Αριθμός 503/2013 ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ Ε' Ποινικό Τμήμα Συγκροτήθηκε από τους Δικαστές: Χαράλαμπο Δημάδη, Αντιπρόεδρο του Αρείου Πάγου, Βιολέττα Κυτέα, Νικόλαο Κωνσταντόπουλο, Αικατερίνη Βασιλακοπούλου-Κατσαβριά - Εισηγήτρια και Δήμητρα Λεοντάρη-Μπουρνάκα, Αρεοπαγίτες. Συνήλθε σε δημόσια συνεδρίαση στο Κατάστημά του στις 8 Φεβρουαρίου 2013, με την παρουσία του Αντεισαγγελέα του Αρείου Πάγου Σταύρου Μαντακιοζίδη (γιατί κωλύεται ο Εισαγγελέας) και του Γραμματέα Γεράσιμου Βάλσαμου, για να δικάσει την αίτηση του Εισαγγελέα του Αρείου Πάγου, περί αναιρέσεως της 1099/2012 αποφάσεως του Τριμελούς Εφετείου Πλημμελημάτων Κρήτης. Με κατηγορούμενο τον Γ. Β. του Χ., κάτοικο ..., που εκπροσωπήθηκε από την πληρεξούσια δικηγόρο του Αικατερίνη Διακάκη και με πολιτικώς ενάγουσες τις: 1) Α. Κ. του Ι., κάτοικο ..., που παρέστη με την πληρεξούσια δικηγόρο της Ελευθερία Φουντουλάκη και 2) Δ. Κ. του Ι., κάτοικο ..., που εκπροσωπήθηκε από την πληρεξούσια δικηγόρο της Ελευθερία Φουντουλάκη. Το Τριμελές Εφετείο Πλημμελημάτων Κρήτης, με την ως άνω απόφασή του διέταξε όσα λεπτομερώς αναφέρονται σ' αυτή, και ο αναιρεσείων Εισαγγελέας του Αρείου Πάγου ζητά τώρα την αναίρεση αυτής, για τους λόγους που αναφέρονται στην από 12 Σεπτεμβρίου 2012 έκθεση αναιρέσεως, η οποία συντάχθηκε ενώπιον του Γραμματέως του Ποινικού Τμήματος του Αρείου Πάγου Γεώργιου Σωφρονιάδη και καταχωρίστηκε στο οικείο πινάκιο με τον αριθμό 985/2012. Αφού άκουσε Τον Αντεισαγγελέα, που πρότεινε να γίνει δεκτή η έκθεση αναίρεσης και την πληρεξούσια δικηγόρο του κατηγορουμένου, που ζήτησε όσα αναφέρονται στα σχετικά πρακτικά. ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ Κατά το άρθρο 505 παρ. 2 εδ. α του ΚΠΔ, ο Εισαγγελέας του Αρείου Πάγου μπορεί να ζητήσει την αναίρεση οποιασδήποτε απόφασης ποινικού δικαστηρίου, μέσα στην προθεσμία του άρθρου 479 παρ. 2 του ΚΠΔ (άρθρο 483 παρ. 3). Από τη διάταξη αυτή προκύπτει ότι ο Εισαγγελέας του Αρείου Πάγου μπορεί να ζητήσει την αναίρεση οποιασδήποτε απόφασης, καταδικαστικής ή αθωωτικής, οποιουδήποτε δικαστηρίου και για όλους τους λόγους του άρθρου 510 παρ. 1 του ΚΠΔ, μεταξύ των οποίων για έλλειψη της κατά τα άρθρα 93 παρ. 3 του Συντάγματος και 139 του ΚΠΔ απαιτούμενης ειδικής και εμπεριστατωμένης αιτιολογίας. Ειδικά δε ,προκειμένου για αθωωτική απόφαση, εν όψει του τεκμηρίου της αθωότητας που θεσπίζεται και από τη διάταξη του άρθρου 6 παρ. 2 της ΕΣΔΑ και δεδομένου ότι αντικείμενο αποδείξεως στην ποινική δίκη αποτελεί η ενοχή και όχι η αθωότητα του κατηγορουμένου, τέτοια έλλειψη αιτιολογίας, που ιδρύει λόγο αναιρέσεως, υπάρχει όταν δεν εκτίθενται καθόλου ή εκτίθενται ελλιπώς ή κατά τρόπο ασαφή στην απόφαση τα πραγματικά περιστατικά της πράξεως και οι λόγοι για τους οποίους το δικαστήριο αδυνατεί να καταλήξει στα συμπέρασμα ότι πραγματώθηκε από τον κατηγορούμενο η αντικειμενική ή υποκειμενική υπόσταση του εγκλήματος που του αποδίδεται, είτε όταν δεν αιτιολογείται καθόλου ή με σαφήνεια και πληρότητα γιατί το δικαστήριο δεν πείστηκε για την ενοχή του κατηγορουμένου από τα αποδεικτικά μέσα που αναφέρονται στα πρακτικά του. Στην προκειμένη περίπτωση, με την προσβαλλόμενη 1099/2012 απόφαση του Τριμελούς Εφετείου Πλημ/των Κρήτης, κηρύχθηκε αθώος ο κατηγορούμενος Γ. Β. της αποδιδόμενης σ' αυτόν αξιόποινης πράξης της ανθρωποκτονίας από αμέλεια. Για να καταλήξει στην αθωωτική του κρίση το δικαστήριο δέχθηκε τα εξής πραγματικά περιστατικά: "Από την αποδεικτική διαδικασία που έγινε στα ακροατήριο του δικαστηρίου τούτου και ειδικότερα από τις ανωμοτί καταθέσεις των πολιτικώς εναγόντων, τις ένορκες καταθέσεις των μαρτύρων, τα έγγραφα, τα οποία αναγνώσθηκαν στο ακροατήριο, την απολογία του κατηγορουμένου, και γενικά από όλη τη συζήτηση της υποθέσεως, αποδείχθηκε ότι αποκλειστικά υπαίτιος της ένδικης σύγκρουσης που έλαβε χώρα στις 10/6/2005 και περί ώρα 11.20' στο 14° χιλιόμετρο της επαρχιακής οδού Ηρακλείου- Αρχανών, ήταν ο θανών Ι. Κ. του Ε., ενώ ουδεμία αμέλεια αποδείχθηκε ότι επέδειξε ο κατηγορούμενος. Ειδικότερα, αποδείχθηκε ότι ο θανών Ι. Κ. επιχείρησε αναστροφή επί της Ε.Ο. Αρχανών- Ηρακλείου, όπου εκινείτο ομόρροπα με το κατηγορούμενο, φέρνοντας το όχημα του σε κάθετη θέση επί του οδοστρώματος και αποκλείοντας κατ' αυτό τον τρόπο την πορεία του κατηγορουμένου, ο οποίος επέπεσε με τη μοτοσυκλέτα που οδηγούσε στην πόρτα του οδηγού του αυτοκινήτου και έτσι προκλήθηκε ο θάνατος του τελευταίου. Η κρίση αυτή του δικαστηρίου ενισχύεται ιδιαίτερα από την κατηγορηματική κατάθεση του αυτόπτη μάρτυρα Ι.-Ι. Δ., ο οποίος κατέθεσε ότι ο θανών διενήργησε την αναστροφή εν κινήσει, και αφού προηγουμένως κινήθηκε στο άκρο δεξιό του οδοστρώματος, για να πάρει ανοικτά την στροφή, στη συνέχεια, τελείως ανεξέλεγκτα και ξαφνικά κινήθηκε ακάθεκτος στρίβοντας αριστερά, καταλαμβάνοντας με την κίνηση του αυτή όλο το πλάτος του ρεύματος πορείας προς Ηράκλειο, όπου κινούντο και τα δύο οχήματα. Η αμελής και αδέξια αυτή οδηγική συμπεριφορά του θανόντος, ο οποίος επιχείρησε αναστροφή κατ' ανεπίτρεπτο τρόπο και χωρίς να ελέγξει προηγουμένως αν μπορούσε να εκτελέσει αυτήν με ασφάλεια, τόσο δική του όσο και των λοιπών χρηστών του οδοστρώματος, συνδέεται αιτιωδώς με την πρόκληση του ατυχήματος, ως μόνη αιτία αυτού, καθώς δεν αποδείχθηκε αμελής συμπεριφορά του κατηγορουμένου κατά την οδήγηση της μοτοσυκλέτας, αφού αυτός δεν οδηγούσε με υπερβολική για τις περιστάσεις ταχύτητα, εν όψει δε του αιφνίδιου και απροσδόκητου αποκλεισμού του οδοστρώματος από το αυτοκίνητο, δεν ήταν ανθρωπίνως δυνατό να κάνει κανένα αποφευκτικό ελιγμό. Δεν αποδείχθηκε επίσης ότι ο θανών είχε ανάψει το αριστερό φλας του αυτοκινήτου του πριν επιχειρήσει την αναστροφή και μάλιστα εγκαίρως, αφού δεν αρκεί να ανάψει ο οδηγός το φλας την τελευταία στιγμή, για να καταστήσει γνωστή την πρόθεση του να αλλάξει πορεία, αλλά πρέπει να πράξει τούτο εγκαίρως, ώστε να μπορέσουν και οι άλλοι οδηγοί να προσαρμόσουν την οδήγηση τους, εντός ευλόγου, αναλόγως με την περίπτωση, χρόνου. Κατ' ακολουθία, ο κατηγορούμενος πρέπει να κηρυχθεί αθώος για την πράξη της ανθρωποκτονίας από αμέλεια, η οποία του αποδίδεται, όπως αυτή περιγράφεται ειδικότερα στο διατακτικό, αφού δεν αποδείχθηκε ότι ο θάνατος του Ι. Κ. οφείλεται σε αμελή συμπεριφορά του, ήτοι σε έλλειψη της προσοχής την οποία όφειλε κατά τις περιστάσεις και μπορούσε να καταβάλει". Ακολούθως, με τις παραδοχές αυτές το δικαστήριο της ουσίας κήρυξε αθώο τον κατηγορούμενο της αξιόποινης πράξεως της ανθρωποκτονίας από αμέλεια και συγκεκριμένα του ότι "στο 14° χιλιόμετρο της Επαρχιακής οδού Ηρακλείου - Αρχανών στις 10/6/2005 και περί ώρα 11.20 από αμέλεια του, δηλαδή από έλλειψη της προσοχής την οποία όφειλε από τις περιστάσεις και μπορούσε να καταβάλει, δεν προέβλεψε το αξιόποινο αποτέλεσμα που προκάλεσε η πράξη του, με αποτέλεσμα να επιφέρει το θάνατο άλλου. Ειδικότερα, οδηγώντας την με αριθμό κυκλοφορίας ... ανασφάλιστη δίκυκλη μοτοσυκλέτα του και βαίνοντας με αυτή στην ως άνω οδό με κατεύθυνση από Αρχάνες προς το Ηράκλειο, δεν οδηγούσε με σύνεση και διαρκώς τεταμένη την προσοχή του και έτσι δεν αντελήφθη έγκαιρα το με αριθμό κυκλοφορίας ... Ι.Χ. Φορτηγό αυτοκίνητο, οδηγούμενο από τον Ι. Κ. του Ε., γεννηθέντα το έτος 1924, με κατεύθυνση από τις Αρχάνες προς το Ηράκλειο, ο οποίος έχοντας καταστήσει γνωστή την πρόθεση του με τους αριστερούς δείκτες κατεύθυνσης, επιχειρούσε αναστροφή (90°), προκειμένου να κατευθυνθεί προς Αρχάνες, με αποτέλεσμα να συγκρουσθεί η μοτοσυκλέτα του με το ως άνω Ι.Χ.Φ. αυτοκίνητο και να τραυματισθεί ο παραπάνω οδηγός του, ο οποίος υπέστη θλαστικό τραύμα τριχωτού της κεφαλής, έλλειμμα δέρματος ράχεως ρηνός, έλλειμμα δέρματος και αποκάλυψη τενόντων ραχιαίας επιφάνειας χειρός αριστερά, κάταγμα 2ης, 3ης και 4ης πλευράς αριστερά, κάταγμα αριστερής ωμοπλάτης και διαχωρισμό αορτής κάτωθεν του αορτικού τόξου καθώς και περιαορτικό αιμάτωμα, εν συνεχεία δε και λόγω της κατάκλισης του, εξ αιτίας των παραπάνω τραυμάτων, υπέστη διάμεση πνευμονία, με συνέπεια το θάνατο του στις 2/8/2005 στην Μονάδα Εντατικής Θεραπείας του Νοσοκομείου Ερυθρός Σταυρός, το αξιόποινο δε αποτέλεσμα που προκάλεσε η πράξη του, δεν προέβλεψε ο κατηγορούμενος, ενώ μπορούσε να το προβλέψει και να το αποφύγει". Με τις παραδοχές αυτές η προσβαλλόμενη απόφαση δεν περιέχει την απαιτούμενη από τα άρθρα 93 παρ. 3 του Συντάγματος και 139 του ΚΠΔ ειδική και εμπεριστατωμένη αιτιολογία σε σχέση με την παράθεση των πραγματικών περιστατικών του ατυχήματος που οδήγησαν στην αθώωση του κατηγορουμένου, ενώ υφίσταται και αντίφαση μεταξύ σκεπτικού και διατακτικού ως προς το αν ο θανών, πριν επιχειρήσει την αναστροφή επί της οδού, κατέστησε ή όχι γνωστή την σχετική πρόθεση του ανάβοντας τους αριστερούς δείκτες κατεύθυνσης. Πράγματι, ενώ η απόφαση δέχεται στο σκεπτικό της ότι " δεν αποδείχθηκε ότι ο θανών είχε ανάψει το αριστερό φλας του αυτοκινήτου του πριν επιχειρήσει την αναστροφή", στο διατακτικό δέχεται ότι "ο θανών έχοντας καταστήσει γνωστή την πρόθεση του με τους αριστερούς δείκτες κατεύθυνσης, επιχείρησε αναστροφή (90°)". Περαιτέρω, η προσβαλλόμενη απόφαση δεν αναφέρει καθόλου σε πόση απόσταση ήταν ο κατηγορούμενος και με πόση ταχύτητα κινείτο με την μοτοσυκλέτα του, όταν ο παθών επιχείρησε την ανάστροφη κίνηση επί της οδού, ποιες ήταν οι συνθήκες κυκλοφορίας των οχημάτων και στα δύο ρεύματα κυκλοφορίας την χρονική εκείνη στιγμή, και ποιο το πλάτος της οδού και εάν ο κατηγορούμενος, αντελήφθη τον παθόντα, ο οποίος οδηγούσε Ι.Χ.Φ αυτοκίνητο, και εάν μπορούσε ή όχι να τον αντιληφθεί. Όλα αυτά τα πραγματικά περιστατικά ήταν απαραίτητα, ενόψει της αδυναμίας του κατηγορουμένου να αποφύγει τη σύγκρουση με τον θανόντα δια της επιχειρήσεως αποφευκτικού ελιγμού ή πεδήσεως. Επομένως, η προσβαλλόμενη απόφαση πρέπει να αναιρεθεί για έλλειψη ειδικής και εμπεριστατωμένης αιτιολογίας (άρθρα 93 παρ. 3 του Συντάγματος, 139 και 510 παρ. 1 στοιχ. Δ του ΚΠΔ), και να παραπεμφθεί η υπόθεση για νέα συζήτηση στο ίδιο δικαστήριο, που θα συγκροτηθεί από άλλους δικαστές, εκτός από εκείνους που δίκασαν προηγουμένως (άρθρο 519 του ΚΠΔ). ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ Αναιρεί την 1099/2012 απόφαση του Τριμελούς Εφετείου Πλημ/των Κρήτης. Παραπέμπει την υπόθεση για νέα συζήτηση στο ίδιο δικαστήριο, το οποίο θα συγκροτηθεί από άλλους δικαστές, εκτός από εκείνους που δίκασαν προηγουμένως. Κρίθηκε και αποφασίσθηκε στην Αθήνα στις 21 Φεβρουαρίου 2013. Και Δημοσιεύθηκε στην Αθήνα, σε δημόσια συνεδρίαση στο ακροατήριό του, στις 26 Μαρτίου 2013. Ο ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ Ο ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ