 του Κ.Πολ.Δ., η ευθεία παραβίαση κανόνα ουσιαστικού δικαίου συντελείται όταν το δικαστήριο της ουσίας εφαρμόζει τέτοιο κανόνα, καίτοι, κατά τις παραδοχές της σχετικής αποφάσεώς του, δεν υπάρχουν οι πραγματικές προϋποθέσεις της εφαρμογής του, ή αντιθέτως όταν αυτό δεν εφαρμόζει τέτοιο κανόνα, παρά το ότι, κατά τις παραδοχές αυτές, υπάρχουν οι πραγματικές προϋποθέσεις της εφαρμογής αυτού. Στην προκειμένη περίπτωση, το Εφετείο, όπως προκύπτει από την προσβαλλόμενη απόφασή του, δέχτηκε "ότι για τη νοσηλεία της ενάγουσας (αναιρεσίβλητης) στο Νοσοκομείο "ΚΑΤ" απαιτήθηκε συνολικό ποσό 23.679,43 Ευρώ και ότι η ασφαλισμένη στον Οργανισμό Περίθαλψης Ασφαλισμένων (ΟΠΑΔ) το πιο πάνω ποσό δικαιούται να απαιτήσει από το Επικουρικό Κεφάλαιο, ως ειδικό διάδοχο της αρχικά εναχθείσας ασφαλιστικής εταιρίας με την επωνυμία "Ευρωπαϊκή Πρόνοια Α.Ε.Γ.Α." καθόσον σύμφωνα με τη διάταξη του άρθρου 25 παρ. 4 του Ν.489/1976, που προστέθηκε με το άρθρο 50 παρ. 13 του Ν. 1569/1985, από την ημερομηνία ανάκλησης της άδειας λειτουργίας της ασφαλιστικής επιχείρησης για παράβαση νόμου. "Το Επικουρικό Κεφάλαιο" υπεισέρχεται αυτοδικαίως στο σύνολο των δικαιωμάτων και υποχρεώσεων αυτής, που πηγάζουν από ασφαλιστικές συμβάσεις του κλάδου αστικής ευθύνης από χερσαία αυτοκίνητα, οχήματα, όπως είναι και οι πιο πάνω αγωγικές αξιώσεις, δηλαδή επέρχεται ex lege υποκατάσταση του "Επικουρικού Κεφαλαίου" στη θέση του ασφαλιστή (βλ. Ολ ΑΠ 17/2004 ΕλλΔνη 45 1320), μη εφαρμοζόμενης στην περίπτωση αυτή της διάταξης του άρθρου 19 παρ 5 του ίδιου πιο πάνω Νόμου, σύμφωνα με την οποία η αποζημίωση του Επικουρικού Κεφαλαίου περιορίζεται στη συμπλήρωση του ποσού, που υποχρεούται να καταβάλει ασφαλιστικό ταμείο, ή άλλος ασφαλιστικός οργανισμός κοινωνικής ασφάλισης για την αυτή αιτία. Επομένως, ο προβαλλόμενος ενώπιον του παρόντος Δικαστηρίου οψιγενής ισχυρισμός του εκκαλούντος "Επικουρικού Κεφαλαίου", που γεννήθηκε μετά την τελευταία συζήτηση στο πρωτοβάθμιο Δικαστήριο (άρθρο 527 περ. 2 ΚΠολΔ), οπότε ανακλήθηκε η άδεια λειτουργίας της εναχθείσας ασφαλιστικής εταιρίας, περί ελλείψεως κατ' άρθρο 19 περ. 5 του Ν. 489/1976, παθητικής νομιμοποίησης αυτού, ως προς την κάλυψη των σχετικών δαπανών της πιο πάνω ενάγουσας είναι απορριπτέος ως ουσία αβάσιμος". Με την κρίση του αυτή το Εφετείο παραβίασε την ανωτέρω ουσιαστική διάταξη του άρθρου 19 παρ. 5 του ν.489/1976 με τη μη εφαρμογή της, η οποία ήταν εφαρμοστέα, αφού υπήρχαν οι πραγματικές προϋποθέσεις εφαρμογής της. Άρα ο πρώτος από το άρθρο 559 αριθ. 1 Κ.Πολ.Δ. λόγος αναιρέσεως είναι βάσιμος.
3. Κατά το άρθρο 559 αριθμ. 19 Κ.Πολ.Δ. αναίρεση επιτρέπεται αν η απόφαση δεν έχει νόμιμη βάση και ιδίως αν δεν έχει καθόλου αιτιολογίες ή έχει αιτιολογίες αντιφατικές ή ανεπαρκείς σε ζήτημα που ασκεί ουσιώδη επίδραση στην έκβαση της δίκης. Ως αιτιολογία, της οποίας η έλλειψη, ανεπάρκεια ή αντιφατικότητα δημιουργεί τον πιο πάνω λόγο αναίρεσης νοείται η αναγόμενη στα στοιχεία του πραγματικού του κανόνα ουσιαστικού δικαίου που κρίθηκε εφαρμοστέος ή μη εφαρμοστέος. Στην προκειμένη περίπτωση το Εφετείο, σχετικά με τη ζημία της ενάγουσας (αναιρεσίβλητης) από τις υπηρεσίες της κόρης της ως οικιακής βοηθού, δέχτηκε ότι η ζημία της ενάγουσας από την αιτία αυτή ανέρχεται στο ποσό των 3.600 Ευρώ για το χρονικό διάστημα από 1-7-2008 έως 31-12-2008 (6 μήνες x 600 Ευρώ), στη συνέχεια δε επιδικάζει ποσό 4.500 Ευρώ. Η αιτιολογία αυτή είναι προφανώς αντιφατική, διότι οι ανωτέρω κρίσεις βρίσκονται σε λογική μεταξύ τους αντίφαση, αφού η μία αποκλείει την άλλη. Επομένως, ο τρίτος λόγος αναιρέσεως, από το άρθρο 559 αριθ. 19 Κ.Πολ.Δ., είναι βάσιμος. Κατ' ακολουθίαν των ανωτέρω, παρελκούσης της έρευνας του δευτέρου αναιρετικού λόγου, πρέπει να αναιρεθεί εν μέρει η προσβαλλόμενη απόφαση ως προς τα ανωτέρω κεφάλαια για έξοδα νοσηλείας και αμοιβή της κόρης της αναιρεσίβλητης ως οικιακής βοηθού, παραπεμφθεί δε η υπόθεση κατά τούτο, γιατί χρειάζεται διευκρίνιση, για περαιτέρω εκδίκαση στο ίδιο Εφετείο, εφόσον είναι δυνατή η συγκρότησή του από άλλους δικαστές, εκτός από εκείνους που δίκασαν προηγουμένως (άρθρο 580 παρ. 3 Κ.Πολ.Δ.) και να καταδικαστεί η αναιρεσίβλητη στη δικαστική δαπάνη του αναιρεσείοντος (άρθρο 183 του Κ.Πολ.Δ.), που κατέθεσε και προτάσεις, διαταχθεί δε η επιστροφή του παραβόλου στον αναιρεσείοντα (άρθρο 495 παρ. 4 Κ.Πολ.Δ.).

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ 
Αναιρεί την 3785/2012 απόφαση του Εφετείου Αθηνών κατά τα αναφερόμενα στο σκεπτικό κεφάλαια.
Παραπέμπει την υπόθεση, κατά το αναιρούμενο μέρος, για περαιτέρω εκδίκαση στο ίδιο Εφετείο, συντιθέμενο από άλλους δικαστές.
Καταδικάζει την αναιρεσίβλητη στα δικαστικά έξοδα του αναιρεσείοντος, τα οποία ορίζει σε τρεις χιλιάδες (3.000) Ευρώ.
Διατάσσει να επιστραφεί στον αναιρεσείοντα παράβολο με αριθμό διπλοτύπων 1565268, 1565269, 156527 σειρά Α' (Δημοσίου) και 022274, 022275 και 022276 σειρά Α (ΤΑ.Χ.ΔΙΚ.).
Κρίθηκε και αποφασίστηκε στην Αθήνα στις 11 Δεκεμβρίου 2013.
Δημοσιεύθηκε στην Αθήνα, σε δημόσια συνεδρίαση, στο ακροατήριό του στις 18 Δεκεμβρίου 2013.
Ο ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ Η ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ