Αριθμός 2155/2013 ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ Δ' Πολιτικό Τμήμα ΣΥΓΚΡΟΤΗΘΗΚΕ από τους Δικαστές: Νικόλαο Λεοντή, Αντιπρόεδρο του Αρείου Πάγου, Βασιλική Θάνου-Χριστοφίλου, Δημητρούλα Υφαντή, Ιωάννα Πετροπούλου και Γεώργιο Σακκά, Αρεοπαγίτες. ΣΥΝΗΛΘΕ σε δημόσια συνεδρίαση στο Κατάστημά του, στις 18 Οκτωβρίου 2013, με την παρουσία και της Γραμματέως Ελένης Τσιουρή, για να δικάσει μεταξύ: Του αναιρεσείοντος: Ν. Α. του Σ., ο οποίος εκπροσωπήθηκε δια του πληρεξουσίου δικηγόρου του Πασχάλη Εμμανουηλίδη, βάσει δηλώσεως κατ' άρθρο 242 παρ.2 ΚΠολΔ και δεν κατέθεσε προτάσεις. Του αναιρεσιβλήτου: Του Ο.Τ.Α. με την επωνυμία "Δήμος Πυλαίας-Χορτιάτη" που εδρεύει στο Πανόραμα Θεσσαλονίκης και που τον εκπροσωπεί ο Δήμαρχός του, ο οποίος εκπροσωπήθηκε δια του πληρεξουσίου δικηγόρου του Κωνσταντίνου Παπαδόπουλου, με δήλωση κατ' άρθρο 242 παρ.2 ΚΠολΔ και κατέθεσε προτάσεις. Η ένδικη διαφορά άρχισε με την από 12-4-2010 και αρ. κατ. 1469/14-4-2010 αίτηση-αγωγή του ήδη αναιρεσείοντος, που κατατέθηκε στο Εφετείο Θεσσαλονίκης. Εκδόθηκε η απόφαση: 2174/2011 οριστική του ίδιου Δικαστηρίου. Την αναίρεση της τελευταίας απόφασης ζητεί o αναιρεσείων με την από 15-3-2012 αίτησή του. Κατά τη συζήτηση της αίτησης αυτής, που εκφωνήθηκε από το πινάκιο, οι διάδικοι παραστάθηκαν, όπως σημειώνεται πιο πάνω. Η Εισηγήτρια Αρεοπαγίτης, Δημητρούλα Υφαντή, ανέγνωσε την από 15-1-2013 έκθεσή της, με την οποία εισηγήθηκε την παραδοχή του μοναδικού λόγου της από 15-3-2012 αιτήσεως αναιρέσεως και την αναίρεση της υπ' αριθ. 2174/2011 απόφασης του Εφετείου Θεσσαλονίκης κατά το εις το σκεπτικό μέρος της. ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ Ι. Κατά την διάταξη του άρθρου 559 αριθ. 1 του ΚΠολΔ, αναίρεση επιτρέπεται μόνον αν παραβιάστηκε κανόνας του ουσιαστικού δικαίου, στον οποίο περιλαμβάνονται και οι ερμηνευτικοί κανόνες των δικαιοπραξιών. Ο κανόνας δικαίου παραβιάζεται, αν δεν εφαρμοστεί ενώ συνέτρεχαν οι πραγματικές προϋποθέσεις για την εφαρμογή του, ή αν εφαρμοστεί ενώ δεν συνέτρεχαν οι προϋποθέσεις αυτές, καθώς και αν εφαρμοστεί εσφαλμένα, η δε παραβίαση εκδηλώνεται είτε με ψευδή ερμηνεία, είτε με κακή εφαρμογή, δηλαδή με εσφαλμένη υπαγωγή (Ολ. ΑΠ 7/2006, 4/2005). Με το λόγο αναίρεσης από τον αριθμό 1 του άρθρου 559 ΚΠολΔ (παραβίαση κανόνα του ουσιαστικού δικαίου) ελέγχονται τα σφάλματα του δικαστηρίου κατά την εκτίμηση του νόμω βάσιμου της αγωγής ή των ισχυρισμών των διαδίκων, καθώς και τα νομικά σφάλματα κατά την έρευνα της ουσίας της διαφοράς. Ελέγχεται, δηλαδή, αν η αγωγή, ένσταση κ.λπ. ορθώς απορρίφθηκε ως μη νόμιμη ή αν, κατά παράβαση ουσιαστικού κανόνα δικαίου, έγινε δεκτή ως νόμιμη ή απορρίφθηκε ή έγινε δεκτή κατ' ουσίαν (Ολ. ΑΠ 27 και 28/1998). Εξάλλου, όπως προκύπτει από το συνδυασμό των διατάξεων των άρθρων 1, 2, 3, 6, 7, 8, 9 και 12 του ν. 1337/1983 "Επέκταση των πολεοδομικών σχεδίων, οικιστική ανάπτυξη και σχετικές ρυθμίσεις" (όπως οι διατάξεις αυτές συμπληρώθηκαν και τροποποιήθηκαν με το άρθρο 8 § 5α του ν. 1512/1985 και με το άρθρο 6 § 5 του ν. 2242/1994), για την επέκταση σχεδίων πόλεων, καθώς και οικισμών που υπάρχουν πριν από το έτος 1923, όπως και για την ένταξη σε πολεοδομικό σχέδιο και επέκταση οικισμών μεταγενέστερων του 1923, καταρτίζεται και εγκρίνεται, με απόφαση του Υπουργού ΠΕ.ΧΩ.Δ.Ε. γενικό πολεοδομικό σχέδιο, ακολούθως συντάσσεται και εγκρίνεται με π.δ/μα, που εκδίδεται με πρόταση του Υπουργού ΠΕ.ΧΩ.Δ.Ε. πολεοδομική μελέτη και τέλος καταρτίζεται πράξη εφαρμογής της πολεοδομικής μελέτης, συνοδευόμενη από κτηματολογικό διάγραμμα εφαρμογής και πίνακα εφαρμογής, η οποία κυρώνεται με απόφαση του Νομάρχη και μεταγράφεται στο οικείο Υποθηκοφυλακείο. Η έγκριση της πολεοδομικής μελέτης έχει τις συνέπειες της έγκρισης σχεδίου πόλης. Για τη δημιουργία των κοινόχρηστων χώρων που αυτή προβλέπει, καθιερώνεται, σε αρμονία με το άρθρο 24 § 3 του, Συντάγματος (Ολ. ΑΠ 19/2002), εκτός των άλλων, και υποχρέωση, εισφοράς σε γη εκ μέρους των ιδιοκτητών. Η εισφορά σε γη πραγματοποιείται με την πράξη εφαρμογής η οποία καθορίζει τα τμήματα που αφαιρούνται από κάθε ιδιοκτησία για εισφορά σε γη. Η σύνταξη της πράξης εφαρμογής στηρίζεται σε προβλεπόμενα από τις προαναφερθείσες διατάξεις (άρθρ. 8 του ν. 1337/1983) αντικειμενικά κριτήρια, που είναι συμβατά ως εύλογα με τις διατάξεις των άρθρων 4 παρ.1, 17 παρ.1, 24 και 25 του ισχύοντος Συντάγματος (Ολ. ΣτΕ 2057 και 2058/1994). Η αντικειμενικότητα γενικά των πιο πάνω κριτηρίων για όλες τις περιπτώσεις δεν αποκλείει στον ιδιοκτήτη ακινήτου το δικαίωμα να επικαλεσθεί ότι στη συγκεκριμένη περίπτωση δεν ωφελήθηκε από τη ρυμοτόμηση της ιδιοκτησίας του, ώστε από τις ίδιες διατάξεις δεν καθιερώνεται αμάχητο τεκμήριο ωφέλειας, αλλά μαχητό. Τα εδαφικά τμήματα που προέρχονται από την εισφορά γης διατίθενται κατά πρώτο για τη δημιουργία κοινόχρηστων χώρων μέσα στην ίδια πολεοδομική ενότητα και ακολούθως για την παραχώρηση οικοπέδων σε ιδιοκτήτες της ίδιας πολεοδομικής ενότητας των οποίων τα οικόπεδα ρυμοτομούνται εξ ολοκλήρου ή κατά ποσοστό μεγαλύτερο από εκείνο με το οποίο αυτά βαρύνονται με εισφορά γης. Μετά την κύρωσή της, με απόφαση του Νομάρχη, η πράξη εφαρμογής, η οποία μεταγράφεται στο οικείο Υποθηκοφυλακείο, γίνεται οριστική και αμετάκλητη και αποτελεί ταυτόχρονα και πράξη βεβαίωσης για την εκπλήρωση των υποχρεώσεων εισφορά σε γη, όπως και κάθε μεταβολής που επέρχεται με αυτή στα ακίνητα. Με τη μεταγραφή, ειδικότερα, της πράξης εφαρμογής επέρχονται όλες οι αναφερόμενες σε αυτήν μεταβολές στις ιδιοκτησίες, εκτός από εκείνες για τις οποίες οφείλεται αποζημίωση και για την εκτέλεση των οποίων πρέπει να ολοκληρωθούν οι διαδικασίες του ν.δ. από 17.7.1923 και του ν.δ. 797/1971 (ήδη του ν. 2882/2001 -Κ.Α.Α.). Αν, λοιπόν, πρόκειται για μεταβολή, που δεν εμπίπτει στην περίπτωση στην οποία οφείλεται αποζημίωση π.χ. για τα επικείμενα ή για απομείωση της αξίας του απομένοντος από την ιδιοκτησία μετά τη ρυμοτομία με τη μεταγραφή της πράξης εφαρμογής επέρχεται άμεση απόσβεση κάθε εμπραγμάτου δικαιώματος στο τμήμα που αφαιρέθηκε ως εισφορά γης. Αν ο ιδιοκτήτης του ακινήτου αμφισβητεί το μέγεθος της ιδιοκτησίας, καθώς και το μέγεθος της εισφορά σε γη, όπως αυτή καθορίστηκε με την πράξη εφαρμογής, έχει δικαίωμα να ζητήσει την ανάκληση της πράξης αυτής ή την αναμόρφωσή της από την αρμόδια διοικητική αρχή κατά τη διάταξη του άρθρου 11 παρ.1 του ν. 3212/2003, με την οποία αντικαταστάθηκε η περ.ε' της παρ.7 του άρθρου 12 του ν. 1337/1983 μέσα σε εύλογο χρόνο για λόγους νομιμότητας, ή για πλάνη περί τα πράγματα. Στη περίπτωση αυτή εκδίδεται διορθωτική πράξη, εφ' όσον δε η αυτούσια διόρθωση δεν είναι δυνατή κατά τις αρχές της καλής πίστεως και της ασφάλειας του δικαίου, οι διαφορές που προκύπτουν από τη σύνταξη της διορθωτικής πράξης μετατρέπονται σε χρηματική αποζημίωση. Σε κάθε όμως περίπτωση το δικαίωμα της κυριότητας στο επιπλέον τμήμα ακινήτου που έπρεπε να είχε χορηγηθεί με την πράξη εφαρμογής, καθώς και στο τμήμα που δεν έπρεπε να περιληφθεί στην εισφορά σε γη, μετατρέπεται σε αξίωση χρηματικής αποζημίωσης, την ικανοποίηση της οποία μπορεί να επιδιώξει δικαστικώς ο ενδιαφερόμενος ιδιοκτήτης με τον καθορισμό της από το αρμόδιο Εφετείο (Πολιτικό) στο πλαίσιο της διάταξης του άρθρου 1 του πρόσθετου πρωτοκόλλου της ΕΣΔΑ (ΑΠ 356/2007). Στην προκειμένη περίπτωση, ο αναιρεσείων με την από 12-4-2010 αίτησή του, επικαλούμενος ότι, σε εκτέλεση σχετικής απόφασης του Γενικού Γραμματέα Περιφέρειας Κεντρικής Μακεδονίας για την έγκριση της μελέτης πολεοδόμησης και επέκτασης οικισμού Εξοχής, εκδόθηκε η με αριθμ. 62 πράξη εφαρμογής κυρωθείσα με τη με αριθμ. 29/42372/22.9.2005 απόφαση του Νομάρχη Θεσσαλονίκης, που διορθώθηκε ως προς το πατρώνυμο και ονοματεπώνυμο του αιτούντος και κυρώθηκε με τη με αριθμ. πρωτ. 29/15383, 45090/07/28.4.2009 απόφαση του Νομάρχη Θεσσαλονίκης, και κυριότητα στην αναφερόμενη ιδιοκτησία, που βρίσκεται στην εδαφική περιφέρεια του πρώτου καθ' ου η αίτηση, και ζήτησε εκτός άλλων που δεν αφορούν την προκειμένη αναιρετική δίκη να καθοριστεί, απευθείας, οριστική τιμή μονάδας αποζημίωσης για τα περιγραφόμενα τμήματα εμβαδού 97 τ.μ. και 11,81 τ.μ., τα οποία ρυμοτομήθηκαν για τη δημιουργία της κοινόχρηστης οδού … και …αντίστοιχα, στο ποσό των 500,00 ευρώ ανά τ.μ., για το λόγο ότι δεν ωφελήθηκε από την αντίστοιχη δημιουργία και διάνοιξη αυτών ώστε να μη δικαιολογείται η χωρίς αποζημίωση, υποχρεωτική εισφορά σε γη της παραπάνω ιδιοκτησίας για τη δημιουργία κοινόχρηστων οδών, σύμφωνα με τις διατάξεις του άρθρου 12 παρ. 7 του ν. 1337/1983, με βάση τη πιο πάνω πράξη εφαρμογής. Με το πιο πάνω περιεχόμενο και αίτημα η αίτηση κατά το προαναφερθέν κεφάλαιό της ήταν νόμιμη κατά τις προαναφερθείσες διατάξεις. Επομένως, το Εφετείο που με την προσβαλλόμενη απόφασή του κατά το αντίστοιχο κεφάλαιό της έκρινε την αίτηση ως μη νόμιμη, παραβίασε, με εσφαλμένη εφαρμογή τις προαναφερθείσες διατάξεις κρίνοντας ότι τα προαναφερθέντα στη μείζονα σκέψη της παρούσας αντικειμενικά γενικά κριτήρια του άρθρου 8 του ν. 1337/1983 αποκλείουν σε κάθε συγκεκριμένη περίπτωση, με τη καθιέρωση αμάχητου τεκμηρίου, το δικαίωμα σε κάθε ενδιαφερόμενο ιδιοκτήτη ακινήτου που περιελήφθη στη πράξη εφαρμογής να ισχυριστεί και αποδείξει την έλλειψη ωφέλειας από τη ρυμοτομία της ιδιοκτησίας του, η οποία εντεύθεν δεν έπρεπε να περιληφθεί στην εισφορά σε γη. Επομένως, τα όσα ισχυρίζεται ο αναιρεσείων με το μοναδικό λόγο της αίτησης αναίρεσης κρίνοντα βάσιμα και πρέπει συνακόλουθα κατά παραδοχή του ίδιου λόγου του αναιρετηρίου να αναιρεθεί η προσβαλλόμενη κατά το προαναφερθέν απορριπτικό κεφάλαιό της, να παραπεμφθεί η υπόθεση για περαιτέρω εκδίκαση στο ίδιο Εφετείο, κατά το ίδιο κεφάλαιό της αφού είναι δυνατή η σύνθεσή του από άλλους δικαστές (άρθρ. 580 παρ. 3 ΚΠολΔ) και να καταδικασθεί ο αναιρεσίβλητος Δήμος στα δικαστικά έξοδα του αναιρεσείοντα (άρθρα 176 και 183 ΚΠολΔ). ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ Αναιρεί την υπ' αριθ. 2174/2011 απόφαση του Εφετείου Θεσσαλονίκης κατά το εις το σκεπτικό μέρος της. Παραπέμπει την υπόθεση κατά το αναιρούμενο μέρος της, για περαιτέρω εκδίκαση στο ίδιο Δικαστήριο που θα συγκροτηθεί από άλλους δικαστές. Καταδικάζει τον αναιρεσίβλητο Δήμο στα δικαστικά έξοδα του αναιρεσείοντα που ορίζει σε χίλια πεντακόσια (1.500) ευρώ. Κρίθηκε και αποφασίσθηκε, στην Αθήνα, στις 27 Νοεμβρίου 2013. Δημοσιεύθηκε, σε δημόσια συνεδρίαση στο ακροατήριό του, στις 6 Δεκεμβρίου 2013. Ο ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ Η ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ