Αριθμός 1361/2023 
ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ
Δ' Πολιτικό Τμήμα 
Συγκροτήθηκε από τους Δικαστές: Μυρσίνη Παπαχίου, Αντιπρόεδρο του Αρείου Πάγου, Γεωργία Κατσιμαγκλή, Ασπασία Μεσσηνιάτη - Γρυπάρη, Αλεξάνδρα Αποστολάκη και Σωκράτη Πλαστήρα, Αρεοπαγίτες.
Συνήλθε σε δημόσια συνεδρίαση στο Κατάστημά του, στις 17 Φεβρουαρίου 2023, με την παρουσία και του Γραμματέα Αθανασίου Λιάπη, για να δικάσει μεταξύ:
Της αναιρεσείουσας: Συντονίστριας της Αποκεντρωμένης Διοίκησης Κρήτης, που κατοικοεδρεύει στο Ηράκλειο, ως ασκούσας την εποπτεία επί των υπέρ κοινωφελών σκοπών και ιδρυμάτων καταλειπομένων περιουσιών, η οποία εκπροσωπήθηκε από τον Σπυρίδωνα Κουλούρη, Πάρεδρο του Νομικού Συμβουλίου του Κράτους.
Του αναιρεσιβλήτου: Κοινωφελούς ιδρύματος με την επωνυμία «Ψ. Γ. Α»., που εδρεύει στο ….. και εκπροσωπείται νόμιμα, το οποίο εκπροσωπήθηκε από τον πληρεξούσιο δικηγόρο του Άρη Ροζάκη.
Η ένδικη διαφορά άρχισε με την από 3-8-2020 αίτηση του ήδη αναιρεσιβλήτου, που κατατέθηκε στο Τριμελές Εφετείο Ανατολικής Κρήτης και συνεκδικάστηκε με την, διά των από 9-2-2021 προτάσεών της, παρέμβαση της ήδη αναιρεσείουσας. 
Εκδόθηκε η 31/2021 οριστική απόφαση του Τριμελούς Εφετείου Ανατολικής Κρήτης, την αναίρεση της οποίας ζητεί η αναιρεσείουσα με την από 30-9-2021 αίτησή της.
Κατά τη συζήτηση της υπόθεσης αυτής, με Εισηγητή τον Αρεοπαγίτη Σωκράτη Πλαστήρα, που εκφωνήθηκε από το πινάκιο, οι διάδικοι παραστάθηκαν όπως σημειώνεται πιο πάνω. Ο πληρεξούσιος της αναιρεσείουσας ζήτησε την παραδοχή της αίτησης αναίρεσης, ο πληρεξούσιος του αναιρεσιβλήτου την απόρριψή της, καθένας δε την καταδίκη του αντιδίκου μέρους στη δικαστική δαπάνη.
ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ
Κατά το άρθρο 577 παρ. 1 του ΚΠολΔ, το δικαστήριο πρώτα συζητεί για το παραδεκτό της αναίρεσης και κατά την παρ. 2 του ίδιου άρθρου, αν η αναίρεση δεν ασκήθηκε νόμιμα ή αν λείπει κάποια προϋπόθεση για να είναι παραδεκτή, ο Άρειος Πάγος την απορρίπτει και αυτεπαγγέλτως. Εξάλλου με το άρθρο 1 παράγραφος 1 του ν. 4182/2013 (ΦΕΚ 185 Α/10-9-2013) ο οποίος αντικατέστησε τον Α.Ν. 2039/1939 (άρθρο 1 επ.) ορίζεται ότι "Κοινωφελής περιουσία είναι: Το σύνολο των περιουσιακών στοιχείων, που διατίθενται με κληρονομία, κληροδοσία, ή δωρεά υπέρ του δημοσίου, ή νομικού προσώπου δημοσίου δικαίου, ή για κοινωφελή σκοπό. Ως κοινωφελής περιουσία νοείται επίσης και το νομικό πρόσωπο, που τα διαχειρίζεται και εκπροσωπεί εφόσον υπάρχει". Περαιτέρω με την παράγραφο 3 του ίδιου πιο πάνω άρθρου ορίζεται ότι: "Κοινωφελής σκοπός είναι κάθε εθνικός, θρησκευτικός, φιλανθρωπικός, εκπαιδευτικός, πολιτιστικός και γενικά επωφελής για την κοινωνία εν όλω ή εν μέρει σκοπός". Με την παράγραφο 4 ορίζεται ότι: "Αρμόδια αρχή είναι ο Υπουργός Οικονομικών και ο Γενικός Γραμματέας της οικείας αποκεντρωμένης διοίκησης, σύμφωνα με τις διατάξεις του άρθρου 2, οι οποίοι ασκούν τις σχετικές αρμοδιότητες διά των οικείων διευθύνσεων". Κατά τις διατάξεις του άρθρου 2 παρ. 1, 3 του Ν. 4182/2013: Υποχρεώσεις Δημοσίου - Αρμοδιότητες: 1. Το Δημόσιο έχει την υποχρέωση να διασφαλίζει την πιστή και επακριβή εκτέλεση της βούλησης των διαθετών και δωρητών .... Αρμοδιότητα του Γενικού Γραμματέα Αποκεντρωμένης Διοίκησης υφίσταται, με την επιφύλαξη της παραγράφου 4 και τυχόν ειδικών διατάξεων, στις ακόλουθες περιπτώσεις: α) Όταν ο σκοπός της περιουσίας εκπληρώνεται κατά κύριο λόγο μέσα στα όρια μιας Αποκεντρωμένης Διοίκησης, ανεξαρτήτως του τόπου όπου βρίσκεται η περιουσία ..., β) ..., γ) ... Κατά την παρ. 4 του ίδιου άρθρου. Στις υπόλοιπες περιπτώσεις αρμόδιος είναι ο Υπουργός Οικονομικών. Αρμοδιότητα του Υπουργού Οικονομικών υφίσταται επίσης κατ` εξαίρεση: α) Για την εποπτεία εκκαθάρισης και διαχείρισης περιουσιών που καταλείπονται στο Δημόσιο, β) για την εποπτεία της επιτροπής .... και του ....., γ) για την εκκαθάριση και εποπτεία κοινωφελών περιουσιών που έχουν τα κύρια περιουσιακά στοιχεία στην αλλοδαπή, δ) για περιουσίες του κεφαλαίου Ε` του παρόντος κώδικα που υπάγονται στην άμεση διαχείριση του Υπουργείου Οικονομικών, ε) για την εποπτεία περιουσιών, των οποίων η αξία εκτιμάται, ως ανώτερη του ποσού των 10.000.000 ευρώ ή των οποίων οι σκοποί εκτελούνται σε όλη την επικράτεια. Περαιτέρω με τις διατάξεις του άρθρου 69 του ιδίου Νόμου ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΙΑ`: ΔΙΚΟΝΟΜΙΚΕΣ ΔΙΑΤΑΞΕΣ Δίκες κοινωφελών περιουσιών ορίζεται: 1. Η αρμόδια αρχή νομιμοποιείται, πέραν των εκκαθαριστών, εκτελεστών διαθήκης και διοικητών κοινωφελών ιδρυμάτων: α) Να ασκεί αιτήσεις και αγωγές σε δικαστήρια για την αναγνώριση ή τη διεκδίκηση δικαιώματος σε κάθε περιουσία, που έχει διατεθεί για κοινωφελή σκοπό ή σε κοινωφελές ίδρυμα, β) να επισπεύδει αναγκαστική εκτέλεση για την ικανοποίηση των δικαιωμάτων αυτών, γ) να ζητεί τη λήψη ασφαλιστικών μέτρων για την εξασφάλιση κάθε περιουσίας, σύμφωνα με τα άρθρα 682 και επόμενα του Κώδικα Πολιτικής Δικονομίας, δ) να ασκεί παρέμβαση σε κάθε στάση δίκης, η οποία αφορά περιουσία υπέρ κοινωφελούς σκοπού ή κοινωφελών ιδρυμάτων ή αφορά το κύρος των πράξεών τους, με την υποβολή προτάσεων και χωρίς την κοινοποίηση δικογράφου παρέμβασης, ε) να ζητεί την επανάληψη της δίκης ή να καλείται για την επανάληψη της δίκης, αν επήλθε διακοπή δίκης με διάδικο ένα από τα πρόσωπα του πρώτου εδαφίου και για λόγους που αφορούν τα πρόσωπα αυτά. 2. Τα εισαγωγικά δικόγραφα των δικών, που αναφέρονται στην προηγούμενη παράγραφο, κοινοποιούνται στην αρμόδια αρχή, από οποιονδήποτε και αν ασκούνται, εκτός αν ορίζεται ειδικά διαφορετικά στον παρόντα Κώδικα, επί ποινή απαραδέκτου της συζήτησης, που εξετάζεται και αυτεπαγγέλτως. Κατά τα λοιπά εφαρμόζονται οι διατάξεις περί δικών και προθεσμιών του Δημοσίου". Τέλος το άρθρο 82 παρ.1 ν. 4182/2013, ορίζει τα εξής: Μεταβατικές και καταργούμενες διατάξεις. 1. Όπου δεν ορίζεται διαφορετικά, οι διατάξεις του Κώδικα εφαρμόζονται και στις κοινωφελείς περιουσίες που υφίστανται κατά την έναρξη ισχύος του, ανεξάρτητα από τον τρόπο σύστασης τους. Κοινωφελή ιδρύματα που έχουν εξαιρεθεί με ειδικές διατάξεις του α.ν. 2039/1939 εξακολουθούν να εξαιρούνται του παρόντος Κώδικα και της εποπτείας της αρμόδιας αρχής, αλλά υπέχουν σε κάθε περίπτωση υποχρέωση υποβολής προς έλεγχο του προϋπολογισμού και του απολογισμού τους, κατά τις διατάξεις του άρθρου 59. Διαδικασίες που έχουν ήδη αρχίσει, δύνανται να ολοκληρώνονται και κατά την προϋφιστάμενη διαδικασία.(όπως το τελευταίο εδάφιο αντικαταστάθηκε με την παρ.12 του άρθρου 32 ν. 4223/2013).Από το συνδυασμό των παραπάνω διατάξεων συνάγεται ότι μετά την ισχύ του ν. 4182/2013 (11- 11/2013) σε δίκες κοινωφελών περιουσιών αρμόδια αρχή στην άσκηση εποπτείας επί των κοινωφελών ιδρυμάτων και περιουσιών που καταλείπονται για κοινωφελείς σκοπούς, όταν ο σκοπός της περιουσίας εκπληρώνεται κατά κύριο λόγο μέσα στα όρια μιας, Αποκεντρωμένης Διοίκησης, ανεξαρτήτως του τόπου όπου βρίσκεται η περιουσία, αποτελεί ο Γενικός Γραμματέας Αποκεντρωμένης Διοίκησης, σε διαδικασίες όμως που έχουν ήδη αρχίσει, δύνανται να ολοκληρώνονται κατά την προϋφιστάμενη διαδικασία και ειδικότερα, δύναται και νομιμοποείται και ο Υπουργός Οικονομικών ως ασκών την εποπτεία επί των κοινωφελών ιδρυμάτων και περιουσιών που καταλείπονται για κοινωφελείς σκοπούς να συνεχίσει δίκες που έχουν αρχίσει με την προϋφιστάμενη διαδικασία (ΑΠ 523/2019, ΑΠ 808/2019, ΑΠ 149/2018. ΑΠ 1695/2017). Στην ερευνώμενη υπόθεση, η αναιρεσείουσα, με την από 30-9-2021 (αριθ. έκθ. κατ. 26/30-9-2021), αίτησή της, ζητεί την αναίρεση της με αριθ. 31/2021 απόφασης του δικάσαντος σε πρώτο βαθμό Τριμελούς Εφετείου Ανατολικής Κρήτης, που εκδόθηκε κατά την ειδική διαδικασία της εκούσιας δικαιοδοσίας (άρθρα 739 επ. σε συνδ. με 825 του ΚΠολΔ), με την οποία έγινε δεκτή η από 3-8-2020 (αριθ. έκθ. κατάθ. 422/31-8-2020), αίτηση του αναιρεσίβλητου κοινωφελούς ιδρύματος, με την επωνυμία «Ψ. Γ. Α.», με την οποία, το τελευταίο, το οποίο συστάθηκε με τη με αριθμό 16619/2008 πράξη σύστασης κοινωφελούς ιδρύματος γηροκομείου της συμβολαιογράφου Α. Μ. Ι. Κ. [εγκρίθηκε η σύσταση και κυρώθηκε ο οργανισμός του με το από 4/9/2013 π.δ. (ΦΕΚ 2273/12.9.2013)], ισχυρίστηκε ότι σύμφωνα με το 2ο άρθρο του κυρωθέντος κανονισμού του, σκοπός του ιδρύματος είναι η μέριμνα για τη σωματική, ψυχική και πνευματική υγεία των οικονομικά αδυνάτων ηλικιωμένων ατόμων του Δήμου Αρκαλοχωρίου Ηρακλείου Κρήτης, παρέχοντας σε αυτούς και σε ειδικά εξοπλισμένους χώρους υπηρεσίες στέγασης, διατροφής, προληπτικής ιατρικής και ψυχαγωγίας. Ότι σύμφωνα με το 12ο άρθρο του ίδιου κανονισμού προβλέπεται ότι σε περίπτωση διάλυσης του ιδρύματος για οποιονδήποτε λόγο, η περιουσία του περιέρχεται στην Ιερά Μητρόπολη Αρκαλοχωρίου, προκειμένου να επιδιώξει τους ίδιους σκοπούς του, διατηρώντας σε κοινωφελές της ίδρυμα την ίδια επωνυμία. Ότι η ακίνητη περιουσία του ιδρύματος κατά το μεγαλύτερο μέρος της ήταν απρόσοδη, ενώ οι κινητές της αξίες λόγω της οικονομικής κρίσης απαξιώθηκαν και δεν απέφεραν σημαντικές αποδόσεις, έτσι ώστε μετά από εκτίμηση ορκωτού λογιστή ο σκοπός του ιδρύματος δεν μπορεί πλέον να ευοδωθεί υπό την υφιστάμενη λειτουργική του κατάσταση και πρέπει, αφού διαλυθεί να καθοριστεί επωφελέστερος και ασφαλέστερος τρόπος αξιοποίησης της περιουσίας του με την ίδρυση νέου κοινωφελούς ιδρύματος με την αυτή επωνυμία και σύμφωνα με τους προτεινόμενους επωφελέστερους όρους. Με το ιστορικό αυτό, το αιτούν, επικαλούμενο έννομο συμφέρον, ζήτησε, να αναγνωριστεί: α) ότι ο σκοπός του ως άνω ιδρύματος δεν μπορεί πλέον να ευοδωθεί υπό την υφιστάμενη λειτουργική του κατάσταση και β) ότι το υφιστάμενο ίδρυμα πρέπει να διαλυθεί, γ) να καθοριστεί ως επωφελέστερος και ασφαλέστερος τρόπος αξιοποίησης της περιουσίας η ίδρυση νέου κοινωφελούς εκκλησιαστικού ιδρύματος με την αυτή επωνυμία, στο οποίο θα μεταβιβαστεί όλη η υφιστάμενη περιουσία του λειτουργούντος ιδρύματος και το οποίο θα τελεί υπό την αιγίδα της Ιεράς Μητρόπολης Αρκαλοχωρίου-Καστελλίου σύμφωνα και με τις προβλέψεις του άρθρου 12 του ιδρυτικού του διατάγματος, κατά τα ειδικότερα αναφερόμενα στο αιτητικό. Κατά τη συζήτηση της αίτησης ενώπιον του ως άνω δικαστηρίου, η αναιρεσείουσα άσκησε, με τις προτάσεις, παραδεκτά κατ' άρθρο 1, 2 παρ. 3 και 69 παρ.1 εδ. δ'του ν. 4182/2013 (αντίστοιχη καταργηθείσα διάταξη του άρθρου 126 του ΑΝ 2039/1939), την από 9-2-2021 κύρια παρέμβαση με την οποία αιτείται την απόρριψη της αίτησης. Επί της αίτησης και της συνεκδικασθείσας κύριας παρέμβασης, εκδόθηκε η προσβαλλόμενη απόφαση, η οποία δέχθηκε την αίτηση και απέρριψε την κύρια παρέμβαση. Εν τούτοις, δεν έχει κοινοποιηθεί, ως έπρεπε κατά την προηγηθείσα νομική σκέψη, ακριβές αντίγραφο της κρινόμενης αίτησης αναίρεσης με πράξη ορισμού δικασίμου και κλήση προς συζήτηση και προς τον Υπουργό Οικονομικών ως αρμόδια αρχή μέσα στα όρια της οποίας εκπληρώνεται ο σκοπός της περιουσίας του αναιρεσίβλητου κοινωφελούς Ιδρύματος με την επωνυμία «Ψ. Γ. Α." και, ανεξάρτητα από το ότι δεν προκύπτει από τα διαδικαστικά έγγραφα της δίκης η συμμετοχή καθ` οιονδήποτε τρόπο μέχρι τούδε του Υπουργού των Οικονομικών στη δίκη που μεσολάβησε. Κατά συνέπεια, πρέπει, (κατ` αυτεπάγγελτη έρευνα, ως άνω), να κηρυχθεί απαράδεκτη η συζήτηση της αίτησης αναίρεσης, συμφώνως προς το διατακτικό.
ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ 
Κηρύσσει απαράδεκτη τη συζήτηση της, από 30-9-2021 (αριθ. έκθ. κατ. 26/30-9-2021), αίτησης για αναίρεση της με αριθ. 31/2021 απόφασης του δικάσαντος σε πρώτο βαθμό Τριμελούς Εφετείου Ανατολικής Κρήτης, που εκδόθηκε κατά την ειδική διαδικασία της εκούσιας δικαιοδοσίας.
ΚΡΙΘΗΚΕ και αποφασίστηκε στην Αθήνα στις 4 Μαΐου 2023.
ΔΗΜΟΣΙΕΥΤΗΚΕ στην Αθήνα σε δημόσια συνεδρίαση, στο ακροατήριό του, στις 4 Σεπτεμβρίου 2023.
Η ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ Ο ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ