Αριθμός 1318/2023 
ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ
Δ' Πολιτικό Τμήμα 
Συγκροτήθηκε από τους Δικαστές: Μυρσίνη Παπαχίου, Αντιπρόεδρο του Αρείου Πάγου, Αικατερίνη Βλάχου, Γεωργία Κατσιμαγκλή, Ασπασία Μεσσηνιάτη - Γρυπάρη και Μαρί Δεργαζαριάν, Αρεοπαγίτες.
Συνήλθε σε δημόσια συνεδρίαση στο Κατάστημά του, στις 13 Ιανουαρίου 2023, με την παρουσία και του Γραμματέα Αθανασίου Λιάπη, για να δικάσει μεταξύ:
Του αναιρεσείοντος: Ελληνικού Δημοσίου, που εκπροσωπείται νόμιμα από τον Υπουργό Οικονομικών, που κατοικοεδρεύει στην Αθήνα και τον Συντονιστή της Αποκεντρωμένης Διοίκησης Πελοποννήσου, Δυτικής Ελλάδος και Ιονίου, που κατοικοεδρεύει στην Πάτρα, το οποίο εκπροσωπήθηκε από την Άννα Κάντζια, Πάρεδρο του Νομικού Συμβουλίου του Κράτους, που δεν κατέθεσε προτάσεις.
Των αναιρεσιβλήτων: 1) Κ. Δ. του Γ., 2) Π. συζ. Α. Ζ., το γένος Κ. Κ. και 3) Κ. Ζ. του Α., κατοίκων ..., οι οποίοι εκπροσωπήθηκαν από τον πληρεξούσιο δικηγόρο τους Παναγιώτη (Τάκη) Ανδρονόπουλο με δήλωση του άρθρου 242 παρ. 2 ΚΠολΔ.
Η ένδικη διαφορά άρχισε με την από 29-1-2007 αίτηση καθορισμού οριστικής τιμής μονάδος αποζημίωσης απαλλοτρίωσης του ήδη αναιρεσείοντος (μετά την έκδοση της 522/2006 απόφασης του Μονομελούς Πρωτοδικείου Πατρών που καθόρισε προσωρινή τιμή μονάδος αποζημίωσης), που κατατέθηκε στο Εφετείο Πατρών και συνεκδικάστηκε με την από 6-2-2007 αίτηση των ήδη αναιρεσιβλήτων και άλλων προσώπων, μη διαδίκων στην παρούσα δίκη, με τις αιτήσεις άλλων προσώπων, επίσης μη διαδίκων στην παρούσα δίκη, καθώς και με τις ανταιτήσεις και παρεμβάσεις των εκεί διαδίκων. Εκδόθηκαν οι αποφάσεις: 512/2008 εν μέρει οριστική εν μέρει μη οριστική και 886/2009 οριστική του Τριμελούς Εφετείου Πατρών. Την αναίρεση της τελευταίας απόφασης ζήτησαν οι ήδη αναιρεσίβλητοι με την από 7-10-2010 αίτησή τους. 
Εκδόθηκε η 38/2012 απόφαση του Αρείου Πάγου, η οποία αναίρεσε την ως άνω εφετειακή απόφαση και παρέπεμψε την υπόθεση για περαιτέρω εκδίκαση στο ίδιο δικαστήριο συγκροτούμενο από άλλους δικαστές. 
Εκδόθηκε η 263/2017 απόφαση του Τριμελούς Εφετείου Πατρών, την αναίρεση της οποίας ζητεί το αναιρεσείον με την από 28-8-2018 αίτησή του.
Κατά τη συζήτηση της υπόθεσης αυτής, με Εισηγήτρια την Αρεοπαγίτη Μαρί Δεργαζαριάν, που εκφωνήθηκε από το πινάκιο, οι διάδικοι παραστάθηκαν όπως σημειώνεται πιο πάνω. Η πληρεξούσια του αναιρεσείοντος ζήτησε την παραδοχή της αίτησης αναίρεσης και την καταδίκη του αντιδίκου μέρους στη δικαστική δαπάνη.
ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ
Η κρινόμενη από 28-8-2018, αίτηση αναίρεσης κατά της υπ' αριθ. 263/2017 απόφασης του Τριμελούς Εφετείου Πατρών, η οποία εκδόθηκε κατά την ειδική διαδικασία του ν. 2882/2001 (ΚΑΑΑ), έχει ασκηθεί νομότυπα με την κατάθεση του δικογράφου αυτής στη γραμματεία του ως άνω Δικαστηρίου (22 παρ. 1 του ν. 2882/2001), ήτοι εντός ενός έτους από τη δημοσίευση της προσβαλλομένης απόφασης του Εφετείου, στις 12-7-2017, δεδομένου ότι από τα στοιχεία της δικογραφίας δεν προκύπτει, ούτε οι διάδικοι επικαλούνται ότι έλαβε χώρα επίδοση αυτής. Επομένως, είναι παραδεκτή (άρθρα 552, 553, 556, 558, 566 παρ. 1, 557 παρ. 1 ΚΠολΔ) και πρέπει, να ερευνηθεί περαιτέρω, ως προς το παραδεκτό και βάσιμο των λόγων αυτής (άρθρο 577 παρ. 1 και 3 ΚΠολΔ). Στην προκειμένη περίπτωση η υπό κρίση υπόθεση είχε την ακόλουθη διαδικαστική διαδρομή: Οι αιτούντες-αναιρεσίβλητοι (μετ' άλλων διαδίκων), με την από 6-2-2007 (αριθ. εκθ. καταθ. 32/3-2-2007) αίτησή τους προς το Εφετείο Πατρών, στρεφόμενη κατά του Ελληνικού Δημοσίου, ζήτησαν α) τον καθορισμό οριστικής τιμής μονάδος αποζημιώσεως των με αριθμούς Α.Κ. ..και … απαλλοτριωθέντων ακινήτων ιδιοκτησίας τους, β) τον καθορισμό ιδιαίτερης αποζημίωσης για τη μείωση της αξίας των δύο εναπομεινάντων της ιδιοκτησίας με …. τμημάτων και το απομένον της ιδιοκτησίας με ... τμήμα και γ) την αναγνώριση ότι καμμία ωφέλεια δεν αποκτούν από την απαλλοτρίωση αυτή τα απομείναντα τμήματα των ως άνω ιδιοκτησιών και ότι δεν υποχρεούνται σε αυταποζημίωση. Το αιτούν Ελληνικό Δημόσιο με την από 29-1-2007 αίτησή του ζήτησε τον καθορισμό οριστικής τιμής μονάδος αποζημιώσεως και την αναγνώριση ότι δεν υπάρχει μείωση της αξίας των εναπομεινάντων ακινήτων. Το Εφετείο συνεκδικάζοντας τις ως άνω αιτήσεις (με τις λοιπές δεκαεπτά [17] αιτήσεις, ανταιτήσεις και παρεμβάσεις), εξέδωσε κατά τη διαδικασία του ν. 2882/2001, την υπ' αριθ. 512/2008 εν μέρει οριστική απόφασή του, με την οποία: 1] Καθόρισε την οριστική τιμή μονάδος αποζημίωσης για το έδαφος μεταξύ άλλων και των απαλλοτριωθέντων με ... ακινήτων, καθώς και των επικειμένων αυτών. 2] Καθόρισε την ιδιαίτερη αποζημίωση για τα εναπομείναντα (μετά την απότμηση) τμήματα των απαλλοτριωμένων εκτάσεων μεταξύ άλλων και για το με ... ακίνητο, σε ποσοστό 60% της καθορισθείσας για το αντίστοιχο απαλλοτριωθέν τμήμα αποζημίωσης. 3] Απείχε από την εκδίκαση του αιτήματος της άρσης του τεκμηρίου ωφέλειας των ακινήτων, των πιο πάνω αιτούντων και του οριστικού προσδιορισμού αποζημίωσης γι' αυτά τα απαλλοτριούμενα τμήματα των ακινήτων τους, τα οποία φέρονται ως αυτοαποζημιούμενα τμήματα ωφελούμενων παροδίων, μέχρι να τηρηθεί η προβλεπόμενη από τις διατάξεις του άρθρου 33 του Ν. 2971/2001 διαδικασία. 4] Ανέβαλε την έκδοση της οριστικής του απόφασης, επί του αιτήματος καταβολής ιδιαίτερης αποζημίωσης, μεταξύ άλλων και ως προς το με ... ακίνητο και διέταξε τη διενέργεια πραγματογνωμοσύνης. Μετά τη διενέργεια της διαταχθείσης πραγματογνωμοσύνης, για την οποία συντάχθηκε η υπ' αριθ. 33/4-12-2008 έκθεση του διορισθέντος αγρονόμου τοπογράφου-μηχανικού, Π. Μ., οι αιτούντες-καλούντες (μετ' άλλων διαδίκων), με την από 5-12-2008 αίτηση-κλήση τους προς το Εφετείο, ζήτησαν να γίνουν δεκτά τα σχετικά αιτήματά τους. Το Εφετείο συνεκδικάζοντας την ως άνω αίτηση με τις λοιπές έξι [6] αιτήσεις και μία παρέμβαση, εξέδωσε την υπ' αριθ. 886/2009 οριστική απόφασή του, με την οποία αφού ανακάλεσε τη διάταξη της υπ' αριθ. 512/2008 μη οριστικής απόφασής του περί αποχής από τη συζήτηση του αιτήματος άρσης του τεκμηρίου της ωφέλειας: α] καθόρισε ιδιαίτερη αποζημίωση, μεταξύ άλλων και για την ... ιδιοκτησία σε ποσοστό 10 % επί της καθορισθείσας για το αντίστοιχο απαλλοτριωθέν τμήμα αποζημίωσης, β)απέρριψε σιωπηρώς το αίτημα του πρώτου αναιρεσιβλήτου περί αναγνωρίσεως ότι δεν αποκτούν καμμία ωφέλεια τα εναπομένοντα τμήματα του απαλλοτριωθέντος ακινήτου του, γ) απέρριψε το όμοιο αίτημα της δεύτερης και του τρίτου των αναιρεσιβλήτων περί αναγνωρίσεως ότι δεν αποκτούν καμμία ωφέλεια τα εναπομένοντα τμήμα του απαλλοτριωθέντος ακινήτου με ... (νότιο τμήμα), και αναγνώρισε ότι δεν ωφελήθηκαν ως παρόδιοι ιδιοκτήτες, από τους αιτούντες εκείνοι, τα ακίνητα των οποίων αναφέρονται στον ίδιο κτηματολογικό πίνακα με τους αριθμούς :... …(βόρειο τμήμα), για τα οποία δεν έχει εφαρμογή το τεκμήριο του άρθρου 1 του Ν. 653/1977 για τα ακίνητα τους αυτά και δεν βαρύνονται με αυτοαποζημίωση, αλλά δικαιούνται αποζημίωσης για τις αναφερόμενες στον ίδιο πίνακα εκτάσεις των ακινήτων τους ως αυτοαποζημιούμενες. Την απόφαση αυτή προσέβαλαν ενώπιον του Αρείου Πάγου οι αναιρεσίβλητοι με την από 7-10-2010 αίτηση αναίρεσης, επί της οποίας εκδόθηκε η υπ' αριθ. 38/2012 απόφαση του παρόντος Δικαστηρίου, με την οποία αναιρέθηκε εν μέρει η υπ' αριθ. 886/2009 απόφαση του Εφετείου, σχετικά με το ζήτημα της άρσης ή μη του τεκμηρίου της ωφέλειας στο απομένον τμήμα του ... απαλλοτριούμενου ακινήτου του πρώτου των αναιρεσιβλήτων και στο νότιο απομένον τμήμα του ... απαλλοτριούμενου ακινήτου της δευτέρας και του τρίτου των αναιρεσιβλήτων και παρέπεμψε την υπόθεση κατά το αναιρεθέν μέρος για περαιτέρω εκδίκαση στο Εφετείο. Με την από 31-7-2012 αίτηση -κλήση τους στο Εφετείο οι αιτούντες επανέφεραν προς συζήτηση την από 6-2-2007 αίτησή τους κατά τα αιτήματα αυτής, κατά τα οποία αναιρέθηκε η υπ' αριθ. 886/2009 απόφαση του Εφετείου Πατρών. Κατόπιν τούτου εκδόθηκε η προσβαλλομένη υπ' αριθ. 263/2017 απόφαση του Τριμελούς Εφετείου Πατρών, με την οποία έγινε δεκτή η από 6-2-2007 (αριθ. εκθ. καταθ. 32/23-2-2007) αίτηση κατά το μέρος κατά το οποίο αυτή επαναφέρθηκε προς συζήτηση, μετά την εν μέρει αναίρεση της υπ' αριθ. 886/2009 απόφασης του Εφετείου με την υπ' αριθ. 38/2012 απόφαση του Δικαστηρίου τούτου, αναγνώρισε ότι δεν υπάρχει το τεκμήριο ωφελείας, ούτε υποχρέωση συμμετοχής στις δαπάνες της απαλλοτρίωσης [αυτοαποζημίωση και αποζημίωση προς τρίτους] κατά το άρθρο 1 του ν. 653/1977 για τα απαλλοτριούμενα ακίνητα με ... και … (νότιο τμήμα) και ότι το καθ' ου η αίτηση-αναιρεσείον Ελληνικό Δημόσιο υποχρεούται να καταβάλει στους αιτούντες το ποσό που αναλογεί στις υπόλοιπες απαλλοτριωθείσες και μη αποζημιωθείσες εκτάσεις των ανωτέρω ακινήτων (ΑΚ…. και ….), που θεωρήθηκαν, κατά τα ανωτέρω, ως αυτοαποζημιούμενες, με βάση την οριστική τιμή μονάδος απαλλοτρίωσης που καθορίστηκε για την απαλλοτρίωση με την προαναφερόμενη υπ' αριθ. 512/2008 απόφαση του Εφετείου Πατρών.
Οι διατάξεις του άρθρου 1 παρ. 1, 3 και 4 του ν. 653/1977 "περί υποχρεώσεως των παρόδιων ιδιοκτητών για την διάνοιξη εθνικών οδών κ.λπ.", που εισάγουν αμάχητο τεκμήριο ωφελείας για τα ακίνητα που αποκτούν πρόσοψη επί των διανοιγόμενων εθνικών οδών, η ισχύς των οποίων επεκτάθηκε, με το άρθρο 62 παρ. 9 και 10 ν. 947/1979, και στις νέες χαράξεις και διαπλατύνσεις των εθνικών οδών και στους επαρχιακούς και δημοτικούς δρόμους, αντίκεινται στο άρθρο 1 εδάφ. α` του Πρώτου (Πρόσθετου) Πρωτοκόλλου της Ευρωπαϊκής Συμβάσεως Δικαιωμάτων του Ανθρώπου (Ε.Σ.Δ.Α), η οποία, μετά την επικύρωσή της, εκ νέου, με το ν.δ. 53/1974, αποτελεί εσωτερικό δίκαιο και υπερισχύει από κάθε άλλη διάταξη του εσωτερικού δικαίου, άρα και της προαναφερόμενης διατάξεως του ν. 653/1977, κατ` άρθρο 28 παρ. 1 του Συντάγματος (ΟλΑΠ 7/2013, 11/2004 και 10/2004). Ωστόσο, το τεκμήριο αυτό δεν καταργείται, αλλά εξακολουθεί να ισχύει πλέον ως μαχητό και, συνεπώς, αν οι παρόδιοι ιδιοκτήτες θεωρούν ότι δεν ωφελούνται από την απαλλοτρίωση, μπορούν να το καταρρίψουν, αποδεικνύοντας ότι δεν ωφελούνται και να διεκδικήσουν την αντίστοιχη αποζημίωση (ΟλΑΠ 7/2013), ρύθμιση που προβλέπεται ρητά πλέον και από το άρθρο 33 ν. 2971/ 2001, το οποίο, πάντως, κατά το αρθρ. 37 εδάφ. α` του νόμου αυτού, δεν εφαρμόζεται και στις αναγκαστικές απαλλοτριώσεις που μέχρι τότε είχαν συντελεστεί (ΟλΑΠ, 7/2013, 12/2011, 11/2011). Μάλιστα, από το συνδυασμό των διατάξεων των παραγράφων 1 και 4 του άρθρου αυτού (33 του ν. 2971/2001) προκύπτει ότι τα στοιχεία, για την ωφέλεια ή μη του ακινήτου, διευρύνονται και, εκτός από την πρόσοψη επί της διανοιγομένης οδού, που προέβλεπε ο νόμος 653/1977, ορίζονται (ενδεικτικά) και η δυνατότητα προσβάσεως του ακινήτου στο έργο ή στα έργα που περιλαμβάνονται στη ζώνη απαλλοτριώσεως, η δημιουργία επιπτώσεων στις χρήσεις του ακινήτου και η αρτιότητα και οικοδομησιμότητα του ακινήτου κατά τις διατάξεις που ισχύουν (ΑΠ 388/2018, ΑΠ 318/2016, ΑΠ 406/2015, ΑΠ 34/2015). Εξ άλλου, κατά την έννοια της διατάξεως του άρθρου 559 αρ. 19 του ΚΠολΔ, η απόφαση δεν έχει νόμιμη βάση, όταν στο αιτιολογικό, που συνιστά την ελάσσονα πρόταση του δικανικού συλλογισμού, δεν αναφέρονται καθόλου ή αναφέρονται ανεπαρκώς ή αντιφατικώς τα πραγματικά περιστατικά στα οποία το δικαστήριο της ουσίας στήριξε την κρίση του επί ζητήματος με ουσιώδη επίδραση στην έκβαση της δίκης και έτσι δεν μπορεί να ελεγχθεί αν στη συγκεκριμένη περίπτωση συνέτρεχαν οι όροι του κανόνα ουσιαστικού δικαίου που δεν εφαρμόστηκε ή δεν συνέτρεχαν οι όροι εκείνου που εφαρμόστηκε. Ιδρύεται, δηλαδή, ο λόγος αυτός αναιρέσεως, όταν από τις παραδοχές της αποφάσεως δημιουργούνται αμφιβολίες για το αν παραβιάστηκε ή όχι ουσιαστική διάταξη νόμου. Αναφέρεται σε πλημμέλειες αναγόμενες στη διατύπωση του αποδεικτικού πορίσματος και δεν ιδρύεται όταν υπάρχουν ελλείψεις που ανάγονται στην εκτίμηση των αποδείξεων και ειδικότερα στην ανάλυση, στάθμιση και αξιολόγηση αυτών και στην αιτιολόγηση του πορίσματος που έχει εξαχθεί από αυτές, αρκεί τούτο να εκτίθεται πλήρως σαφώς και χωρίς αντιφάσεις (ΟλΑΠ 24/1992, ΑΠ 681/2022). Στην προκειμένη περίπτωση, το Εφετείο, σχετικώς με το υποβληθέν αίτημα περί ανατροπής του τεκμηρίου ωφελείας, δέχθηκε τα ακόλουθα πραγματικά περιστατικά: "Με την υπ' αριθ. 1087117/9751/0010/20-11-2002 Κοινή Υπουργική Απόφαση των Υπουργών Οικονομίας και Οικονομικών και ΠΕ.ΧΩ.Δ.Ε. που δημοσιεύθηκε στην ΕτΚ [ΦΕΚ Δ' 1044/27-11-2002] κηρύχθηκε η αναγκαστική απαλλοτρίωση υπέρ και με δαπάνες του καθ' ου η αίτηση Ελληνικού Δημοσίου, για λόγους δημοσίας ωφέλειας, ήτοι για τη βελτίωση-διαπλάτυνση οδικών αρτηριών Διακονιάρη και Λοχαγού Μενούνου κατάντι του κόμβου Κ4 και της αρτηρίας Διακονιάρη στη χ.θ. 3+616 έως την χ.θ. 3+ 954 στην περιοχή του Δήμου Πατρέων στο Ν. Αχαΐας, εδαφικής έκτασης συνολικού εμβαδού 53.693,84 τ.μ., που εικονίζεται με κλίμακα 1:200 στα από Δεκεμβρίου1998 και με αριθμούς σχεδίων 3/1.2.3.4.5.6.7. 8.9.10.11.12 κτηματολογικά διαγράμματα και στους αντίστοιχους κτηματολογικούς πίνακες της Γενικής Γραμματείας Δημοσίων Έργων, τα οποία συνέταξε ο Α.. Σ. και θεώρησε ο Διευθυντής της Δ.. Δ/νσης του Υ.ΠΕ.ΧΩ.Δ.Ε. Κ.. Δ., στις 30-5-2002, όπως αυτά διορθώθηκαν και αντικαταστάθηκαν με το από Νοεμβρίου 2006 κτηματολογικό διάγραμμα και Κτηματολογικό Πίνακα της 1ης διόρθωσης της Γενικής Γραμματείας Δημοσίων Έργων, που συνέταξε ο πολιτικός μηχανικός Β. Σ. και θεώρησε ο Δ/ντής της Δ/νσης Δ.. του Υ.ΠΕ.ΧΩ.Δ.Ε. I.. Σ., δεδομένου ότι με την υπ' αριθ. πρωτ. Δ../οικ/…/.. απόφαση της Γενικής Γραμματείας Δημοσίων Έργων, Δ/νση Τοπογραφήσεων και Απαλλοτριώσεων (Δ..) εγκρίθηκε η 1η διόρθωση του ανωτέρω κτηματολογίου και συντάχθηκαν τα με αριθμούς σχεδίων 1,2,3,4 κτηματολογικά διαγράμματα και οι αντίστοιχοι κτηματολογικοί πίνακες που έχουν νομίμως θεωρηθεί. Η ευρύτερη περιοχή όπου βρίσκονται τα απαλλοτριωθέντα ακίνητα είναι κατά μήκος του χειμάρρου Διακονιάρη, στην περιοχή της …Πατρών του Δήμου Πατρέων. Πρόκειται για ακίνητα με προέχουσα αγροτική χρήση, ενώ τα τελευταία χρόνια παρατηρείται οικιστική ανάπτυξη στην περιοχή. Δεν υπάρχει ιδιαίτερη εμπορική κίνηση πέραν των καταστημάτων τοπικού ενδιαφέροντος. Βρίσκεται εκτός σχεδίου πόλεως, αλλά εντός Γενικού Πολεοδομικού Σχεδίου [Γ.Π.Σ.] και εκτός οικισμού πριν του 1923, αλλά εντός της ζώνης των 500 μέτρων, σε απόσταση τριών περίπου χιλιομέτρων από το κέντρο της πόλης των Πατρών, με αστική συγκοινωνία και με όλες τις παροχές κοινής ωφέλειας. Μεταξύ των απαλλοτριωθένιων ακινήτων περιλαμβάνονται και επίδικα ακίνητα, τα οποία φέρονται στον άνω από Νοεμβρίου 2006 διορθωτικό κτηματολογικό πίνακα και διάγραμμα της 1ης Διόρθωσης με τους αριθμούς κτηματολογίου και συγκεκριμένα: α] το με Αριθμό Κτηματολογικού Πίνακα ... ακίνητο, το οποίο είναι καταχωρημένο στα κτηματολογικά φύλλα του Κτηματολογικού Γραφείου Πατρών με αριθμό ... και το οποίο ανήκει κατά πλήρη κυριότητα στον πρώτο εξ αυτών [αιτούντων] (ήδη πρώτο αναιρεσίβλητο) Κ. Δ. του Γ., ο οποίος το απέκτησε κατά τρόπο παράγωγο και δη αιτία δωρεάς εν ζωή, δυνάμει του υπ' αριθ. ... συμβολαίου του συμβολαιογράφου Πατρών, Π. Κ., που έχει μεταγραφεί νόμιμα στον τόμο … και με αύξοντα αριθμό … στα βιβλία μεταγραφών του Υποθηκοφυλακείου Πατρών, της αποζημίωσης του οποίου αναγνωρίσθηκε δικαιούχος με την υπ' αριθ. 68/2008 απόφαση του Μονομελούς Πρωτοδικείου Πατρών και β] το με ... ακίνητο, το οποίο στο Κτηματολόγιο φέρει ... και το οποίο είναι καταχωρημένο στα κτηματολογικά φύλλα του Κτηματολογικού Γραφείου Πατρών με αριθμό .../../.., περιήλθε αρχικά στη δεύτερη των αιτούντων (ήδη δεύτερη αναιρεσίβλητη) Π. Κ. του Κ./νου, συζ. Α. Ζ., κατά ψιλή κυριότητα παρά του πατρός της Κ. Κ. του Γ. δυνάμει του υπ' αριθ. .. συμβολαίου γονικής παροχής της συμβολαιογράφου Πατρών, ..., που μεταγράφηκε νόμιμα στον τόμο …. και αριθμό ... των οικείων βιβλίων μεταγραφών, επικαρπία η οποία, αφού δεν ορίστηκε διαφορετικά, αποσβέσθηκε κατ' άρθρο 1167 εδ. α' ΑΚ, με τον επισυμβάντα την 22-11-1987 θάνατο του ανωτέρω επικαρπωτή, έτσι ώστε η δεύτερη των αιτούντων έκτοτε να καταστεί αποκλειστική κυρία του ανωτέρω ακινήτου, ακολούθως δε αυτή δυνάμει του υπ' αριθ. ... συμβολαίου γονικής παροχής ψιλής κυριότητας και της υπ' αριθ. ... συμπληρωματικής πράξης της συμβολαιογράφου Πατρών, Π. Π., που μεταγράφηκαν στα οικεία βιβλία μεταγραφών, μεταβίβασε την ψιλή κυριότητα του ανωτέρω ακινήτου στον τρίτο των αιτούντων (ήδη τρίτο αναιρεσίβλητο) υιό της, Κ. Ζ. του Α., παρακρατώντας εφ' όρου ζωής το δικαίωμα επικαρπίας επ' αυτού. Οι δεύτερη και τρίτος των αιτούντων αναγνωρίσθηκαν δικαιούχοι της αποζημίωσης με την υπ' αριθ. 68/2008 απόφαση του Μονομελούς Πρωτοδικείου Πατρών. Αναφορικά δε με το ζήτημα της άρσης ή μη του τεκμηρίου ωφελείας στα απομένοντα τμήματα των ... και ... απαλλοτριουμένων ακινήτων των αιτούντων, για τα οποία δεν προκύπτει ότι τηρήθηκε η προδικασία που προβλέπεται από τις διατάξεις του άρθρου 33 του ν. 2971/2001 οι διατάξεις του οποίου εφαρμόζονται για τις απαλλοτριώσεις, οι οποίες κηρύσσονται μετά την έναρξη ισχύος του ως άνω ν. 2971/2001, όπως η ένδικη, με την υποβολή σχετικής αίτησης ενώπιον της προβλεπόμενης από την ανωτέρω διάταξη τριμελούς Επιτροπής, χωρίς όμως εκ του γεγονότος αυτού να καθίσταται απαράδεκτο το ανωτέρω αίτημα, ως αβασίμως διατείνεται το καθ' ου η αίτηση - κλήση (ήδη αναιρεσείον) Ελληνικό Δημόσιο, διότι, η ανωτέρω, προβλεπόμενη από το άρθρο 33 του ν. 2971/2001 διαδικασία ισχύει στην περίπτωση της υποβολής αυτοτελούς (χωριστής) αίτησης, για την ανατροπή (μόνον) του τεκμηρίου ωφέλειας, ενώ, αντίθετα, στην προκειμένη περίπτωση της σώρευσης στο ίδιο δικόγραφο του αιτήματος για την άρση του τεκμηρίου ωφέλειας, με εκείνο του καθορισμού οριστικής (σ. τιμής) αποζημίωσης για το αποζημιωτέο τμήμα του απαλλοτριωθέντος ακινήτου, αιτήματα τα οποία ερευνώνται ενιαία από το Εφετείο, δεν εφαρμόζεται ούτε η ειδική διαδικασία, ούτε η προδικασία και οι προθεσμίες των ως άνω διατάξεων του ν. 2971/2001, αλλά, αντίθετα, .... όταν το αίτημα ανατροπής του τεκμηρίου ωφέλειας εισάγεται σωρευτικά, με το ίδιο δικόγραφο της αίτησης, για τον καθορισμό οριστικής αποζημίωσης, ερευνάται και αν ακόμη δεν είχε τηρηθεί η προδικασία του άρθ. 33 του ν. 2971/2001, λεκτέα τα ακόλουθα: Α] Για το με ... απαλλοτριωθέν ακίνητο: Σύμφωνα δε με τον ως άνω κτηματολογικό πίνακα και την έκθεση κτηματογράφησης από το ως άνω ακίνητο απαλλοτριώνεται τμήμα του, εμβαδού [111,36 + 193,82 + 19,62] 324,80 τ.μ. εκ των οποίων: i] το καθ' ου η αίτηση Ελληνικό Δημόσιο αποζημιώνει τον πρώτο αιτούντα μόνο για τα 18,24 τ.μ. ii] ο ιδιοκτήτης της με … ιδιοκτησίας αποζημιώνει τον πρώτο αιτούντα για 1,20 τ.μ. iii], ενώ αυτοαποζημιώνονται τα υπόλοιπα [110,16 + 195,20] 305,36 τ.μ. κατ' εφαρμογή του νόμιμου τεκμηρίου του άρθρου 1 ν. 653/1977, ως ωφελούμενος παρόδιος λόγω της ωφέλειας του εναπομένοντος ακινήτου του, ήτοι ως αποκτών πρόσωπο στη διαπλατυνόμενη οδό (βλ. και το υπ' αριθ. αριθ. πρωτ. ΤΠ/ΦΚ000/ΑΠ.2/1962/15-9-2015 έγγραφο της Τ.Κ.Ε. Πάτρας της Ε.Υ.Δ.Ε.-Κ.Σ.Σ.Σ.Υ. [Ειδικής Υπηρεσίας Δημοσίων Έργων/Κατασκευής & Συντήρησης Συγκοινωνιακών Υποδομών] της Γενικής Δ/νσης Συγκοινωνιακών Υποδομών της Γενικής Γραμματείας Υποδομών). Περαιτέρω αποδεικνύεται ότι το με ... απαλλοτριωθέν ακίνητο βρίσκεται εκτός σχεδίου πόλης και εκτός ορίων οικισμού αλλά εντός της ζώνης των 500 μ. από τα όρια των οικισμών Εγλυκάδος και Κούτσα Εγλυκάδος που υφίστανται προ του 1923. Η αρχική έκταση του ακινήτου πριν την απαλλοτρίωση ήταν 3.877,33 τ.μ. (ο υπολογισμός του εμβαδού έγινε μέσω του κτηματολογικού διαγράμματος της απαλλοτρίωσης, σε ηλεκτρονική μορφή, που βρίσκεται στην ΕΥΔΕ-ΠΑΘΕ/ΤΚΕ ΠΑΤΡΑΣ Υπηρεσία που εκτελεί το έργο). Ήταν ως εκ τούτου οικόπεδο άρτιο και οικοδομήσιμο κατά παρέκκλιση και είχε συντελεστή δόμησης για κατοικία 200 τ.μ. σύμφωνα με τα προβλεπόμενα στο άρθρο 1 § 2α του Π.Δ. της 24/31-5-85 [ΦΕΚ 270 Δ'] για την εκτός σχεδίου δόμηση. Το ακίνητο είχε οικοπεδική αξία αφού βρίσκεται πολύ κοντά σε αστική περιοχή (απόσταση 100 μ. περίπου από την Εγλυκάδα Πατρών), και μπορεί να εξυπηρετήσει άριστα τη δυνατότητα διαμονής και ανάπτυξης γεωργικών δραστηριοτήτων. Έχει πρόσωπο στη δημοτική οδό Φωτοπούλου η οποία καταλήγει στην οδό Ηρακλέους, επί της οποίας υπάρχει αστική λεωφορειακή σύνδεση με το κέντρο της Πάτρας. Έχει αναπτυχθεί καλλιέργεια ελαιοδέντρων και οπωροφόρων δέντρων. Το απομένον μετά την απαλλοτρίωση ακίνητο έχει έκταση [3.877,33 - 324,80] 3.552,53 τ.μ., παραμένει δε άρτιο και οικοδομήσιμο κατά παρέκκλιση σύμφωνα με τα προβλεπόμενα στο αρθ.1 § 2γ' του Π.Δ. της 24/31-5-85 ΦΕΚ 270Δ']. Η δόμηση στο απομένον ακίνητο υπόκειται στους περιορισμούς που προβλέπονται στο Π.Δ. 209 της 24-6/15-7-1998 [ΦΕΚ 169Α'] για την ελάχιστη απόσταση του χτίσματος από τον άξονα της αρτηρίας που είναι 30μ. Σύμφωνα με τις διατάξεις του ίδιου διατάγματος η ελάχιστη απόσταση του χτίσματος από τον άξονα της οδού Φωτοπούλου η οποία σύμφωνα με τη μελέτη του έργου διαπλατύνεται και χαρακτηρίζεται ως δεξιός παράπλευρος .., "…" είναι 20μ. Λόγω των περιορισμών αυτών η δόμηση επιτρέπεται μόνο σε ζώνη μέσου πλάτους 20μ. περίπου στο κέντρο του οικοπέδου. Το απομένον τμήμα αποκτά πρόσωπο στη νέα υπό κατασκευή αρτηρία του χ. Διακονιάρη. Δεν προβλέπεται στη μελέτη του έργου η δυνατότητα άμεσης πρόσβασης αφού η νέα οδός θα κατασκευαστεί σε επίχωμα μπροστά στο οικόπεδο με πλευρικό τοίχο αντιστήριξης ύψους 2.50 μ. Η πρόσβαση θα είναι δυνατή μέσω της οδού Φωτοπούλου μόνο όμως για το ρεύμα ανόδου της αρτηρίας. Εξακολουθεί να έχει πρόσωπο στην οδό Φωτοπούλου (δεξιός παράπλευρος .. ".."), η οποία προβλέπεται να συνδεθεί μέσω νέας χάραξης στην οδό Ηρακλέους. Λόγω των περιορισμών στη θέση δόμησης που προβλέπονται στο Π.Δ. 209/1998 η χωροθέτηση κτιρίου στο απομένον οικόπεδο μπορεί να γίνει μόνο σε ζώνη πλάτους 20 μ. στο κέντρο της επιφάνειας του. Το γεγονός αυτό περιορίζει τη δυνατότητα σχεδιασμού και ορθολογικής εκμετάλλευσης του χώρου στην περίπτωση αξιοποίησης του οικοπέδου με την κατασκευή γεωργοκτηνοτροφικών εγκαταστάσεων ή εγκαταστάσεων αποθήκευσης που επιτρέπονται σύμφωνα με τα προβλεπόμενα στο άρθρο 2 §1 του Π.Δ. 24/31-5-1985 με συντελεστή δόμησης 0,9 και μέγιστη κάλυψη οικοπέδου 30%. Υπάρχει για το λόγο αυτό δυσμενής επίπτωση στη χρήση του. Η κατασκευή της νέας αρτηρίας και η διευθέτηση του χειμάρρου Διακονιάρη μέσω κιβωτοειδούς αγωγού αλλοιώνει το φυσικό περιβάλλον της περιοχής. Δυσμενείς επιπτώσεις υφίσταται και το μικροκλίμα της περιοχής αφού η κοίτη του χειμάρρου που καταργείται με τα νέα έργα αποτελούσε φυσικό αεραγωγό με θετικές επιπτώσεις στο φυσικό και ανθρωπογενές περιβάλλον. Οι όροι διαβίωσης θα επιβαρυνθούν επίσης από τα μεγάλης κλίμακας χωματουργικά και τεχνικά έργα, της ρύπανσης και της ηχορύπανσης από την κυκλοφορία των οχημάτων. Η υψομετρική διαφορά (2,5 μ. περίπου), μεταξύ της στάθμης του φυσικού εδάφους του οικοπέδου και της νέας οδού αποτελεί επίσης δυσμενή επίπτωση για το ακίνητο. Περαιτέρω, αποδεικνύεται ότι το εν λόγω απαλλοτριωθέν ακίνητο του πρώτου αιτούντος, το οποίο [ακίνητο] αποκτά μεν πρόσωπο στη νέα υπό κατασκευή αρτηρία του χειμάρρου Διακονιάρη, πλην όμως δεν προβλέπεται η δυνατότητα άμεσης πρόσβασης σε αυτήν, αφού η νέα οδός θα κατασκευασθεί σε επίχωμα μπροστά στο οικόπεδο με πλευρικό τοίχο υποστήριξης 2,50 μ. ύψους και η πρόσβαση θα είναι δυνατή μόνο μέσω της δημοτικής οδού Φωτοπούλου, στην οποία και πριν την κήρυξη και συντέλεση της ως άνω αναγκαστικής απαλλοτρίωσης, είχε πρόσωπο επί της δημοτικής οδού Φωτοπούλου, η οποία καταλήγει στην οδό Ηρακλέους και εξακολουθεί να έχει πρόσωπο, μόνο όμως για το ρεύμα ανόδου της αρτηρίας, στη συγκεκριμένη περίπτωση όχι μόνον δεν ωφελήθηκε, αλλά, αντιθέτως, ζημιώθηκε από την ως άνω αναγκαστική απαλλοτρίωση και τη βελτίωση-διαπλάτυνση των ανωτέρω οδικών αρτηριών, αφού η αξία του όχι μόνον δεν αυξήθηκε αλλά, αντιθέτως, μειώθηκε από την ως άνω διαπλάτυνση κατά ποσοστό 10%, ως έκρινε η υπ' αριθ. 886/2009 απόφαση του παρόντος Δικαστηρίου, η οποία κατά τούτο δεν αναιρέθηκε. Επειδή, λοιπόν, η αξία του ως άνω απομείναντος εκτός απαλλοτρίωσης τμήματος του ακινήτου του πρώτου αιτούντος-καλούντος δεν αυξήθηκε αλλά, αντιθέτως, μειώθηκε από την ως άνω διαπλάτυνση, ο πρώτος αιτών-καλών δεν είναι ωφελούμενος παρόδιος, αφού δεν ωφελήθηκε από την εν λόγω βελτίωση-διαπλάτυνση των οδικών αρτηριών Διακονιάρη και Λοχαγού Μενούνου και συνεπώς, δεν ισχύει γι' αυτόν [πρώτο αιτούντα-καλούντα] το μαχητό τεκμήριο του άρθρου 1 του ν. 653/1977, το οποίο στην προκειμένη περίπτωση ανατρέπεται. Συνακόλουθα, ο πρώτος αιτών-καλών δεν έχει υποχρέωση να αυτοαποζημιωθεί, αλλά πρέπει να αποζημιωθεί πλήρως από το καθ' ου η αίτηση-κλήση Ελληνικό Δημόσιο, το οποίο βαρύνεται με τις δαπάνες της απαλλοτρίωσης και ο πρώτος αιτών-καλών ως αποκλειστικός κύριος του ανωτέρω ακινήτου να λάβει την τιμή που έχει προσδιοριστεί οριστικά με την υπ' αριθ. υπ' αριθ. 512/2008 απόφαση του παρόντος Δικαστηρίου, ήτοι 100 ευρώ ανά τ.μ. Για το με ... απαλλοτριωθέν ακίνητο: Σύμφωνα δε με τον ως άνω κτηματολογικό πίνακα και την έκθεση κτηματογράφησης από το ως άνω ακίνητο απαλλοτριώνεται: Τμήμα 1 εμβαδού 556,89 τ.μ. και Τμήμα 2 εμβαδού 578,60 τ.μ. ήτοι συνολικά [556,89 + 578,60] 1.135,49 τ.μ. εκ των οποίων: ί] το καθ' ου η αίτηση Ελληνικό Δημόσιο αποζημιώνει τους δεύτερη και τρίτο των αιτούντων για τα [1.135,49 - 654,77] 480,72 τ.μ. ίϊ] ο ιδιοκτήτης της με …. ιδιοκτησίας αποζημιώνει τους δεύτερη και τρίτο των αιτούντων για τα 26,23 τ.μ., ο ιδιοκτήτης της με ... ιδιοκτησίας τους αποζημιώνει για τα 13,29 τ.μ. ο ιδιοκτήτης της με ... ιδιοκτησίας τους αποζημιώνει για τα 24,97 τ.μ. ίίί], ενώ αυτοαποζημιώνονται για μεν το τμήμα 1 για τα 502,71 τ.μ., αφού για τα 27,95 τ.μ. υφίσταται υποχρέωση αποζημίωσης του καθ' ου η αίτηση-κλήση Ελληνικού Δημοσίου, ως αναφέρεται στη στήλη των παρατηρήσεων του κτηματολογικού πίνακα, για μεν το τμήμα 2 για τα [565,31 + 24,97] 590,28 τ.μ. κατ' εφαρμογή του νόμιμου τεκμηρίου του άρθρου 1 ν. 653/1977, ως ωφελούμενοι παρόδιοι λόγω της ωφέλειας του εναπομένοντος ακινήτου τους, ήτοι ως αποκτώντες πρόσωπο στη διαπλατυνόμενη οδό. Περαιτέρω αποδεικνύεται ότι το με ΑΚΠ ... απαλλοτριουμένου ακίνητο πριν την ένδικη απαλλοτρίωση είχε έκταση 2.715,86 τ.μ. και ως ευρισκόμενο εκτός σχεδίου πόλεως και εκτός ορίων οικισμού, αλλά εντός ζώνης, ήταν άρτιο και οικοδομήσιμο κατά παρέκκλιση σύμφωνα με το ΠΔ 24-5-85 [ΦΕΚ 270 Δ/31-5-85] το οποίο ορίζει τους όρους και περιορισμούς δόμησης των γηπέδων των κείμενων εκτός ρυμοτομικών σχεδίων των πόλεων και εκτός των ορίων των νομίμως υφισταμένων προ του έτους 1923 οικισμών και ειδικότερα το ελάχιστο πρόσωπο, ελάχιστο βάθος και ελάχιστο εμβαδό τους, καθώς και τα κατά παρέκκλιση στοιχεία αρτιότητας και οικοδομησιμότητας σε σχέση με το χρόνο δημιουργίας του γηπέδου. Η ελάχιστη απόσταση των κτιρίων από τους άξονες των οδών ή τα όριά τους σε όσες περιπτώσεις προβλέπεται, καθορίζονται από τις διατάξεις του ΠΔ/τος 209/ 1998 [ΦΕΚ Α' 169/15-7-1998] "Λήψη μέτρων για την ασφάλεια της υπεραστικής συγκοινωνίας". Στην προκειμένη περίπτωση, ελάχιστη επιτρεπόμενη απόσταση των κτιρίων από τον άξονα του οδού είναι 30 μ. Σύμφωνα δε με την υπ' αριθ. ΔΜΕΟ/227/Ε/22/24-9-2007 [ΦΕΚ 460Δ'] απόφαση, η επίδικη αρτηρία (συνδετήριο οδικό τμήμα της Ε. Π. Π. με το Νέο λιμένα Πατρών από τον κόμβο Κ4 της ΕΠΠ δια του παρόχθιου του χειμάρρου Διακονιάρη μέχρι το ΝΛΠ), επί της οποίας αποκτούν πρόσωπο τα απαλλοτριούμενα ακίνητα, έχει χαρακτηριστεί ως οδός του Τριτεύοντος Εθνικού Οδικού δικτύου. Το απομένον μετά την απαλλοτρίωση ακίνητο, εμβαδού [2.715,86 - 1.135,49] 1.580,37 τ.μ. διαχωρίζεται σε δύο τμήματα βόρεια και νότια της αρτηρίας και συγκεκριμένα το βόρειο τμήμα, με εμβαδόν 77,34 τ.μ. [το οποίο μεταγενέστερα απαλλοτριώθηκε συμπληρωματικά με την υπ' αριθ. …… [ΦΕΚ Δ' 1335/7-12-2005] Κ.Υ.Α. των Υπ. Οικονομίας και Οικονομικών - Περιβάλλοντος, Χωροταξίας και Δημοσίων Έργων - Πολιτισμού για λόγους δημόσιας ωφέλειας και ειδικότερα για τη διάνοιξη της οδικής αρτηρίας του Διακονιάρη στην περιοχή μεταξύ των χ.θ. 4 + 700 έως χ.θ.5 + 000 του Δήμου Πατρέων του Νομού Αχαΐας, διότι αφορούν άλλη μη επίδικη συμπληρωματική αναγκαστική απαλλοτρίωση έκτασης συνολικού εμβαδού 2.740,88 μ2 που βρίσκεται στην περιοχή του Δήμου Πατρέων Νομού Αχαΐας και εικονίζεται με κλίμακα 1:500 στο από 12-8-2003 ακριβές αντίγραφο κτηματολογικού διαγράμματος αριθ. σχεδίου 1 και του αντίστοιχου κτηματολογικού πίνακα της Διεύθυνσης .. /Τμήμα Δ' του Υπουργείου Περιβάλλοντος, Χωροταξίας και Δημοσίων Έργων, τα οποία έχει συντάξει η ΓΕΝΙΚΗ ΜΕΛΕΤΩΝ Ε.Ε. και έχει θεωρήσει ο Διευθυντής της Διεύθυνσης … του Υ.ΠΕ.ΧΩ.Δ.Ε. Κ.. Δ.) και το νότιο τμήμα εμβαδού 1.503,03 τ.μ., τα οποία [τμήματα] καθίστανται μη άρτια και μη οικοδομήσιμα και συνεπώς μειώνεται η αξία τους από την απότμηση της απαλλοτριωθείσας έκτασης, μπορούν όμως να χρησιμοποιηθούν για αγροτική καλλιέργεια. Για το βόρειο τμήμα με την υπ' αριθ. 886/2009 απόφαση του παρόντος Δικαστηρίου κρίθηκε ότι ως προς αυτό δεν υπάρχει ωφέλεια και κατά τούτο δεν αναιρέθηκε η ανωτέρω υπ' αριθ. 886/2009 απόφαση του Δικαστηρίου τούτου. Αλλά και για το νότιο τμήμα αποδεικνύεται ότι δεν υπάρχει ωφέλεια διότι, ως αναφέρεται και στην από 20-8-2007 τεχνική έκθεση του τοπογράφου μηχανικού Θ. Β. "στο συγκεκριμένο σημείο η οδός Ελ. Βενιζέλου, βάσει των σχεδίων κατασκευής υψώνεται κατά 1-1,5 μέτρα. Από τον κόμβο Κ4 και μέχρι την οδό Ηρακλέους θα είναι κλειστή με μπάρες ασφαλείας αποκλείοντας έτσι και την πρόσβαση στο εν λόγω ακίνητο. Από τα ανωτέρω αποδεικνύεται ότι το εν λόγω απαλλοτριωθέν ακίνητο των δεύτερης και τρίτου των αιτούντων, το οποίο [ακίνητο] αποκτά μεν πρόσωπο στη νέα υπό κατασκευή αρτηρία του χειμάρρου Διακονιάρη, πλην όμως δεν προβλέπεται η δυνατότητα άμεσης πρόσβασης σε αυτήν, όχι μόνον δεν ωφελήθηκε, αλλά, αντιθέτως, ζημιώθηκε από την ως άνω αναγκαστική απαλλοτρίωση και τη βελτίωση-διαπλάτυνση των ανωτέρω οδικών αρτηριών, αφού η αξία του όχι μόνον δεν αυξήθηκε αλλά, αντιθέτως, μειώθηκε από τη ως άνω διαπλάτυνση κατά ποσοστό 60%, ως έκρινε η υπ' αριθ. 512/2008 απόφαση του παρόντος Δικαστηρίου, η οποία κατά τούτο δεν αναιρέθηκε. Σημειωτέον ότι για το εναπομείναν βόρειο τμήμα δεν αναιρέθηκε η υπ' αριθ. 886/2009 απόφαση του παρόντος Δικαστηρίου ως προς το ζήτημα της άρσης του τεκμηρίου ωφέλειας. Επειδή περαιτέρω αποδείχθηκε ότι η αξία του ως άνω απομείναντος εκτός απαλλοτρίωσης νότιου τμήματος του με ΑΚΠ ... ακινήτου των δεύτερης και τρίτου των αιτούντων δεν αυξήθηκε αλλά, αντιθέτως, μειώθηκε από την ως άνω διαπλάτυνση, οι δεύτερη και τρίτος των αιτούντων δεν είναι ωφελούμενοι παρόδιοι, αφού δεν ωφελήθηκαν από την εν λόγω βελτίωση-διαπλάτυνση των οδικών αρτηριών Διακονιάρη και Λοχαγού Μενούνου και συνεπώς, δεν ισχύει γι' αυτούς το μαχητό τεκμήριο του άρθρου 1 του ν. 653/1977, το οποίο στην προκειμένη περίπτωση ανατρέπεται και για το νότιο απομένον τμήμα της ως άνω ιδιοκτησίας τους. Συνακόλουθα, οι δεύτερη και τρίτος των αιτούντων δεν έχουν υποχρέωση να αυτοαποζημιωθούν για το νότιο απομένον τμήμα του με ΑΚΠ ... ακινήτου τους, αλλά πρέπει να αποζημιωθούν πλήρως από το καθ' ου η αίτηση-κλήση Ελληνικό Δημόσιο, το οποίο βαρύνεται με τις δαπάνες της απαλλοτρίωσης και οι δεύτερη και τρίτος των αιτούντων ως επικαρπώτρια και ψιλός κύριος αντίστοιχα του ανωτέρω ακινήτου να λάβουν και για το νότιο αυτό τμήμα την τιμή που έχει προσδιοριστεί οριστικά με την υπ' αριθ. υπ' αριθ. 512/2008 απόφαση του παρόντος Δικαστηρίου, ήτοι 80 ευρώ ανά τ.μ. Κατ' ακολουθία των ανωτέρω, πρέπει να γίνει δεκτή ως και κατ' ουσίαν βάσιμη η από 6-2-2007 (αριθ. εκθ. καταθ. 32/23-2-2007) αίτηση των αιτούντων καλούντων κατά το μέρος που αυτή νομίμως φέρεται προς συζήτηση, κατ' άρθρ. 581 § 1 ΚΠολΔ με την ένδικη από 16-5-2014 (αριθ. εκθ. καταθ. 53/28-5-2014) αίτηση -κλήση των αιτούντων-καλούντων, μετά από [εν μέρει] αναίρεση της υπ' αριθ. 886/2009 απόφασης του Δικαστηρίου τούτου [Εφετείου Πατρών], που εκδόθηκε επί της ανωτέρω αίτησης, με την υπ' αριθ. 38/2012 απόφαση του Αρείου Πάγου [Δ' Πολιτικό Τμήμα] και ειδικότερα να αναγνωρισθεί ότι οι αιτούντες, τα ακίνητα των οποίων αναφέρονται στον κτηματολογικό πίνακα με ... και ... (νότιο τμήμα), δεν ωφελήθηκαν ως παρόδιοι ιδιοκτήτες, και ως προς αυτούς δεν έχει εφαρμογή το τεκμήριο του άρθρου 1 του Ν. 653/1977 και για τα ακίνητα τους αυτά δεν βαρύνονται με αυτοαποζημίωση, αλλά το καθ' ου η αίτηση-κλήση Ελληνικό Δημόσιο υποχρεούται να καταβάλλει στους αιτούντες το ποσό που αναλογεί στις υπόλοιπες απαλλοτριωθείσες και μη αποζημιωθείσες εκτάσεις των ανωτέρω ακινήτων τους, που θεωρήθηκαν, κατά τα ανωτέρω, ως αυτοαποζημιούμενες, με βάση την οριστική τιμή μονάδος απαλλοτρίωσης που καθορίστηκε για την απαλλοτρίωση με την προαναφερόμενη υπ' αριθ. 512/2008 απόφαση του παρόντος Δικαστηρίου". Με βάση τα ανωτέρω το Εφετείο αναγνώρισε ότι δεν υπάρχει το τεκμήριο ωφέλειας, ούτε υποχρέωση συμμετοχής στις δαπάνες της απαλλοτρίωσης (αυτοαποζημίωση και αποζημίωση προς τρίτους) για τα απαλλοτριούμενα ακίνητα με ... και ... (νότιο τμήμα) και το Ελληνικό Δημόσιο υποχρεούται να καταβάλει στους αιτούντες το ποσό που αναλογεί στις υπόλοιπες απαλλοτριωθείσες και μη αποζημιωθείσες εκτάσεις, που θεωρήθηκαν, ως αυτοαποζημιούμενες, με βάση την οριστική τιμή μονάδος απαλλοτρίωσης, που καθορίστηκε για την απαλλοτρίωση με την 512/2008 απόφαση του Τριμελούς Εφετείου Πατρών.
Με τις ως άνω παραδοχές το Εφετείο δεν παραβίασε εκ πλαγίου τις προαναφερόμενες ουσιαστικού δικαίου διατάξεις, τις οποίες ορθά ερμήνευσε και εφάρμοσε, ενώ διέλαβε στην απόφασή του σαφείς και επαρκείς αιτιολογίες ως προς το ζήτημα που έχει ουσιώδη επίδραση στην έκβαση της δίκης, οι οποίες στηρίζουν το αποδεικτικό του πόρισμα, ώστε να καθίσταται εφικτός ο αναιρετικός έλεγχος, ως προς την ορθότητα ή μη της εφαρμογής των διατάξεων αυτών και, συγκεκριμένα, ως προς την ανυπαρξία ωφέλειας στο τμήμα της ιδιοκτησίας των αναιρεσιβλήτων που εναπομένει μετά την αναγκαστική απαλλοτρίωση που επιβλήθηκε από το αναιρεσείον, κατ` ανατροπή του μαχητού, πλέον, τεκμηρίου ωφέλειας και, συνεπώς, δεν στέρησε την απόφασή του από νόμιμη βάση. Ειδικότερα με τον μοναδικό λόγο της αίτησης αναίρεσης το αναιρεσείον Ελληνικό Δημόσιο αποδίδει στην προσβαλλόμενη απόφαση την πλημμέλεια εκ του άρθρου 559 αρ. 19 του ΚΠολΔ, με την αιτίαση ότι το Εφετείο με το να δεχτεί ότι οι αναιρεσίβλητοι δεν είναι ωφελούμενοι παρόδιοι ιδιοκτήτες και συνεπώς δικαιούνται να αποζημιωθούν για το απαλλοτριωθέν τμήμα της ιδιοκτησίας τους παραβίασε εκ πλαγίου τις ουσιαστικού δικαίου διατάξεις των άρθρων 1 παρ. 1 έως 6 του ν. 653/1977 και 33 παρ. 1 έως 4 του ν. 2971/2001, εφόσον δεν διέλαβε αιτιολογίες σχετικές με τη δυνατότητα πρόσβασης των απαλλοτριουμένων ακινήτων στο έργο, τις επιπτώσεις στις χρήσεις τους, την αρτιότητα και οικοδομησιμότητά τους. Ο λόγος αυτός πρέπει να απορριφθεί ως αβάσιμος καθόσον με κριτήρια καθοριστικά της έλλειψης ωφέλειας αυτών που αφορούν, κυρίως, στην αδυναμία πρόσβασης των επιδίκων στη διανοιγείσα οδό λόγω υψομετρικής διαφοράς, τις δυσμενείς επιπτώσεις στις χρήσεις τους και τη δυσχερή οικοδομησιμότητά τους, το Εφετείο κατέληξε, κατά την αναιρετικά ανέλεγκτη κρίση του, στο σαφές και επαρκές αποδεικτικό πόρισμά του ότι τα απαλλοτριούμενα επίδικα υπό στοιχ. ... και ..., ακίνητα ουδεμία ωφέλεια αποκόμισαν από την απαλλοτρίωση. Ειδικότερα η προσβαλλομένη διέλαβε τις εξής παραδοχές Α) όσον αφορά το υπό στοιχ. ... ακίνητο ότι: 1)Το απομένον μετά την απαλλοτρίωση ακίνητο έχει έκταση [3.877,33 - 324,80] 3.552,53 τ.μ., παραμένει δε άρτιο και οικοδομήσιμο κατά παρέκκλιση σύμφωνα με τα προβλεπόμενα στο αρθ.1 § 2γ' του Π.Δ. της 24/31-5-85 ΦΕΚ 270Δ']. Η δόμηση στο απομένον ακίνητο υπόκειται στους περιορισμούς που προβλέπονται στο Π.Δ. 209 της 24-6/15-7-1998 [ΦΕΚ 169Α'] για την ελάχιστη απόσταση του χτίσματος από τον άξονα της αρτηρίας που είναι 30μ. Λόγω των περιορισμών αυτών η δόμηση επιτρέπεται μόνο σε ζώνη μέσου πλάτους 20μ. περίπου στο κέντρο του οικοπέδου. 2)Το απομένον τμήμα αποκτά πρόσωπο στη νέα υπό κατασκευή αρτηρία του χ. Διακονιάρη, πλην όμως δεν προβλέπεται στη μελέτη του έργου η δυνατότητα άμεσης πρόσβασης, αφού η νέα οδός θα κατασκευαστεί σε επίχωμα μπροστά στο οικόπεδο με πλευρικό τοίχο αντιστήριξης ύψους 2.50 μ. Η πρόσβαση θα είναι δυνατή μέσω της οδού Φωτοπούλου μόνο όμως για το ρεύμα ανόδου της αρτηρίας. 3) Λόγω των περιορισμών στη θέση δόμησης που προβλέπονται στο Π.Δ. 209/1998 η χωροθέτηση κτιρίου στο απομένον οικόπεδο μπορεί να γίνει μόνο σε ζώνη πλάτους 20 μ. στο κέντρο της επιφάνειας του. Το γεγονός αυτό περιορίζει τη δυνατότητα σχεδιασμού και ορθολογικής εκμετάλλευσης του χώρου στην περίπτωση αξιοποίησης του οικοπέδου με την κατασκευή γεωργοκτηνοτροφικών εγκαταστάσεων ή εγκαταστάσεων αποθήκευσης. 4) Η κατασκευή της νέας αρτηρίας και η διευθέτηση του χειμάρρου Διακονιάρη μέσω κιβωτοειδούς αγωγού αλλοιώνει το φυσικό περιβάλλον της περιοχής. 5) Οι όροι διαβίωσης θα επιβαρυνθούν επίσης από τα μεγάλης κλίμακας χωματουργικά και τεχνικά έργα, της ρύπανσης και της ηχορύπανσης από την κυκλοφορία των οχημάτων. 6)Η υψομετρική διαφορά (2,5 μ. περίπου), μεταξύ της στάθμης του φυσικού εδάφους του οικοπέδου και της νέας οδού αποτελεί επίσης δυσμενή επίπτωση για το ακίνητο, ήτοι το εν λόγω απαλλοτριωθέν ακίνητο, αποκτά μεν πρόσωπο στη νέα υπό κατασκευή αρτηρία του χειμάρρου Διακονιάρη, πλην όμως δεν προβλέπεται η δυνατότητα άμεσης πρόσβασης σε αυτήν, αφού η νέα οδός θα κατασκευασθεί σε επίχωμα μπροστά στο οικόπεδο με πλευρικό τοίχο υποστήριξης 2,50 μ. ύψους και η πρόσβαση θα είναι δυνατή μόνο μέσω της δημοτικής οδού Φωτοπούλου. 7) Η αξία του ως άνω απομείναντος εκτός απαλλοτρίωσης τμήματος του ακινήτου του πρώτου αιτούντος-καλούντος δεν αυξήθηκε αλλά, αντιθέτως, μειώθηκε από την ως άνω βελτίωση-διαπλάτυνση των οδικών αρτηριών Διακονιάρη και Λοχαγού Μενούνου. Β)Όσον αφορά το υπό στοιχ. ... ότι : 1) Σύμφωνα δε με την υπ' αριθ. ΔΜΕΟ/…/Ε/../24-9-2007 [ΦΕΚ 460Δ'] απόφαση, η επίδικη αρτηρία (συνδετήριο οδικό τμήμα της Ε. Π. Π. με το Νέο λιμένα Πατρών από τον κόμβο …της ΕΠΠ δια του παρόχθιου του χειμάρρου Διακονιάρη μέχρι το ΝΛΠ), επί της οποίας αποκτούν πρόσωπο τα απαλλοτριούμενα ακίνητα, έχει χαρακτηριστεί ως οδός του Τριτεύοντος Εθνικού Οδικού δικτύου. Το απομένον μετά την απαλλοτρίωση ακίνητο, εμβαδού [2.715,86 - 1.135,49] 1.580,37 τ.μ. διαχωρίζεται σε δύο τμήματα βόρεια και νότια της αρτηρίας και συγκεκριμένα το βόρειο τμήμα, με εμβαδόν 77,34 τ.μ., και το νότιο τμήμα εμβαδού 1.503,03 τ.μ., τα οποία [τμήματα] καθίστανται μη άρτια και μη οικοδομήσιμα και συνεπώς μειώνεται η αξία τους από την απότμηση της απαλλοτριωθείσας έκτασης, μπορούν όμως να χρησιμοποιηθούν για αγροτική καλλιέργεια. 2) για το νότιο τμήμα αποδεικνύεται ότι δεν υπάρχει ωφέλεια διότι στο συγκεκριμένο σημείο η οδός Ελ. Βενιζέλου, βάσει των σχεδίων κατασκευής υψώνεται κατά 1-1,5 μέτρα. Από τον κόμβο Κ4 και μέχρι την οδό Ηρακλέους θα είναι κλειστή με μπάρες ασφαλείας αποκλείοντας έτσι και την πρόσβαση στο εν λόγω ακίνητο. 3) το ακίνητο αυτό αποκτά μεν πρόσωπο στη νέα υπό κατασκευή αρτηρία του χειμάρρου Διακονιάρη, πλην όμως δεν προβλέπεται η δυνατότητα άμεσης πρόσβασης σε αυτήν και, συνεπώς, ζημιώθηκε από την ως άνω αναγκαστική απαλλοτρίωση και τη βελτίωση-διαπλάτυνση των ανωτέρω οδικών αρτηριών.
Κατ` ακολουθίαν όλων των παραπάνω πρέπει να απορριφθεί η κρινόμενη αίτηση αναίρεσης και να καταδικαστεί το αναιρεσείον που νικήθηκε στα δικαστικά έξοδα των αναιρεσιβλήτων που κατέθεσαν προτάσεις, κατά το νόμιμο αίτημά του (άρθρα 176 , 183, 189 παρ. 1 και 191 παρ. 2 του ΚΠολΔ), μειωμένα όμως κατ` άρθρο 22 παρ. 1 του ν. 3693/1957, το οποίο, σύμφωνα με το άρθρο 22 παρ. 3 του ν. 2882/2001, εφαρμόζεται και στην παρούσα αναιρετική δίκη, όπως ορίζεται ειδικότερα στο διατακτικό.
ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ 
ΑΠΟΡΡΙΠΤΕΙ την από 28-8-2018 αίτηση του Ελληνικού Δημοσίου για αναίρεση της 263/2017 απόφασης του Τριμελούς Εφετείου Πατρών.
ΚΑΤΑΔΙΚΑΖΕΙ το αναιρεσείον στα δικαστικά έξοδα των αναιρεσιβλήτων, τα οποία ορίζει σε τριακόσια (300) ευρώ.
ΚΡΙΘΗΚΕ, αποφασίσθηκε στην Αθήνα, στις 15 Ιουνίου 2023.
Η ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ Ο ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ 
ΔΗΜΟΣΙΕΥΘΗΚΕ σε δημόσια συνεδρίαση στο ακροατήριό του, στην Αθήνα, στις 31 Αυγούστου 2023.
Η ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ Η ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ